- Các môn khoa học tự nhiên là các môn thực nghiệm do đó ngoàiviệc giáo dục BVMT trong tiết học cần hình thành thói quen đểtrở thành ý thức cho học sinh bằng cách giao công viê
Trang 1BÁO CÁO THAM LUẬN DẠY HỌC TÍCH HỢP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀO CÁC MÔN HỌC
CẤP THCS - HUYỆN THANH BÌNH
NĂM HỌC 2010 - 2011
Đơn vị: Phòng GD&ĐT huyện Thanh Bình
UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN THANH BÌNH PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Thị trấn Thanh Bình, ngày 16 tháng 01 năm 2011
Trang 2MỤC LỤC Chú ý: Muốn xem bài nào thầy cô nhấn giữ phím Ctrl và nhấp chuột vào bài đó ở mục lục nó sẽ liên kết nhanh đến bài đó Nếu muốn trở về trang mục lục thì thầy cô
nhấn phím Ctrl+phím Home!
ĐỀ DẪN DẠY HỌC TÍCH HỢP GDMT 3
BÀI 1: TỔ XÃ HỘI - THCS TÂN LONG 6
BÀI 2: TỔ TỰ NHIÊN- THCS TÂN HUỀ 9
BÀI 3: TỔ TỰ NHIÊN - THCS TÂN HOÀ 12
BÀI 4: MÔN NGỮ VĂN – THCS TÂN MỸ 15
BÀI 5: MÔN NGỮ VĂN – THCS TÂN HOÀ 20
BÀI 6: MÔN NGỮ VĂN – THCS THANH BÌNH 23
BÀI 7: MÔN NGỮ VĂN - THCS TÂN HUỀ 28
BÀI 8: MÔN NGỮ VĂN – THCS BÌNH THÀNH 32
BÀI 9: MÔN LỊCH SỬ - THCS THANH BÌNH 36
BÀI 10: MÔN LỊCH SỬ- THCS TÂN MĨ 39
BÀI 11: MÔN LICH SỬ - THCS TÂN PHÚ 42
BÀI 12: MÔN LỊCH SỬ - THCS TÂN BÌNH 45
BÀI 13: MÔN ĐỊA LÍ – THCS TÂN QUỚI 48
BÀI 14: MÔN ĐỊA LÍ – THCS BÌNH TẤN 53
BÀI 15: MÔN : VẬT LÝ, SINH HỌC VÀ CÔNG NGHỆ - THCS TÂN BÌNH 57
BÀI 16: MÔN TOÁN, LÍ - THCS AN PHONG 59
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 59
An Phong, ngày 13 tháng 01 năm 2011 59
BÀI 17: MÔN VẬT LÍ – THCS TÂN MỸ 62
BÀI 18: MÔN SINH HỌC – THCS PHÚ LỢI 65
BÀI 19 – MÔN SINH HỌC – THCS THANH BÌNH 74
BÀI 20: MÔN SINH HỌC - THCS TÂN MỸ 78
BÀI 21: MÔN SINH HỌC – CÔNG NGHỆ - THCS BÌNH THÀNH 80
BÀI 22: MÔN VẬT LÍ – THCS BÌNH THÀNH 85
BÀI 23: MÔN VẬT LÍ – THCS THANH BÌNH 90
BÀI 24: MÔN SINH HỌC – THCS AN PHONG 95
Trang 3ĐỀ DẪN DẠY HỌC TÍCH HỢP GDMT
ĐINH VĂN CẠNG PHÓ TRƯỞNG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH BÌNH
Việt Nam và các nước Đông Nam Á là khu vực dễ bị tổn thương nhất,hơn bất cứ nơi nào khi biến đổi khí hậu diễn ra Tác động lớn của biến đổi khíhậu đang đến gần buộc các nước phải hành động kịp thời, đầu tư ngay từ bây giờcho các biện pháp ứng phó, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu Việt Nam
có thể sớm đối mặt với tác động xấu của biến đổi khí hậu ngay từ năm 2020, ảnhhưởng tới sản lượng lúa gạo và đe dọa cuộc sống của các gia đình sống ven biểnvào cuối thế kỷ này
Báo cáo nghiên cứu mới nhất về tác động của biến đổi khí hậu ở khu vựcĐông Nam Á của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) công bố ngày 28/4/2010tại Hà Nội cho rằng sản xuất lúa gạo ở Việt Nam có thể giảm mạnh và mực nướcbiển tăng có thể nhấn chìm hàng chục ngàn hécta đất canh tác vào cuối thế kỷnày, đồng thời khiến cho hàng ngàn gia đình sống ven biển phải tái định cư
ADB dự báo, lượng mưa có thể giảm đáng kể ở Việt Nam trong thập kỷtới và hơn 12 triệu người sẽ phải chịu tác động của tình trạng thiếu nước ngàycàng gia tăng,
Nghiên cứu “Tác động kinh tế của Biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á: Báocáo đánh giá Khu vực” của ADB lập luận nếu tiếp tục với ý nghĩ “mọi việc sẽđâu vào đấy,” các nước Indonesia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam có thểphải chịu những tổn thất tương đương với 6% tổng sản lượng trong nước hàngnăm của các quốc gia này vào cuối thế kỷ này ADB cho rằng tổn thất này lớnhơn nhiều so với cuộc khủng hoảng tài chính vừa qua
Nghiên cứu cũng cho rằng Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á kháccần phải giải quyết cùng lúc hai mối đe dọa là khủng khoảng tài chính toàn cầuvà biến đổi khí hậu bằng việc đưa ra các chương trình “Kích cầu Xanh” mà trong
đó cần đưa việc giáo dục môi trường vào giảng dạy là việc cần thiết
Năm học 2005 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa việc giáo dục bảo vệ môitrường sẽ được tích hợp vào các môn học: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dụccông dân, Vật lý, Sinh học và Công nghệ ở cấp THCS
Nguyên tắc là lồng ghép các nội dung bảo vệ môi trường vào các bài học mộtcách tự nhiên, phù hợp với nội dung bài học Việc tích hợp phải làm cho bài học
Trang 4sinh động , gắn với thực tế hơn nhưng không làm quá tải học sinh.
Phương pháp giảng dạy các bài tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường phảigóp phần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh tronghọc tập Và việc kiểm tra đánh giá giáo dục bảo vệ môi trường sẽ được lồngghép trong kiểm tra đánh giá của môn học, cần chú ý kiểm tra năng lực vận dụngkiến thức để giải quyết các vấn đề về bảo vệ môi trường trong học tập và thựctiến cuộc sống Trong thời gian qua việc tích hợp giáo dục môi trường qua cácmôn học chưa phát đạt hiệu quả cao bởi những lý do sao
Đối với việc dạy và học:
Đối với giáo viên:
Ngày 31/ 01/ 2005 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra Chỉ thị về việctăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường, nhiệm vụ của giáo dục phổthông là đến năm 2010 và những năm tiếp theo, phải trang bị cho học sinh kiếnthức, kĩ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng nhiều hình thức phùhợp trong các môn học và thông qua các hoạt động ngoại khóa
Tuy nhiên một số giáo viên thuộc nhiều môn học thực hiện nội dung tíchhợp giáo dục bảo vệ môi trường vào trong các tiết học còn ít
1) Một số giáo viên chưa hướng dẫn các em liên hệ những kiến thức đã họcvới thực tiễn, chưa rút ra được những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn sau khiđược học lý thuyết
2) Một số giáo viên đã có liên hệ thực tiễn, tuy nhiên còn ít và hiệu quảgiáo dục chưa cao
3) Việc cập nhật thông tin, số liệu, sự kiện của địa phương ở một số giáoviên chưa liên tục vì vậy quá trình vận dụng để tích hợp giáo dục môi trườngcòn nhiều hạn chế
Đối với học sinh:
1) Việc nắm bắt kiến thức, nhìn nhận các vấn đề địa lý còn mông lung (Vídụ: Chưa hiểu rõ ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường, tác hại của ô nhiễm môitrường, thực trạng của các vấn đề môi trường là do đâu? Vai trò của học sinhhiện nay trong việc bảo vệ môi trường như thế nào? )
2) Chưa đề cao trách nhiệm của bản thân đối với môi trường
3) Chưa tự giác trong việc giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, nơi sinh sống vàhọc tập
Đối với Cán bộ quản lý cần lưu ý
Thường xuyên chỉ đạo, vì:
1) Đã tổ chức cho cán bộ giáo viên cốt cán tham gia các đợt tập huấn, trang bịkiến thức và phương pháp để tích hợp giáo dục môi trường cho nhiều bộ môn 2) Cần nghiên cứu một số tài liệu về giáo dục bảo vệ môi trường trong môn học,
từ lóp 6 đến lớp 9, để chỉ đạo cho giáo viên thực hiện
Trang 53) Thường xuyên dự giờ, góp ý, rút kinh nghiệm cho giáo viên bộ môn.
Việc tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên chưa đại trà, chưa đi sâu vào việcđánh giá hiệu quả quá trình vận dụng phương pháp tích hợp giáo dục môi trườngcủa giáo viên chưa được sự quan tâm của cán bộ quản lý giáo dục Để công tácgiáo dục này, ngày càng hoàn thiện hơn, giáo viên cần vận dụng hiểu biết củabản thân về môi trường nhằm giáo dục học sinh theo yêu cầu hiện nay, thi giáoviên chúng ta cần thường xuyên cập nhật thông tin trên các thông tin đại chúng
về các vấn đề môi trường ( Có thể tìm thông tin trên web www.vnppa.org.vn )để
bồi bổ thêm kiến thức cho bản thân., đồng thời nghiên cứu kĩ bài soạn để lồng
ghép giáo dục môi trường khi có thể (Chú ý phần giáo dục môi trường không
đưa vào phần nội dung bài ghi.)
* Lởi kết
Con đường chúng ta day học tích hợp giáo dục môi trường qua các mônhọc đang đi trên núi cao, rừng sâu, vực thẩm nhưng cũng có trời xanh biển rộngvà nắng hồng Mỗi giáo viên bộ môn, hãy bước trên cuộc hành trình nghiêncứu tìm tòi không mệt mỏi để rồi chúng ta sẽ có một thế hệ tương lai có ý thứcbảo vệ môi trường Thật vậy, mỗi chúng ta cần lựa chọn cho mình mục tiêu đểhành động, đó là mục tiêu giáo dục
Có thể sau khi dự hội thảo này, các bạn đồng nghiệp chưa thấy được sứcthỏa nãm, nhưng tôi tin rằng mỗi người chúng ta sẽ nhận thấy mục đích của cácvấn đề được thể hiện trong nội dung hội thảo, trong các bài viết tham luận củagiáo viên, mà bản thân tôi muốn gửi đến các đồng nghiệp, chúng ta cùng côngtác, cùng hành động, để ngày một nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện chohọc sinh hiện nay, trong đó có giáo dục ý thức vể môi trường sống hôn nay vàtương lai
Rất mong nhận được sự cộng tác nhiệt tình của tất cả CBQL, GV tham
dự hội thảo, để hội thảo thành công
Xin chân thành cảm ơn
Trang 6BÀI 1: TỔ XÃ HỘI - THCS TÂN LONG
Phòng GD ĐT Thanh Bình CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Tổ Xã Hội bbb
Họ & tên: Đặng Thị Nguyên
BÁO CÁO THAM LUẬN GIÁO DỤC TÍCH HỢP MÔI TRƯỜNG VÀO CÁC MÔN HỌC
( Ngữ văn, GDCD, Địa )
I.Tình hình chung:
Hiện nay trên các phương tiện thông tin đại chúng đề cập rất nhiều đếnvấn đề bảo vệ môi trường Những hiểm họa suy thoái môi trường ngày càng đedọa cuộc sống loài người Đó là vấn đề sống còn của toàn nhân loại
Tình hình môi trường Việt Nam hiện nay cũng đang xuống cấp, nhiều nơi
bị ô nhiểm nghiêm trọng Diện tích đất đai trên đầu người thấp, đất canh tác bịthu hẹp, độ che phủ của rừng giảm, thiếu nước, không khí ô nhiễm khói bụi, đadạng sinh học không cân bằng … Chính vì thế việc tích hợp giáo dục BVMT vàocác môn học là biện pháp hiệu quả nhất, có tính bền vững và kinh tế nhất để thựchiện mục tiêu BVMT và phát triển đất nước
Tuy vậy, việc thực hiện giáo dục tích hợp môi trường vào các môn học ởtrường phổ thông cũng có những thuận lợi khó khăn sau:
- Phần lớn HS ở nông thôn chưa có ý thức cao trong việc BVMT
- Trường chưa có điều kiện tổ chức các buổi ngoại khóa cho HS
II Phương pháp triển khai và thực hiện:
1 Triển khai:
Trang 7- BGH đã tạo mọi điều kiện để giáo viên bộ môn cập nhật thông tin kịpthời qua mạng internet.
- Giáo viên thường xuyên nhắc nhở, đôn đốc HS có ý thức bảo vệ môitrường
- Thực hiện tốt việc trồng cây xanh xung quanh trường, làm bồn hoa trướclớp, trang trí cây và hoa trong phòng học tạo được môi trường thân thiện cho lớp
học.
2 Quá trình thực hiện:
Hiện nay đa số giáo viên đều có ý thức giáo dục tích hợp môi trường trongbài dạy của môn học:
* Đối với môn Ngữ văn:
- Hình ảnh thiên nhiên luôn là tình cảm gắn kết giữa của con người với cuộcsống
Trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên gặp nạn” ( Truyện Lục Vân Tiên – Nguyễn Đình Chiểu )dù cuộc sống rày doi mai vịnh nhưng ông Ngư không hề muốn
thay đổi, không muốn rời xa cho thấy môi trường sông nước nơi ông sốngthoáng đãng tươi đẹp đến thế nào ?
Với cảnh:
Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
( Cảnh ngày xuân”- Truyện Kiều – Nguyễn Du)
thì cảnh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp, quyến rũ đã làm cho cuộc du xuâncủa chị em Kiều càng thêm thú vị
Nhà thơ Nguyễn Duy thì nhớ mãi kỉ niệm hồi sống ở rừng, có trăng, có đồngvà có bể Dù hiện tại đã định cư ở thành phố
- Môi trường thiên nhiên tươi đẹp còn làm cho người ta rung động, cuộc sốngnhư được tái sinh, tươi trẻ
Trong Cố hương của Lỗ Tấn cảnh làng quê hiện lên thần tiên kì dị của những
đêm trăng cùng người bạn Nhuận Thổ đi canh dưa, nhặt vỏ sò trên bãi biển…
Trong văn bản “ Bức thư của thủ lĩnh da đỏ”( lớp 6 ) thì đất đai là mẹ, mẹ
nuôi sống, chăm sóc và bảo vệ các con
Thí dụ ta có thể hỏi :
Dòng sông quê hương của nhà thơ Tế Hanh có gì đẹp và nên thơ?
* Đối với môn Địa lí:
Khi dạy bài Ô nhiễm môi trường đới ôn hòa giáo viên có thể đặt một số tình huống như sau: Phương tiện giao thông thải ra nhiều khói bụi ảnh hưởng gì
đến môi trường? Chúng ta cần làm gì để hạn chế ô nhiễm?
Hay ở bài Môi trường nhiệt đới thì giúp học sinh phát hiện: Tại sao Xavan
ngày càng mở rộng? Nếu Xavan và hoang mạc mở rộng thì ảnh hưởng như thế nào đến môi trường?
* Với môn Giáo dục công dân:
Trang 8Ở bài Tự chăm sóc và rèn luyện thân thể giáo viên có thể yêu cầu học sinh
nêu những việc làm để tự bảo vệ chăm sóc và rèn luyện thân thể của mình? Từ
đó, học sinh có thể thấy được sự cần thiết phải giữ gìn vệ sinh bản thân, nơi ởtrong nhà cũng như môi trường xung quanh
Hay trong bài Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên có thể tổ chức
cho học sinh thực hiện các dự án bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng, bảo vệ nguồnnước và các tài nguyên thiên nhiên khác ở địa phương
3 Kiểm tra đánh giá:
Kết hợp với đổi mới kiểm tra đánh giá và tùy theo nội dung từng bài màviệc kiểm tra, đánh giá nội dung tích hợp BVMT có tỉ lệ câu hỏi khác nhau, theonguyên tắc lồng ghép một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, thoải mái Không làm nặngthêm kiến thức bài học, không áp đặt học sinh
III Bài học kinh nghiệm:
- Khi tích hợp cần chia nhỏ các vấn đề, chỉ tích hợp 1 khía cạnh nhỏ chomỗi bài dạy
- Áp dụng phương pháp phù hợp, hình thức tích hợp linh hoạt sẽ đảm bảohiệu quả và đạt được mục tiêu bài học
- Ở các tiết học có tích hợp hợp lí sẽ tạo được không khí hứng thú trongviệc học tập của học sinh, giáo viên cũng cảm thấy yêu thích công việc giảngdạy của mình
- Để việc tích hợp hiệu quả còn cần ở khả năng và nghệ thuật của từnggiáo viên theo nguyên tắc không gượng ép, không miễn cưỡng mà chỉ lồng vàocác đơn vị kiến thức tích hợp một cách nhẹ nhàng, tự nhiên và chủ yếu chỉ đểtuyên truyền ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường
Trên đây là vài ý kiến chủ quan của cá nhân, rất mong nhận được sự đónggóp chân thành của quí đồng nghiệp
Xin cảm ơn
Trang 9BÀI 2: TỔ TỰ NHIÊN- THCS TÂN HUỀ
BÀI THAM LUẬN
“DẠY HỌC TÍCH HỢP BẢO VỆ MỘI TRƯỜNG (BVMT) CẤP THCS”
Đơn vị: Trường THCS Tân Huề
Họ tên: Nguyễn Thanh Bình
- Trường Tân Huề nằm ở vùng cù lao xa các vùng đô thị phát triểnnên học sinh chưa có ý thức cao trong vấn đề BVMT nhất là nơihọc tập cũng như nơi sinh sống của các em do vẫn còn thói quenkhông thân thiện với môi trường từ trước
- Phương tiện truyền đạt cho học sinh trong các môn học như kênhhình minh họa, các lôgô, khẩu hiệu v.v về bảo vệ môi trườngcòn hạn chế
II/ Phương pháp triển khai và thực hiện
- Lựa chọn các nội dung tích hợp BVMT phù hợp với tình địaphương
2/ Thực hiện
Trang 10- Các môn khoa học tự nhiên là các môn thực nghiệm do đó ngoàiviệc giáo dục BVMT trong tiết học cần hình thành thói quen đểtrở thành ý thức cho học sinh bằng cách giao công việc về nhà đểhọc sinh tự thực hiện ( ví dụ như có thể dùng hai lon nước ngọtvà một sợi dây và hai mãnh nilông để làm đồ chơi về chiếc điệnthoại…vừa giúp cá em khắc sâu kiến thức vừa giúp các em có ýthức tái chế rác thải để mang lại lợi ích cho cá nhân.v.v )
- Các kỳ kiểm tra hay hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài giờlên lớp phải lồng vào nội dung tích hợp môi trường
- Hàng tháng tổ chức ngày Sạch – Xanh trong trường lớp như tổngvệ sinh và góp phần trồng và bảo vệ cây xanh
3/ Kiểm tra đánh giá
- Kiểm tra 15 phút và kiểm tra 1 tiết thì phần trăm số điểm dànhcho các câu hỏi giáo dục BVMT là từ 10% - 20%
- Trong tiết dạy khi có tích hợp BVMT cần có hoạt động riêng chovấn đề tích hợp, nếu làm được thí nghiệm thực tế thì cần thựchiện cho học sinh dể khắc sâu hơn ( ví dụ dùng gương phẳng đểtrang trí nhà cửa cho gia đình thì làm cho ta có cảm giác thoángmát và làm cho nhà sáng hơn.v.v.)
- Kiểm tra thường xuyên thì nên dựa vào sự hiểu biết thực tế củahọc sinh về tình hình môi trường ở địa phương, huyện, tỉnh, đấtnước…
III/ Bài học kinh nghiệm
- GDBVMT không phải là nhiệm vụ của riêng ngành nào đốitượng nào mà là của chung tất cả những ai đang tồn tại, đứng vềgóc độ ngành giáo dục thì xem là trách nhiệm của các thầy côgiáo vì có sự ảnh hưởng lớn đến học sinh, do đó làm sao phảihình thành ý thức thân thiện với môi trường cho các em và từ đó
có sự liên kết tốt với địa phương và gia đình để cùng chung thựchiện
- Bên cạnh đó trong quá trình dạy học vẫn có những vấn đềGDBVMT khi tích hợp mà học sinh khó hình dung ( ví dụ nhưmôn Vật lý có các vấn đề Từ trường, năng lượng ánh sáng ) do
đó giáo viên cần khéo léo dẫn dắt học sinh có ý thức bảo vệ môitrường gần nơi sinh sống chủ yếu để hình thành ý thức và đưađến những hành động thực tiễn cho học sinh
IV/ Kiến nghị
Trang 11- Nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa vềBVMT, các cuộc thi dành cho học sinh do huyện, phòng giáodục tổ chức như thi HSG, kính vạn hoa v.v phải có lồng ghépGDBVMT
- Giáo viên phải cập nhật thường xuyên thông tin để có kiế thức
về môi trường mà giáo dục cho các em
- Xây dựng phong trào thi đua Xanh - Sạch - Đẹp trong trường,khóm ấp, gia đình, và địa phương…
V/ Kết luận
Môi trường ngày nay ô nhiễm rất nghiêm trọng và ảnh hưởngrất lớn đến đời sống con người do đó các thầy cô giáo nên kịp thờigiáo dục ý thức cho học sinh thông qua các tiết dạy để góp một phầnnhỏ trong phong trào lớn của loài người nhằm hạn chế thảm họa vềmôi trường cho con em chúng ta Và khi tích hợp BVMT cũng cần
có chọn lọc để không làm mất đi tính đặc trưng của môn học
Người viết
Trang 12BÀI 3: TỔ TỰ NHIÊN - THCS TÂN HOÀ
BÀI THAM LUẬN VỀ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀO CÁC MÔN HỌC
-Họ và tên: Phạm Thanh Tuấn
-Đơn vị: Trường THCS Tân Hòa
-Tổ trưởng phụ trách các bộ môn: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Côngnghệ
-Tranh, hình ảnh, tư liệu trang bị cho nhà trường còn hạn chế
-Một số giáo viên trình độ tin học còn hạn chế nên việc truy cập các thông tin
về giáo dục môi trường cũng gặp nhiều khó khăn
II Phương pháp triển khai và thực hiện:
1) Triển khai:
-Hàng năm nhà trường có triển khai về nội dung giáo dục bảo vệ môi trườngđến giáo viên và học sinh thông qua các cuộc họp về chuyên môn và sinh hoạtdưới cờ, phát thanh măng non của Đội,Ban lao động nhà trường,
-Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên nhắc nhở các em học sinh phải tích cụcbảo vệ môi trường ,giữ gìn trường lớp xanh ,sạch, đẹp
-Giáo viên bộ môn có tích hợp vào các nội dung ở các bài học thuộc cácmôn :Sinh học, Hóa học, Vật lý, Sinh học với những nội dung phù hợp
2)Quá trình thực hiện:
-Hàng tuần, thông qua tiết sinh hoạt dưới cờ, Ban thi đua, Tổng Phụ trách,BanGiám hiệu đều nhắc nhở các học sinh toàn trường tích cực tham gia bảo vệ môitrường , giữ gìn trường lớp xanh, sạch, đẹp.Với chủ đề: Trường học không rác vànhà vệ sinh không mùi
-Giáo viên bộ môn có lồng ghép giáo dục môi trường vào các bài dạy với nộidung phù hợp dưới dạng câu hỏi, thông qua các bài dạy trên lớp,bài kiểm tra 15,
1 tiết.Nhìn chung việc lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường với các bộ môn nêutrên là phù hợp và mang lại nhiều hiệu quả thiết thực
Trang 13-Ngoài ra ,quá trình triển khai còn thông qua các buổi ngoại khóa , thực hànhtham quan ngoài trời (môn Sinh học) với các nội dung như: giáo dục ý thực họcsinh biết bảo vệ môi trường không khí ,nước ,đất, hệ sinh thái, đa dạng sinh học,bảo vệ rừng,…Từ đó giúp cho các em có tình cảm yêu quý , tôn trọng thiênnhiên, yêu quê hương ,đất nước,có thái độ thân thiện với môi trường và ý thứcđược hành động trước vấn đề môi trường nãy sinh.Biết chủ động ủng hộ thamgia tích cực vào công tác bảo vệ môi trường,biết tuyên truyền cho mọi ngườicùng tham gia bảo vệ môi trường.
3) Kiểm tra đánh giá:
-Nhìn chung việc thực hiện tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường ở các môn họcđã mang lại nhiều hiệu quả tích cực, qua việc ý thức thực hiện bảo vệ môi trườngcủa học sinh là rất tốt Các em luôn có ý thức chấp hành tốt như: bỏ rác vàothùng, không còn hiện tượng đem bọc nước vào lớp bỏ trong học bàn, vào lớphọc luôn sạch sẽ,nếu có rác thì tự các em sẽ lượm và bỏ rác ngay vào thùngkhông cần giáo viên phải nhắc nhở, vào nhà vệ sinh biết bảo vệ chung như đitiểu, tiện có dội nước sạch sẽ, giấy vệ sinh bỏ đúng chổ,…
-Giáo viên củng mạnh dạn lồng ghép một số câu hỏi về giáo dục bảo vệ môitrường vào các bài kiểm tra và nhìn chung ý thức trách nhiệm của học sinh cũngđược thể hiện, các em cũng mạnh dạn phê phán những hành vi vi phạm về mộitrường, biết tuyên truyền mọi người cùng tham gia bảo vệ môi trường
III Bài học kinh nghiệm:
-Thường xuyên tuyên truyền về giáo dục bảo vệ môi trường đến các em họcsinh với nhiều hình thức khác nhau: Trò chơi, sinh hoạt tập thể, làm đồ chơi ,cáchoạt động ngoại khóa vì sẽ thu hút được nhiều học sinh tham gia
-Phát động các cuộc thi vẽ tranh về đề tài ô nhiễm môi trường hàng năm chohọc sinh tham gia
-Có chế độ khen thưởng kịp thời với các cá nhân (giáo viên, học sinh) có thànhtích tốt trong công tác giáo dục bảo vệ môi trường
V Kết luận:
Công tác tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào các môn học có vai trò rấtquan trọng ,vì đối tượng là học sinh nên việc tiếp nhận các kiến thức về giáo dụcbảo vệ môi trường cũng gặp nhiều thuận lợi, một khi các em nắm bắt được cácthông tin về giáo dục bảo vệ môi trường thì các em sẽ có những hành động tíchcực trong công tác bảo vệ môi trường, biết lên án những hành vi sai trái trong
Trang 14việc hủy hoại môi trường và các em cũng có thể là một cộng tác viên tốt trongviệc tuyên truyền về giáo dục môi trường ở địa phương./.
Trang 15BÀI 4: MÔN NGỮ VĂN – THCS TÂN MỸ
PHÒNG GD- ĐT THANH BÌNH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TR
Ư Ờ NG THCS TÂN MỸ Độc Lập – T ự Do – Hạnh Phùc
BÁO CÁO THAM LUẬN
( V/v dạy tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường )
Họ và tên người viết : Lê Thị Trúc Ly Đơn vị :Trường THCS Tân Mỹ Môn : Ngữ văn
I Tình hình chung:
1 Thuận lợi:
- BGH tạo điều kiện thuận lợi để GV thực hiện
- GV được dự lớp tập huấn về việc tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi
trường (2008-2009)
- GV tự bồi dưỡng, học hỏi từ đồng nghiệp để tích hợp nội dung Giáo dục bảovệ Môi trường qua: dự giờ chéo, thao hội giảng, qua những buổi họp tổ chuyênmôn…
2 Khó khăn:
- Ý thức và trách nhiệm của HS chưa cao
- Là một trường vùng sâu: Môi trường nhà trường : không gian trường, cơ sởvật chất ( lớp học, phòng thí nghiệm, sân chơi,vườn trường…) còn quá nghèo,thiếu thốn Hơn nữa, phía sau trường là cánh đồng lúa mênh mông, nên mỗi khiphun thuốc hay suốt lúa là thầy trò không thể duy trì hoạt động dạy- học được…
Vì thế, GV gặp khó khăn ít nhiều trong việc Giáo dục bảo vệ Môi trường
II Phương pháp triển khai và thực hiện:
1 Triển khai:
- Thực hiện theo sự chỉ đạo của Bộ GD& ĐT, Sở GD& ĐT, Phòng GD&
ĐT và BGH Trường THCS Tân Mỹ về việc thực hiện tích hợp nội dung Giáodục bảo vệ Môi trường vào các môn học, từ năm học 2008-2009
- Để thực hiện việc tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường vào các
môn học, Trường THCS Tân Mỹ của chúng tôi đã triển khai theo chỉ đạo chungvà tổ chức thực hiện kịp thời trong thời gian vừa qua; Đồng thời lựa chọn nộidung tích hợp sao cho phù hợp với nôi dung bài, với đặc điểm tình hình nhàtrường…để tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường vào môn học sao chođạt hiểu quả cao nhất
2 Qúa trình thực hiện:
Trang 16a/ Phương pháp tiến hành cụ thể:
GV áp dụng triển khai thực hiện tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môitrường vào các bài học có thể tích hợp được, không gò bó, gượng ép…
Tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường vào một số bài cụ thể củamôn học Ngữ văn từ khối 6 đến khối 9:
(1) Phần Văn:
Có thể tích hợp ở nhiều văn bản của từng khối lớp, ở đây chỉ nêu điển hìnhmột vài ví dụ:
- Khối 6:
+ Văn bản “ Ếch ngồi đáy giếng”, “Mẹ hiền dạy con”…- Có thể liên hệ về
sự thay đổi của môi trường: môi trường ảnh hưởng đến nhân cách con người + Văn bản “Lao xao” - Có thể liên hệ về việc bảo vệ các loài chim, giữ cânbằng sinh thái…
+ Văn bản “ Tông kết văn bản nhật dụng” - Nhắc lại các văn bản nhậtdụng có liên quan trực tiếp đến môi trường…
Trang 17- Khối 7:
+ “Viết bài Tập làm văn số 5- Văn lập luận chứng minh” - Có thể ra đềliên quan đến môi trường
VD: Đời sống của chúng ta sẽ bị tổn hại rất lớn nếu mỗi người không có
ý thức bảo vệ môi trường Bằng những hiểu biết của mình, hãy làm sáng tỏ nhậnđịnh trên
+ Khối 6: Tập làm thơ bốn chữ
Hoạt động Ngữ văn : Thi làm thơ năm chữ
+ Khối 7: Làm thơ lục bát
+ Khối 9: Tập làm thơ tám chữ
- Có thể Giáo dục môi trường thông qua các tiết dạy Ngữ pháp – Yêu cầuhọc sinh đặt câu, lấy VD có liên quan đến môi trường…
b/ Kết hợp các bộ phận nhà trường cùng thực hiện Tích hợp nội dung Giáo
dục bảo vệ Môi trường vào một số hoạt động: Trồng cây gây bóng mát, Tổng vệ
sinh trường lớp, thu gom rác thảy nơi công cộng…
3 Trong kiểm tra, đánh giá:
- Đối với các bài kiểm tra thường xuyên và định kì: Vấn đề môi trường là
vấn đề tích hợp khi dạy các nội dung cơ bản có liên quan, khi kiểm tra đánh giá
cần chú ý kiểm tra sự vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề về Giáo dụcBảo vệ Môi trường trong cuộc sống thực tiễn
Trang 18- Môn Ngữ văn vấn đề tích hợp trước hết là tích hợp trong nội dung
Văn,Tiếng và Tập làm văn Khi khi kiểm tra, đánh giá là kiểm tra đánh giá các
kiến thức và kĩ năng ba phân môn đó Nội dung về Môi trường chỉ là một trongcác nội dung được tích hợp Vì vậy, khi ra đề các câu hỏi có thể có một hay haicâu trắc nghiệm, hoặc một câu tự luận… liên quan đến môi trường mà thôi.Riêng, trong những “Bài viết bài Tập làm văn” có thể ra đề về nội dung Giáodục Môi trường
* Hiệu quả: Qua thực hiện tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường vào
các môn học, khi kiểm tra đánh giá học sinh làm được bài Kết quả không thấp
hơn so với những đề không tích hợp môi trường Bởi đây là vấn đề khá gần gũivà thiết thực…
III Bài học kinh nghiệm:
- Tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường là vấn đề thiết thực, gần gũi,
dễ thực hiện… đối với môn Ngữ văn trong một số tiết dạy
- Tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường nhằm chuyển tải nội dung
Bảo vệ Môi trường vào bài học một cách tự nhiên, phù hợp với nội dung bài học;
không đưa vào một cách tràn lang, làm quá tải nội dung bài học
- Tích hợp nội dung Giáo dục Bảo vệ Môi trường sẽ làm cho bài học sinhđộng hơn, gần gũi với thực tế hơn…
- Giáo viên chọn phương pháp dạy tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môitrường sao cho phù hợp nhằm góp phần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động,sáng tạo của học sinh trong học tập
Trang 19- Việc tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường vào các môn học phải
tự nhiên, phù hợp với nội dung bài học; không gò bó, gượng ép, làm quá tải nộidung bài học…
Trên đây là báo cáo tham luận của tôi về việc thực hiện tích hợp nội dungGiáo dục Bảo vệ Môi trường vào các môn Ngữ văn; Khi áp dụng vào thực tiễnthì giáo viên chúng tôi cũng gặp những thuận lợi, khó khăn nhất định Rất mong
sự đóng góp nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, của đồng nghiệp để hoạt động học tích hợp nội dung Giáo dục bảo vệ Môi trường vào môn học ngày càng tốthơn, chất lượng hơn -//-
Trang 20dạy-BÀI 5: MÔN NGỮ VĂN – THCS TÂN HOÀ
BÀI THAM LUẬN
DẠY TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
VÀO MÔN NGỮ VĂN CẤP THCS
Họ tên người viết: Trần Văn Gia
Đơn vị: THCS Tân Hòa .Môn : Ngữ văn
I Tình hình chung
1/ Thuận lợi
Môi trường là một phần rất quan trọng đối với đời sống conngười , đặc biệt trong thời đại công nghiệp ngày càng phát triển ngày nay thì môitrường là vấn đề nóng bỏng mà tất cả mọi người cần quan tâm Bản thân là mộtgiáo viên tôi lúc nào cũng ý thức được điều này Các môn Khoa học Xã hội nóichung , môn Ngữ văn nói riêng có nhiều bài khi dạy có liên quan đến môitrường , điều đó rất thuận tiện cho việc tích hợp giáo dục ý thức bảo vệ môitrường cho học sinh Các nội dung bài rất gần gũi với thiên nhiên ,cảnh vật ,sinh hoạt trong đời sống hằng ngày của mọi người
Vấn đề môi trường được ngành giáo dục quan tâm , hằng năm có
mở lớp tập huấn cho giáo viên và cũng thường xuyên kiểm tra thông qua các giờgiảng dạy Vì vậy, môn Ngữ văn có khả năng góp phần thực hiện việc giáo dụcbảo vệ môi trường cho học sinh
2/ Khó khăn
Bộ môn Ngữ văn chưa có nhiều phương tiện, tranh ảnh để giúphọc sinh dễ tiếp thu hơn Thời gian tiết học có giới hạn đôi khi nội dung bài ghinhiều mà cần phải truyền đạt cho học sinh nhiều thứ đã không đủ, nay phải thêmtích hợp giáo dục môi trường sẽ gây không ít khó khăn…
II Phương pháp triển khai và thực hiện
1/ Triển khai
Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên tích hợp nội dunggiáo dục môi trường thông qua các hoạt động ngoại khóa, các buổi sinh hoạtdưới cờ ,xây dựng mô hình nhà trường xanh - sạch - đẹp, thường xuyên tổ chứccác buổi hoạt động ra quân bảo vệ môi trường… nhằm giúp học sinh nhận thức
Trang 21được tầm quan trọng môi trường trong cuộc sống mọi người Tổ chức các phongtrào thi đua xanh - sạch - đẹp giữa các lớp.
Giáo viên thường xuyên vận dụng nhiều phương pháp khác nhau đểhọc sinh hiểu được con người và xã hội loài người luôn luôn gắn bó với môitrường sinh sống, chịu ảnh hưởng của môi trường và tác động trở lại đối với môitrường một cách tích cực hay tiêu cực Từ đó học sinh có ý thức bảo vệ môitrường sống của mình
2/ Quá trình thực hiện
Đầu tiên phải cho học sinh biết một số kiến thức cơ bản về môitrường: môi trường là gì? Các chức năng cơ bản của môi trường, thành phần củamôi trường, tình hình môi trường hiện nay…
Tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh vềtrách nhiệm và ý thức bảo vệ môi trường vì cuộc sống hôm nay và mai sau, thựchiện nghiêm chỉnh Luật Bảo vệ môi trường, có quyền lợi và trách nhiệm pháthiện, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường
Tích hợp thông qua chương trình dạy học chính khóa và các hoạtđộng ngoại khóa, đặc biệt coi trọng việc đưa vào chương trình hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp Chú ý khai thác tình hình thực tế môi trường của địaphương
Một số phương pháp đã thực hiện trong dạy tích hợp nội dung giáodục bảo vệ môi trường:
- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu thựcđịa
- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục
- Phương pháp hoạt động thực tiễn
- Phương pháp giải quyết vấn đề theo cộng đồng
- Phương pháp nêu gương…
Các nội dung tích hợp trong chương trình: các phong cảnh thiênnhiên về sông nước , cây cối , cảnh quang , cái lợi và cái hại do môi trường mangđến
3/ Kiểm tra đánh giá
Đa số học sinh đều nắm bắt kịp thời các thông tin về môi trường vàluôn có ý thức về bảo vệ môi trường
Tỷ lệ câu hỏi được lồng ghép vào các bài kiểm tra là khoảng 10% sốcâu hỏi và 15 - 20% số điểm, công việc kiểm tra đạt hiệu quả cao
III Bài học kinh nghiệm
- Đối với những bài có nội dung tích hợp môi trường giáo viên cần chuẩn bị
những tranh ảnh có liên quan , nếu có điều kiện thì nên dạy trên máy chiếu để
Trang 22cho các em thấy những hình ảnh có liên quan đến môi trường một cách sinhđộng.
- Trong giảng dạy những bài có tích hợp môi trường giáo viên phải hết sứckhéo léo kết hợp các phương pháp cho phù hợp với nội dung cũng như cách đặtcâu hỏi để giáo dục các em Trong tích hợp không nên lạm dụng quá mức vềmôi trường , như thế thì nội dung bài học sẽ bị loãng , thời gian cũng không chophép
- Những nội dung tích hợp nên gần gũi với thực tế , cho các em liên hệ vớibản thân khi thấy những vấn đề có liên quan đến môi trường từ đó có những suynghĩ và hành động như thế nào
IV Kiến nghị
Hỗ trợ nhiều phương tiện dạy học như tranh ảnh ,đĩa về môi trường cóliên quan đến môn học, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn về tích hợp giáodục bảo vệ môi trường cho tất cả các giáo viên
V Kết luận
Việc giáo dục môi trường trong môn Ngữ văn nói riêng , các môn khácnói chung là rất quan trọng , làm cho học sinh hiểu rõ, sâu hơn về bảo vệ môitrường , mối quan hệ mật thiết giữa con người với môi trường tự nhiên Từ đócác em ý thức được bảo vệ môi trường là rất cần thiết và để làm tốt điều này đòihỏi tất cả chúng ta đặc biệt là các giáo viên trực tiếp giảng dạy phải thực hiện tốtviệc tích hợp môi trường vào trong bài dạy có liên quan đến môi trường Qua đó,hình thành cho học sinh thế giới quan khoa học, tuân thủ các quy luật kháchquan và luật pháp của nhà nước ban hành về bảo vệ và khai thác tài nguyên thiênnhiên
Trang 23BÀI 6: MÔN NGỮ VĂN – THCS THANH BÌNH
PHÒNG GD – ĐT THANH BÌNH
TRƯỜNG THCS THANH BÌNH
BÁO CÁO THAM LUẬN
“Về việc tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trườngtrong môn Ngữ văn trung học cơ sở”
Họ tên người viết: Nguyễn Thị Tuyết Nhung Đơn vị: Trường THCS Thanh Bình Môn: Ngữ văn, cấp THCS
I Tình hình chung:
Qua hai năm quán triệt và thực hiện, bản thân nhận thấy những thuận lợivà khó khăn trong quá trình thực hiện dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môitrường trong môn Ngữ văn những vấn đề sau:
1 Thuận lợi:
- Giúp học sinh hiểu biết bản chất của các vấn đề môi trường: tính phứctạp, quan hệ nhiều mặt, nhiều chiều, tính hữu hạn của tài nguyên thiên nhiên vàkhả năng chịu tải của môi trường; quan hệ chặt chẽ giữa môi trường và pháttriển, giữa môi trường địa phương, vùng, quốc gia với môi trường khu vực vàtoàn cầu
- Nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của vấn đề môi trường như mộtnguồn lực để sinh sống, lao động và phát triển của mỗi cá nhân, cộng đồng, quốcgia và quốc tế
- Có tri thức, kĩ năng, phương pháp hành động để nâng cao năng lực lựachọn phong cách sống, thích hợp với việc sử dụng hợp lí và khôn ngoan cácnguồn tài nguyên thiên nhiên; có thể tham gia có hiệu quả vào việc phòng ngừavà giải quyết các vấn đề môi trường cụ thể nơi sinh sống và làm việc
- Thông qua những địa chỉ bài tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong
sách Ngữ văn trung học cơ sở giúp các em nắm vững mục tiêu giáo dục bảo vệ
môi trường trong chương trình giáo dục phổ thông về kiến thức, thái độ - tìnhcảm, kĩ năng - hành vi về bảo vệ môi trường
2 Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên thì trong quá trình thực hiện dạy họctích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Ngữ văn còn gặp không ít khókhăn, cụ thể:
- Nhận thức trong toàn thể giáo viên chưa đồng đều, nên việc tích hợp còn
hạn chế Thậm chí có giáo viên còn lệch hướng biến giờ học Văn thành giờ trìnhbày về giáo dục bảo vệ môi trường, dẫn đến thời lượng dành cho giờ học quá tải
Trang 24- Một bộ phận học sinh ý thức cộng đồng chưa cao xem việc bảo vệ môitrường là của ai ai chứ không phải của từng cá nhân nên lơ là thậm chí khônglắng nghe.
- Muốn hoạt động ngoại khóa thì kinh phí lại không có
- Trong năm học 2009 – 2010, Ban giám hiệu thường xuyên đi học nênviệc triển khai, quản lý chỉ mang tính hình thức
II Phương pháp triển khai và thực hiện:
1 Công tác triển khai:
Bảo vệ môi trường hiện là một trong nhiều mối quan tâm mang tính toàncầu Ở nước ta, bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc.Nghị quyết số 41/NQ-TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trị về tăngcường công tác bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước Cụ thể hóa và triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng vàNhà nước, ngày 31 tháng 01 năm 2005, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã raChỉ thị “Về việc tăng cường giáo dục bảo vệ môi trường”, xác định nhiệm vụtrọng tâm từ nay đến năm 2010 cho giáo dục phổ thông là “trang bị cho học sinhkiến thức, kĩ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng nhiều hình thức phùhợp trong các môn học và thông qua các hoạt động ngoại khóa, xây dựng môhình nhà trường xanh – sạch – đẹp phù hợp với các vùng, miền” …
Cụ thể:
- Phổ biến, chỉ đạo cho giáo viên tham gia lớp tập huấn của Sở GD – ĐT
Về giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Ngữ văn vào dịp hè; phối hợp thựchiện với việc xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” và “Trườngxanh – sạch – đẹp”
- Tổ chuyên môn quán triệt, thảo luận, bàn bạc để tìm ra hướng thực hiệntốt nhất mà vẫn không làm ảnh hưởng đến giờ dạy học Văn nhưng học sinh vẫntiếp thu tốt
- Tuyên truyền vận động học sinh ý thức cao về bảo vệ môi trường, đặcbiệt là môi trường gần gũi với học sinh như: giữ vệ sinh cảnh quan trường, lớp,nơi công cộng …
- Giáo dục tích hợp qua các môn học, thông qua chương trình dạy họcchính khóa và các hoạt động ngoại khóa, đặc biệt coi trọng việc đưa vào chươngtrình Hoạt động ngoài giờ lên lớp
2 Quá trình thực hiện:
Giáo dục bảo vệ môi trường là lĩnh vực giáo dục liên ngành, vì vậy, đượctriển khai theo phương thức tích hợp Việc tích hợp thể hiện ở ba mức độ:
- Mức độ toàn phần: mục tiêu và nội dung của bài học hoặc của chương
phù hợp hoàn toàn với mục tiêu và nội dung của giáo dục bảo vệ môi trường
- Mức độ bộ phận: chỉ có một phần của bài học có mục tiêu và nội dung
giáo dục bảo vệ môi trường
- Mức độ liên hệ: có điều kiện liên hệ một cách logic.
Trang 25Giáo dục bảo vệ môi trường cần sử dụng nhiều phương pháp dạy học củacác bộ môn, chịu sự chi phối của các phương pháp đặc trưng bộ môn có tính đặcthù như:
- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát môi trường ( Ví dụ cho học
sinh tham quan những di tích lịch sử địa phương qua bài dạy Văn bản thuyếtminh để tích hợp giáo dục lòng tự hào về truyền thống yêu nước, chống giặcngoại xâm …)
- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục (Ví dụ thực tế
mà các em có thể thấy như việc học sinh phải vệ sinh lớp hàng ngày …)
- Phương pháp nêu gương Lấy hành vi của người lớn là tấm gương có ý
nghĩa giáo dục trực tiếp đối với học sinh Người lớn làm tốt việc bảo vệ môitrường thì mới giáo dục được trẻ
Bên cạnh những phương thức, phương pháp tích hợp trên, để đạt hiệu quảcao ta cần chú trọng các nguyên tắc tích hợp như:
- Chỉ tích hợp những bài có nội dung thật sự liên quan đến môi trường,không gượng ép Vẫn đảm bảo đặc trưng bộ môn ( Ví dụ: Tìm hiểu, nghiên cứu
tình hình môi trường ở xung quanh trường, lớp tích hợp qua văn bản “Thông tin
về ngày Trái Đất năm 2000”, báo cáo kết quả, nêu phương án cải thiện – với chủ
đề liên quan đến môi trường: “Một ngày không dùng bao bì ni lông”, các em tự ýthức giữ gìn, bỏ rác đúng nơi đúng chỗ, ăn uống ở căn tin, không được mang bọc
nước lên lớp khi ăn uống rồi vứt bừa bãi; hoặc văn bản “Ôn dịch, thuốc lá” tích
hợp giáo dục học sinh thấy được tác hại của việc hút thuốc lá đối với bản thân vàcộng đồng người xung quanh một cách âm thầm, lặng lẽ, đến khi nhận ra thì đãmuộn; …)
- Không làm tăng nội dung học tập dẫn đến quá tải Các phương diện vềmôi trường cần được nghiên cứu kĩ, chọn lọc cẩn thận, và gia công về cách thứcdẫn dắt, liên hệ, đảm bảo cho học sinh vừa nắm vững kiến thức chuyên môn, vừatăng thêm kiến thức về môi trường, có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường vàtuyên truyền cho những người khác (Ví dụ: Môi trường biển cần được bảo vệ
tích hợp qua văn bản “Đoàn thuyền đánh cá”, ở câu thơ “Biển cho ta như lòng
mẹ, Nuôi lớn đời ta tự buổi nào” – Biển là nơi chứa nguồn lương thực dồi dào
nếu ta khai thác mà không biết giữ gìn thì biển sẽ cạn kiệt; hoặc văn bản “Mẹ
hiền dạy con” chỉ tích hợp chi tiết người mẹ dời chỗ ở để học sinh thấy được
môi trường mình sinh sống ảnh hưởng rất lớn đến tính cách; …)
- Chia nhỏ, rải đều vấn đề môi trường vào các bài trong mỗi lớp học mộtcách hợp lí (Tích hợp theo địa chỉ bài đã hướng dẫn khi tham gia lớp tập huấncủa Sở, trang 25-29)
- Đảm bảo tính hấp dẫn của hoạt động thực tiễn về môi trường (Cụ thể:Hằng năm, theo chỉ đạo của Sở, tổ Ngữ văn đều có hoạt động ngoại khóa Thisáng tác thơ văn với chủ đề rất rộng Đây cũng là dịp để giáo viên dễ dàng địnhhướng tích hợp mà không ảnh hưởng đến thời lượng giảng dạy; hoặc phối hợp
Trang 26với giáo viên Mĩ thuật cho các em thi vẽ tranh về đề tài môi trường; … Kết quả
có rất nhiều bài được các em sáng tác có giải thưởng cao từ Phòng, Sở GD – ĐTvà càng giúp các em hứng thú học tập, thấy rõ tầm quan trọng của việc bảo vệmôi trường trong môn học.)
3 Kiểm tra đánh giá:
Vấn đề tích hợp trước hết là tích hợp trong nội dung Văn, Tiếng Việt vàTập làm văn Bởi vậy, kiểm tra, đánh giá trước hết là kiểm tra, đánh giá các kiếnthức và kĩ năng ba phân môn đó Nội dung về môi trường chỉ là một trong cácnội dung được tích hợp mà thôi Do đó, không thể ra một đề kiểm tra hoàn toàn
về nội dung môi trường Tuy nhiên giáo viên có thể hỏi những câu hỏi liên quanđến môi trường Theo bản thân, tỉ lệ câu hỏi dành cho việc tích hợp môi trườngtrong kiểm tra đánh giá chỉ là đan xen, chọn lọc phù hợp Ví dụ:
- Bài “Mẹ hiền dạy con” (Ngữ văn 6), nếu kiểm tra trắc nghiệm 15 phút
thì giáo viên hỏi 10 (hoặc 15) câu, trong đó có thể hỏi đan xen từ 2 đến 3 câu liênquan đến môi trường giáo dục con của người mẹ, qua việc mẹ dời chỗ ở ba lầnmới có được môi trường tốt cho con học hành
- Bài “Từ Hán Việt” (Ngữ văn 7), ngoài việc kiểm tra theo chuẩn kiến
thức ở sách giáo khoa, giáo viên có thể tích hợp cho học sinh giải thích những từ
có liên quan đến môi trường như: khí quyển, hệ sinh thái, ô nhiễm, suy thoái môi
trường, …
- Bài “Ôn dịch, thuốc lá” (Ngữ văn 8), giáo viên có thể chọn đề tài này
để tích hợp cho học sinh Viết bài văn nghị luận số 7: Qua văn bản “Ôn dịch,
thuốc lá”, trình bày suy nghĩ của em về tác hại của việc hút thuốc lá.
- …
Hoặc có rất nhiều cách để giáo viên chọn lọc kiểm tra đánh giá phù hợpmà không bị xem là lạm dụng giáo dục bảo vệ môi trường
III Bài học kinh nghiệm:
Qua hai năm được học tập, thực hiện việc tích hợp giáo dục bảo vệ môitrường trong môn Ngữ văn, bản thân rút ra bài học kinh nghiện sau:
- Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền cho mọi người nói chung vàhọc sinh nói riêng về ý nghĩa của môi trường đối với cuộc sống Mọi người cầnthực hiện nghiêm chỉnh Luật Bảo vệ môi trường
- Dạy phân môn Tập làm văn hoặc các chuyên đề hoạt động ngoại khóacủa tổ, hoặc phối hợp bộ môn khác sẽ dễ lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường
- Ban giám hiệu, tổ chuyên môn cần quan tâm, theo dõi việc tích hợp giáodục bảo vệ môi trường của từng giáo viên đến học sinh kịp thời, để phát huyhoặc điều chỉnh
- Giáo viên trước khi đứng lớp cần nghiên cứu kĩ, chọn lọc cẩn thận, vàgia công về cách thức dẫn dắt, liên hệ giáo dục bảo vệ môi trường trong tiết dạythật phù hợp Còn nếu giáo viên quá chú trọng việc tích hợp giáo dục bảo vệ môitrường trong tiết học sẽ làm mất chất văn trong giờ dạy học văn Dẫn đến học
Trang 27sinh không thích nghe giáo viên giảng dạy hoặc không học giờ Văn, vì nhàmchán.
- Những địa chỉ bài tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong sách
Ngữ văn còn chung chung nên việc tích hợp chưa có sự thống nhất giữa các giáo
viên, nên vẫn còn tranh luận
IV Kiến nghị:
- Ngoài Những địa chỉ bài tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong
sách Ngữ văn đã nêu, cần có nội dung tích hợp thống nhất cụ thể trong từng bài.
- Các cấp cần quan tâm, có hướng mở cho những hoạt động ngoại khóa:
Tổ chức thi sáng tác thơ văn, vẽ tranh đề tài môi trường, …, đặc biệt là tổ chứccho học sinh tham quan các danh lam thắng cảnh, yêu cầu học sinh khi đi chơi,quan sát, ghi chép về vấn đề môi trường nơi đó để tích hợp giáo dục bảo vệ môitrường thiết thực hơn
- Giáo viên cần nghiên cứu kĩ phần sẽ tích hợp để học sinh học tập hứngthú mà vẫn đảm bảo đặc trưng bộ môn
- Mọi người cùng chung tay làm thay đổi nhận thức của học sinh về môitrường, từ đó các em sẽ ý thức hơn về bảo vệ môi trường
V Kết luận:
Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào các môn học, đặc biệt là mônNgữ văn là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất, kinh tế nhất và có tính bềnvững trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triểnbền vững đất nước Bởi thông qua giáo dục, từng người và cộng đồng được trang
bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng lực phát hiện và xử lícác vấn đề môi trường Giáo dục bảo vệ môi trường còn góp phần hình thànhnhân cách con người lao động mới, người chủ tương lai của đất nước – người laođộng, người chủ có thái độ thân thiện với môi trường, phát triển kinh tế hài hòavới việc bảo vệ môi trường, bảo đảm nhu cầu của hôm nay mà không phương hạiđến thế hệ mai sau Giáo dục bảo vệ môi trường là vấn đề có tính chiến lược củamỗi quốc gia và toàn cầu
Trang 28BÀI 7: MÔN NGỮ VĂN - THCS TÂN HUỀ
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
VÀO MÔN NGỮ VĂN THCS.
Họ và tên: NGUYỄN THỊ THANHĐơn vị : Trường THCS Tân Huề
Tổ trưởng tổ xã hội
I TÌNH HÌNH CHUNG
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanhcon người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuát, sự tồn tại phát triển của conngười và sinh vật Từ đó, ta thấy môi trường có vai trò rất quan trọng trong đờisống của con người Trong thời đại hiện nay, nền kinh tế của đất nước chúng tangày càng phát triển nhưng đi kèm với sự phát triển đó là môi trường của chúng
ta càng bị ô nhiễm trầm trọng và đáng báo động, đáng quan tâm Vấn đề chúng
ta cần phải làm lúc này là phải tham gia công tác bảo vệ môi trường, không chỉthế tôi cũng như các giáo viên khác của trường THCS Tân Huề đều tích hợp lồngghép giáo dục bảo vệ môi trường vào trong các tiết dạy của mình
1 Thuận lợi :
- Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường,luôn nhắc nhở, đôn đốc giáo viên thực hiện tốt việc giáo dục môi trường chohọc sinh
- Tất cả giáo viên của tổ đều được tham gia tập huấn giáo dục bảo vệ môitrường vào các tiết dạy
- Tất cả giáo viên của tổ đều thực hiện tốt việc lồng ghép giáo dục môitrường cho học sinh thể hiện rất rõ từng tiết trên giáo án, trong các tiết dạy, tiết
dự chéo, tiết thao, hội giảng
- Nhà trường có trang bị đủ mọi phương tiện, tạo môi trường xanh , sạch,đẹp
- Đa số các em học sinh của trường đều có ý thức bảo vệ môi trường
- Học sinh sáng tác, sưu tầm được rất nhiều bài thơ, mẩu chuyện , tranhảnh về đề tài môi trường
2 Khó khăn:
- Giáo dục môi trường cho học sinh không chỉ thể hiện trong các tiết dạymà còn hướng dẫn cho các học sinh thực hành,ngoại khóa về giáo dục bảo vệmôi trường, giáo viên của tổ chưa tổ chức được nhiều hoạt động ngoại khóa đểgiáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh
- Chưa tổ chức cho học sinh đi tham quan để giúp học sinh nhận biết đượcmôi trường xung quanh nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh
Trang 29II PHƯƠNG PHÁP TRIỂN KHAI VÀ THỰC HIỆN:
- Từ những nội dung đã được tập huấn, giáo viên đều tích hợp GDMTtrong các tiết dạy, từ đó học sinh đều có ý thức tham gia bảo vệ môi trường Khidạy bài Thông tin về trái đất năm 2000 (Ngữ Văn 8- Tập 1) giáo viên đều chohọc sinh nhận thấy được cần phải sử dụng bao bì ni lông một cách hợp lý và xử
lý một cách phù hợp, như hướng dẫn cho học sinh giặt sạch để sử dụng lại, cóthể bán,…mà không đốt hoặc không vứt bừa bãi vì nó có ảnh hưởng rất nghiêmtrọng đến sức khỏe của con người và môi trường
- Giáo viên phổ biến cho học sinh tham gia viết thư UPU, sáng tác thơ văn
đó giáo viên liên hệ với môi trường sống gần gũi của các em, học sinh sẽ nhậnbiết được mức độ ô nhiễm của môi trường sống mà học sinh có ý thức tham giabảo vệ, giữ gìn và làm sạch đẹp
- Khi dạy bài chương trình địa phương (Tiết 74 –NV7-T2), giáo viên yêucầu học sinh sưu tầm tục ngữ có liên quan đến môi trường, học sinh sẽ sưu tầmvà trình bày, giáo viên chọn một câu:
“Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh Nước Tháp Mười lóng lánh cá tôm”
Giáo viên đặt câu hỏi đối với học sinh: bằng sự hiểu biết của mình, các em xemthực tế hiện nay có còn cò bay thẳng cánh, nước có còn lóng lánh cá tôm haykhông? Vì sao? Học sinh sẽ nhận ra được là: cò, tôm, cá không còn nhiều nữa vì
do bị đánh bắt, do môi trường bị ô nhiễm nặng Giáo viên sẽ giáo dục học sinhcần phải làm gì trước sự việc đó
Trang 30- Khi dạy bài Bức thư của thủ lĩnh người da đỏ.(NV 6- Tập II) Giáo viên
có thể kết hợp với giáo viên dạy môn địa lý cho học sinh tìm hiểu hoàn cảnh địa
lý nơi nhà trường đóng hoặc nơi các em đang sinh sống Học sinh có thể điều tra
về mức độ bạc màu của đất? sự ô nhiễm nguồn nước? ô nhiễm không khí? Cảnhbáo về sự xuống cấp của môi trường?
- Ở bài thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000 (SGK NV 8 Tập I) giáo viêncho học sinh liên hệ việc vứt bọc ni lông ở nơi em ở có gì giống và khác so với
sự phản ánh trong văn bản? Em cần phải làm gì để hạn chế điều đó?
- Khi dạy bài Nhớ Rừng (SGK NV 8 Tập II) giáo viên có thể đặt ra câuhỏi: Hổ thích sống trong một môi trường như thế nào? Giữa núi rừng khoáng đạt,mát mẻ… Vì sao hổ thích sống trong một môi trường như thế? Vì hổ được tư do,môi trường đó phù hợp với hổ Em hiểu câu thơ sau như thế nào? Đâu nhữngchiều lênh láng máu sau rừng? Hổ bị săn bắt Vậy em thấy chúng ta cần phảilàm gì để hạn chế nạn săn bắt các động vật? Giáo viên sẽ giáo dục học sinh phải
có ý thức để bảo vệ các loài động vật và bảo vệ động vật chính là bảo vệ môitrường
Trong năm học số lần ngoại khóa cho các môn là 1 hoặc 2 lượt trên nămhọc Trong quá trình thực hiện ngoại khóa về BVMT Giáo viên sẽ yêu cầu họcsinh vẽ tranh có liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường, yêu cầu học sinh trìnhbày các bài thơ, mẩu chuyện, bài văn có liên quan đến BVMT và giáo viên sẽ đặtnhững câu hỏi xung quanh về những câu hỏi BVMT Từ đó sẽ giúp cho học sinhnhận ra được là môi trường ảnh hưởng đến cuộc sống của mình và cần phải rasức bảo vệ
3 Kiểm tra đánh giá:
Kiểm tra, đánh giá học sinh sau khi tích hợp nôi dung giáo dục BVMTvào các bài dạy Giáo viên có thể đặt câu hỏi ở mức độ vận dụng (1 đ) đối vớibài kiểm tra 1 tiết và (3đ) đối với các bài kiểm tra còn lại Giáo viên yêu cầu họcsinh nêu rõ những việc làm mà mình đã làm được để bảo vệ môi trường sống Từ
đó giáo viên dễ dàng kiểm tra năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn
đề về bảo vệ môi trường trong học tập và thực tiễn cuộc sống
III BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Qua những nội dung trình bày trên tôi rút ra được bài học là:
- Không chỉ tôi mà đòi hỏi tất cả những giáo viên khác của trường đềuphải thực hiện tốt việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong các tiết dạyđến học sinh Tôi nghĩ rằng dưới sự tác động của giáo viên và trước thực tế môitrường bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của con người thì học sinh
sẽ nhận thấy được mình cần phải quan tâm đến môi trường
- Không phải bài dạy nào cũng lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường, takhông nên tích hợp tràn lan, không gượng ép, không làm tăng nội dung dẫn đếnquá tải
Trang 31-Khi tích hợp cần chia nhỏ, rải đều, một bài chỉ tích hợp một khía cạnh, ápdụng các phương pháp phù hợp vào từng phân môn.
- Ngoài giờ học trên lớp được giáo viên giảng dạy về những vấn đề môitrường, các em học sinh cần được dự nhiều những buổi hoạt động ngoại khóa đểcác em vừa chơi, vừa học, để các em có thêm được sự hứng thú yêu thích môitrường
- Tổ chức cho các lớp, các tổ thi đua với nhau về việc bảo vệ môi trườngxung quanh, giáo viên giám sát, đánh giá khách quan, công bằng
IV.Kiến nghị.
V Kết luận.
Công tác tích hợp giáo dục BVMT vào các môn học có vai trò và ý nghĩa
vô cùng quan trọng , nó bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên, bồi dưỡng những xúccảm, xây dựng cái thiện trong mỗi con người, hình thành thói quen, kỹ năngBVMT, góp phần rất to lớn trong việc hình thành nhân cách con người Đây làvấn đề có tính chiến lược của mỗi quốc gia và toàn cầu, đòi hỏi mỗi chúng taphải có sự chuyển biến nhanh chóng trong nhận thức,tư tưởng, hành vi
Người viết
Nguyễn Thị Thanh
Trang 32BÀI 8: MÔN NGỮ VĂN – THCS BÌNH THÀNH
PHÒNG GD-ĐT THANH BÌNHTRƯỜNG THCS BÌNH THÀNH
DẠY TÍCH HỢP VỀ VIỆC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở BỘ MÔN NGỮ
- Là giáo viên ai ai cũng nhận thức về tầm quan trọng việc giáo dục môitrường, trong nhà trường THCS và nhất là những bộ môn thuộc về lĩnh vực khoahọc xã hội Bộ môn Ngữ văn là một trong những bộ môn có nội dung tương đốicho việc lồng ghép tích hợp việc giáo dục bảo vệ môi trường
- Được sự quan tâm chỉ đạo của cấp trên như Sở giáo dục đến Phòng giáodục và Ban giám hiệu trường hầu hết anh chị em giáo viên đều tiến hành tích hợpgiáo dục bảo vệ môi trường trong những tiết giảng dạy Kể cả những tiết dạybình thường, cho đến những tiết dự giờ thao hội giảng, những tiết dự thi dạy giỏi
- Hiện nay có nhiều tài liệu hướng dẫn cho nội dung tích hợp môi trường
2 Khó khăn:
- Giáo dục tích hợp môi trường cho học sinh, không phải là một môn học
về giáo dục môi trường mà chỉ mang hình thức lồng ghép; nếu không khéo sẽkhông đạt hiệu quả cao
- Một số bài học có dung lượng dài mà thời gian thì có hạn nên còn gặpkhông ít khó khăn khi tích hợp giáo dục môi trường
- Tình hình địa phương cụm tuyến công nghiệp ngày càng mở rộng ítnhiều làm ảnh hưởng đến môi trường sống ở người dân nên đôi lúc giáo dục chocác em còn gặp trở ngại
- Một số học sinh chưa ý thức: Hợp tác chưa cao vẫn còn phải thườngxuyên nhắc nhỡ việc bảo vệ môi trường (vức rác bừa bãi ra sân sau khi ăn quà)
Trang 33- Tài liệu hướng dẫn tuy có nhưng chưa cao để phục vụ cho việc giảng dạytích hợp về môi trường.
II Phương pháp triển khai và thực hiện:
1 Triển khai:
- Sở giáo dục và Phòng giáo dục, đã mở lớp tập huấn bồi dưỡng nghiệp
vụ, về tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường cho tất cả giáo viên Trong đó cónhững bài quy định cần tích hợp Từ đó giáo viên có những bước chuẩn bị, hìnhthành nghiên cứu kĩ khi đưa vào tích hợp giảng dạy nhằm giúp học sinh có ýthức trong việc bảo vệ môi trường
- Nhà trường triển khai, nhắc nhở, tạo mọi điều kiện cho giáo viên thựchiện tốt chương trình tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong tiết dạy
- Những buổi sinh hoạt tổ theo định kỳ Giáo viên trong tổ đưa ra nhữngvấn đề còn gặp khó khăn hoặc những giải pháp hữu hiệu trong giảng dạy để cùngbàn bạc, tìm mọi phương pháp thích ứng hơn để vận dụng hoặc học hỏi nhữngkinh nghiệm của nhau
- Giáo viên giảng dạy áp dụng đúng các nội dung tích hợp bảo vệ môitrường với từng bài, từng nội dung phù hợp với từng lứa tuổi của học sinh
- Trường được công nhận đạt chuẩn “ Xanh- sạch- đẹp”
2 Quá trình thực hiện:
- Khi chuyển tải, truyền đạt kiến thức cho học sinh: Phương pháp dạy họctheo hướng tích hợp giữa phân môn của bộ môn ngữ văn đã được phổ biến từlâu Tuy nhiên bên cạnh sự tích hợp giữa các phân môn trong cùng một môn, còn
có sự lồng ghép tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh Bằng mọihình thức vốn hiểu biết và sự nắm bắt những thông tin của giáo viên
+ Ở lớp 6: khi giảng dạy văn bản “ Sông nước Cà Mau”, trong phầnchuyển tải những kiến thức về nội dung của văn bản từ câu hỏi: “ Qua bài văn
em cảm nhận được gì về vùng Cà Mau cực Nam của tổ quốc?” Sau khi tiếp thunhững kiến thức từ thầy, về phần nội dung các em có thể nhìn bao quát, hìnhdung và nêu cảm nhận của mình Nhân đó giáo viên giáo dục tích hợp môitrường bằng cách nêu câu hỏi để các em nắm bắt được Cuộc sống sung túc nhộnnhịp, đông vui là nơi môi trường dễ bị ô nhiểm.Tuy nhiên để cho môi trườngđược thanh, sạch hơn thì mỗi trường trong chúng ta phải có ý thức, chứa khôngphải chỉ là trách nhiệm của riêng ai Bên cạnh đó khi dạy văn bản “ Cô Tô”,ngoài những lượng kiến thức mà giáo viên truyền đạt không thể thiếu ra Chúng
ta bằng mọi cách giúp cho các em thật sự yêu mến, tự hào về sự giàu đẹp củabiển đảo Hoặc khi giảng dạy văn bản “ Bức thư của thủ lĩnh da đỏ” Nội dungxoay quanh vấn đề môi trường, xét thấy qua nội dung đó phù hợp với việc tíchhợp giáo dục bảo vệ môi trường
Ngoài ra còn những văn bản như “ Ếch ngồi đáy giếng”, “ Động PhongNha”, “ Lao sau” đều lồng ghép tích hợp môi trường về tình yêu quê hương, đất
Trang 34nước cho học sinh Ở phân môn Tập làm văn văn miêu tả cũng có thể tích hợpmôi trường về tình yêu quê hương, đất nước.
+ Ở lớp 7: Những văn bản có thể lồng ghép tích hợp môi trường thanhsạch như: Văn bản “ Qua Đèo Ngang”, “ Côn sơn ca”, “ Buổi chiều đứng ở phủThiên trường trông ra”, “ Một thứ quà của lúa non: Cốm”, “ Sài Gòn tôi yêu”, “Mùa xuân của tôi”, “ Ca Huế trên sông Hương” Bên cạnh đó chương trình địaphương cũng là đề tài cho chúng ta lồng ghép giáo dục môi trường
+ Ở lớp 8: Giáo dục môi trường cho các em có những văn bản được đưavào nội dung chương trình như: “ Thông tin về ngày trái đất năm 2000”, “ Ôndịch thuốc lá”, “ Bài toán dân số” Khi đi vào nội dung giáo viên đã đưa học sinhtiếp thu bài học môi trường là khai thác xử lí chất thải, nilông Ảnh hưởng khóithuốc lá đến con người Việc gia tăng dân số cũng gây không ít đến ô nhiễm môitrường Bên cạnh đó còn tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường ở chương trình địaphương phần Văn và Tập làm văn
+ Ở lớp 9: Qua văn bản “ Đoàn thuyền đánh cá”, giáo viên giúp học sinhthấy được sự giàu đẹp của biển và trách nhiệm của chúng ta phải bảo vệ sự giàuđạp ấy Ngoài ra còn có các văn bản khác như: “ Đấu tranh cho một thế giới hoàbình”, “ Lặng lẽ sa pa”, “ Cố hương”, “ Mùa xuân nho nhỏ”, “ Sang thu” vàchương trình địa phương cũng góp phần không nhỏ vào việc tích hợp bảo vệmôi trường
- Ban giám hiệu và các bộ phận khác như đoàn đội cũng đều góp phần vàoviệc giáo dục cho học sinh nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, trong nhà trường
Để môi trường được xanh- sạch- đẹp
3 Kiểm tra đánh giá:
Qua những tiết Tập làm văn hoặc câu hỏi kiểm tra giáo viên đưa ra một số
đề có lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường Từ kết quả xét thấy các em có ýthức tốt về môi trường xung quanh, hạn chế vức rác bừa bãi, không bẻ phá câycảnh, cây xanh chung quanh sân trường
III Bài học kinh nghiệm:
Trong giảng dạy tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường bản thân tôi rút ranhững bài học kinh nghiệm như sau:
- Muốn dạy tốt bài học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường Những buổisinh hoạt chuyên môn thường xuyên ở tổ, khối nên đưa ra những vướng mắctrong quá trình giảng dạy để cùng bàn bạc, xác định hướng giải quyết hợp lí.Đồng thời học hỏi những kinh nghiệm hay của đồng nghiệp
- Cần chuẩn bị tốt nội dung truyền đạt, nghiên cứu kĩ nội dung cần tíchhợp đưa ra những câu hỏi thật phù hợp với nội dung của bài, trình độ của các em
- Học sinh cần cộng tác tích cực với giáo viên bằng cách chuẩn bị bài thậttốt
- Cần tổ chức ngoại khoá, thi hái hoa, đố vui chủ đề môi trường Tổ chứctham quan những di tích, những danh lam thắng cảnh
Trang 35IV Kết luận:
Bảo vệ môi trường là vấn đề nóng bỏng là hồi chuông cảnh tỉnh trên toànthế giới.Vì sự ô nhiểm ngày một tăng cao làm ảnh hưởng đến sự sống trên toànthế giới Gần đây nước ta nhiều nơi môi trường bị ô nhiểm trầm trọng Vì vậybảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của dân tộc Nó không là trách nhiệm củariêng ai mà là chung cho mọi người, mọi ngành trên đất nước Việc giảng dạytích hợp bảo vệ môi trường vơí các môn học là việc làm cần thiết Chúng ta cầncung cấp cho học sinh thế hệ mai sau của đất nước hiểu biết và ý thức được bảovệ môi trường Hình thành cho các em tình yêu quê hương đất nước Có như thếcác em mới thật sự yêu quý và giữ gìn non sông đất nước trong giai đoạn này
Hết
Trang 36BÀI 9: MÔN LỊCH SỬ - THCS THANH BÌNH
BÀI THAM LUẬN
DẠY TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
VÀO MÔN LỊCH SỬ CẤP THCS
Họ tên người viết: Phan Tấn Lưu
Đơn vị: THCS Tân Thạnh , Thanh Bình
Môn: Lịch sử , cấp: THCS
I Tình hình chung
1/ Thuận lợiCon người và xã hội loài người luôn luôn gắn bó với môi trườngsinh sống, chịu ảnh hưởng của môi trường và tác động trở lại đối với môi trườngmột cách tích cực hay tiêu cực Trải qua quá trình phát triển lâu dài, con ngườiđã thích ứng, khai thác tự nhiên, cải tạo tự nhiên để tồn tại và phát triển Tuynhiên ở mỗi thời đại, con người tác động vào môi trường theo các phương thứcriêng tùy thuộc vào trình độ phát triển của xã hội loài người, sự phát triển củacông nghệ khai thác, chinh phục thế giới tự nhiên Trong thời kì nguyên thủy,con người hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên, xã hội ngày một phát triển, sự lệthuộc này giảm bớt; con người đã cải tạo, chinh phục tự nhiên, làm cho cuộcsống tốt đẹp hơn
Vì vậy, môn Lịch sử có khả năng góp phần thực hiện việc giáo dụcbảo vệ môi trường cho học sinh
2/ Khó khăn
Bộ môn Lịch sử chưa có nhiều phương tiện hay phương pháp hay
để giúp học sinh dễ tiếp thu hơn Nội dung bộ môn Lịch sử không có nhiều bài
để tích hợp nội dung giáo dục môi trường vào bài học Đôi khi nội dung bài ghicòn nhiều mà cần phải truyền đạt cho học sinh nhiều thứ đã không đủ, nay phảithêm tích hợp giáo dục môi trường sẽ gây không ít khó khăn…
II Phương pháp triển khai và thực hiện
1/ Triển khaiNhà trường tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên tích hợp nội dunggiáo dục môi trường thông qua các hoạt động ngoại khóa, xây dựng mô hình nhàtrường xanh - sạch - đẹp, thường xuyên tổ chức các buổi hoạt động ra quân bảovệ môi trường… nhằm giúp học sinh nhận thức được tầm quan trọng môi trường
Trang 37trong cuộc sống loài người Khuyến khích động viên các sáng kiến, phát minhtrong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Giáo viên thường xuyên vận dụng nhiều phương pháp khác nhau đểhọc sinh hiểu được con người và xã hội loài người luôn luôn gắn bó với môitrường sinh sống, chịu ảnh hưởng của môi trường và tác động trở lại đối với môitrường một cách tích cực hay tiêu cực Từ đó học sinh có ý thức bảo vệ môitrường sống của mình
2/ Quá trình thực hiệnĐầu tiên phải cho học sinh biết một số kiến thức cơ bản về môitrường: môi trường là gì? Các chức năng cơ bản của môi trường, thành phần củamôi trường, tình hình môi trường hiện nay…
Tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh vềtrách nhiệm và ý thức bảo vệ môi trường vì cuộc sống hôm nay và mai sau, thựchiện nghiêm chỉnh Luật Bảo vệ môi trường, có quyền lợi và trách nhiệm pháthiện, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường
Tích hợp thông qua chương trình dạy học chính khóa và các hoạtđộng ngoại khóa, đặc biệt coi trọng việc đưa vào chương trình hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp Chú ý khai thác tình hình thực tế môi trường của địaphương
Một số phương pháp đã thực hiện trong dạy tích hợp nội dung giáodục bảo vệ môi trường:
- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu thựcđịa
- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục
- Phương pháp hoạt động thực tiễn
- Phương pháp giải quyết vấn đề theo cộng đồng
- Phương pháp nêu gương…
Các nội dung tích hợp trong chương trình:
Thông qua việc dạy học về các thời kì phát triển của xã hội loàingười, môn Lịch sử giúp học sinh hiểu cách thức con người khai thác, chinhphục thế giới tự nhiên ở mỗi thời kì và ảnh hưởng của các hoạt động đó đối vớimôi trường Ở mỗi thời đại, con người tác động vào môi trường theo các phươngthức riêng tùy thuộc vào trình độ phát triển của xã hội loài người, sự phát triểncủa công nghệ khai thác, chinh phục thế giới tự nhiên Trong thời kì nguyênthủy, con người hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên, xã hội ngày một phát triển, sựlệ thuộc này giảm bớt; con người đã cải tạo, chinh phục tự nhiên, làm cho cuộcsống tốt đẹp hơn
3/ Kiểm tra đánh giá
Trang 38Đa số học sinh đều nắm bắt kịp thời các thông tin về môi trường vàluôn có ý thức về bảo vệ môi trường
Tỷ lệ câu hỏi được lồng ghép vào các bài kiểm tra là khoảng 10% sốcâu hỏi và 15 - 20% số điểm, công việc kiểm tra đạt hiệu quả cao
III Bài học kinh nghiệm
Trong khi tiến hành đồng bộ, kết hợp các phương pháp dạy học, cómột phương pháp là chủ đạo, phù hợp với sự kiện nhân vật, vấn đề lịch sử đanghọc: giáo viên hướng dẫn học sinh nắm vững kiến thức lịch sử đang học Ở chỗnào có liên quan đến môi trường sinh thái, đến tự nhiên thì giáo viên hướng dẫnhọc sinh tìm hiểu, liên hệ kiến thức lịch sử với việc giáo dục môi trường Trongtích hợp kiến thức lịch sử với các loại kiến thức khác có liên quan để giáo dụcmôi trường, chủ yếu là những kiến thức về địa lí, về khoa học – kĩ thuật giáoviên có thể: Tạo biểu tượng về điều kiện tự nhiên liên quan đến một sự kiện,nhân vật lịch sử Phân tích tác động, ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đối vơi sựphát triển lịch sử
IV Kiến nghị
Hỗ trợ nhiều phương tiện dạy học như tranh ảnh có liên quan giữalịch sử với môi trường, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn về tích hợp giáodục bảo vệ môi trường cho tất cả các giáo viên
V Kết luận
Việc giáo dục môi trường trong môn lịch sử làm cho học sinh hiểu
rõ, sâu hơn quá trình phát triển của xã hội loài người, mối quan hệ mật thiết giữacon người với môi trường tự nhiên Qua đó, hình thành cho học sinh thế giớiquan khoa học, tuân thủ các quy luật khách quan và luật pháp của nhà nước banhành về bảo vệ và khai thác tài nguyên thiên nhiên
Trang 39BÀI 10: MÔN LỊCH SỬ- THCS TÂN MĨ
Phòng GD & ĐT Thanh Bình CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
- Vì vậy, giáo dục môi trường trong môn Lịch sử thể hiện trong mọikhâu của quá trình dạy và học góp phần thực hiện giáo dục bảo vệ môi trườngcho học sinh
2/ Khó khăn
Bộ môn Lịch sử phương tiện còn hạn chế nội dung bài ghi còn nhiềumà cần phải truyền đạt cho học sinh nhiều kiến thức nay tích hợp giáo dục môitrường sẽ gây không ít khó khăn…
III Phương pháp triển khai và thực hiện
1/ Triển khai
- Nhà trường triển khai, nhắc nhở GV tích hợp nội dung giáo dục môitrường vào bài giảng thường xuyên,bằng nhiều hình thức phù hợp ở các môn,thông qua các hoạt động ngoại khóa, xây dựng mô hình nhà trường xanh - sạch -đẹp, nhằm giúp GV và học sinh nhận thức được việc tích hợp giáo dục môitrường là nhiệm vụ trọng tâm để trang bị cho HS kiến thức về môi trường
Trang 40- Giáo viên thường xuyên tích hợp môi trường vào môn học của đểtruyền đạt cho học sinh hiểu được môi trường ở xung quanh chúng ta do tácđộng của con người và xã hội loài người môi trường sinh sống, chịu ảnh hưởngcủa môi trường và tác động trở lại đối với môi trường một cách tích cực hay tiêucực Từ đó học sinh có ý thức bảo vệ môi trường sống của mình.
2/ Quá trình thực hiện
- GV khái niện cho HS nắm, hiểu được môi trường là gì? Biết được môitrường sống phân chia như thế nào?Các chức năng cơ bản của môi trường, thànhphần của môi trường, tình hình môi trường hiện nay: nguồn tài nguyên, khaithác, sử dụng, dân số, sự ô nhiễm và suy thoái môi trường, biện pháp bảo vệ môitrường
- Tuyên truyền, giáo dục cho học sinh nhận thức được ý nghĩa về môitrường như một nguồn lực để sinh sống, lao động và phát triển của mỗi cá nhân,cộng đồng,quốc gia, quốc tế từ đó HS có quan niệm đúng đắn vế ý thức tráchnhiệm và ý thức bảo vệ môi trường để biết cách phòng ngừa và giải quyết cácvấn đề môi trường ở nơi sinh sống và làm việc
* Một số phương pháp đã thực hiện trong dạy tích hợp nội dung giáo dụcbảo vệ môi trường:
+ Phương pháp hoạt động thực tiễn
+ Phương pháp nêu gương
+ Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục
* Các nội dung tích hợp trong chương trình:
Tích hợp những kiến thức cơ bản cần thiết về lịch sử dân tộc và kịch sửthế giới, nhằm hình cho HS thế giới quan khoa học, giáo dục lòng yêu nước, yêuquê hương,….các nội dung cung cấp cho HS phải chính xác, nhằm phát huy tínhtích cực của HS,biết vận dụng những điều đó vào thực tiễn giáo dục và đời sốngxã hội…
3/ Kiểm tra đánh giá
- Sau khi tích hợp GDMT vào môn học, học sinh đều nắm bắt kịp, biếtvận dụng, có ý thức về bảo vệ môi trường
- Tỷ lệ câu hỏi được lồng ghép vào các bài kiểm tra là khoảng 10% , côngviệc kiểm tra đạt hiệu quả cao
III Bài học kinh nghiệm
Giáo dục BVMT là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, tích hợp vào cácmôn học và các hoạt động, là cách tiếp cận liên môn phù hợp với sự kiện nhânvật, vấn đề lịch sử đang học: giáo viên hướng dẫn học sinh nắm vững kiến thứclịch sử đang học Ở chỗ nào có liên quan đến môi trường sinh thái, đến tự nhiên