BMDCác BMDmối BMDtương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDmột BMDsố BMDyếu tố BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDl
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HUẾ
-NGHIÊN CỨU MẬT ĐỘ XƯƠNG Ở BỆNH NHÂN
SUY THẬN MẠN GIAI ĐOẠN CUỐI
LỌC MÁU CHU KỲ BẰNG PHƯƠNG PHÁP DXA
Chuyên ngành: Nội khoa
Mã số: 60 72 20
LUẬN VĂN THẠC SỸ Y HỌC
Người hướng dẫn khoa học
HUẾ
Trang 2Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được người khác công
bố trong bất cứ tài liệu nào.
Tác giả luận văn
Trang 3 BMDBMD : BMDBone BMDmass BMDdensity BMD(Mật BMDđộ BMDxương)
BMDBMI : BMDBody BMDmass BMDindex BMD(Chỉ BMDsố BMDkhối BMDcơ BMDthể)
BMDCXĐ : BMDCổ BMDxương BMDđùi
BMDCSTL : BMDCột BMDsống BMDthắt BMDlưng
BMDDXA : BMDDual BMDenergy BMDX BMDray BMDabsorptionmetry
BMD BMD BMD(Đo BMDhấp BMDphụ BMDtia BMDX BMDnăng BMDlượng BMDkép)
Trang 4ĐẶT BMDVẤN BMDĐỀ 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
1.1 BMDLoãng BMDxương 3
1.1.1 BMDTình BMDhình BMDchung BMDcủa BMDloãng BMDxương BMDhiện BMDnay 3
1.1.2 BMDPhân BMDloại BMDloãng BMDxương 6
1.1.3 BMDCơ BMDchế BMDsinh BMDbệnh BMDcủa BMDloãng BMDxương 8
1.1.4 BMDCác BMDyếu BMDtố BMDnguy BMDcơ BMDvà BMDbiểu BMDhiện BMDlâm BMDsàng BMDcủa BMDloãng BMDxương 10
1.1.5 BMDChẩn BMDđoán BMDloãng BMDxương 13
1.2 BMDLoãng BMDxương BMDtrong BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDvà BMDcác BMDyếu BMDtố BMDliên quan 15
1.2.1 BMDCơ BMDchế BMDbệnh BMDsinh BMDcủa BMDrối BMDloạn BMDchuyển BMDhóa BMDCa2+ BMDvà BMDPO3 4 15
1.2.2 BMDHậu BMDquả BMDcủa BMDrối BMDloạn BMDchuyển BMDhóa BMDCa2+ BMDvà BMDPO3 4 trên BMDxương 16
1.2.3 BMDThay BMDđổi BMDnồng BMDđộ BMDHemoglobin BMDmáu BMDtrong BMDsuy BMDthận BMDmạn 17
1.2.4 BMDThay BMDđổi BMDProtid BMDmáu BMDtrong BMDsuy BMDthận BMDmạn 18
1.3 BMDCác BMDnghiên BMDcứu BMDvề BMDloãng BMDxương BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDtrong nước BMDvà BMDnước BMDngoài 19
1.3.1 BMDCác BMDnghiên BMDcứu BMDtrong BMDnước 19
1.3.2 BMDCác BMDnghiên BMDcứu BMDở BMDnước BMDngoài 20
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22
2.1 BMDĐối BMDtượng BMDnghiên BMDcứu 22
2.1.1 BMDTiêu BMDchuẩn BMDchọn BMDbệnh 22
2.1.2 BMDTiêu BMDchuẩn BMDchẩn BMDđoán BMDsuy BMDthận BMDmạn 22
2.1.3 BMDPhân BMDđộ BMDloãng BMDxương 23
2.2 BMDPhương BMDpháp BMDnghiên BMDcứu 24
2.2.1 BMDKhảo BMDsát BMDmật BMDđộ BMDxương BMD(Body BMDmass BMDdensity: BMDBMD) 24
Trang 52.2.4 BMDĐịnh BMDlượng BMDprotid BMDmáu 31
2.2.5 BMDXử BMDlý BMDkết BMDquả 31
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 33
3.1 BMDĐặc BMDđiểm BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDcủa BMDnhóm BMDnghiên BMDcứu 33
3.1.1 BMDPhân BMDbố BMDtheo BMDtuổi 33
3.1.2 BMDPhân BMDbố BMDtheo BMDgiới BMDtính 34
3.1.3 BMDĐặc BMDđiểm BMDlâm BMDsàng BMDcủa BMDnhóm BMDnghiên BMDcứu 35
3.1.4 BMDĐặc BMDđiểm BMDcận BMDlâm BMDsàng BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDcủa BMDnhóm BMDnghiên BMDcứu 36
3.2 BMDKết BMDquả BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDlọc máu BMDchu BMDkỳ 37
3.2.1 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi 37
3.2.2 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDgiới 37
3.2.3 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDđộ BMDtuổi 38
3.2.4 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDsố BMDnăm BMDsuy BMDthận mạn 39
3.2.5 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDsố BMDnăm BMDlọc BMDmáu BMDchu kỳ 40
3.2.6 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDchỉ BMDsố BMDBMI 40
3.2.7 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDmức BMDlọc BMDcầu BMDthận 41 3.2.8 BMDNồng BMDđộ BMDtrung BMDbình BMDCanxi BMDion BMDhóa, BMDphốt BMDpho, BMDsản BMDphẩm BMD BMDCa2+ BMD PO3 4 BMDhuyết BMDthanh 42
3.2.9 BMDNồng BMDđộ BMDHemoglobin BMDmáu, BMDsố BMDlượng BMDhồng BMDcầu, BMDHematocrite BMDvà protid BMDmáu BMDtoàn BMDphần 42
3.2.10 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDnồng BMDđộ BMDsản BMDphẩm Ca2+ BMD BMDPO3 4 43
Trang 63.2.12 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDnồng BMDđộ BMDprotid
máu 44
3.3 BMDMối BMDtương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDvới BMDcác BMDchỉ BMDsố BMDnghiên BMDcứu BMDở bệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ 45
3.3.1 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDtuổi 45
3.3.2 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDkhoảng BMDthời gian BMDphát BMDhiện BMDsuy BMDthận BMDmạn 46
3.3.3 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDkhoảng BMDthời gian BMDlọc BMDmáu 46
3.3.4 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDchỉ BMDsố BMDBMI.47 3.3.5 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDnồng BMDđộ BMDcanxi ion BMDhóa 47
3.3.6 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDnồng BMDđộ BMDphốt pho BMDmáu 48
3.3.7 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDCa2+ BMD BMDPO3 4 .48
3.3.8 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDprotid BMDmáu toàn BMDphần 49
3.3.9 BMDTương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDnồng BMDđộ hemoglobin BMDmáu 49
3.3.10 BMDNghiên BMDcứu BMDtỉ BMDsuất BMDchênh BMDOR BMD(ODDS BMDRATIO) BMDgiữa BMDsố BMDnăm phát BMDhiện BMDsuy BMDthận BMDmạn, BMDthời BMDgian BMDlọc BMDmáu BMDvới BMDtình BMDtrạng BMDthiếu BMDxương, loãng BMDxương 50
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 51
4.1 BMDĐặc BMDđiểm BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDcủa BMDnhóm BMDnghiên BMDcứu 51
4.1.1 BMDTuổi BMDvà BMDgiới BMDtính 51
4.1.2 BMDLâm BMDsàng BMDvà BMDcận BMDlâm BMDsàng BMDở BMDnhóm BMDnghiên BMDcứu 52
Trang 74.2.1 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi 534.2.2 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDgiới BMDtính 554.2.3 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDđộ BMDtuổi 554.2.4 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDsố BMDnăm BMDbị BMDsuy BMDthậnmạn 554.2.5 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDsố BMDnăm BMDlọc BMDmáuchu BMDkỳ 564.2.6 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDchỉ BMDsố BMDBMI 564.2.7 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDmức BMDlọc BMDcầu BMDthận 574.2.8 BMDThay BMDđổi BMDnồng BMDđộ BMDCanxi BMDion BMDhóa, BMDphốt BMDpho BMDhuyết BMDthanh 584.2.9 BMDThay BMDđổi BMDnồng BMDđộ BMDHb BMDmáu BMDvà BMDprotid BMDmáu 594.2.10 BMDThay BMDđổi BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtheo BMDnồng BMDđộ BMDsản BMDphẩm
Ca2+ BMD BMDPO3
4 , BMDHb BMDvà BMDprotid BMDmáu 604.3 BMDMối BMDtương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDvới BMDcác BMDchỉ BMDsố BMDnghiên BMDcứu BMDởbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ 614.3.1 BMDCác BMDmối BMDtương BMDquan BMDcó BMDý BMDnghĩa BMDthống BMDkê: 614.3.2 BMDCác BMDmối BMDtương BMDquan BMDkhông BMDcó BMDý BMDnghĩa BMDthống BMDkê: 624.3.3 BMDNghiên BMDcứu BMDtỉ BMDsuất BMDchênh BMD(OR) BMDcủa BMDsố BMDnăm BMDphát BMDhiện BMDsuy BMDthậnmạn, BMDkhoảng BMDthời BMDgian BMDlọc BMDmáu BMDvới BMDtình BMDtrạng BMDgiảm BMDmật BMDđộ BMDxương 62
KẾT LUẬN 64
1 BMDPhân BMDbố BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDlọcmáu BMDchu BMDkỳ BMDlà: 64
2 BMDCác BMDmối BMDtương BMDquan BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvới BMDmột BMDsố BMDyếu
tố BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ 65
KIẾN NGHỊ 66
Trang 8ĐẶT VẤN ĐỀ
Suy BMDthận BMDmạn BMDlà BMDhậu BMDquả BMDcủa BMDphần BMDlớn BMDcác BMDbệnh BMDthận BMDmạn BMDtính BMDvà BMDmột BMDsốcác BMDbệnh BMDlý BMDtoàn BMDthân BMD(đái BMDtháo BMDđường, BMDlupus BMDban BMDđỏ BMDhệ BMDthống…), BMDđặc BMDtrưngbởi BMDtổn BMDthương BMDcác BMDnephron BMDkhông BMDhồi BMDphục BMDdẫn BMDđến BMDgiảm BMDdần BMDchức BMDnăng BMDcủa
cả BMDhai BMDthận BMD[1],[2],[5] BMDViệc BMDđiều BMDtrị BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDcho BMDđến BMDnay BMDvẫn BMDcòn BMDlà BMDvấn
đề BMDnan BMDgiải BMDvì BMDchi BMDphí BMDlớn BMDvà BMDđòi BMDhỏi BMDtrang BMDbị BMDkỹ BMDthuật BMDđắt BMDtiền, BMDđặc BMDbiệt BMDở BMDcácnước BMDđang BMDphát BMDtriển BMDnhư BMDnước BMDta BMDNgày BMDnay, BMDnhờ BMDsự BMDphát BMDtriển BMDcủa BMDcác BMDbiệnpháp BMD điều BMD trị BMD thay BMD thế BMD thận BMD suy BMD như BMD thẩm BMD phân BMD màng BMD bụng BMD (peritonealdialysis), BMDlọc BMDmáu BMD(hemodialysis), BMDghép BMDthận BMD(kidney BMDtransplantation) BMDmà BMDchấtlượng BMDsống BMDcũng BMDnhư BMDthời BMDgian BMDsống BMDcủa BMDnhững BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiaiđoạn BMDcuối BMDđược BMDcải BMDthiện BMDChính BMDvì BMDvậy, BMDcác BMDbiến BMDchứng BMDcủa BMDsuy BMDthận BMDmạncũng BMDđược BMDphát BMDhiện BMDnhiều BMDhơn BMDđặc BMDbiệt BMDlà BMDnhững BMDbiến BMDchứng BMDkhông BMDkiểm BMDsoátđược BMDbằng BMDphương BMDpháp BMDlọc BMDmáu BMDnhư BMDrối BMDloạn BMDcân BMDbằng BMDcalcium, BMDphốt BMDpho BMDdogiảm BMDlượng BMD1,25-dihydroxycholecalciferol BMDdo BMDthận BMDsản BMDxuất BMDtrong BMDmáu, BMDcườngcận BMDgiáp BMDthứ BMDphát BMDgây BMDnên BMDchứng BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDdo BMDbệnh BMDthận BMD(renalosteodystrophy) BMDlàm BMDcho BMDtiên BMDlượng BMDcủa BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDcũng BMDtrở BMDnênnặng BMDnề BMDhơn BMDvì BMDnguy BMDcơ BMDcao BMDcủa BMDgãy BMDxương BMDdo BMDnhuyễn BMDxương BMD(osteomalacia),viêm BMDxơ BMDxương BMD(osteitis BMDfibrosa BMDcystica), BMDloãng BMDxương BMD(osteoporosis)… BMDlàmgiảm BMDsự BMDđặc, BMDchắc BMDcủa BMDxương BMDvà BMDtăng BMDnguy BMDcơ BMDgãy BMDxương BMD[2],[35]
Ngoài BMDvấn BMDđề BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDcòn BMDcó BMDsự BMDlắng BMDđọng BMDcanxi BMD(calciphylasix)
ở BMDcác BMDmô BMDmềm BMD(van BMDtim, BMDmạch BMDvành, BMDcơ, BMDkhớp, BMDda…) BMDCơ BMDchế BMDcủa BMDhiện BMDtượngnày BMD chưa BMD rõ BMD ràng BMD nhưng BMD sự BMD tăng BMD phốt BMD pho, BMD tăng BMD calcium, BMD tăng BMD sản BMD phẩmcalcium-phốt BMDpho BMDvà BMDtăng BMDnồng BMDđộ BMDparathormone BMD(PTH) BMDcủa BMDtuyến BMDcận BMDgiáptrong BMDmáu BMDđược BMDcho BMDlà BMDgóp BMDphần BMDgây BMDnên BMDtình BMDtrạng BMDbệnh BMDlý BMDnày BMD[36] BMDĐây BMDlàvấn BMDđề BMDquan BMDtâm BMDhàng BMDđầu BMDcủa BMDcác BMDnhà BMDthận BMDhọc BMDtrên BMDthế BMDgiới BMDbởi BMDcác BMDyếu BMDtố BMDcổđiển BMDnhư BMDtình BMDtrạng BMDtăng BMDurê BMDvà BMDcreatinine BMDmáu, BMDtình BMDtrạng BMDthiếu BMDmáu, BMDsuy BMDdinh
Trang 9dưỡng BMDdo BMDkiêng BMDthực BMDphẩm BMDprotid BMDmặc BMDdù BMDđược BMDkiểm BMDsoát BMDnhưng BMDkhông BMDgiảithích BMDđược BMDtỷ BMDlệ BMDtử BMDvong BMDcao BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDNhiềutác BMDgiả BMDđã BMDchứng BMDminh BMDrối BMDloạn BMDcân BMDbằng BMDcalcium BMDvà BMDphốt BMDpho BMDtrong BMDmáu, BMDthiếumáu, BMDmật BMDđộ BMDxương BMDthấp BMD[54] BMDcó BMDliên BMDquan BMDchặt BMDchẽ BMDvới BMDtình BMDtrạng BMDtử BMDvong BMDdobệnh BMDlý BMDtim BMDmạch BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDĐã BMDcó BMDnhiều BMDkhuyến BMDcáo BMDvề BMDviệcduy BMDtrì BMDmức BMDcalcium BMDvà BMDphốt BMDpho BMDmáu BMDhằng BMDđịnh BMDvà BMDnồng BMDđộ BMDhemoglobin BMD(Hb)tối BMDthiểu BMDcũng BMDnhư BMDtiết BMDthực BMDprotein BMDđúng BMDmức BMDlà BMDquan BMDtrọng BMDtrong BMDđiều BMDtrị BMDsuythận BMDmạn BMDđể BMDhạn BMDchế BMDcác BMDbiến BMDchứng BMD[27].
Tình BMDtrạng BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDcó BMDthể BMDđã BMDbắt BMDđầu BMDtrong BMDgiai BMDđoạn BMDsớm BMDcủabệnh, BMDtrở BMDnên BMDxấu BMDdần BMDqua BMDcác BMDlần BMDlọc BMDmáu BMDvà BMDtồn BMDtại BMDnhiều BMDnăm BMDsau BMDđó BMDngay
cả BMDsau BMDghép BMDthận, BMD BMDmặc BMDdù BMDngười BMDta BMDđã BMDchứng BMDminh BMDcó BMDsự BMDcải BMDthiện BMDtổn BMDthươngxương BMDở BMDnhiều BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDNgoài BMDra, BMDsự BMDtổn BMDthương BMDxương BMDtừtrước BMDkhi BMDlọc BMDmáu BMDkhông BMDnhững BMDlà BMDcác BMDyếu BMDtố BMDngăn BMDcản BMDsự BMDhồi BMDphục BMDmà BMDcòn BMDlànhững BMDyếu BMDtố BMDlàm BMDtổn BMDthương BMDxương BMDnặng BMDthêm BMDsau BMDnày BMD[52]
Nhằm BMDgóp BMDphần BMDvào BMDcông BMDtác BMDdự BMDphòng BMDvà BMDphát BMDhiện BMDsớm BMDcác BMDbiến BMDchứng BMDđadạng BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDtrong BMDđó BMDcó BMDbệnh BMDxương BMDvà BMDcácrối BMDloạn BMDchuyển BMDhóa BMDcalcium, BMDphốt BMDpho, BMDthiếu BMDmáu, BMDsuy BMDdinh BMDdưỡng, BMDhạn BMDchếchi BMDphí BMDđiều BMDtrị, BMDcải BMDthiện BMDchất BMDlượng BMDsống BMDcho BMDbệnh BMDnhân BMDtrong BMDhoàn BMDcảnh BMDkinh
tế BMDvà BMDkỹ BMDthuật BMDđiều BMDtrị BMDcòn BMDgặp BMDnhiều BMDkhó BMDkhăn, BMDchúng BMDtôi BMDthực BMDhiện BMDđề BMDtài: BMD
“ Nghiên cứu mật độ xương ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ bằng phương pháp DXA” với BMDcác BMDmục BMDtiêu BMDsau:
1 Khảo sát mật độ xương (tỉ lệ loãng xương, thiếu xương) ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ.
2 Đánh giá mối tương quan của mật độ xương với tuổi, chỉ số khối cơ thể, thời gian phát hiện suy thận mạn, số năm lọc máu, nồng độ calcium ion hóa, phốt pho, chỉ số Ca 2+ PO3
4 , protid máu và nồng độ hemoglobin máu ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ.
Trang 10CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU1.1 Loãng xương
1.1.1 Tình hình chung của loãng xương hiện nay
Định BMDnghĩa BMDloãng BMDxương: BMDLoãng BMDxương BMDlà BMDmột BMDbệnh BMDlan BMDtỏa BMDcủa BMDbộ BMDxương,đặc BMDtrưng BMDbởi BMDsự BMDgiảm BMDkhối BMDlượng BMDxương BMDvà BMDtổn BMDthương BMDvi BMDcấu BMDtrúc BMDcủa BMDmôxương BMDdẫn BMDđến BMDgia BMDtăng BMDsuy BMDyếu BMDxương BMDvà BMDlàm BMDtăng BMDnguy BMDcơ BMDgãy BMDxương BMD[1],[31],[41]
Có BMDba BMDkhía BMDcạnh BMDtrong BMDđịnh BMDnghĩa BMDtrên: BMDkhối BMDlượng BMDxương, BMDvi BMDcấu BMDtrúc BMDcủa
mô BMDxương BMDvà BMDhệ BMDquả BMDKhối BMDlượng BMDxương BMDchính BMDlà BMDkhối BMDlượng BMDchất BMDkhoángtrong BMDxương, BMDmột BMDyếu BMDtố BMDquan BMDtrọng BMDcó BMDảnh BMDhưởng BMDđến BMDlực BMDvà BMDsức BMDbền BMDcủaxương BMDVi BMDcấu BMDtrúc BMDcủa BMDxương BMDlà BMDnhững BMDthành BMDphần BMDđan BMDxen BMDcủa BMDcác BMDtế BMDbào BMDvà
mô BMDtạo BMDnên BMDxương, BMDphản BMDảnh BMDchất BMDlượng BMDcủa BMDxương BMDĐịnh BMDnghĩa BMDtrên BMDghi BMDnhậnrằng BMDgãy BMDxương BMDlà BMDhệ BMDquả BMDcủa BMDloãng BMDxương BMD[31]
Cấu trúc vi thể của xương bình thường so với loãng xương
Trang 11Loãng BMDxương BMDthường BMDgặp BMDở BMDphụ BMDnữ BMDmãn BMDkinh BMDnhưng BMDcũng BMDcó BMDthể BMDthấy BMDở BMDnamgiới BMDvà BMDphụ BMDnữ BMDcó BMDnhững BMDbệnh BMDlý BMDvà BMDnhững BMDyếu BMDtố BMDnguy BMDcơ BMDlàm BMDmất BMDchấtkhoáng BMDcủa BMDxương BMDBiểu BMDhiện BMDlâm BMDsàng BMDchủ BMDyếu BMDlà BMDgãy BMDxương BMDcột BMDsống BMDvà BMDcổxương BMDđùi BMDmặc BMDdù BMDgãy BMDxương BMDcó BMDthể BMDxảy BMDra BMDở BMDbất BMDcứ BMDvị BMDtrí BMDnào BMD[66].
Tỉ lệ mới mắc của gãy cổ xương đùi, cột sống và xương cổ tay ở nam và
nữ [30],[45]
Bình BMDthường BMDtại BMDxương BMDcó BMD2 BMDquá BMDtrình BMDhoạt BMDđộng BMDsong BMDsong: BMDquá BMDtrình BMDhuỷxương BMDvà BMDquá BMDtrình BMDtạo BMDxương BMDTrong BMDbệnh BMDloãng BMDxương BMDthì BMDquá BMDtrình BMDtạoxương BMDgiảm BMDnhưng BMDquá BMDtrình BMDhuỷ BMDxương BMDlại BMDgia BMDtăng BMD[19]
Mức BMDđộ BMDnặng BMDnề BMDcủa BMDbiến BMDchứng BMDgãy BMDxương BMDtrong BMDbệnh BMDloãng BMDxương BMDđượcxếp BMDtương BMDđương BMDvới BMDtai BMDbiến BMDmạch BMDvành BMD(nhồi BMDmáu BMDcơ BMDtim) BMDtrong BMDbệnh BMDthiếumáu BMDcơ BMDtim BMDcục BMDbộ, BMDtai BMDbiến BMDmạch BMDmáu BMDnão BMD(đột BMDquỵ) BMDtrong BMDtăng BMDhuyết BMDáp BMD[8].Hiện BMDnay, BMDloãng BMDxương BMDlà BMDmột BMDvấn BMDđề BMDy BMDtế BMDlớn BMDcủa BMDsức BMDkhỏe BMDcộng BMDđồng BMDtrêntoàn BMDthế BMDgiới BMDvới BMDhậu BMDquả BMDgây BMDgãy BMDxương, BMDtốn BMDkém BMDkhông BMDnhỏ BMDcho BMDngân BMDsáchcác BMDnước:
- BMDTheo BMDthống BMDkê BMDtoàn BMDthế BMDgiới BMDvào BMDnăm BMD1990 BMDcó BMDkhoảng BMD1,7 BMDtriệu BMDngười BMDbịgãy BMD cổ BMD xương BMD đùi BMD do BMD loãng BMD xương, BMD trong BMD đó BMD có BMD 31% BMD là BMD người BMD châu BMD Á BMDTheo BMDdự BMDkiến BMDcủa BMDtổ BMDchức BMDy BMDtế BMDthế BMDgiới BMDvới BMDtốc BMDđộ BMDbệnh BMDphát BMDtriển BMDnhư BMDhiệnnay, BMDđến BMDnăm BMD2050, BMDtoàn BMDthế BMDgiới BMDsẽ BMDcó BMD6,3 BMDtriệu BMDngười BMDgãy BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDdo
Trang 12loãng BMDxương BMDvà BMD51% BMDsố BMDnày BMDlà BMDngười BMDchâu BMDÁ BMDQua BMDsố BMDliệu BMDnày BMDcho BMDchúng BMDtathấy BMDrằng BMDđây BMDlà BMDbệnh BMDlí BMDcần BMDđược BMDquan BMDtâm BMD[19].
- BMDCó BMDkhoảng BMD33% BMDphụ BMDnữ BMDtừ BMD60-70 BMDtuổi BMDvà BMD66% BMDphụ BMDnữ BMDtừ BMD80 BMDtuổi BMDtrở BMDlên BMDbịloãng BMDxương BMDNgười BMDta BMDước BMDtính BMDkhoảng BMD47% BMDphụ BMDnữ BMDvà BMD22% BMDnam BMDgiới BMDtrên BMD50tuổi BMDsẽ BMDbị BMDgãy BMDxương BMDdo BMDloãng BMDxương BMDtrong BMDphần BMDđời BMDcòn BMDlại BMDcủa BMDhọ BMD[57] BMD
- BMDỞ BMDPháp BMDhàng BMDnăm BMDcó BMD50.000 BMDtrường BMDhợp BMDxẹp BMDđốt BMDsống, BMDchỉ BMDphí BMDy BMDtế BMDkhoảng
10 BMDtriệu BMDfrancs
- BMDỞ BMDMỹ, BMDtrên BMD10 BMDtriệu BMDngười, BMDtrong BMDđó BMDcó BMD8 BMDtriệu BMDphụ BMDnữ BMDvà BMD2 BMDtriệu BMDnam BMDgiới
bị BMDloãng BMDxương, BMD BMDnhưng BMDchỉ BMDcó BMDmột BMDphần BMDnhỏ BMDcủa BMDsố BMDđó BMDđược BMDchẩn BMDđoán, BMDđiềutrị BMDvà BMDcó BMDkhoảng BMD300.000 BMDtrường BMDhợp BMDbị BMDgãy BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDđòi BMDhỏi BMDphải BMDnhậpviện, BMDcan BMDthiệp BMDphẫu BMDthuật BMDTình BMDtrạng BMDnày BMDcó BMDliên BMDquan BMDmật BMDthiết BMDvới BMDchứnghuyết BMDkhối BMDtĩnh BMDmạch BMDsâu, BMDtắc BMDmạch BMDphổi BMD(20 BMD– BMD50%) BMDvà BMDtỉ BMDlệ BMDtử BMDvong BMDlà BMD5 BMD–20% BMDtrong BMDnăm BMDđầu BMDsau BMDkhi BMDphẫu BMDthuật BMD[66] BMDMỹ BMDchi BMDphí BMDcho BMDloãng BMDxương BMD10 BMDtỉ
đô BMDla/năm, BMDdự BMDkiến BMDnăm BMD2020 BMDchi BMDkhoảng BMD62 BMDtỉ BMDđô BMDla BMDcho BMDgãy BMDxương BMDđùi
- BMDBệnh BMDviện BMDTừ BMDDũ, BMDthành BMDphố BMDHồ BMDChí BMDMinh, BMDbằng BMDphương BMDpháp BMDđo BMDmật BMDđộxương BMDcho BMD1530 BMDphụ BMDnữ, BMDtỉ BMDlệ BMDloãng BMDxương BMDlà: BMD62,5% BMD(sau BMDmãn BMDkinh), BMD30,5%(tiền BMDmãn BMDkinh) BMDvà BMD23,3% BMD(độ BMDtuổi BMDsinh BMDsản)
- BMDỞ BMDHồng BMDKông: BMDphụ BMDnữ BMDsau BMDmãn BMDkinh BMDgãy BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDlà BMD355/100.000dân, BMDtrong BMDđó BMD20% BMDtử BMDvong BMDsau BMD6 BMDtháng, BMD33% BMDtử BMDvong BMDsau BMD1 BMDnăm
- BMDỞ BMDnam BMDgiới: BMDtrên BMD50% BMDloãng BMDxương BMDthứ BMDphát BMDDự BMDkiến BMDnăm BMD2025 BMDtrên BMDthếgiới BMDcó BMD4 BMDtriệu BMDngười BMDgãy BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDdo BMDloãng BMDxương, BMDtrong BMDđó BMD1,1 BMDtriệungười BMDlà BMDnam BMDgiới BMD[15] BMDCó BMDkhoảng BMD30% BMDnam BMDgiới BMDtrên BMD65 BMDtuổi BMDbị BMDxẹp BMDlún BMDđốtsống BMDdo BMDloãng BMDxương BMDvà BMD30% BMDgãy BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDxảy BMDra BMDở BMDnam BMDgiới BMD[24]
Gãy BMDxương BMDlà BMDmột BMDtrong BMDnhững BMDnguyên BMDnhân BMDlàm BMDgiảm BMDtuổi BMDthọ BMDKhoảngphân BMDnửa BMDphụ BMDnữ BMDbị BMDgãy BMDxương BMDchết BMDtrong BMDvòng BMD7 BMDnăm, BMDvà BMDcon BMDsố BMDnày BMDở BMDnamgiới BMDlà BMD5 BMDnăm BMDNói BMDcách BMDkhác, BMDmột BMDkhi BMDnam BMDgiới BMDbị BMDgãy BMDxương BMDhọ BMDcó BMDnguy BMDcơchết BMDsớm BMDhơn BMDnữ BMDgiới BMDđến BMD2 BMDnăm BMDĐối BMDvới BMDnhững BMDbệnh BMDnhân BMDmay BMDmắn BMDsống BMDsót
Trang 13sau BMDgãy BMDxương, BMDhọ BMDcũng BMDbị BMDmắc BMDnhiều BMDbiến BMDchứng BMDvà BMDchất BMDlượng BMDcuộc BMDsống BMDbịgiảm BMDđáng BMDkể BMD[31].
1.1.2 Phân loại loãng xương
Dựa BMDvào BMDđặc BMDtính BMDsinh BMDhọc, BMDngười BMDta BMDchia BMDxương BMDthành BMDhai BMDnhóm: BMDxương BMDđặc(cortical BMDbone) BMDvà BMDxương BMDxốp BMD(trabecular BMDbone, BMDcancellous BMDbone) BMDXương BMDđặcrất BMDdày, BMDcó BMDmật BMDđộ BMDchất BMDkhoáng BMDcao BMDvà BMDtạo BMDthành BMDlớp BMDngoài BMDcủa BMDxương, BMDlớp BMDnàygồm BMDcác BMDkhối BMDrất BMDcứng BMDvà BMDchắc BMDvới BMDcác BMDmô BMDxương BMDxếp BMDthành BMDnhững BMDlớp BMDđồngtâm BMD(hệ BMDHavers) BMDXương BMDxốp BMDcó BMDcấu BMDtrúc BMDtổ BMDong, BMDmật BMDđộ BMDchất BMDkhoáng BMDtươngđối BMDthấp BMDMỗi BMDloại BMDxương BMDcó BMDmột BMDlớp BMDở BMDphía BMDngoài BMDgọi BMDlà BMDcốt BMDmạc BMD(periosteum).Khoảng BMD80% BMDxương BMDtrong BMDcơ BMDthể BMDcon BMDngười BMDlà BMDxương BMDđặc BMDvà BMD20% BMDlà BMDxươngxốp BMD
Tỉ lệ phân bố xương xốp và xương đặc trong cơ thể [30]
Tuy BMDnhiên, BMDtỉ BMDlệ BMDphân BMDbố BMDkhông BMDđồng BMDđều BMDgiữa BMDcác BMDxương:
- BMDCột BMDsống BMDngực BMDvà BMDthắt BMDlưng: BMD75% BMDxương BMDxốp BMD+ BMD25% BMDxương BMDđặc
- BMDXương BMDquay: BMD> BMD95% BMDxương BMDđặc
- BMDĐầu BMDdưới BMDxương BMDquay: BMD25% BMDxương BMDxốp BMD+ BMD75% BMDxương BMDđặc
Trang 14- BMDCổ BMDxương BMDđùi: BMD25% BMDxương BMDxốp BMD+ BMD75% BMDxương BMDđặc.
- BMDVùng BMDliên BMDmấu BMDchuyển BMDxương BMDđùi: BMD50% BMDxương BMDxốp BMD+ BMD50% BMDxương BMDđặc[31]
Phân BMDloại BMDloãng BMDxương BMDhiện BMDnay BMDgồm:
* BMDLoãng xương nguyên phát: BMDgồm BMD2 BMDloại:
- Loãng xương type 1: BMDxuất BMDhiện BMDtừ BMD> BMD5 BMDnăm BMDsau BMDtuổi BMDmãn BMDkinh BMD(còn BMDgọi BMDlà
loãng BMDxương BMDsau BMDmãn BMDkinh) BMDĐặc BMDtrưng BMDcủa BMDloại BMDloãng BMDxương BMDnày BMDlà BMDsự BMDmấtxương BMDchủ BMDyếu BMDở BMDxương BMDxốp BMDvà BMDthường BMDgây BMDra BMDgãy BMDlún BMDcác BMDđốt BMDsống, BMDgãy BMDđầudưới BMDxương BMDquay BMDTrong BMDloãng BMDxương BMDtype BMD1, BMDngoài BMDthiếu BMDhụt BMDoestrogen BMDngười
ta BMDcòn BMDthấy BMDgiảm BMDtiết BMDhormone BMDcận BMDgiáp, BMDtăng BMDtiết BMDcalcium BMDqua BMDthận, BMDsuy BMDgiảmhoạt BMDđộng BMDcủa BMDvitamin BMDD3 BMDdẫn BMDtới BMDgiảm BMDhấp BMDthu BMDcalcium BMDở BMDruột
- Loãng xương type 2: BMDxuất BMDhiện BMDvới BMDtỉ BMDlệ BMDnữ BMDso BMDvới BMDnam BMDlà BMD2/1, BMDdo BMDsự BMDmất
xương BMDchậm BMDtrong BMDvòng BMDvài BMDchục BMDnăm, BMDbiểu BMDhiện BMDchính BMDlà BMDgãy BMDcổ BMDxương BMDđùi,gãy BMDlún BMDcác BMDđốt BMDsống BMDdo BMDtổn BMDthương BMDxuất BMDhiện BMDđồng BMDđều BMDtrên BMDcả BMDxương BMDđặc BMDvàxương BMDxốp BMDLoại BMDloãng BMDxương BMDnày BMDliên BMDquan BMDđến BMDhai BMDyếu BMDtố BMDquan BMDtrọng BMDlà BMDgiảmhấp BMDthu BMDcalcium, BMDgiảm BMDchức BMDnăng BMDtạo BMDcốt BMDbào
* BMDLoãng xương thứ phát: BMDđược BMDphát BMDhiện BMDở BMDcả BMDhai BMDgiới BMDvà BMDthường BMDlà BMDhậu
quả BMDcủa BMDmột BMDsố BMDbệnh BMDảnh BMDhưởng BMDtới BMDrối BMDloạn BMDchuyển BMDhóa BMDchất BMDkhoáng BMDcủaxương BMD[22]
Bệnh BMDloãng BMDxương BMDcó BMDthể BMDxuất BMDhiện:
- BMDSau BMDkhi BMDmắc BMDbệnh BMDcủa BMDđưòng BMDtiêu BMDhoá BMDmạn BMDtính BMDnhư BMDbệnh BMDdạ BMDdày, BMDruột BMDcácbệnh BMDlí BMDnày BMDlàm BMDgiảm BMDhấp BMDthu BMDcanxi BMDở BMDruột BMD
- BMDSau BMDkhi BMDmắc BMDbệnh BMDthận, BMDnhất BMDlà BMDmắc BMDbệnh BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDlàmthiếu BMDchất BMDvitamin BMDD3 BMDgiúp BMDhấp BMDthu BMDcanxi BMDTổn BMDthương BMDxương BMDxuất BMDhiện BMDở BMDgiaiđoạn BMDsớm BMDcủa BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDKhi BMDmức BMDlọc BMDcầu BMDthận BMDgiảm BMD< BMD50% BMDthì BMDcó BMDđến50% BMDbệnh BMDnhân BMDcó BMDbiểu BMDhiện BMDtổn BMDthương BMDvề BMDmô BMDhọc BMDở BMDxương BMDTrong BMDlọc BMDmáuchu BMDkỳ, BMDhầu BMDhết BMDbệnh BMDnhân BMDđều BMDcó BMDtổn BMDthương BMDxương BMD[9]
Trang 15- BMDSau BMDkhi BMDmắc BMDcác BMDbệnh BMDnội BMDtiết: BMDnhư BMDbệnh BMDlí BMDtại BMDtuyến BMDthượng BMDthận, BMDtuyếnsinh BMDdục, BMDtuyến BMDgiáp, BMDtuyến BMDcận BMDgiáp BMD[19].
1.1.3 Cơ chế sinh bệnh của loãng xương
1.1.3.1 Loãng xương nguyên phát
Do BMDmất BMDcân BMDbằng BMDgiữa BMDhiện BMDtượng BMDtiêu BMDxương BMDvà BMDtái BMDtạo BMDxương BMDgây BMDgiảmtrọng BMDlượng BMDriêng BMDcủa BMDxương BMDTrong BMDquá BMDtrình BMDphát BMDtriển BMDcủa BMDcơ BMDthể, BMDkhốilượng BMDxương BMDthay BMDđổi BMDtheo BMD3 BMDgiai BMDđoạn BMD[15]:
- Giai đoạn 1: BMDKhối BMDlượng BMDxương BMDtăng BMDdần BMDvà BMDđạt BMDgiá BMDtrị BMDtối BMDđa BMDthường BMDvào
tuổi BMD25 BMD- BMD30
Liên quan của tuổi đến khối xương của cơ thể [30]
- Giai đoạn 2: BMDGiai BMDđoạn BMDmất BMDxương BMDchậm, BMDphụ BMDthuộc BMDtuổi, BMDđộ BMDtuổi BMD35-40 BMDcó
tỉ BMDlệ BMDmất BMDxương BMDhàng BMDnăm BMDkhoảng BMD1% BMDở BMDcả BMD2 BMDgiới
- Giai đoạn 3: BMD Giai BMDđoạn BMDmất BMDxương BMDnhanh, BMDxuất BMDhiện BMDở BMDphụ BMDnữ BMDsau BMDmãn
kinh
Mất BMDxương BMDdo BMDtăng BMDtiêu BMDxương BMDvượt BMDquá BMDsự BMDtái BMDtạo BMDxương BMDLoãng BMDxương BMDlàkết BMDquả BMDcủa BMDsự BMDmất BMDcân BMDbằng BMDgiữa BMDoestrogen BMDvà BMDcorticosteroid BMDOestrogen BMDbảo
Trang 16vệ BMDxương BMDkhỏi BMDtác BMDdụng BMDcủa BMDparathormone BMDgây BMDtiêu BMDxương BMDCorticosteroid BMDtráilại BMDlàm BMDtăng BMDtiêu BMDxương BMDSau BMDmãn BMDkinh, BMDgiảm BMDhormone BMDsinh BMDdục BMDxảy BMDra BMDnhanh
và BMDnhiều BMDtrong BMDkhi BMDsự BMDtiết BMDcorticosteroid BMDvẫn BMDgần BMDnhư BMDbình BMDthường BMDVới BMDtuổitác, BMDsẽ BMDcó BMDsự BMDlão BMDhóa BMDcác BMDtạo BMDcốt BMDbào, BMDđồng BMDthời BMDgiảm BMDhấp BMDthu BMDcalcium BMDqua BMDruộtgây BMDgiảm BMDcalcium BMDmáu BMDsẽ BMDkích BMDthích BMDtăng BMDtiết BMDparathormone BMDlàm BMDtăng BMDtiêuxương
1.1.3.2 Loãng xương thứ phát
Thường BMDxuất BMDhiện BMDsau BMDcác BMDbệnh BMDlý BMDnhư:
- Cường vỏ thượng thận: BMDLoãng BMDxương BMDxảy BMDra BMDtrong BMDbối BMDcảnh BMDcủa BMDliệu
pháp BMD corticoid BMD kéo BMD dài BMD Các BMD glucocorticoid BMD làm BMD âm BMD tính BMD hóa BMD thăng BMD bằngcalcium BMD bằng BMDcách BMDlàm BMD giảm BMDhấp BMD thu BMDcalcium BMDở BMD ruột, BMD ức BMDchế BMD tái BMDhấp BMDthucalcium BMDở BMDống BMDthận BMDGlucocorticoid BMDcòn BMDlàm BMDgiảm BMDhoạt BMDđộng BMDcủa BMDcác BMDtạo BMDcốtbào BMDvà BMDsự BMDtiêu BMDxương BMDthường BMDtăng BMDtrong BMDnhững BMDtháng BMDđầu BMDđiều BMDtrị BMDvì BMDcó BMDcườngcận BMDgiáp BMDthứ BMDphát BMDdo BMDthiếu BMDcalcium
- Bệnh thận: BMDSuy BMDthận BMDmạn, BMDnhiễm BMDtoan BMDống BMDthận, BMDhội BMDchứng BMDthận BMDhư.
- Bệnh khớp: BMD Viêm BMDkhớp BMDdạng BMDthấp, BMDviêm BMDcột BMDsống BMDdính BMDkhớp, BMDthấp
khớp BMDvẩy BMDnến…
- Thiểu năng tuyến sinh dục: BMDLà BMDnguyên BMDnhân BMDcủa BMDloãng BMDxương BMDở BMDnam
giới BMD chiếm BMD tỉ BMD lệ BMD 15% BMD Gọi BMD là BMD thiểu BMD năng BMD tuyến BMD sinh BMD dục BMD khi BMD nồng BMD độtestosterone BMDtrong BMDmáu BMD< BMD3ng/ml BMDGần BMDđây, BMDngười BMDta BMDnhận BMDthấy BMDvai BMDtrò BMDcủaoestrogen BMDtrong BMDloãng BMDxương BMDở BMDnam BMDgiới BMDvì BMDsự BMDhiện BMDdiện BMDcủa BMDcác BMDthụ BMDthểoestrogen BMDtrên BMDcác BMDtạo BMDcốt BMDbào
- Bệnh về tiêu hóa: BMDCắt BMDdạ BMDdày, BMDcắt BMDbỏ BMDđoạn BMDruột, BMDcác BMDbệnh BMDviêm BMDruột,
hội BMDchứng BMDkém BMDhấp BMDthu, BMDxơ BMDgan, BMDviêm BMDtụy BMDmạn,… BMDđôi BMDkhi BMDphối BMDhợp BMDvới BMDloãngxương
- Nguyên nhân khác: Bất BMDđộng BMDlâu, BMDđa BMDu BMDtủy, BMDngộ BMDđộc BMDbismuth, BMDdùng
heparin BMDkéo BMDdài, BMDnghiện BMDrượu, BMDcường BMDgiáp,…[1],[15]
Trang 171.1.4 Các yếu tố nguy cơ và biểu hiện lâm sàng của loãng xương
1.1.4.1 Các yếu tố nguy cơ
Mặc BMDdù BMDsự BMDgiảm BMDsút BMDkhối BMDlượng BMDxương BMDlà BMDmột BMDhiện BMDtượng BMDsinh BMDlý BMDbìnhthường BMDsong BMDrất BMDnhiều BMDyếu BMDtố BMDnội BMDvà BMDngoại BMDsinh BMDtác BMDđộng BMDlàm BMDcho BMDtình BMDtrạngmất BMDxương BMDở BMDmột BMDsố BMDđối BMDtượng BMDtrở BMDnên BMDnhanh BMDhơn, BMDmạnh BMDmẽ BMDhơn, BMDhọ BMDcó BMDnguy
cơ BMDbị BMDloãng BMDxương BMDvà BMDgãy BMDxương BMDcao BMDhơn BMDNhững BMDyếu BMDtố BMDđược BMDnhiều BMDtác BMDgiảthừa BMDnhận BMDgồm:
- Giới: BMDPhụ BMDnữ BMDcó BMDnguy BMDcơ BMDxuất BMDhiện BMDloãng BMDxương BMDtiên BMDphát BMDcao BMDhơn BMDnam
giới BMDgấp BMD6-8 BMDlần BMDdo BMDkhối BMDlượng BMDxương BMDcủa BMDhọ BMDthấp BMDhơn BMDvà BMDcó BMDmột BMDquá BMDtrìnhmất BMDxương BMDnhanh BMDhơn BMDsau BMDmãn BMDkinh BMDNgoài BMDra, BMDphụ BMDnữ BMDcó BMDkhuynh BMDhướng BMDsốnglâu BMDhơn BMDnam BMDgiới BMDmà BMDloãng BMDxương BMDnói BMDchung BMDlà BMDmột BMDbệnh BMDliên BMDquan BMDvới BMDtuổi
- Tuổi: BMDThời BMDgian BMDsống BMDcàng BMDlâu, BMDkhối BMDlượng BMDxương BMDmất BMDcàng BMDlớn, BMDđồng BMDthời
sự BMDhấp BMDthu BMDcalcium BMDcũng BMDgiảm BMDdo BMDvậy BMDdễ BMDcó BMDkhả BMDnăng BMDbị BMDloãng BMDxương
- Chỉ số khối cơ thể: BMDNhững BMDcá BMDthể BMDcó BMDthể BMDtrạng BMDnhỏ BMDbé BMD(chỉ BMDsố BMDkhối BMDcơ BMDthể BMD<
19 BMDkg/m2 BMD[1]) BMDdễ BMDxuất BMDhiện BMDloãng BMDxương BMDhơn BMDnhững BMDngười BMDto BMDlớn BMDvì BMDhọ BMDcó BMDkhốilượng BMDxương BMDthấp BMDhơn
- Chủng tộc: BMDPhụ BMDnữ BMDda BMDtrắng BMDvà BMDphụ BMDnữ BMDgốc BMDChâu BMDÁ BMDcó BMDtỉ BMDlệ BMDloãng BMDxương
cao BMDhơn BMDnhững BMDphụ BMDnữ BMDda BMDđen BMDdo BMDnhững BMDphụ BMDnữ BMDda BMDđen BMDnày BMDcó BMDđỉnh BMDkhốilượng BMDxương BMD(peak BMDbone BMDmass) BMDcao BMDhơn
- Tuổi mãn kinh: BMDNhững BMDphụ BMDnữ BMDmãn BMDkinh BMDsớm BMDtự BMDnhiên BMDhay BMDdo BMDphẫu BMDthuật
cắt BMDbỏ BMDbuồng BMDtrứng BMDcó BMDnguy BMDcơ BMDloãng BMDxương BMDlớn BMDhơn BMDdo BMDsự BMDthiếu BMDhụt BMDoestrogen[68]
- Sự cung cấp calcium và vitamin D: BMDChế BMDđộ BMDăn BMDkhông BMDđủ BMDcalcium, BMDđặc BMDbiệt
trong BMDthời BMDkỳ BMDtạo BMDxương, BMDcó BMDthể BMDcó BMDảnh BMDhưởng BMDâm BMDtính BMDtrên BMDđỉnh BMDkhối BMDlượngxương BMDvà BMDlàm BMDcho BMDdễ BMDbị BMDloãng BMDxương BMDCalcium BMDcó BMDthể BMDngăn BMDngừa BMDsự BMDloãngxương BMDnhanh BMDsau BMDkhi BMDkhối BMDxương BMDcủa BMDcơ BMDthể BMDđã BMDđạt BMDtới BMDđỉnh BMDcao BMDVitamin BMDDcần BMDthiết BMDcho BMDsự BMDhấp BMDthu BMDcalcium
Trang 18Chế BMDđộ BMDăn BMDthiếu BMDprotid, BMDthiếu BMDcanxi, BMDthiếu BMDvitamin BMDD BMDĐây BMDlà BMDnhững BMDyếu BMDtốđược BMDxem BMDlà BMDquan BMDtrọng BMDnhất BMDgây BMDra BMDbệnh BMDloãng BMDxương BMDở BMDngười BMDlớn BMD[19].
- Tập luyện: BMDHoạt BMDđộng BMDthể BMDlực BMDvà BMDtập BMDluyện BMDrất BMDquan BMDtrọng BMDđối BMDvới BMDviệc BMDxây
dựng BMDvà BMDduy BMDtrì BMDkhối BMDxương BMDđặc BMDbiệt BMDở BMDphụ BMDnữ BMDsau BMDmãn BMDkinh
- Yếu tố di truyền và gia đình: BMDNgười BMDta BMDthấy BMDcó BMDcá BMDthể BMDdễ BMDgãy BMDxương BMDhơn
những BMDngười BMDkhác BMDkhi BMDtrong BMDgia BMDđình BMDcó BMDbà, BMDmẹ BMDhoặc BMDmột BMDngười BMDnào BMDkhác BMDbịloãng BMDxương, BMDgãy BMDxương
- Hút thuốc lá: BMDNhững BMDphụ BMDnữ BMDnghiện BMDthuốc BMDlá BMDcó BMDnguy BMDcơ BMDloãng BMDxương BMDcao
hơn BMDnhững BMDngười BMDkhông BMDhút BMDNgười BMDta BMDthấy BMDhút BMDthuốc BMDcó BMDthể BMDlàm BMDgiảm BMDnồng BMDđộoestrogen BMDtrong BMDmáu BMDvà BMDcũng BMDcó BMDthể BMDgây BMDmãn BMDkinh BMDsớm BMDhơn
- Nghiện rượu và cà phê: BMDUống BMDrượu BMDnhiều, BMDnghiện BMDcà BMDphê BMDcũng BMDlàm BMDtăng
nguy BMDcơ BMDloãng BMDxương, BMDcó BMDthể BMDdo BMDcà BMDphê BMDlàm BMDtăng BMDbài BMDtiết BMDcalcium BMDqua BMDthận[53],[71]
- Sử dụng thuốc: BMDMột BMDsố BMDthuốc BMDkhi BMDdùng BMDkéo BMDdài BMDcó BMDthể BMDlàm BMDtăng BMDnguy BMDcơ
loãng BMDxương BMDNhững BMDthuốc BMDnày BMDbao BMDgồm BMDmột BMDsố BMDthuốc BMDlợi BMDtiểu, BMDthuốc BMDchốngđộng BMDkinh, BMDcorticosteroid BMD(sử BMDdụng BMDprednisolone BMD> BMD5 BMD– BMD7,5 BMDmg/ngày BMDtrong BMDthờigian BMDhơn BMD6 BMDtháng BMD[30],[60],[64]), BMDhormone BMDtuyến BMDgiáp, BMDtetracycline BMD[22]
1.1.4.2 Biểu hiện lâm sàng
Triệu BMDchứng BMDlâm BMDsàng BMDrất BMDnghèo BMDnàn BMDvà BMDtrên BMDthực BMDtế BMDkhông BMDthể BMDdựa BMDvàocác BMDdấu BMDhiệu BMDlâm BMDsàng BMDđể BMDxác BMDđịnh BMDloãng BMDxương BMDTriệu BMDchứng BMDxuất BMDhiện BMDkhitrọng BMDlượng BMDcủa BMDxương BMDgiảm BMD> BMD30%:
- Đau xương: BMDNhất BMDlà BMDcác BMDxương BMDchịu BMDtải, BMDđau BMDtăng BMDkhi BMDvận BMDđộng BMDĐau BMDchủ
yếu BMDở BMDcột BMDsống BMD[22]
+ BMDBiểu BMDhiện BMDtại BMDxương: BMD
* BMDĐau BMDdọc BMDtheo BMDcác BMDxương BMDdài: BMDĐặc BMDbiệt BMDxương BMDđùi, BMDxương BMDcẳng BMDchân,xương BMDcột BMDsống BMD BMD
Triệu chứng: BMD BMDđau BMDxảy BMDra BMDkhi BMDngồi BMDlâu, BMDkhi BMDthay BMDđổi BMDtư BMDthế BMDhoặc BMDsau BMDkhi BMDthực
hiện BMDmột BMDđộng BMDtác BMDmạnh
Trang 19BMD+ BMDBiểu BMDhiện BMDtại BMDcơ: BMDĐau BMDmỏi BMDcơ BMDbắp, BMDchuột BMDrút BMDở BMDcác BMDcơ BMDgọi BMDlà BMDhiện BMDtượngvọp BMDbẻ.
BMD+ Các triệu chứng toàn thân: BMDCảm BMDgiác BMDmệt BMDmỏi, BMDtức BMDngực, BMDkhó BMDthở, BMDđầy
bụng, BMDchậm BMDtiêu BMD[19]
- Biến dạng cột sống: BMD Thường BMDnặng BMDvà BMDsau BMDnhiều BMDnăm BMDmới BMDxảy BMDra BMDLưng
còng, BMDxẹp BMDđốt BMDsống, BMDgù BMDvẹo BMDcột BMDsống, BMDchiều BMDcao BMDgiảm BMDdần BMDtheo BMDtuổi
- Hội chứng kích thích các rễ thần kinh.
- Gãy xương: BMDThường BMDgặp BMDở BMDđầu BMDdưới BMDxương BMDquay, BMDliên BMDmấu BMDchuyển BMDxương
đùi, BMDcổ BMDxương BMDđùi, BMDxương BMDchậu BMD[26],[35]
- Biến chứng của bệnh loãng xương.
Các BMDbiến BMDchứng BMDcủa BMDbệnh BMDloãng BMDxương BMDlàm BMDảnh BMDhưởng BMDnghiêm BMDtrọng BMDđếnhoạt BMDđộng BMDthể BMDlực BMDcủa BMDngười BMDbệnh BMDBao BMDgồm:
BMD+ BMDĐau BMDkéo BMDdài BMDdo BMDchèn BMDép BMDthần BMDkinh
BMD+ BMDGiảm BMDkhả BMDnăng BMDvận BMDđộng BMDxương BMDkhớp BMD BMD
BMD+ BMDGù BMDvẹo BMDcột BMDsống BMDvùng BMDngực BMDlàm BMDbiến BMDdạng BMDlồng BMDngực
BMD+ BMDGù BMDvẹo BMDcột BMDsống BMDvùng BMDthắt BMDlưng BMDlàm BMDgiảm BMDchiều BMDcao
BMD+ BMDGãy BMDxương BMDcổ BMDtay, BMDgãy BMDđốt BMDsống, BMDgãy BMDcổ BMDxương BMDđùi
Bảng 1.1: Loãng xương và hậu quả: so sánh giữa nam và nữ [30]
Mật BMDđộ BMDxương BMDcao BMDnhất BMD(Peak BMDbone BMDmass) 10 BMDđến BMD12% BMDcao BMD
hơn BMDnữNguy BMDcơ BMDbị BMDgãy BMDxương BMDhông BMDtính BMDtừ BMDtuổi BMD50 6% 17%
Tỉ BMDlệ BMDgãy BMDxương BMDhông BMDở BMDMỹ BMDở BMDngười BMD> BMD65 BMDtuổi 4-5 BMD trên BMD 1000
người
8-10 BMD trên
1000 BMDngườiNguy BMDcơ BMDtử BMDvong BMDsau BMDkhi BMDgãy BMDxương BMDhông 31% 17%
1.1.5 Chẩn đoán loãng xương
Chẩn BMDđoán BMDloãng BMDxương BMDdựa BMDvào BMDcác BMDyếu BMDtố BMDsau:
Trang 20- BMDYếu BMDtố BMDnguy BMDcơ.
+ BMDChụp BMDphim BMDX BMDquang BMDxương: BMDCó BMDthể BMDthấy BMDcác BMDhình BMDảnh BMDsau:
BMD* BMDĐộ BMDcản BMDquang BMDcủa BMDxương BMDgiảm
BMD* BMDTrên BMDphim BMDcột BMDsống: BMDthấy BMDhình BMDảnh BMDlún BMDđốt BMDsống BMD, BMDhay BMDgặp BMDở BMDlưng BMDvà BMDthắtlưng
BMDLưu BMDý: BMDCác BMDbiểu BMDhiện BMDở BMDxương BMDtrên BMDphim BMDX BMDquang BMDthông BMDthường BMDchỉ BMDthấy BMDrõ
ở BMDgiai BMDđoạn BMDmuộn BMDcủa BMDbệnh BMD[19]
Chính BMDvì BMDvậy BMDmà BMDhiện BMDnay, BMDngười BMDta BMDthường BMDdựa BMDvào BMDkết BMDquả BMDđo BMDmật BMDđộxương BMDđể BMDchẩn BMDđoán BMDsớm BMDloãng BMDxương BMDCó BMDnhiều BMDbiện BMDpháp BMDkỹ BMDthuật BMDđể BMDđo BMDmật
- BMDChụp BMDcộng BMDhưởng BMDtừ BMD(Magnetic BMDresonance BMDimaging BMD– BMDMRI)
- BMDSiêu BMDâm BMDđịnh BMDlượng BMD(Quantitative BMDUltrasound BMD– BMDQU)
Trong BMDcác BMDphương BMDpháp BMDtrên, BMDphương pháp DXA được xem là phương pháp chuẩn để chẩn đoán loãng xương, BMDkết BMDquả BMDthể BMDhiện BMDbằng BMDgam/cm2 BMDvà
Trang 21có BMDhai BMDcách BMDthể BMDhiện BMDkết BMDquả BMDlà BMDchỉ BMDsố BMDT-score BMDvà BMDZ-score BMD[1],[10],[23],[31],[35] BMDTrong BMDđó:
Với BMDiMĐX BMDlà BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcủa BMDđối BMDtượng BMDi, BMDmMĐX BMDlà BMDmật BMDđộ BMDxương BMDtrungbình BMDcủa BMDquần BMDthể BMDtrong BMDđộ BMDtuổi BMD20-30 BMDvà BMDSD BMDlà BMDđộ BMDlệch BMDchuẩn BMDcủa BMDmật BMDđộxương BMDtrung BMDbình BMDcủa BMDquần BMDthể BMDtrong BMDđộ BMDtuổi BMD20-30
Với BMDiMĐX BMDlà BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcủa BMDđối BMDtượng BMDi, BMDtMĐX BMDlà BMDmật BMDđộ BMDxương BMDtrungbình BMDcủa BMDquần BMDthể BMDcó BMDcùng BMDđộ BMDtuổi BMDvới BMDđối BMDtượng BMDvà BMDSD BMDlà BMDđộ BMDlệch BMDchuẩn BMDcủamật BMDđộ BMDxương BMDtrung BMDbình BMDcủa BMDquần BMDthể BMDcó BMDcùng BMDđộ BMDtuổi BMDvới BMDđối BMDtượng
Chỉ số T BMDtrong BMDthực BMDtế BMDlà BMDmức BMDđộ BMDkhác BMDbiệt BMDgiữa BMDmật BMDđộ BMDxương BMDhiện BMDtại BMDvà
mật BMDđộ BMDxương BMDở BMDtuổi BMD20-30 BMDmà BMDđơn BMDvị BMDtính BMDlà BMDđộ BMDlệch BMDchuẩn BMD(SD: BMDStandardDeviation) BMDChẳng BMDhạn, BMDtrong BMDquần BMDthể BMDngười BMDda BMDtrắng, BMDmật BMDđộ BMDxương BMDđùi BMDcaonhất BMDở BMDtuổi BMD20-30 BMDkhoảng BMD1,00g/cm2, BMDvới BMDđộ BMDlệch BMDchuẩn BMDlà BMD0,12g/cm2 BMDDo BMDđó,nếu BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcủa BMDmột BMDphụ BMDnữ BMDở BMDtuổi BMD60 BMDlà BMD0,70g/cm2 BMD thì BMDchỉ BMDsố BMDT BMD(Tscore) BMDcủa BMDphụ BMDnữ BMDnày BMDlà BMDT BMD= BMD(0,70 BMD– BMD1,00)/0,12 BMD= BMD-2,5 BMD(tức BMDlà BMDmật BMDđộ BMDxươnghiện BMDtại BMDcủa BMDngười BMDphụ BMDnữ BMDnày BMDthấp BMDhơn BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMDtuổi BMD20-30 BMDđến BMD2,5 BMDđộlệch BMDchuẩn) BMD[28],[31]
Chỉ số Z BMDlà BMDchỉ BMDsố BMDso BMDsánh BMDsự BMDchênh BMDlệch BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcủa BMDngười BMDđược BMDđo
với BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcủa BMDmột BMDngười BMDcùng BMDtuổi, BMDtrọng BMDlượng, BMDgiới BMDtính, BMDmàu BMDda…ởtình BMDtrạng BMDchuẩn BMDChỉ BMDsố BMDnày BMDrất BMDcó BMDích BMDnó BMDgợi BMDý BMDcho BMDchẩn BMDđoán BMDloãng BMDxươngthứ BMDphát BMDvì BMDsự BMDmất BMDxương BMDnhiều BMD, BMDnếu BMDZ- BMDscore BMDnhỏ BMDhơn BMD– BMD1,5 BMDgợi BMDý BMDcó BMDnhữngyếu BMDtố BMDbất BMDthường BMDtác BMDđộng BMDvào BMDsự BMDmất BMDxương BMD[14],[28] BMD
Trang 22Phương pháp siêu âm định lượng đo mật độ xương BMD ở BMDcác BMDvị BMDtrí BMDxương
nông BMDnhư BMDxương BMDgót, BMDxương BMDquay BMDvới BMDhai BMDthông BMDsố BMDlà BMDtốc BMDđộ BMDvà BMDsự BMDgiảm BMDsóng
âm BMDKết BMDquả BMDtrong BMDloãng BMDxương BMDcó BMDsự BMDgiảm BMDtốc BMDđộ BMDvà BMDgiảm BMDsóng BMDâm BMDqua BMDvùngxương BMDđược BMDđo BMDvà BMDcũng BMDđược BMDthể BMDhiện BMDbằng BMDchỉ BMDsố BMDT-score BMDvà BMDZ-score BMDCác BMDưuđiểm BMDcủa BMDphương BMDpháp BMDsiêu BMDâm BMDđịnh BMDlượng BMDlà BMDkỹ BMDthuật BMDkhông BMDphát BMDxạ, BMDmáy BMDcóthể BMDdi BMDchuyển BMDdễ BMDdàng, BMDgiá BMDthành BMDkhông BMDcao BMDphù BMDhợp BMDvới BMDđiều BMDkiện BMDkinh BMDtế BMDcủaViệt BMDNam BMDhiện BMDnay BMDTuy BMDkhả BMDnăng BMDđo BMDmật BMDđộ BMDxương BMDkhông BMDchính BMDxác BMDbằngphương BMDpháp BMDDXA BMDnhưng BMDcó BMDthể BMDdùng BMDđể BMDnghiên BMDcứu BMDsàng BMDlọc BMDloãng BMDxươngtrong BMDcộng BMDđồng BMDhoặc BMDtrong BMDnhóm BMDđối BMDtượng BMDnghiên BMDcứu, BMDtừ BMDđó BMDcó BMDhướng BMDchẩnđoán BMDvà BMDđiều BMDtrị BMDsớm
Quỹ BMD loãng BMD xương BMD quốc BMD gia BMD Hoa BMD Kỳ BMD (NOF: BMD National BMD OsteoporosisFoundation) BMDđã BMDnghiên BMDcứu BMDvà BMDđề BMDnghị BMDcần BMDđo BMDmật BMDđộ BMDxương BMDcho BMDnhững BMDđốitượng BMDcó BMDnguy BMDcơ BMDcao BMDmắc BMDloãng BMDxương BMDđặc BMDbiệt BMDlà BMDphụ BMDnữ BMDsau BMDmãn BMDkinh BMDtrong
đó BMDbao BMDgồm BMDcả BMDnhững BMDbệnh BMDnhân BMDbị BMDsuy BMDthận BMDmạn BMD[29]
1.2 Loãng xương trong suy thận mạn giai đoạn cuối và các yếu tố liên quan
Trong BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối, BMDtình BMDtrạng BMDloãng BMDxương BMDchủ BMDyếu BMDlà BMDdorối BMDloạn BMDchuyển BMDhóa BMDCa2+ BMDvà BMDPO3
4
1.2.1 Cơ chế bệnh sinh của rối loạn chuyển hóa Ca 2+ và PO3
4
Suy BMDthận BMDmạn BMDlàm BMDgiảm BMDkhả BMDnăng BMDtổng BMDhợp BMD1,25(OH)2D3 BMD gây BMDgiảm BMDCa2+
máu BMDdo BMDgiảm BMDhấp BMDthu BMDCa2+ BMDở BMDruột BMDKhi BMDmức BMDlọc BMDcầu BMDthận BMDgiảm BMDthấp BMD(thường BMD
Trang 23Theo BMDClaude BMDD BMDArnaud BMDcó BMDbốn BMDgiai BMDđoạn BMDcủa BMDbệnh BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDdothận BMD(renal BMDosteodystrophy):
- BMDGiai BMDđoạn BMD1: BMDỞ BMDgiai BMDđoạn BMDnhẹ BMDcủa BMDsuy BMDthận BMDmạn, BMDCa2+ BMDvà BMDPO3
4 BMDmáu BMDcó BMDthểbình BMDthường, BMDsự BMDtiết BMDhormone BMDcận BMDgiáp BMDthường BMDbình BMDthường
- BMDGiai BMDđoạn BMD2: BMDGiảm BMDCa2+ BMDmáu BMDvà BMDtăng BMDPO3
4 máu.
- BMDGiai BMDđoạn BMD3: BMDCa2+ BMD máu BMDtrở BMDvề BMDbình BMDthường BMDnhưng BMDPO3
4 máu BMDvẫn BMDtăng,bệnh BMDnhân BMDthường BMDbị BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDkhá BMDnặng BMDvà BMDbắt BMDđầu BMDcó BMDhiện BMDtượngcalci BMDhóa BMDcác BMDmô BMDmềm
- BMDGiai BMDđoạn BMD4: BMDTăng BMDCa2+ BMD và BMDPO3
4 máu, BMDhormone BMDcận BMDgiáp BMDtăng BMDrất BMDcao.Bệnh BMDnhân BMDbị BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDnặng
1.2.2 Hậu quả của rối loạn chuyển hóa Ca 2+ và PO3
Sự BMDsản BMDxuất BMDquá BMDmức BMDhormone BMDcận BMDgiáp, BMDrối BMDloạn BMDchuyển BMDhóa BMD1,25(OH)2D3,nhiễm BMDtoan BMDchuyển BMDhóa BMDkéo BMDdài, BMDrối BMDloạn BMDchuyển BMDhóa BMDCa2+ BMD và BMDPO3
4 , BMDtất BMDcảnhững BMDtình BMDtrạng BMDđó BMDgóp BMDphần BMDgây BMDnên BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDdo BMDthận BMDtrong BMDđó BMDcóloãng BMDxương BMD[36]
Dự BMDphòng BMDcác BMDbệnh BMDxương BMDdo BMDthận BMDlà BMDphải BMDduy BMDtrì BMDđược BMDnồng BMDđộ BMDPO 3
Trang 24- BMDNồng BMDđộ BMDsản BMDphẩm BMDCa2+ BMD BMDPO3
4 huyết BMDthanh: BMD< BMD55 BMDmg2/dL2 BMD(4,44 BMDmmol2/
L2)
1.2.3 Thay đổi nồng độ Hemoglobin máu trong suy thận mạn
Thiếu BMDmáu BMDlà BMDbiểu BMDhiện BMDthường BMDgặp BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDlàm BMDtăngnguy BMDcơ BMDtử BMDvong BMDở BMDcác BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDđược BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDThiếumáu BMDbiểu BMDhiện BMDrất BMDsớm BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDdo BMDnhiều BMDyếu BMDtố: BMDthiếu BMDhụtErythropoietin BMD(EPO), BMDgiảm BMDnhạy BMDcảm BMDcủa BMDtủy BMDxương BMDvới BMDEPO, BMDtăng BMDure BMDmáu
ức BMDchế BMDtủy BMDxương BMDsản BMDxuất BMDEPO, BMDđời BMDsống BMDhồng BMDcầu BMDngắn, BMDchảy BMDmáu BMDtrong BMDsuythận BMDmạn, BMDthiếu BMDsắt BMDdinh BMDdưỡng… BMDtuy BMDnhiên, BMDvới BMDliệu BMDpháp BMDEPO BMDtái BMDtổ BMDhợp BMDởngười BMD(Recombinant BMDhuman BMDerythropoietin) BMDngười BMDta BMDđã BMDchứng BMDminh BMDrằng BMDsựthiếu BMDhụt BMDEPO BMDlà BMDnguyên BMDnhân BMDchính BMDcủa BMDthiếu BMDmáu BMDtrong BMDsuy BMDthận BMDmạn BMD[36].Thiếu BMDmáu BMDtrong BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDthường BMDlà BMDthiếu BMDmáu BMDđẳng BMDsắc, BMDhồng BMDcầubình BMDthường BMDVì BMDvậy, BMDnồng BMDđộ BMDhemoglobin BMD(Hb) BMDmáu BMDcó BMDgiá BMDtrị BMDlớn BMDtrong BMDviệcđánh BMDgiá BMDmức BMDđộ BMDthiếu BMDmáu, BMDtheo BMDdõi BMDđiều BMDtrị BMDvà BMDtiên BMDlượng BMD[2],[33] BMDCác BMDnhàthận BMDhọc BMDtrên BMDthế BMDgiới BMDđã BMDđưa BMDra BMDnồng BMDđộ BMDHb BMDcần BMDđạt BMDđược BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuythận BMDmạn BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDnhư BMDở BMDbảng BMD1.2 BMDTheo BMDmột BMDsố BMDnghiên BMDcứu BMDcho BMDthấyvới BMDnồng BMDđộ BMDHb BMDnày BMDsẽ BMDlàm BMDgiảm BMDtỉ BMDlệ BMDtử BMDvong BMDvà BMDcác BMDbiến BMDchứng BMDtim BMDmạch BMDởbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMD[40]
Bảng 1.2: Nồng độ Hemoglobin cần đạt cho BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn
Trang 25có BMDtiên BMDlượng BMDsống BMDkéo BMDdài BMDhơn BMDCứ BMDtăng BMD1g/dL BMDnồng BMDđộ BMDHb BMDmáu BMDở BMDbệnh BMDnhânsuy BMDthận BMDmạn BMDsẽ BMDlàm BMDgiảm BMD15% BMDtỉ BMDlệ BMDtử BMDvong BMDchung BMD[40].
1.2.4 Thay đổi Protid máu trong suy thận mạn
Mục BMDtiêu BMDchính BMDcủa BMDviệc BMDhạn BMDchế BMDprotid BMDtrong BMDchế BMDđộ BMDăn BMDở BMDbệnh BMDnhânsuy BMDthận BMDmạn BMDngoài BMDviệc BMDlàm BMDcải BMDthiện BMDcác BMDbiến BMDchứng BMDcủa BMDhội BMDchứng BMDtăng BMDuremáu BMDcòn BMDlàm BMDgiảm BMDtốc BMDđộ BMDtổn BMDthương BMDcầu BMDthận BMDKhái BMDniệm BMDnày BMDdựa BMDtrên BMDcácbằng BMDchứng BMDlâm BMDsàng BMDvà BMDthực BMDnghiệm BMDchứng BMDminh BMDvai BMDtrò BMDcủa BMDtăng BMDlọc BMDprotein
ở BMDcầu BMDthận BMDtrong BMDtổn BMDthương BMDcầu BMDthận BMDtiến BMDtriển BMDHiệu BMDquả BMDcủa BMDviệc BMDhạn BMDchếprotid BMDtrong BMDkhẩu BMDphần BMDăn BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDlàm BMDchậm BMDsự BMDtiến BMDtriểncủa BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDđã BMDđược BMDchứng BMDminh BMDtrong BMDcác BMDthử BMDnghiệm BMDlâm BMDsàng BMDcókiểm BMDsoát BMDở BMDnhững BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDdo BMDđái BMDđường BMDhoặc BMDkhông BMDdo BMDđáiđường
Sự BMDhạn BMDchế BMDprotid BMDnày BMDnên BMDđược BMDtiến BMDhành BMDcó BMDkế BMDhoạch BMDtổng BMDthể BMDnhằm BMDtối BMDưuhóa BMDtình BMDtrạng BMDdinh BMDdưỡng BMDvà BMDtránh BMDsuy BMDdinh BMDdưỡng, BMDđặc BMDbiệt BMDở BMDnhững BMDbệnhnhân BMDchuẩn BMDbị BMDlọc BMDmáu BMDvà BMDcấy BMDghép BMDthận BMDNhững BMDnghiên BMDcứu BMDvề BMDdinh BMDdưỡng BMDvàchuyển BMDhóa BMDcho BMDthấy BMDnhu BMDcầu BMDprotein BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiống BMDvới BMDnhucầu BMDở BMDngười BMDbình BMDthường BMDvào BMDkhoảng BMD0,6g/kg/ngày BMDTuy BMDnhiên, BMDbệnh BMDnhân BMDsuythận BMDmạn BMDcần BMDnhiều BMDamino BMDacid BMDthiết BMDyếu BMDhơn BMDvà BMDđòi BMDhỏi BMDkết BMDhợp BMDcung BMDcấpnăng BMDlượng BMDtừ BMDcác BMDthành BMDphần BMDkhác BMDđể BMDlàm BMDgiảm BMDsự BMDdị BMDhóa BMD[36]
Trong BMDđiều BMDkiện BMDtheo BMDdõi BMDvà BMDđiều BMDtrị BMDở BMDnước BMDta BMDhiện BMDnay, BMDvấn BMDđề BMDnày BMDthực BMDsựchưa BMDđược BMDquan BMDtâm BMDđúng BMDmức BMDĐặc BMDbiệt BMDlà BMDdo BMDnhận BMDthức BMDcủa BMDbệnh BMDnhân BMDvàthân BMDnhân BMDbệnh BMDnhân BMDtrong BMDvấn BMDđề BMDtiết BMDthực BMDdẫn BMDđến BMDnhững BMDsai BMDlầm BMDdo BMDtiết BMDthựcprotein BMDquá BMDmức BMDlàm BMDcho BMDxảy BMDra BMDtình BMDtrạng BMDsuy BMDdinh BMDdưỡng BMDvà BMDtổn BMDthương BMDthậnvẫn BMDnặng BMDlên BMDtrên BMDnền BMDsuy BMDdinh BMDdưỡng BMDđó
Trang 261.3 Các nghiên cứu về loãng xương ở bệnh nhân suy thận mạn trong nước và nước ngoài
1.3.1 Các nghiên cứu trong nước
- BMDHoàng BMDBùi BMDBảo BMD(2004): BMDNghiên BMDcứu BMDtình BMDtrạng BMDloãng BMDxương BMDở BMDbệnh BMDnhânsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối Nghiên BMDcứu BMDmật BMDđộ BMDxương BMDở BMD22 BMDtrường BMDhợp BMDsuythận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDở BMDbệnh BMDviện BMDTrung BMDương BMDHuế BMDvà BMD37trường BMDhợp BMDthuộc BMDnhóm BMDchứng BMDbằng BMDmáy BMDQUS-2 BMDTỷ BMDlệ BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthậnmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDbị BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDlà BMD63,6% BMDCó BMDmốiliên BMDhệ BMDgiữa BMDtình BMDtrạng BMDloạn BMDdưỡng BMDxương BMDvà BMDnồng BMDđộ BMDcanxi BMDion BMDhoá BMDcủa BMDmáu.Các BMDbệnh BMDnhân BMDcó BMDnồng BMDđộ BMDcanxi BMDmáu BMDthấp BMDthì BMDkhả BMDnăng BMDbị BMDloạn BMDdưỡng BMDxươngcao BMDhơn BMD[3] BMD
- BMDHà BMDHoàng BMDKiệm, BMDNguyễn BMDVăn BMDXang BMD(2000): BMDQua BMDnghiên BMDcứu BMD270 BMDbệnhnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDvà BMD40 BMDngười BMDbình BMDthường, BMDcác BMDtác BMDgiả BMDtrên BMDrút BMDra BMDmột BMDsố BMDkếtluận BMDsau:
* BMDỞ BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDmức BMDđộ BMDnhẹ BMD(giai BMDđoạn BMDI) BMDnồng BMDđộ BMDcalci BMDmáugiảm BMDthấp; BMDsuy BMDthận BMDgiai BMDđoạn BMDII BMDvà BMDIII BMDnồng BMDđộ BMDcalci BMDmáu BMDtǎng BMDtrở BMDvề BMDmức BMDbìnhthường, BMDsuy BMDthận BMDnặng BMD(giai BMDđoạn BMDIV) BMDcalci BMDmáu BMDtǎng BMDcao BMDhơn BMDgiá BMDtrị BMDbìnhthường BMDCalci BMDniệu BMDgiảm BMDở BMDcả BMD4 BMDgiai BMDđoạn BMDsuy BMDthận BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn
do BMDviêm BMDcầu BMDthận BMDmạn BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDdo BMDsỏi BMDtiết BMDniệu, BMDcalci BMDniệugiảm BMDở BMDsuy BMDthận BMDgiai BMDđoạn BMDI BMDvà BMDII BMDvà BMDtǎng BMDvề BMDmức BMDbình BMDthường BMDở BMDsuy BMDthận BMDgiaiđoạn BMDIII BMDvà BMDIV
* BMDNồng BMDđộ BMDcalci BMDniệu BMDở BMDnhóm BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDdo BMDsỏi BMDtiết BMDniệu BMDcao BMDhơn BMDnhómsuy BMDthận BMDmạn BMDdo BMDviêm BMDcầu BMDthận BMDmạn BMDở BMDcùng BMDgiai BMDđoạn BMDsuy BMDthận BMD[32]
- BMDVõ BMDPhụng, BMDVõ BMDTam BMDvà BMDcộng BMDsự BMD(2005): BMDNghiên BMDcứu BMDsự BMDbiến BMDđổi BMDCa2+ BMD, BMDPO
Trang 27càng BMDtăng, BMDđiều BMDtrị BMDbằng BMDCalcitriol BMDlàm BMDtăng BMDCa2+ BMD máu BMDnhưng BMDsố BMDbệnh BMDnhângiảm BMDPO3
4 BMDlà BMDkhông BMDđáng BMDkể BMD[18]
- BMDTrần BMDHồng BMDNghị, BMDChu BMDMinh BMDHà, BMDLê BMDĐức BMDHạnh BMD(12.2007): BMDNghiên BMDcứu BMDtỉ BMDlệloãng BMDxương BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDbằngphương BMDpháp BMDsiêu BMDâm, BMDđo BMDT BMDscore BMDxương BMDgót BMDchân BMDKết BMDquả: BMDTrên BMD32 BMDbệnhnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối, BMDtuổi BMDtrung BMDbình BMD46.4 BMD± BMD13, BMD87,5% BMDnam BMDgiới
- BMDLọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDđược BMD4,8 BMD± BMD2,9 BMDnăm, BMDtỷ BMDlệ BMDbị BMDloãng BMDxương BMD(theo BMDT-Score BMDvàlâm BMDsàng) BMDcao BMDhơn BMDcó BMDý BMDnghĩa BMDthống BMDkê BMDso BMDvới BMDnhóm BMDchứng BMD(T-Score: BMD- BMD0.40 BMD±1.36 BMDso BMDvới BMD1.70 BMD± BMD1.36, BMDp: BMD0.003; BMDLoãng BMDxương BMDnhóm BMDbệnh BMD46.9% BMDso BMDvớichứng BMD12.5%, BMDp BMD< BMD0.05 BMDvà BMDcó BMDtriệu BMDchứng BMDlâm BMDsàng BMD56.2% BMDso BMDvới BMD18.8%, BMDp:0.018) BMDKết BMDluận: BMDBệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDcó BMDtỷ BMDlệ BMDloãng BMDxươngcao BMDhơn BMDso BMDvới BMDnhóm BMDchứng BMDxác BMDđịnh BMDbằng BMDđo BMDT-scores BMDtrên BMDsiêu BMDâm BMDvà BMDcótriệu BMDchứng BMDtrên BMDlâm BMDsàng BMDso BMDvới BMDnhóm BMDchứng BMDkhoẻ BMDmạnh BMD[16]
- BMDNguyễn BMDThị BMDKim BMDThủy, BMDĐào BMDThu BMDGiang BMD(6.2008): BMDNghiên BMDcứu BMDtình BMDtrạngloãng BMDxương BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDnữ BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDbằng BMDphương BMDpháp BMDDXA BMDở BMDbệnhviện BMDtrung BMDương BMDquân BMDđội BMD108 BMDvới BMDmẫu BMDnghiên BMDcứu BMD60 BMDbệnh BMDnhân BMDnữ BMDvà BMDnhómchứng BMD31 BMDngười BMDkhỏe BMDmạnh BMDKết BMDquả BMDcho BMDthấy BMDtỷ BMDlệ BMDthiếu BMDxương BMDvà BMDloãngxương BMDở BMDnhóm BMDnữ BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDtăng BMDcó BMDý BMDnghĩa BMDso BMDvới BMDnhóm BMDchứng BMDxảy BMDra BMDở
cả BMD2 BMDvùng BMDcột BMDsống BMD(83,3% BMDso BMDvới BMD43,3%) BMDvà BMDcổ BMDxương BMDđùi BMD(51,9% BMDso BMDvới27,5%) BMD(p BMD<0,05) BMDVị BMDtrí BMDloãng BMDxương: BMDmật BMDđộ BMDxương BMDgiảm BMDchủ BMDyếu BMDở BMDvùng BMDcộtsống BMDthắt BMDlưng BMD3 BMD(p BMD<0,05), BMDcột BMDsống BMDthắt BMDlưng BMD4 BMD(p BMD<0,01); BMDtổng BMDmật BMDđộ BMDxươngvùng BMDcột BMDsống BMDthắt BMDlưng BMDvà BMDhõm BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDcủa BMDnhóm BMDnữ BMDbị BMDsuy BMDthận BMDgiảm
có BMDý BMDnghĩa BMDso BMDvới BMDnhóm BMDchứng BMD(p BMD<0,01) BMD[25]
1.3.2 Các nghiên cứu ở nước ngoài
- BMDJosé BMDR BMDWeisinger BMDet BMDal BMD(2006): BMDCó BMDtình BMDtrạng BMDgiảm BMDnhanh BMDmật BMDđộ BMDxươngtrong BMDnăm BMDđầu BMDtiên BMDsau BMDghép BMDthận BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDlàm BMDcho BMDnguy BMDcơgãy BMDxương BMDrất BMDlớn BMDVì BMDvậy, BMDcần BMDtiến BMDhành BMDđiều BMDtrị BMDphòng BMDngừa BMDgãy BMDxương BMDthứphát BMD[52]
Trang 28- BMDAdrianne BMDM BMDBall BMDet BMDal BMD(2002): BMDNguy BMDcơ BMDgãy BMDxương BMDchậu BMDở BMDnhững BMDbệnhnhân BMDsau BMDghép BMDthận BMDtừ BMD1-3 BMDnăm BMDlà BMD3,3% BMDso BMDsánh BMDvới BMD2,9% BMDở BMDnhững BMDbệnh BMDnhânsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDđang BMDchạy BMDthận BMDchu BMDkỳ BMDvà BMDchưa BMDđược BMDghép BMDthận.Như BMDvậy, BMDở BMDnhững BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDđã BMDđược BMDghép BMDthận BMDthì BMDnguy BMDcơ BMDgãyxương BMDvẫn BMDcòn BMDrất BMDlớn BMD[34].
- BMDMinerva BMDRodríguez-García BMDet BMDal BMD(2009): BMDtuổi BMDtác BMDvà BMDthời BMDgian BMDlọc BMDmáu BMDchu
kỳ, BMDsự BMDcanxi BMDhóa BMDcác BMDmạch BMDmáu BMDcó BMDkích BMDthước BMDtrung BMDbình BMDcó BMDliên BMDquan BMDrõ BMDvà BMDcó
ý BMDnghĩa BMDthống BMDkê BMDvới BMDtình BMDtrạng BMDgãy BMDxương BMDđốt BMDsống BMD[67]
Như BMDvậy, BMDchúng BMDtôi BMDchưa BMDthấy BMDcó BMDnghiên BMDcứu BMDnào BMDtrong BMDvà BMDngoài BMDnước BMDđềcập BMDđến BMDtương BMDquan BMDgiữa BMDloãng BMDxương BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDlọc BMDmáu BMDchu
kỳ BMDvới BMDcác BMDthông BMDsố: BMDthời BMDgian BMDmắc BMDbệnh, BMDthời BMDgian BMDlọc BMDmáu, BMDchỉ BMDsố BMDkhối BMDcơ BMDthể,nồng BMDđộ BMDCa2+ BMD, BMDPO3
4 , BMDchỉ BMDsố BMDCa2+ BMD BMDPO3
4 , BMDprotid BMDmáu BMDvà BMDHemoglobin BMDmáu
Trang 29CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối BMDtượng BMDnghiên BMDcứu BMDlà BMD40 BMDbệnh BMDnhân BMDđang BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDtại BMDkhoa BMDNộithận BMD– BMDcơ BMDxương BMDkhớp BMDbệnh BMDviện BMDTrung BMDương BMDHuế
Những BMDbệnh BMDnhân BMDsuy BMDthận BMDmạn BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMDnày BMDđã BMDđược BMDlàm BMDcác BMDxétnghiệm BMDcẩn BMDthiết BMDtại BMDkhoa BMDNội BMDthận BMD– BMDcơ BMDxương BMDkhớp BMDBệnh BMDviện BMDTrung BMDươngHuế BMDvà BMDcác BMDxét BMDnghiệm BMDđược BMDthực BMDhiện BMDtrước BMDmỗi BMDbuổi BMDlọc BMDmáu
- BMDTình BMDnguyện BMDtham BMDgia BMDvào BMDnhóm BMDnghiên BMDcứu
- BMDMáy BMDđã BMDdựa BMDtrên BMDcác BMDthông BMDsố BMDở BMDngười BMDbình BMDthường BMDđể BMDđưa BMDra BMDcác BMDchỉ BMDsố score BMDvà BMDZ-score BMDở BMDbệnh BMDnhân BMDnên BMDtrong BMDnghiên BMDcứu BMDnày BMDchúng BMDtôi BMDkhông BMDđưavào BMDnghiên BMDcứu BMDnhóm BMDchứng BMD
BMDT-2.1.2 Tiêu chuẩn chẩn đoán suy thận mạn
Dựa BMDtrên BMDcác BMDtiêu BMDchuẩn BMDcủa BMDHội BMDThận BMDhọc BMDViệt BMDNam BMD[33]:
- BMDTiền BMDsử BMDcá BMDnhân BMDcó BMDmắc BMDcác BMDbệnh BMDlí BMDthận, BMDtiết BMDniệu
- BMDCó BMDbiểu BMDhiện BMDlâm BMDsàng: BMDphù, BMDtăng BMDhuyết BMDáp, BMDhội BMDchứng BMDtăng BMDurê BMDmáu…
- BMDCreatinine BMDmáu BMDtăng BMDtrên BMD130 BMDµmol/lít
- BMDĐộ BMDthanh BMDthải BMDCreatinine BMDdưới BMD60ml/phút
Chúng BMDtôi BMDsử BMDdụng BMDphân BMDchia BMDcác BMDgiai BMDđoạn BMDSTM BMDđã BMDđược BMDHội BMDỦy BMDquyền BMDvàĐánh BMD giá BMD sức BMD khỏe BMD Quốc BMD gia BMD Pháp BMD (ANAES: BMD L’Agence BMD Nationale BMD deL’accrédilation BMDet BMDde BMDL’évaluation BMDen BMDSanté) BMDvà BMDHội BMDThận BMDhọc BMDQuốc BMDgia BMDHoa
Trang 30Kỳ BMD(NKF: BMDNational BMDKidney BMDFoundation) BMDsử BMDdụng BMDtừ BMDnăm BMD2002 BMDcho BMDđến BMDnay[51], BMDtrong BMDđó:
- BMD Bệnh BMD nhân BMD được BMD chẩn BMD đoán BMD STM BMD giai BMD đoạn BMD III BMD khi BMD có BMD MLCT BMD dưới30ml/phút
- BMD Bệnh BMD nhân BMD được BMD chẩn BMD đoán BMD STM BMD giai BMD đoạn BMD IV BMD khi BMD có BMD MLCT BMD dưới15ml/phút
Bảng BMDphân BMDchia BMDcác BMDgiai BMDđoạn BMDSTM BMDnhư BMDsau:
Bảng BMD2.1: BMDPhân BMDchia BMDcác BMDgiai BMDđoạn BMDsuy BMDthận BMDmạn
Giai đoạn suy thận MLCT (ml/phút) Xác định
Giai BMDđoạn BMDIV < BMD15 STM BMDgiai BMDđoạn BMDcuối BMD
2.1.3 Phân độ loãng xương
- BMDPhân BMDđộ BMDloãng BMDxương BMDthành BMD4 BMDnhóm BMDtheo BMDtiêu BMD BMDchuẩn BMDcủa BMDWHO BMD(1994)như BMDsau:
Bảng 2.2: BMDTiêu chuẩn chẩn đoán loãng xương (World Health
Organization 1994) [1],[10],[23],[31].
Bình BMDthường BMD- BMDNormal T BMD> BMD-1
Thiếu BMDxương BMD- BMDOsteopenia -2,5 BMD< BMDT BMD≤ BMD-1
Loãng BMDxương BMD- BMDOsteoporosis T BMD BMD-2,5
Loãng xương nghiêm trọng – Severe
Osteoporosis
Loãng BMDxương BMD+ BMDtiền BMDsử BMDgãy BMDxương BMDgần BMDđây
2.2 Phương pháp nghiên cứu
- BMDNghiên BMDcứu BMDđược BMDtiến BMDhành BMDtheo BMDphương BMDpháp BMDmô BMDtả BMDcắt BMDngang BMDtại BMDkhoaNội BMDThận-Cơ BMDxương BMDkhớp BMDBệnh BMDviện BMDTrung BMDương BMDHuế BMDtừ BMDtháng BMD6 BMD2008 BMDđếntháng BMD6 BMD2009
- BMDTất BMDcả BMDbệnh BMDnhân BMDkhảo BMDsát BMDtheo BMDmẫu BMDbệnh BMDán BMDnghiên BMDcứu BMD(phần BMDphụ BMDlục)
Trang 31- BMDKhám BMDbệnh BMDnhân: BMDđo BMDchiều BMDcao, BMDcân BMDnặng, BMDtính BMDchỉ BMDsố BMDkhối BMDcơ BMDthể BMD(BMI)
và BMDphân BMDtheo BMDtiêu BMDchuẩn BMDngười BMDlớn BMDChâu BMDÁ BMD[20]:
Đối BMDvới BMDnữ BMDthì BMDnhân BMDkết BMDquả BMDtrên BMDvới BMD0,85
Bình BMDthường, BMDmức BMDlọc BMDcầu BMDthận BMDtính BMDtheo BMDđộ BMDthanh BMDthải BMDcreatinine BMDkhoảng
100 BMD± BMD20 BMDml/phút, BMDtheo BMD“Hằng BMDsố BMDsinh BMDhọc BMDcủa BMDngười BMDViệt BMDNam” BMDlà BMD94 BMD± BMD27ml/phút BMD[12]
2.2.1 Khảo sát mật độ xương (Body mass density: BMD)
Tất BMDcả BMDbệnh BMDnhân BMDđược BMDđo BMDmật BMDđộ BMDxương BMDbằng BMDkỹ BMDthuật BMDHấp phụ năng lượng tia X kép (Dual Energy X-ray Absorptiometry- DEXA, DXA) BMDbằng BMDmáy
OSTEOCORE STATION BMD(hình BMD2.2) BMDcủa BMDhãng BMDMedilink BMD(Pháp) BMDở BMD2 BMDvị BMDtrí BMDcột
sống BMDthắt BMDlưng BMD(L1-L4) BMDvà BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDtại BMDphòng BMDthăm BMDdò BMDchức BMDnăng BMDBệnhviện BMDTrung BMDương BMDHuế BMDĐây BMDlà BMDmột BMDkỹ BMDthuật BMDcó BMDđộ BMDchính BMDxác BMDcao, BMDdễ BMDthực BMDhiệntrên BMDbệnh BMDnhân, BMDkhông BMDmất BMDnhiều BMDthời BMDgian, BMDkhông BMDchịu BMDảnh BMDhưởng BMDnhiều BMDcủatia BMDX BMDnhư BMDkhi BMDchụp BMDphim BMDX-quang, BMDlần BMDđầu BMDtiên BMDđược BMDáp BMDdụng BMDở BMDđịa BMDbàn BMDtỉnhThừa BMDThiên-Huế BMDvà BMDhiện BMDnay BMDkỹ BMDthuật BMDnày BMDđược BMDxem BMDnhư BMDlà BMDtiêu BMDchuẩn BMDvàngtrong BMDchẩn BMDđoán BMDloãng BMDxương BMD[31],[71]
Trang 32Hình 2.1 BMDCác vị trí đo mật độ xương
Thời BMDđiểm BMDđược BMDchọn BMDđể BMDkhảo BMDsát BMDmật BMDđộ BMDxương BMDchung BMDcho BMDtất BMDcả BMDbệnhnhân BMDlà BMDsau BMDkhi BMDbệnh BMDnhân BMDđược BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDtrong BMDvòng BMD24 BMDgiờ, BMDtình BMDtrạngsức BMDkhỏe BMDcủa BMDbệnh BMDnhân BMDtương BMDđối BMDổn BMDđịnh, BMDkhông BMDcó BMDbiến BMDchứng BMDgì BMDxảy BMDra BMDsaukhi BMDlọc BMDmáu, BMDkhông BMDsuy BMDhô BMDhấp, BMDkhông BMDcó BMDthiểu BMDniệu, BMDvô BMDniệu BMDvà BMDkhông BMDcó BMDcơntăng BMDhuyết BMDáp BMDhay BMDtình BMDtrạng BMDrối BMDloạn BMDnước BMDvà BMDđiện BMDgiải
Hình 2.2 BMDMáy đo mật độ xương Osteocore Station
Thế BMDhệ BMDmáy BMDOsteocore BMDStation BMD(gồm BMD2 BMDmodel BMD: BMDMobile BMDvà BMDStationary) BMDcó BMDchế
độ BMDđo BMDhoàn BMDtoàn BMDtự BMDđộng BMDtừ BMDviệc BMDcân BMDchỉnh BMDđến BMDxử BMDlý BMDdữ BMDliệu BMDTự BMDlựa BMDchọnvùng BMDđo BMD(ROI) BMDđể BMDtăng BMDđộ BMDchính BMDxác BMDvà BMDcó BMDthể BMDsao BMDchép BMDlại BMDkết BMDquả BMDđo
Trang 33- Tuyệt BMDđối BMDan BMDtoàn, BMDkhông BMDcần BMDáo BMDchì BMDcho BMDbác BMDsĩ BMDthao BMDtác: BMDmức BMDnhiễm BMDxạ
<0.1mSv BMDvà BMDkhoảng BMDcách BMD1m BMDtừ BMDnguồn BMDphát BMD BMDtia BMDX BMDlà BMDkhông BMDđáng BMDkể
- Chức BMDnăng BMDMulti-Report BMDcho BMDphép BMDin BMDkết BMDquả BMDđo BMDcủa BMDnhiều BMDbộ BMDphận:cổxương BMDđùi, BMDxương BMDcẳng BMDtay, BMDxương BMDcột BMDsống BMDtrên BMDcùng BMDmột BMDtrang BMDgiấy
- Chế BMDđộ BMDđo BMDkép BMD: BMDcó BMDthể BMDđo BMDđồng BMDthời BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDvà BMDxương BMDcột BMDsống
- Osteocore BMDStation BMDMobile BMDđược BMDthiết BMDkế BMDtrên BMD4 BMDbánh BMDxe BMDcó BMDkhoá, BMDcó BMDthểxếp BMDgọn BMDvà BMDdễ BMDdàng BMDdi BMDchuyển BMDtrong BMDbệnh BMDviện
- Phần BMD mềm BMD có BMD thể BMD điều BMD chỉnh BMD để BMD kiểm BMD soát BMD số BMD ca BMD đo BMD thực BMD tế
ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT:
Phương BMDpháp BMDquét:
- BMDSử BMDdụng BMDchùm BMDtia BMDbút BMDchì BMDquét BMDtheo BMD2 BMDchiều BMDX, BMDY, BMDkhông BMDphóng BMDđại BMDhìnhảnh
- BMDLựa BMDchọn BMDtốc BMDđộ BMDdi BMDchuyển BMDphù BMDhợp BMD(mm/s)
- BMDLựa BMDchọn BMDchiều BMDcao BMDvà BMDđộ BMDrộng BMDảnh
- BMDTự BMDđiều BMDchỉnh BMDcho BMDphù BMDhợp BMDvới BMDhình BMDthể BMDbệnh BMDnhân
- BMDĐịnh BMDvị BMDbằng BMDtia BMDlaser
- BMDCó BMDthể BMDđiều BMDchỉnh BMDcửa BMDsổ BMDquét BMDđể BMDgiảm BMDthời BMDgian BMDđo BMDkhi BMDcần BMDthiết
Đầu BMDphát BMDtia BMDX
- BMDSử BMDdụng BMDnguồn BMDđiện BMDliên BMDtục BMD86kV
- BMDChùm BMDtia BMDX BMDhai BMDmức BMDnăng BMDlượng BMDcố BMDđịnh, BMDsử BMDdụng BMDbộ BMDlọc BMDSamarium BMDđểphân BMDchia BMDvà BMDcho BMDkết BMDquả BMDlọc BMDtốt BMDhơn BMD
Trang 34- BMDCổ BMDxương BMDđùi BMD(có BMDthể BMDquan BMDsát BMD02 BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDcùng BMDlúc, BMDgiúp BMDchẩn BMDđoán
dễ BMDdàng BMDhơn) BMD
Hình 2.3 BMDMáy DXA đang đo mật độ xương ở cột sống
PHẦN MỀM EAZIX CHẠY TRÊN NỀN WINDOW XP VỚI NHIỀU TÍNH NĂNG NỔI BẬT:
* BMDCó BMDnhiều BMDngôn BMDngữ BMDđể BMDlựa BMDchọn
* BMDVùng BMDđo BMD(ROI) BMDcó BMDthể BMDđược BMDchọn BMDthủ BMDcông BMDhoặc BMDdùng BMDchế BMDđộ BMDchọn BMDtựđộng
* BMDNgoài BMDcác BMDthông BMDsố BMDBMD, BMDBMC, BMDphần BMDmềm BMDcòn BMDtính BMDchỉ BMDsố BMDT, BMDZ BMDgiúp BMDbác BMDsĩ
dễ BMDchẩn BMDđoán BMDtình BMDtrạng BMDcủa BMDxương
* BMDChế BMDđộ BMDđo BMDkép: BMDtiết BMDkiệm BMDthời BMDgian, BMDgiảm BMDthao BMDtác BMDkhông BMDcần BMDthiết, BMDrất BMDtiệnlợi BMDcho BMDcả BMDbệnh BMDnhân BMDvà BMDngười BMDsử BMDdụng
* BMDChức BMDnăng BMDMulti-Report: BMDbác BMDsĩ BMDcó BMDthể BMDxem BMDnhững BMDlần BMDđo BMDcủa BMD1 BMDbệnhnhân BMDcùng BMDngày, BMDhoặc BMDtrong BMDnhững BMDngày BMDkhác BMDnhau BMDđể BMDchẩn BMDđoán BMDvà BMDtheo BMDdõi.Cho BMDkết BMDquả BMDin BMDmàu BMDgồm BMDnhiều BMDthông BMDtin BMDquan BMDtrọng BMDvề BMDtình BMDtrạng BMDxương,đường BMDcong BMDchuẩn, BMDbảng BMDphân BMDtích BMDkết BMDquả, BMDvùng BMDtrống BMDđể BMDghi BMDnhận BMDxét BMDcủabác BMDsĩ, BMD
* BMDCó BMDthể BMDtruy BMDcập BMDnhững BMDthông BMDtin BMDchiều BMDdài, BMDphạm BMDvi, BMDgóc BMDđo, BMD…giúp BMDmô BMDtảtình BMDtrạng BMDxương BMDcụ BMDthể BMDhơn
Trang 35* BMDĐược BMDcài BMDđặt BMDthông BMDsố BMDtham BMDchiếu BMD BMDNHANES BMDII
* BMDPhần BMDmềm BMDEaZix BMDgồm BMDnhiều BMDchế BMDđộ BMDtìm BMDkiếm BMDtheo BMDđiều BMDkiện, BMDnhiều BMDngười
có BMDthể BMDsử BMDdụng BMDcùng BMDlúc, BMDgiúp BMDbác BMDsĩ BMDtìm BMDvà BMDđọc BMDthông BMDtin BMDbệnh BMDnhân BMDtrong BMDthờigian BMDrất BMDngắn BMD(vài BMDgiây)
Thời gian quét trung bình
* BMDCổ BMDxương BMDđùi BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD: BMD3-4 BMDphút
* BMDXương BMDcột BMDsống BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD: BMD2-4 BMDphút
* BMDKhoảng BMDcách BMDđến BMDngười BMDvận BMDhành BMD BMD BMD BMD BMD BMD: BMD1m
* BMDLiều BMDphát BMDtia BMD(mSv) BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD: BMD< BMD0.1 BMD(rất BMDnhỏ, BMDkhông BMDđáng BMDkể)
* BMDKhả BMDnăng BMDtái BMDsinh BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD: BMD< BMD1% BMDCV BMD
* BMDKhoảng BMDcách BMDtừ BMDtâm BMDphát BMDđến BMDảnh BMD BMD BMD BMD BMD BMD: BMD57cm
* BMDĐộ BMDsuy BMDgiảm BMDcủa BMDbàn BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD BMD: BMD0.7mm BMDAl
Vùng quét tối đa:
Trang 36- BMDKết BMDquả BMDđược BMDxuất BMDra BMDvà BMDlưu BMDdưới BMDdạng BMDfile BMDảnh BMD.jpeg BMDcó BMDthể BMDlưu BMDlại BMDvà BMDin BMDra
để BMDđọc BMDRiêng BMDfile BMDảnh BMDphải BMDđọc BMDtrực BMDtiếp BMDtrên BMDmáy BMDvi BMDtính BMDnhư BMDphim BMDchụp BMDXquang
- BMDCác BMDchỉ BMDsố BMDT BMDscore BMDvà BMDZ BMDscore BMDđược BMDmáy BMDphân BMDtích BMDriêng BMDcho BMDcột BMDsống BMDvàcổ BMDxương BMDđùi BMDphải, BMDkết BMDluận BMDtình BMDtrạng BMDloãng BMDxương BMDchung BMDchủ BMDyếu BMDdựa BMDvào BMDkếtquả BMDT BMDscore BMDđo BMDđược BMDở BMDcổ BMDxương BMDđùi BMDnhưng BMDvẫn BMDcó BMDthể BMDđánh BMDgiá BMDtình BMDtrạngxương BMDriêng BMDcho BMDcột BMDsống
- BMDBệnh BMDnhân BMDtừ BMD17-20 BMDtuổi, BMDchẩn BMDđoán BMDloãng BMDxương BMDdựa BMDvào BMDgiá BMDtrị BMDZ-score.Bệnh BMDnhân BMD> BMD20 BMDtuổi BMDchẩn BMDđoán BMDloãng BMDxương BMDdựa BMDvào BMDgiá BMDtrị BMDT-score BMD[20] BMD
2.2.2 Định lượng Ca 2+ và PO3
4 huyết thanh
BMDĐịnh BMDlượng BMDCa2+ BMDvà BMDPO3
4 BMDhuyết BMDthanh:
- BMDĐịnh BMDlượng BMDCa2+ BMD và BMDPO3
4 BMD huyết BMDthanh BMDtrên BMDmáy BMDđiện BMDgiải BMDđồ BMDđiện BMDcựcchọn BMDlọc BMD9140 BMD(704 BMDAutomatic BMDAnalyzer) BMDMáy BMDcủa BMDhãng BMDAVL BMDdo BMDĐức BMDvàNhật BMDhợp BMDtác BMDsản BMDxuất
- BMDNguyên BMDlý:
Mỗi BMDđiện BMDcực BMDcủa BMDCa2+ BMD và BMDPO3
4 BMD có BMDmột BMDmàng BMDbán BMDthấm BMDriêng, BMDchỉ BMDchonhững BMDion BMDđặc BMDhiệu BMDcủa BMDnó BMDđi BMDqua BMDThông BMDqua BMDđo BMDđiện BMDthế BMDcủa BMDcác BMDion BMDnày BMDđểtính BMDnồng BMDđộ BMDcủa BMDion BMDđó
Trang 37- BMDTính BMDsản BMDphẩm BMDCa2+ BMD BMDPO3
4 :Sản BMDphẩm BMDCa2+ BMD BMDPO3
4 BMD= BMDCa2+ BMD BMDPO3
4 BMD(mmol2/L2)Đối BMDvới BMDCa2+ BMDion BMDhóa BMDthì BMDnhân BMDkết BMDquả BMDtrên BMDvới BMD2
- Rối loạn Ca 2+ ion hóa huyết thanh:
Ca2+ BMD ion BMDhóa BMDhuyết BMDthanh BMDbình BMDthường BMDkhi BMDcó BMDkết BMDquả BMDtừ BMDX- BMD2SD BMDđến BMD
X+ BMD2SD BMD(mmol/L)
Ca2+ BMDion BMDhóa BMDhuyết BMDthành BMDgiảm BMDkhí BMDcó BMDkết BMDquả BMDdưới BMDX BMD- BMD2SD BMD(mmol/L)
Ca2+ BMDion BMDhóa BMDhuyết BMDthanh BMDtăng BMDkhi BMDcó BMDkết BMDquả BMDtrên BMDX BMD+ BMD2SD BMD(mmol/L)
Trang 382.2.3 Định lượng Hemoglobin (Hb)
Đếm BMDtế BMDbào BMDmáu BMDvà BMDđịnh BMDlượng BMDHb BMDbằng BMDmáy BMDđếm BMDtự BMDđộng BMDCelldyn BMDtại BMDkhoahuyết BMDhọc BMDbệnh BMDviện BMDTrung BMDương BMDHuế
Lấy BMD0,5-1ml BMDmáu BMDtĩnh BMDmạch BMDvào BMDbuổi BMDsáng, BMDchất BMDchống BMDđông BMDEDTA
Giá BMDtrị BMDbình BMDthường BMDcủa BMDHb BMDmáu BMDlà: BMDở BMDnam BMD14,6 BMD BMD0,60 BMD(g/dL) BMDvà BMDở BMDnữ BMDlà13,2 BMD BMD0,55 BMD(g/dL) BMD[13]
Thiếu BMDmáu BMDkhi BMDnồng BMDđộ BMDHb BMDmáu BMD< BMD13 BMDg/dL BMDở BMDnam BMDvà BMD< BMD12 BMDg/dL BMDở BMDnữ BMD[6]
2.2.4 Định lượng protid máu
Định BMDlượng BMDprotid BMDmáu BMDtoàn BMDphần BMDtheo BMDphương BMDpháp BMDBiure BMDtrên BMDmáy BMDHitachi
704 BMDdo BMDNhật BMDsản BMDxuất BMDBình BMDthường: BMDprotid BMDmáu BMD66-87g/L
Protid BMDmáu BMDgiảm BMDkhi BMD< BMD60 BMDg/L
- BMDTest BMD“t” BMDđể BMDso BMDsánh BMDhai BMDtrung BMDbình BMDquan BMDsát
- BMDTest BMD2 BMD(Chi-square) BMDđể BMDso BMDsánh BMDsự BMDkhác BMDbiệt BMDvề BMDtỉ BMDlệ BMD%
Trang 39 BMD|r| r|r| BMD< BMD0,3 : BMDtương BMDquan BMDyếu.
BMDr BMD(+) : BMDtương BMDquan BMDthuận
BMDr BMD(-) BMD : BMDtương BMDquan BMDnghịch
+ BMDLập BMDphương BMDtrình BMDtương BMDquan BMDgiữa BMDhai BMDđại BMDlượng
- BMDTính BMDchỉ BMDsố BMDnguy BMDcơ BMDOR BMD(Odds BMDRatio): BMDLập BMDbảng BMDtiếp BMDliên BMD2 BMD BMD2
- BMDCác BMDphương BMDtrình, BMDđồ BMDthị, BMDbiểu BMDđồ BMDđược BMDvẽ BMDtrên BMDmáy BMDvi BMDtính BMD[17]
Trang 40CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Qua BMDnghiên BMDcứu BMDmật BMDđộ BMDxương BMDbằng BMDmáy BMDDXA BMDở BMD40 BMDbệnh BMDnhân BMDSTMđang BMDlọc BMDmáu BMDchu BMDkỳ BMDtại BMDKhoa BMDNội BMDThận BMD– BMDCơ BMDxương BMDkhớp, BMDbệnh BMDviện BMDTrungương BMDHuế BMDtrong BMDthời BMDgian BMDtháng BMD6.2008 BMD– BMD6 BMD2009, BMDchúng BMDtôi BMDthu BMDđược BMDcác BMDkếtquả BMDsau:
3.1 Đặc điểm suy thận mạn của nhóm nghiên cứu
3.1.1 Phân bố theo tuổi
Bảng 3.1: Tình hình phân bố bệnh nhân theo độ tuổi