Sáng kiến “Tìm hiểu hứng thú học tập môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh của học sinh trung học phổ thông” làm rõ thực trạng hứng thú của học sinh với môn học Giáo dục Quốc phòng - An ninh. Tìm ra nguyên nhân dẫn đến thực trạng hứng thú của học sinh với môn học này. Đề xuất, kiến nghị góp phần làm cho việc giảng dạy và học tập môn học này được tốt hơn. Mời quý thầy cô tham khảo sáng kiến trên.
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÌM HIỂU HỨNG THÚ HỌC TẬP MÔN GIÁO DỤC QUỐC
PHÒNG – AN NINH CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG
Trang 2I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Học sinh là đội ngũ trí thức tương lai của đất nước, sự phát triển của đất nước đòi hỏi phải có lực lượng lao động có trình độ khoa học, tay nghề cao, có sức khỏe tốt… Chính vì vậy công tác giáo dục đào tạo, bồi dưỡng học sinh luôn được coi trọng
- Giáo dục Quốc phòng - An ninh là một môn học bắt buộc trong chương trình học của học sinh ở bậc trung học phổ thông nhằm rèn luyện hình thành nhân cách, góp phần nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh
- Nhiều Chỉ thị – Thông tư – Nghị quyết đã nhấn mạnh và chấn chỉnh cải tiến công tác dạy và học, đặc biệt là phương pháp dạy và học
bộ môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho học sinh
- Để có những phương pháp, giải pháp mới có hiệu quả đối với tất cả các đối tượng học sinh Mặt khác để phát huy khả năng của học sinh và có kế hoạch bồi dưỡng giảng dạy (Tập luyện ngoại khoá và chính khoá) đối với từng đối tượng học sinh nhằm tạo gây hưng phấn
và sự chủ động của học sinh trong quá trình học tập
Tuy nhiên, tới nay Giáo dục Quốc phòng - An ninh vẫn được xem là môn học phụ ở các trường phổ thông bởi nó không thuộc các môn văn hoá và không là môn thi tốt nghiệp Hiện nay hầu như các trường học thì học sinh học môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh ngoài sân trường hoặc sân vận động
Do vậy bản thân tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu là:
“Tìm hiểu hứng thú học tập môn Giáo dục Quốc phòng - An
ninh của học sinh trung học phổ thông ”
Trang 3II TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1/ Mục đích nghiên c ứu:
- Làm rõ thực trạng hứng thú của học sinh với môn học Giáo dục Quốc phòng - An ninh
- Tìm ra nguyên nhân d ẫn đến thực trạng hứ ng thú của học sinh với môn học này
- Đề xuất, kiến nghị góp phần làm cho việc giảng dạy và học tập môn học này được tốt hơn
2/ Đối tượng nghiên cứu
Hứng thú học tập môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh của học sinh trung học phổ thông
3/ Khách th ể - Phạm vi nghiên cứu
3.1 Khách th ể nghiên cứu:
18 lớp của 3 trường THPT (2011 – 2012), mỗi trường 6 lớp
Lớp 10D1 và 10D2 Trường THPT Trấn Biên Khối 10 Lớp 10A1 và 10A2 Trường THPT Lê H ồng Phong
Lớp 10A1 và 10A2 Trường THPT Nguyễn H ữu Cảnh
Lớp 11A1 và 11A2 Trường THPT Trấn Biên Khối 11 Lớp 11A1 và 11A2 Trường THPT Lê H ồng Phong
Lớp 11A1 và 11A2 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Lớp 12B1 và 12B2 Trường THPT Trấn Biên Khối 12 Lớp 12A1 và 12A2 Trường THPT Lê H ồng Phong
Lớp 12A1 và 12A2 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Ký hiệu tắt nh ư sau:
10D1-TB : Lớp 10D1 Trường THPT Trấn Biên
11A1-LHP : Lớp 11A1 Trường THPT Lê Hồng Phong
12A1-NHC :Lớp 12A1 Trường THPT Nguyễn H ữu Cảnh
Tương tự cho các khối lớp còn lại
3.2 Phạm vi nghiên cứu
a/ Nhận thức của học sinh về vai trò, mục đích, sự cần thiết, ý nghĩa của môn học Giáo dục Quốc ph òng - An ninh
b/ Xúc cảm , tình cảm của học sinh với môn học và thầy cô giảng dạy Giáo dục Quốc phòng - An ninh
c/ Hành động của học sinh với m ôn học Giáo d ục Quốc ph òng -
An ninh: Hành động học tập trên lớp, luyện tập Giáo dục Quốc phòng - An ninh ở nhà, sưu tầm đọc thêm các tài liệu về Giáo dục Quốc phòng - An ninh …
Trang 4d/ Nguyên nhân gây ra th ực trạng hứng thú của học sinh với môn học Giáo dục Quốc ph òng - An ninh , cả từ phía học sinh
và các thầy cô giảng dạy
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1 Làm sáng tỏ một số vấn đề cơ sở lí luận của đề tài:
- Lịch sử nghiên cứu vấn đề hứng thú
- Làm rõ các khái niệm: hứ ng thú, hứng thú nhận thức, hứng thú học môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh
4.2 Nghiên cứu thực tiễn:
- Thực trạng hứng thú của học sinh với môn học G iáo d ục Q uốc phòng - An ninh
- Nguyên nhân của thực trạng trên
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phỏng vấn sâu
- Phương pháp phân tích tài liệu
- Phương pháp thống kê toán học
6 Nội dung
Tìm hiểu hứng thú học tập môn G iáo d ục Q uốc phòng - An ninh
của học sinh THPT, ta đ ặt ra giả thuyết nghiên cứu:
Giả thuyết là đa phần học sinh đã nhận thức đúng đ ược vai trò, mục đích, ch ương trình giảng dạy của môn học Giáo d ục Quốc phòng - An ninh Tuy nhiên, xúc cảm của học sinh với môn học này lại không tốt và học sinh chưa chăm ch ỉ, thường xuyên học tập , tìm tòi sâu môn học này
Để làm rõ giả thuyết trên, ta phân tích các phạm vi nghiên cứu (Mục 3.2)
Lưu ý: Các số liệu khảo sát là của đầu năm học theo từng khối
lớp
a/ Nhận thức của học sinh về mục đích, ch ương trình đào tạo,
tác dụng vai trò của môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh:
Khảo sát nhận thức của học sinh về mục đích, chương trình đào tạo, tác dụng, vai trò của môn Giáo dục Quốc phòng - An
ninh thì đa phần chỉ trả lời rằng học Giáo d ục Quốc phòng - An
ninh là để “đề phòng chiến tranh”
Trang 5Bảng khảo sát (Tỉ lệ %) Lớp "Đề phòng chiến tranh" Nhận thức cảm tính
Lớp "Đề phòng chiến tranh" Nhận thức cảm tính
Lớp "Đề phòng chiến tranh" Nhận thức cảm tính
3 khối "Nâng cao sức khỏe" Nhận thức cảm tính
Như vậy các câu trả lờ i của học sinh đều thể hiện mức độ nhận thức đ ơn giản, nhận thức cảm tính về môn Giáo dục Q uốc phòng - An ninh Các học sinh đa phần chưa thấy hết đ ược học Giáo d ục Quốc phòng - An ninh có tác dụng như thế nào trong
xã hội; không biết rõ được chương trình đào tạo môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh được thực hiện bài bản như thế nào
Trang 6Từ kết quả nghiên cứu đã cho thấy giả thuyết nghiê n cứu của
tôi đưa ra là học sinh đã nhận thức đúng đ ược vai trò, mục
đích, sự cần thiết… của môn học Giáo dục Quốc phòng - An
ninh là chưa đúng
b/ Về mặt xúc cảm, tình cảm của học sinh với m ôn học và thầy
cô giảng dạy Giáo dục Quốc phòng - An ninh :
Bảng khảo sát (Tỉ lệ %) về sự hấp dẫn, lôi cuốn của môn học v à
của thầy cô về môn học
Trong mỗi câu hỏi đề cập đến vấn đề này đ ều cho thấy chỉ 36.9% các học sinh cho Giáo d ục Quốc phòng - An ninh là môn cuốn hút hấp dẫn học sinh Đa số các bạn học sinh còn lại đều
Trang 7cho rằng G iáo dục Quốc phòng - An ninh là môn học bình thường hoặc không hấp dẫn, nhiều nội dung nhàm chán
Về mặt giáo viên thì thực tế quan sát thấy nhiều giáo viên sử dụng phương pháp không hợp lý, không linh hoạt…
Ví dụ thực tiễn :
Quan sát tiết dạy Giáo dục Quốc phòng - An ninh của một giáo viên A tại trường B (dấu tên):
- Tiết dạy lý thuyết th ì hầu như là giáo viên đ ọc, học sinh chép
- Tiết dạy thự hành về động tác vận động trong chiế n đấu thì thấy: K hi giáo viên nhận lớp xong thì giáo viên dạy động tác mới (mất khoảng 10ph và cũng khô ng đầy đủ các b ước) và cho lớp trưởng điều khiển lớp tập luyện: lớp trưởng hô, 4 học sinh lên tập một lượt, cứ như thế đến hết giờ thì có học sinh chưa được lên tập luyện
Xem xét ví d ụ trên ta phân tích m ột vài điểm sau:
- Giáo viên giảng động tác mẫu mất nhiều thời gian của tiết học
- Mỗi học sinh mới tập đ ược một lượt thì hết giờ
- Hầu hết thời gian của tiết học là học sinh ngồi thụ động…
=> Tiết học không đạt yêu cầu (cả về học sinh và giáo viên)
Như vậy, giả thuyết nghiên cứu chúng tôi đ ưa ra là đa số
học sinh không có những xúc cảm, tình cảm tốt đẹp với môn học này là đúng
c/ Về m ặt h ành động của học sinh với môn học Giáo dục Quốc
phòng - An ninh : Hành động học tập trên lớp, luyện tập Giáo dục Quốc phòng - An ninh ở nhà, sưu tầm đọc th êm các tài liệu
về Giáo dục Quốc phòng - An ninh …
Bảng khảo sát (Tỉ lệ %) về h ành đ ộng tự luyện ở nhà và nghiên
cứu về môn học
Trang 8Lớp Có Không
Thực tế thấy các học sinh tuy có đi học đầy đủ nhưng chỉ
là bắt buộc, mong đ ến tiết GDQP -AN là để được chơi…, còn các hành đ ộng khác thể hiện sự quan tâm, hứng thú với môn học G iáo d ục Quốc phòng - An ninh thì hầu như ít có Các học sinh hầu như không có những hành vi thể hiện sự t ìm tòi đào sâu về môn học này (33.5%) Về nhà hầu như học sinh không tự tập luyện lại, tập luyện thêm…
Qua đó, đ ã khẳng định giả thuyết nghiên cứ u tôi đưa
ra ban đ ầu là học sinh chưa chăm chỉ, thường xuyên học
tập môn này là đúng
d/ Nguyên nhân c ủa những điều trên là do:
+ Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho học tập Giáo dục Q uốc phòng - An ninh còn chưa đ ầy đủ (Sở GD-ĐT đang c ấp)
Trang 9+ N ăng lực của các học sinh không đáp ứng đ ược một số nội dung môn học này
+ Thầ y cô giảng dạy nhiều khi còn chưa hấp dẫn, nhiều khi lại
đề ra yêu c ầu cao tạo cho các học sinh sự không thoải mái, ức chế…
…
Căn c ứ các phân tích tr ên thấy giả thuyết đặt ra là không xác thực
Kết quả thực tế (tác động lên ngườ i học) khi học tập môn Giáo
dục Quốc phòng - An ninh không cao c ũng là hệ quả tất yếu của việc ít học sinh có hứng thú học tập Giáo dục Q uốc phòng - An ninh
7 Biện pháp – Đề xuất khuyến nghị:
- Trong khi giảng dạy, giáo viên cần giải thíc h nâng cao nhận thức của học sinh về ý nghĩa, tầm quan trọng của môn học Giáo dục Quốc phòng - An ninh Từ đó để thúc đẩy các bạn nỗ lực hơn trong học tập Giáo dục Quốc phòng - An ninh
- Các trườ ng quan tâm đầu tư trang thiết bị cho dạy – học môn này nhằm lôi cuốn các bạn học sinh trong học tập như tăng cường phương tiện, công cụ luyện tập, tạo điều kiện phục vụ nước uống cho các thầy cô và các b ạn học sinh trong giờ giải lao…
- Bố trí l ịch học hợp lý (Không nên xếp lịch cùng buổi với các
môn văn hoá khác, nhất là khi học nội dung thực hành thì di chuyển lớp mất nhiều thời gian Nếu các em phải vào các tiết cuối khi đó các em đã mệt và đói cộng thêm gần trưa nắng th ì hiệu quả học tập sẽ rất kém vì cơ thể các em thiếu năng lượng cho sự vận động…)
- Cải tiến nội dung, phương pháp giảng dạy môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh theo hướng tăng c ường thực hành, phát huy tính tích c ực tự giác của học sinh trong học tập, nghiên cứu…
- Trong giờ học Giáo dục Quốc phòng - An ninh, các thầy cô giảng dạy cùng với học sinh học tập, cần vui vẻ gần gũi vớ i các học sinh hơ n nữa
- Các học sinh cần phải luôn có ý thức tự giác cao trong học
Trang 10tập, tránh làm cho các thầy cô giảng dạy Giáo dục Quốc phòng
- An ninh có ấn tượng các bạn học không nghiêm túc, thậm chí coi thường môn học Mặt khác các thầy cô giảng dạy Giáo dục Quốc phòng - An ninh cần th ường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ nghiệp vụ của m ình
III H IỆU QUẢ:
Tôi đã tiến hành khảo cuối năm học vừa rồi th ì thấy so vớ i đầu năm tỉ lệ học sinh nhận thức rõ, có nhiều xúc cảm, hành động hơn
Như vậy là bước đầu đã tạo được hứng thú cho học sinh học
tập môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh
Bảng khảo sát tổng hợp cuối năm học
- Nhận thức của học sinh về vai trò, mục đích, sự cần thiết, ý nghĩa của môn học Giáo dục Quốc ph òng - An ninh
Khối Nhận thức được Nhận thức cảm tính
- Xúc cảm , tình cảm của học sinh với m ôn học v à thầy cô giảng dạy G iáo dục Quốc ph òng - An ninh
- Hành động của học sinh với môn học Giáo dục Quốc ph òng -
An ninh: Hành động học tập trên lớp, luyện tập Giáo dục Quốc phòng - An ninh ở nhà, sưu tầm đọc thêm các tài liệu về Giáo dục Quốc phòng - An ninh …
Trang 11Khối Có Không
IV K ẾT LU ẬN:
Mô n G iáo dục Q uố c p hò ng - An ninh rất cần x ác đ ịnh m ục tiêu vừ a rèn luyện hình thà nh nhân c ách vừ a rèn luyện thể lự c Muố n như vậy, cần có sự p hố i hợp , đ ầu tư , đổ i m ớ i Mo ng rằng tro ng thờ i gian tớ i Bộ G iáo d ục và Đ ào tạo sẽ có những đổ i m ớ i tro ng việc giảng d ạy m ô n G iáo d ục Q uố c p hò ng - An ni nh đ ể
đ áp ứ ng yêu cầu đổ i mớ i giáo d ục p hổ thô ng tro ng x u thế hộ i nhập vớ i giáo d ục thế giớ i hiện nay nhằ m tạo hứng thú họ c mô n
G iáo dục Q uốc phò ng - An ninh cho họ c sinh./
Trang 12V TÀ I L IỆU T HA M K HẢO
- Sách giáo viên mô n GD QP - AN <NX B G iáo d ục>
- Sách Lo gic họ c – P hạm Đ ình N ghiệm <NX B ĐHQG H CM>
- Thố ng kê <N X B H C M>
- Lý luận dạy học trườ ng p hổ thô ng
- Cẩm nang tư vấn tâm lý <NX B Tuổ i trẻ>
= ==