Giáo án Tin học 11 bài 6: Phép toán, biểu thức, câu lệnh gán

Kiến thức: - Biết các khái niệm: phép toán, biểu thức số học, hàm số học chuẩn, biểu thức quan hệ.. - Hiểu lệnh gán; - Viết được lệnh gán; - Viết được các biểu thức số học và logic với

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Biết các khái niệm: phép toán, biểu thức số học, hàm số học chuẩn,

biểu thức quan hệ

- Hiểu lệnh gán;

- Viết được lệnh gán;

- Viết được các biểu thức số học và logic với các phép toán thông dụng

2 Kỹ năng:

- Sử dụng được các phép toán để xây dựng biểu thức;

- Sử dụng lệnh gán để viết chương trình

3 Thái độ:

Xác định thái độ nghiêm túc khi học về lập trình

II CHUẨN BỊ:

1 Chuẩn bị của giáo viên: Giáo án, tranh chứa các biểu thức trong toán

học, tranh chứa các hàm số học chuẩn, tranh chứa bảng chân trị Máy tính

và máy chiếu Projector

2 Chuẩn bị của học sinh: Đọc trước SGK.

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định tình hình lớp: (3’)

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

Câu hỏi: Trong ngôn ngữ Pascal có những kiểu dữ liệu chuẩn nào? Trình

bày cách khai báo biến trong ngôn ngữ Pascal

Hãy chỉ ra các lỗi trong khai báo sau:

PI = 3.1416;

Trả lời:

Trong ngôn ngữ Pascal có các kiểu dữ liệu chuẩn sau: Kiểu nguyên, kiểu thực, kiểu kí tự, kiểu logic

Các khai báo biến trong Pascal:

Var <Danh sách các biến> : <Kiểu dữ liệu>

Các lỗi trong khai báo trên là:

- Biến i khai báo 2 lần (vì Pascal không phân biệt chữ hoa hay chữ

thường)

- PI là hằng thực nên phải khai báo là const PI = 3.1416;

3 Giảng bài mới:

Thời

gian

Hoạt động

của giáo

viên

Hoạt động của học

7’ * Hoạt

động 1:

Tìm hiểu

một số

phép toán:

GV: Đặt

vấn đề: Để

mô tả các

thao tác

trong thuật

HS: Trả lời:

Các phép toán

1 Phép toán:

Tương tự như toán học, trong ngôn ngữ lập trình đều có những phép toán cộng, trừ, nhân, chia trên các đại lượng thực, các phép toán chia nguyên và lấy phần

dư, các phép toán quan hệ,…

Trong ngôn ngữ Pascal có những phép toán sau:

toán, mỗi

ngôn ngữ

lập trình

đều sử

dụng một

số khái

niệm cơ

bản: phép

toán, biểu

thức, gán

giá trị

GV: Hãy

kể những

phép toán

em đã

được học

trong toán

học

GV: Trong

ngôn ngữ

lập trình

Pascal

cũng có

trong toán học mà

em đã học là:

cộng, trừ, nhân, chia, so sánh, lấy

số dư, lấy số

nguyên

HS: Các phép

toán div, mod chỉ

sử dụng cho những kiểu dữ liệu nguyên

HS: Kết quả của

những phép toán quan hệ thuộc kiểu

dữ liệu Logic

- Các phép toán số học: + - * / div mod

- Các phép toán quan hệ: <, <=, >, >=, =,

<>, dùng để so sánh hai đại lượng, kết quả của phép toán này là True hoặc False

- Các phép toán Logic: NOT, OR, AND, thường dùng để tạo các biểu thức logic từ các biểu thức quan hệ đơn giản

phép toán

như toán

học nhưng

được diễn

giải một

cách khác

GV: Các

phép toán

div, mod

được sử

dụng cho

những kiểu

dữ liệu

nào?

GV:Kết

quả của

phép toán

quan hệ

thuộc kiểu

dữ liệu

nào?

5’ * Hoạt

động 2:

2 Biểu thức số học:

- Biểu thức số học là biểu thức nhận

Tìm hiểu

biểu thức.

GV: Nêu

vấn đề:

Trong toán

học ta đã

làm quen

với khái

niệm biểu

thức, hãy

cho biết

những yếu

tố cơ bản

xây dựng

nên biểu

thức?

GV: Nếu

một bài

toán mà

toán hạng

là biến số,

hằng số

hoặc hàm

số và toán

HS: Trả lời:

Yếu tố cơ bản xây dựng nên biểu thức là: toán hạng

và toán tử

HS: Biểu thức đó

có tên gọi là: biểu thức số học

HS:Quan sát tranh

và trả lời:

2*a + 5*b + c ((x+y)/ (1-(2/z)) +

được từ các hằng số, biến số và hàm số liên kết với nhau bằng phép toán số học

- Thứ tự thực hiện biểu thức số học: trong ngoặc trước, ngoài ngoặc sau Trong dãy các phép toán không chứa ngoặc thì thực hiện từ trái sang phải theo thứ tự của các phép toán: nhân, chia, chia lấy nguyên, chia lấy dư thực hiện trước

và các phép toán cộng trừ thực hiện sau

tử là các

phép toán

số học thì

biểu thức

có tên gọi

là gì?

GV: Treo

tranh có

chứa các

biểu thức

toán học

lên bảng,

yêu cầu:

Sử dụng

phép toán

số học,

hãy biểu

diễn biểu

thức toán

học sau

thành biểu

thức trong

ngôn ngữ

lập trình

(x/(2*z)) (x*y)/(2*z)

2a + 5b + c

z

y

x

2

1



+

z

x

2

z

xy

2

5’ * Hoạt

động

3:Tìm hiểu

về hàm số

học

chuẩn:

GV: Nêu

vấn đề:

Trong toán

học ta đã

làm quen

với một số

hàm số

học, hãy

kể tên một

số hàm số

đó?

GV:Trong

một số

HS:các hàm số

học là: Hàm trị tuyệt đối, hàm sin, hàm cos, hàm căn bậc hai,…

3 Hàm số học chuẩn:

Hàm

Bd toán học

Bd trong Pascal

Kiểu đối số

Kiểu kết quả

Bình phương x

2 Spr(x)

Thực hoặc nguyên

Theo kiểu của đối số Căn

bậc hai x Sqrt(x)

Thực hoặc nguyên

Thực

Giá trị tuyệt đối

|x| Abs(x)

Thực hoặc nguyên

Theo kiểu của đối số Logarit

tự nhiên

Lnx Ln(x) Thực Thực

ngôn ngữ

lập trình ta

cũng có

một số

hàm như

vậy nhưng

được diễn

đạt bằng

một cách

khác

Hàm

Bd toán học

Bd trong Pascal

Kiểu đối số

Kiểu kết quả Lũy

thừa của số e

ex Exp(x) Thực Thực

Sin sinx Sin(x) Thực Thực Cos cosx Cos(x) Thực Thực

5’ * Hoạt

động

4:Tìm hiểu

về biểu

thức quan

hệ.

GV: Khi

hai biểu

thức số

học liên

kết với

nhau bằng

phép toán

quan hệ ta

HS: Biểu thức đó

gọi là biểu thức quan hệ

HS: Ví dụ:

2*x <y

4 Biểu thức quan hệ:

Hai biểu thức cùng kiểu liên kết với nhau bởi phép toán quan hệ cho ta một biểu thức quan hệ

Biểu thức quan hệ có dạng:

<biểu thức 1> <phép toán quan hệ>

<biểu thức 2>

- Thứ tự thực hiện + Tính giá trị các biểu thức, + Thực hiện các phép toán quan hệ

được một

biểu thức

mới, biểu

thức đó

được gọi là

biểu thức

gì?

GV: Hãy

lấy ví dụ

về biểu

thức quan

hệ:

GV: Ví dụ:

ta có biểu

thức quan

hệ: x<5

Nếu x có

giá trị 3 thì

biểu thức

quan hệ

nhận giá

trị True,

nếu x có

giá trị 7 thì

x nhận giá

trị False

5’ * Hoạt

động 5:

Tìm hiểu

về biểu

thức logic.

GV: Nêu

vấn đề:

Các biểu

thức quan

hệ được

liên kết

với nhau

bởi phép

toán logic

gọi là biểu

thức logic

GV: Hãy

cho một số

ví dụ về

biểu thức

logic:

HS: ví dụ: (A>B);

(X+1)<Y

HS: Trong Pascal

sẽ được viết lại là:

(5<=x)and(x<=11)

HS:Kết quả của

biểu thức logic có kiểu logic

5 Biểu thức logic:

Các phép toán: not, and, or:

Phép not được viết trước biểu thức cần phủ định

Ví dụ Not (x>2) Các phép toán and,or dùng để kết hợp nhiều biểu thức logic hoặc quan hệ thành một biểu thức, thường được dùng để diễn

tả các điều kiện phức tạp

Thứ tự thực hiện biểu thức logic:

+ Thực hiện các biểu thức quan hệ + Thực hiện phép toán logic

toán học ta

có biểu

thức 5 x

11, thì

trong

Pascal sẽ

được viết

như thế

nào?

GV: Em

hãy cho

biết kết

quả của

biểu thức

logic có

kiểu gì?

5’ *Hoạt

động 6:

Tìm hiểu

về lệnh

gán.

GV: Giới

6 Lệnh gán:

Lệnh gán dùng để tính giá trị một biểu thức và chuyển giá trị đó vào một biến

<Tên biến>:=<biểu thức>;

Thứ tự thực hiện:

+Tính giá trị của biểu thức

thiệu một

ví dụ về

lệnh gán

trong

Pascal:

X:= 4+8;

Giải thích:

Lấy 4 + 8

=12 Đem

kết quả đặt

vào x., ta

được x =

12

GV: Yêu

cầu học

sinh viết

lệnh gán

cho việc

tính

nghiệm

của một

phương

trình bậc

2

HS: Trả lời:

(-b-sqrt(delta))/(2*a);

+ Đặt giá trị vào <tên biến>

- Các biểu thức trong Pascal: số học, quan hệ và logic.

- Cấu trúc gán trong Pascal: <Tên biến>:=<biểu thức>;

5 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học sau: (2’)

- Làm các bài tập 5, 6, 7, 8 trong SGK trang 35, 36.

- Chuẩn bị trước bài: Các thủ tục và ra đơn giản và soạn thảo, dịch,

thực hiện và hiệu chỉnh chương trình

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

………

………

………