Bởi vì có nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ thì mới có thể thực hiện tốt các khâu còn lại của công tác cán bộ, từ đó mới xây dựng Đảng, Nhà nước, các t[r]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Phạm Ngọc Anh
2 TS Dương Văn Duyên
Hà Nội - 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập, nghiên cứu tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, được sự giúp đỡ của Nhà trường, các Phòng ban, Khoa Triết học, nay tôi đã hoàn thành chương trình học tập và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp Đại học Quốc gia
Xin chân thành cảm ơn các thầy, cô trong Ban giám hiệu nhà trường, Phòng Đào tạo sau đại học, Khoa Triết học Trường Đại học Khoa học Xã hội
và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử
Với sự kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Phạm Ngọc Anh và TS Dương Văn Duyên đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án tiến sĩ
Xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thúy Vân; PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, GS.TS Hoàng Chí Bảo, GS.TS Nguyễn Ngọc Long, PGS.TS Lại Quốc Khánh, GS.TS Trần Phúc Thăng, GS.TS Mạch Quang Thắng, PGS.TS Bùi Đình Phong, PGS.TS Dương Văn Thịnh, PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà, PGS.TSKH Lương Đình Hải, PGS.TS Nguyễn Hồng Dương, PGS.TS Đặng Hữu Toàn, TS Trần Thị Hạnh và các nhà khoa học, các thầy,
cô khác đã góp ý để tôi chỉnh sửa và hoàn thiện luận án tiến sĩ
Tôi cũng vô cùng biết ơn sự động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện của gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận án tiến sĩ
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Phạm Ngọc Anh và TS Dương Văn Duyên Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là hoàn toàn trung thực, đúng quy định, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào
Hà Nội, ngày 27 tháng 7 năm 2015
Tác giả luận án
Lê Đình Thảo
Trang 5MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 7 1.1 Các công trình nghiên cứu có đề cập đến tư tưởng Hồ Chí
Minh về đánh giá cán bộ 7 1.2 Các công trình nghiên cứu có đề cập đến sự vận dụng tư
tưởng Hồ Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay 16 1.3 Những vấn đề đặt ra liên quan đến việc nghiên cứu tư tưởng
Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ và sự vận dụng vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay 27
Kết luận chương 1 30
Chương 2: NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐÁNH
GIÁ CÁN BỘ……… 31 2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và vị trí, vai trò của đánh
giá cán bộ……… 31 2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về nội dung đánh giá cán bộ và các
yêu cầu có tính nguyên tắc trong đánh giá cán bộ………… 38 2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về các khâu trong quá trình đánh giá
cán bộ và cách thức đánh giá cán bộ 60
Kết luận chương 2 71
Chương 3: SỰ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO
CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ CÁN BỘ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 72 3.1 Những kết quả đạt được trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí
Trang 6Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay và nguyên nhân 72 3.2 Những hạn chế trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay và nguyên nhân 84 3.3 Một số vấn đề đặt ra trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay 96
Kết luận chương 3 106
Chương 4: MỘT SỐ QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ CÁN BỘ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 108 4.1 Một số quan điểm nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng Hồ
Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay 108 4.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng Hồ
Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay 119
Kết luận chương 4 146
KẾT LUẬN 148
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA
TÀI LIỆU THAM KHẢO 152
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cán bộ là những người có vai trò rất lớn đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng Vì vậy, Hồ Chí Minh rất quan tâm đến công tác cán bộ, trong đó có đánh giá cán bộ Hồ Chí Minh đã phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn và giới thiệu cho Đảng nhiều cán bộ ưu tú, xuất sắc Hồ Chí Minh luôn căn dặn Đảng ta phải quan tâm làm tốt công tác cán bộ, trong đó có đánh giá cán bộ Trên cương vị là người đứng đầu Đảng, Nhà nước, với tinh thần yêu nước, thương dân sâu sắc, tất cả chỉ vì dân, vì nước, Hồ Chí Minh đã chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm mà các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị có thể mắc phải trongcông tác đánh giá cán bộ Hồ Chí Minh cũng có nhiều bài nói, bài viết có đề cập đến cán bộ, công tác cán bộ, trong
đó có đánh giá cán bộ Thực tế chỉ đạo công tác cán bộ, phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, lựa chọn, sử dụng cán bộ và những bài nói, bài viết có đề cập đến cán bộ và công tác cán bộ của Hồ Chí Minh đã để lại cho Đảng ta nhiều chỉ dẫn vô cùng quý báu về công tác cán bộ, trong đó có đánh giá cán bộ Nghiên cứu vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh là một trong những cơ sở giúp cho Đảng ta thực hiện tốt công tác đánh giá cán bộ hiện nay
Trong quá trình lãnh đạo, Đảng ta luôn quan tâm đến công tác cán bộ, trong
đó có đánh giá cán bộ Bước sang thời kỳ đổi mới, Đảng ta đã đề ra Chiến lược cán
bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đảng ta cũng đã xây dựng và ban hành Quy chế đánh giá cán bộ Với sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, nhiều nơi đã thực hiện tốt công tác đánh giá cán bộ, đảm bảo khách quan, công tâm, chính xác, khoa học và kịp thời trong đánh giá cán bộ Song bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay còn nhiều hạn chế, yếu kém, đánh giá cán bộ ở nhiều nơi còn thiếu khách quan, công tâm, khoa học, nhiều cán bộ có đức, có tài, có phẩm chất và năng lực tốt không được phát hiện và trọng dụng, trong khi đó nhiều cán bộ yếu kém, mắc sai lầm, khuyết điểm chưa
Trang 8được phát hiện và xử lý kịp thời, dẫn đến hậu quả là không đạt được những mục tiêu phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, gây ra nhiều bức xúc trong cán bộ,
đảng viên và các tầng lớp nhân dân Tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung
ương ba khóa VIII, Đảng ta khẳng định: “Đánh giá cán bộ được coi là khâu tiền đề quan trọng nhất nhưng vẫn là khâu khó và yếu nhất, khó nhất là đánh giá cái
“tâm”, cái “tầm” và bản lĩnh chính trị của cán bộ; đánh giá cán bộ vẫn còn hình thức, chưa phản ánh đúng được thực chất cán bộ” [31, tr 213] Đến Nghị quyết Trung ương bốn khóa XI, Đảng ta tiếp tục khẳng định việc đánh giá, sử dụng cán bộ ở nhiều nơi vẫn còn tình trạng “chưa thật công tâm, khách quan” [33, tr 22]
Trong quá trình lãnh đạo, Đảng ta cũng luôn quan tâm đến nghiên cứu vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có tư tưởng của Người về đánh giá cán bộ Cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng ta khẳng định lấy tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có tư tưởng của Người về đánh giá cán bộ làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam Vì vậy, có thể nói, những kết quả đạt được trong công tác đánh giá cán bộ của Đảng cũng chính là kết quả của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời tình trạng nhiều nơi còn thiếu khách quan, công tâm, chính xác, khoa học, kịp thời trong đánh giá cán bộ cũng cho thấy việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay còn nhiều hạn chế cần khắc phục
Phát huy những kết quả đạt được, đồng thời khắc phục những hạn chế nhằm nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay là điều đặc biệt cần thiết và cấp bách Bởi vì có nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ thì mới có thể thực hiện tốt các khâu còn lại của công tác cán bộ, từ đó mới xây dựng Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh, củng cố được tình cảm, niềm tin của cán
bộ, đảng viên và nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, mục tiêu lý tưởng cách
Trang 9mạng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
Với những lý do như đã nêu, chúng tôi đã chọn vấn đề “Tư tưởng Hồ
Chí Minh về đánh giá cán bộ và sự vận dụng vào trong công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ triết học của mình
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu đã nêu, nhiệm vụ của luận án được xác định:
Một là, phân tích, khái quát và rút ra những nội dung cơ bản của tư tưởng
Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ
Hai là, phân tích và rút ra những kết quả đạt được cũng như những hạn chế, nguyên nhân của những kết quả đạt được và của những hạn chế trong việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta thời gian qua
Ba là, phân tích và thấy được những vấn đề cơ bản đang đặt ra trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta
Bốn là, đề xuất những quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án
3.1 Đối tượng nghiên cứu của luận án
Trang 10Đối tượng nghiên cứu của luận án là tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán
bộ và sự vận dụng tư tưởng đó vào trong công tác đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay
3.2 Phạm vi nghiên cứu của luận án
Xoay quanh tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ có nhiều vấn đề cần được nghiên cứu làm rõ Đó là những vấn đề về cơ sở, tiền đề hình thành tư tưởng
Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ; quá trình hình thành và phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ; nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ Ở luận án này, chúng tôi dừng lại ở việc nghiên cứu làm rõ những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ được thể hiện thông qua những bài nói, bài viết và thực tế chỉ đạo, đánh giá, phát hiện, lựa chọn và sử dụng cán bộ của Người Ở luận án này, chúng tôi dừng lại ở việc nghiên cứu và đề cập đến nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ được thể hiện chủ yếu thông qua những bài nói, bài viết được in trong Hồ Chí Minh toàn tập, 15 tập, xuất bản lần thứ 3, năm 2011
Đánh giá cán bộ có đánh giá của Đảng, Nhà nước, của các tổ chức chính trị -
xã hội và đánh giá của nhân dân Ở luận án này, chúng tôi dừng lại ở việc nghiên cứu về sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác đánh giá cán bộ của Đảng từ khi có Nghị quyết Trung ương ba khóa VIII (năm 1997) đến nay
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Phạm Ngọc Anh (Chủ biên) (2006), Vận dụng và phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh trong quá trình đổi mới, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
2 Phạm Ngọc Anh (2007), Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh với việc giáo dục cán bộ, đảng viên hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
3 Phạm Ngọc Anh (2007), Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa Đảng,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
4 Phạm Ngọc Anh (2009), Triết lý phát triển Hồ Chí Minh - Giá trị lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
5 Phạm Ngọc Anh (2013), “Học tập và làm theo phong cách nêu gương
Hồ Chí Minh”, Tạp chí Tuyên giáo (10), tr 26 - 28
6 Trịnh Gia Ban - Phạm Văn Trường - Tô Văn Gia (1997), Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ và công tác cán bộ trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
7 Hoàng Chí Bảo (2013), “Tư tưởng dân chủ của Hồ Chí Minh”, Tạp chí Cộng sản (848), tr 50 - 56
8 Lê Đức Bình (2003), Xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội
9 Nguyễn Đức Bình (Chủ biên) (2003), Về chủ nghĩa xã hội và con đường đi
lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
10 Nguyến Thái Bình (2012), “Quan hệ giữa cá nhân người đứng đầu cấp ủy và
cá nhân người đứng đầu chính quyền”, Tạp chí Cộng sản (837), tr 50 - 54
11 Trần Thanh Bình (2014), “Đôi điều về đánh giá cán bộ, công chức,
viên chức”, Tạp chí Xây dựng Đảng (6), tr 30 - 33
12 Bộ Chính trị (1999), Quy chế đánh giá cán bộ
13 Bộ Chính trị (2010), Quy chế đánh giá cán bộ, công chức
14 Bộ Chính trị (2013), Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt
Trang 12trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội
15 Bộ Chính trị (2013), Quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền
16 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2005), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh
(Dành cho sinh viên đại học, cao đẳng khối không chuyên ngành Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
17 Trần Nam Chuân (2012), “Kiểm tra, giám sát trong xây dựng, chỉnh đốn
Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh”, Tạp chí lý luận chính trị (3), tr 14 - 17
18 Nguyễn Hồng Chương (2012), “Thực hiện dân chủ, công khai trong
đánh giá cán bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng (8), tr 24 - 26
19 Hồng Chương (2012), “Đổi mới việc lựa chọn cán bộ để đề bạt, bổ
nhiệm”, Tạp chí Xây dựng Đảng (10), tr 39 - 41
20 Phạm Ngọc Dũng (Chủ biên) (2009), Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo
và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin về xây dựng nhà nước pháp quyền, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
21 Đảng Cộng sản Việt Nam(1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
22 Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
23 Đảng Cộng sản Việt Nam (1999), Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu (lần 2) Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
24 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
25 Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương khóa IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
26 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý
Trang 13luận - thực tiễn qua 20 năm đổi mới (1986 - 2006), Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội
27 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biẻu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
28 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
29 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
30 Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
31 Đảng Cộng sản Việt Nam (2009), Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
32 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
33 Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
34 Phạm Văn Đồng (1997), Những nhận thức cơ bản về tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
35 Nguyễn Hữu Đổng (2013), “Hồ Chí Minh và vấn đề kiểm soát quyền
lực”, Tạp chí lý luận chính trị (7), tr 9- 13
36 Võ Nguyên Giáp (1997), Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
37 Trần Lưu Hải (2012), “Tiếp tục đổi mới, triển khai đồng bộ và nâng cao
chất lượng công tác cán bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng (10), tr 8 - 10
38 Vũ Văn Hiền - Đinh Xuân Lý (Đồng chủ biên) (2003), Tư tưởng Hồ Chí Minh với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia,