Bài giảng Vật lý 9 bài 42: Thấu kính hội tụ

Tiến hành thí nghiệm như hình bên dưới: Chiếu chùm tia tới song song tới thấu kính hội tụ theo phương vuông góc với thấu kính.. Tìm hiểu, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của thấ

Câu 1: Nêu những kết luận về quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ.(Phần ghi nhớ).

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2:Trong hình vẽ bên cho biết PQ là mặt

phân cách giữa không khí và nước,I là điểm tới,

SI là tia tới, IN là tia pháp tuyến.Hỏi cách vẽ nào biểu diễn đúng hiện tượng khúc xạ ánh sáng khi truyền từ không khí sang nước?

- - - - -

-

- - - - -

- - - - -

-

THẤU KÍNH HỘI TỤ Tiết 46:

Tiết 46:

I Đặc điểm của thấu kính hội tụ :

1 Thí nghiệm :

Tiến hành thí nghiệm như hình bên dưới: Chiếu chùm tia tới song song tới thấu kính hội tụ theo phương vuông góc với thấu kính Quan sát hiện tượng và trả lời câu hỏi.

C1.Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính

có đặc điểm gì mà nguời ta gọi nó là thấu kính hội tụ ?

Trả lời : Chùm tia khúc xạ có đặc điểm hội tụ lại tại 1 điểm.

Thấu kính Nguồn sáng

C2 Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm hình 42.2.

Nguồn sáng Thấu kính

Trả lời : Phần rìa của TKHT mỏng hơn phần giữa.

Trả lời : TKHT được làm bằng thủy tinh

C3 Tìm hiểu, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội tụ dùng trong thí nghiệm.

TKHT trong thí nghiệm được làm bằng chất gì ?

Trả lời : TKHT được làm bằng thủy tinh

TKHT được làm bằng vật liệu trong suốt.

Hai mặt lồi1 mặt phẳng, 1 mặt lồi1 mặt lồi, 1 mặt lõm

-Thấu kính hội tụ thường được làm vật liệu

trong suốt, có phần rìa mỏng hơn phần giữa.

-Chiếu chùm tia tới song song vuông góc với

TKHT cho chùm tia ló hội tụ lại 1 điểm.

- Kí hiệu thấu kính hội tụ :

2 Hình dạng của thấu kính hội tụ :

C4 Quan sát lại thí nghiệm ở hình 42.2 và cho biết, trong 3 tia sáng tới thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng không bị đổi hướng? Tìm cách kiểm tra điều này.

Tia tới

Tia ló

Trả lời : Tia giữa qua thấu kính truyền thẳng không

bị đổi hướng

Cách kiểm tra : Dùng một thứơc thẳng hay một sợi chỉ.

 Chiếu một chùm sáng song song tới vuông góc với mặt thấu kính hội tụ, có một tia ló truyền thẳng không đổi hướng, đường thẳng trùng với tia này gọi là trục chính ( kí hiệu : (∆) ) của thấu kính hội tụ.

(∆) : Trục chính

(∆)

- (∆ ) là trục chính

- O là quang tâm.

Tìm mối liên hệ giữa trục chính và thấu kính ?

Trả lời : Thấu kính vuông góc với trục chính tại 1 điểm.

(∆ )

Tìm mối liên hệ giữa trục chính và thấu kính ?

Tia tới qua quang tâm của thấu kính hội tụ thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới.

(∆ )

O

C5.Quan sát lại thí nghiệm ở hình 42.2 và cho biết điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên đường thẳng nào? Hãy biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló trong thí nghiệm này trên hình vẽ dưới đây.

Trả lời : F nằm trên trục chính

(∆ )

O

Trả lời : Vẫn hội tụ tại 1 điểm trên trục chính.

F

C6 Vẫn thí nghiệm trên , nếu chiếu chùm tia tới vào mặt bên kia của thấu kính thì chùm tia ló có đặc điểm gì ?

- Chiếu chùm tia tới song song với trục chính của TKHT thì chùm tia ló hội tụ tại điểm F nằm trên trục chính.F là tiêu điểm của thấu kính.

- Khoảng cách từ tiêu điểm đến đến quang tâm gọi là tiêu cự của thấu kính Kí hiệu là f.

-Tiêu điểm nằm ở phía bên kia so với tia tới

- Mỗi TKHT đều có 2 tiêu điểm F, F’ nằm cách đều quang tâm.

• Đường truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ

-Tia tới qua quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng.

F

OF’

(∆)

F

-Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm của thấu kính.

• Đường truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua TKHT :

-Tia tới qua quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới

F

OF’

(∆)

-Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.

KÍNH LÚP

KÍNH HIỂN VI

Máy chụp ảnh.

- Học bài.

- Nghiên cứu nội dung bài 43: Ảnh của một

vật tạo bởi TKHT.

F

- Học bài.

- Nghiên cứu nội dung bài 43.