-Yêu cầu học sinh đọc và trả lời câu hỏi C1.. - Trả lời:tiếng của mình vọng lại -Trả lời I/ Âm phản xạ - Tiếng vang - Âm dội lại khi gặp một mặt chắn gọi là âm phản xạ.. - Giáo viên nhắc
Trang 1GIÁO ÁN VẬT LÝ 7
BÀI 14 : PHẢN XẠ ÂM – TIẾNG VANG
A/ MỤC TIÊU :
1.Kiến thức:
+ Mô tả và giải thích được một số hiện tượng liên quan đến tiếng vang
+ Nhận biết được một số vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
+ Kể tên một số ứng dụng của phản xạ âm
2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng tư duy từ các hiện tượng thức tế, từ các thí nghiệm
3.Thái độ: Nghiêm túc, yêu thích môn học
B/ CHUẨN BỊ : đối với mỗi nhóm
- 1 giá đỡ, 1 tấm gương, 1 nguồn phát âm dùng vi mạch
- 1 bình nước
C/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1.Ổn định : 1’
2.Kiểm tra bài cũ :5’
- Âm truyền được trong những môi trường nào? Và không truyền được trong môi
trường nào?
- Vận tốc truyền âm của các chất khác nhau thì như thế nào?
3 Bài mới:Đặt vấn đề:( 2’)
- Tại sao trong các rạp hát , rạp chiếu phim tường lại làm sần sùi ?
PHẢN XẠ ÂM – TIẾNG VANG
Hoạt động 1: ( 13’ )
Nghiên cứu âm phản xạ và hiện
tượng tiếng vang
- Đứng trong hạng động lớn, khi nói
to thì ta nghe được gì ?
- Trường hợp khác, khi ta nhìn
xuống giếng, nói to ta có nghe thấy
gì không ?
- Khẳng định : đó chính là tiếng
vang
-Yêu cầu học sinh đọc và trả lời
câu hỏi C1
- Liệt kê các hiện tượng
- Ghi bài
- Trả lời:tiếng của mình vọng lại
-Trả lời
I/ Âm phản xạ - Tiếng
vang
- Âm dội lại khi gặp một mặt chắn gọi là âm phản xạ
- Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít
Trang 2- Tiếng nói, tiếng động ta phát ra ta
gọi là âm trực tiếp Tiếng vang ta
nghe được có cùng lúc với tiếng nói
hay tiếng động ta phát ra không ?
- Trên thực tế, tiếng vang ta nghe
được cách âm truyền trực tiếp đến
tai một khoảng thời gian ít nhất là
1/15 giây
- Vì sao ta nghe được tiếng vang ?
- Giáo viên nhắc lại: khi ở trong
hang động, âm trực tiếp ta phát ra
đập vào vách đá, vách đá trở thành
mặt chắn, âm này gặp mặt chắn dội
ra và ta nghe được tiếng vang Âm
ta nghe được là âm phản xạ
- Âm phản xạ là gì ?
- Tiếng vang là gì ?
- Yêu cầu học sinh đọc và trả lời
câu C2, C3
- Gọi 1 học sinh điền từ hoàn chỉnh
kết luận
- Gọi học sinh khác nhắc lại
Đặt vấn đề : khi âm gặp vật chắn sẽ
phản xạ Vậy âm phản xạ có phụ
thuộc vào bề mặt vật chắn hay
không ?
-Trả lời và giải thích theo ý hiểu
- Không
+ C3 : quãng đường bằng 340 nhân với 1/15 bằng 22,6m
- Vì âm phát ra gặp vách
đá hay thành giếng bị dội lại
nhất 1/15giây
Hoạt động 2 : ( 12’ )
Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ
âm kém
:
+ Đối với những vật cứng có bề mặt
nhẵn (như mặt gương) thì phản xạ
âm tốt (nghĩa là hấp thụ âm kém)
+ Đối với những vật mềm xốp có bề
mặt ghồ ghề thì phản xạ âm kém
- Gọi học sinh nhắc lại kết luận
- Yêu cầu học sinh đọc câu C4 và trả
lời
- Cho học sinh thảo luận theo nhóm
- Giáo viên mở rộng : mỗi âm có hai
- Rút ra kết luận
- Ghi bài
II/ Vật phản xạ âm tốt
và vật phản xạ âm kém
- Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ
âm tốt (hấp thụ âm kém)
Trang 3đặc điểm Đặc điểm thứ nhất là độ
cao, liên quan đến độ thanh hay trần
của âm Đặc điểm thứ hai là độ to,
chính là độ mạnh hay yếu của âm
Và các em sẽ nhận thấy rõ hai đặc
điểm này của âm qua các loại nhạc
cụ
- Sử dụng một nhạc cụ để tạo ra
những biểu tượng cụ thể về độ cao
và độ to của âm (nếu còn thời gian)
- Hoạt động cá nhân
- Những vật mềm, xốp
có bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém
Hoạt động 3 : ( 7’ )
Vận dụng
-Nếu tiếng vang kéo dài thì tiếng
nói và tiếng hát có nghe rõ không?
- Yêu cầu học sinh đọc và trả lời các
câu C5, C6
- Giáo viên sửa, bổ sung cho hoàn
chỉnh
- Yêu cầu học sinh đọc câu C7
- Giáo viên hướng dẫn để học sinh
giải bài
- Bài toán cho biết gì ?
- Bài toán yêu cầu ta tính gì ?
- Coi gần đúng độ sâu của đáy biển
trong trường hợp này đúng bằng
quãng đường mà âm truyền đi từ tàu
phát siêu âm đến đáy
- Vậy ta có thể áp dụng công thức
nào để tính độ sâu của đáy biển ?
- Nêu tên các đại lượng trong công
thức ?
-Thời gian âm truyền từ tàu phát âm
đến đáy biển lúc nay sẽ bằng bao
nhiêu ?
- Gọi học sinh lên giải bài tập C7
- yêu cầu học sinh đọc và trả lời câu
C8
- Đưa ra ý kiến thảo luận
- Học sinh nhắc lại kết luận
- Ghi bài
- Hoạt động theo nhóm theo yêu cầu của giáo viên (Cho thời gian 1’
để các nhóm thảo luận, giáo viên chia bảng và gọi các nhóm lên trả lời nhanh trong 1’)
III.Vận dụng:
Tiếng vang kéo dài tiếng vang của âm trước lẫn với âm phát
ra sau làm âm đến tai nghe không rõ
C5 Làm tường sần sùi, treo rèm nhung để hấp thụ âm tốt hơn C6 Để hướng âm phản xạ từ tay đến tai
ta giúp ta nghe được
âm to hơn Đại diện các nhóm trả lời C7
C7 1500
2
1
=750 (m) C8 a, b, d
Lần lượt Hs trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV
Trang 44 Củng cố :(2’)
- Thế nào là âm phản xạ ? Với điều kiện nào thì ta nghe được tiếng vang ?
- Những vật như thế nào phản xạ âm tốt, phản xạ âm kém?
5.Hướng dẫn về nhà:( 3’)bài tập 14.114.6
+ HD bài 14.4 : nắp bể nước có tác dụng phản xạ âm gây nên tiếng vang Đọc thêm mục có thể em chưa biết để tìm hiểu các loài vật sử dụng siêu âm như thế nào ? + Xem trước bài “chống ô nhiễm tiếng ồn”