Giáo án Tin học 6 bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính

Hoạt động 3: Máy tính là một công cụ xử li thông tin - Y/c h/s quan sát mô hình trong SGK.. - Y/c học sinh Quan sát mô hình hoạt động ba bước của máy tính trong SGK.. - Quá trình xử lí t

Tiết 6, 7:

Bài 4 : MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH

I/ Mục tiêu:

1 Kiến thức: - Học sinh năm được khái niệm phần mềm máy tính

2 Kĩ năng: Học sinh biết Sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử

3 Thái độ: - Rèn luyện ý thức học tập.

II/ Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

- Giáo viên: SGK, giáo án , RAM, ổ cứng (HDD), đĩa mềm (FDD), Thẻ nhớ (USB),bàn phím, chuột

- Học sinh: Học bài cũ, SGK, đồ dùng học tập, đọc trước bài SGK

2 Phương pháp: Nêu vấn đề, Vấn đáp, Đồ dùng trực quan.

III/ Hoạt động dạy học:

1 ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sỹ số

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi 1: Những khả năng to

lớn nào đã làm cho máy tính trở

thành một công cụ xử lý

thông tin hữu hiệu?

HS2: Lấy ví dụ về những gì có

thể

- HS trả lời

- nhận xét, bổ xung ý kiến

thực hiện với sự trợ giúp của

máy tính điện tử ?

Hoạt động 2: Mô hình quá trình ba bước

Yêu cầu h/s lấy ví dụ

Mô hình hoá thành một quá trình

ba bước.

- Nhận xét

- Nghe, lĩnh hội

- H/s lấy ví dụ, h/s nhận xét, bổ xung ý kiến

1 Mô hình quá trình ba bước

-(Input)

(Output)

*Bất kì quá trình xử lý thông tin nào cũng là một quá trình

ba bước như trên Do vậy để trở thành công cụ trợ giúp xử lí

tự động thông tin, máy tính cần

có các bộ phận đảm nhận các chức năng tương ứng, phù hợp với mô hình quá trình ba bước

Ví dụ 1: Giặt quần áo:

- Quần áo bẩn, xà phòng, nước (INPUT); vò quần áo bẩn với

xà phòng và giũ bằng nước nhiều lần (Xử lí); Quần áo sạch (OUTPUT)

Hoạt động 2: Cấu trúc chung của máy tính điện tử

GV:Ngày nay, máy tính điện tử

đã có ở rất nhiều gia đình, công

sở với nhiều chủng loại đa dạng:

máy tính để bàn, máy tính xách

-2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử.

- Các khối chức năng nêu trên

hoạt động dưới sự hướng dẫn Nhập Xử lí Xuất

Nhập Xử lí Xuất

tay, siêu máy tính … Kích cỡ và

hình thức của chúng rất khác

nhau Tuy nhiên, tất cả các máy

tính đều được xây dựng trên cơ

sở một cấu trúc cơ bản chung do

nhà toán học Von Neumann đưa

ra

- Giới thiệu hình trong SGK, y/c

h/s quan sát

- Giải thích chương trình là gì ? ?

Lấy ví dụ:

- Y/c h/s quan sát hình trong

SGK

- Cho h/s quan sát đĩa cứng

? Tại sao nói CPU là bộ não của

máy tính

- Em hiểu bộ nhớ là gì ?

- Y/c h/s quan sát hình trong

SGK

- Cho h/s quan sát thanh RAM

- Cho h/s quan sát đĩa cứng, đĩa

mềm, USB, đĩa CD y/ c học

Học sinh nghe giiảng

Quan sát hình trong SGK

- HS trả lời

của các chương trình máy tính (gọi tắt là chương trình) do con người lập ra

Chương trình là tập hợp các câu lệnh, mỗi câu lệnh hướng dẫn một thao tác cụ thể cần thực hiện.

* Bộ xử lí trung tâm (CPU): Là

bộ não của máy tính , thực hiện các chức năng tính toán, điều khiển và phối hợp mọi hđ của máy tính theo sự chỉ dẫn của chương trình

* Bộ nhớ: Là nơi lưu các chương trình và dữ liệu Có 2 loại bộ nhớ

- Bộ nhớ trong (RAM): Dùng

để lưu trữ dữ liệu và chương trình trong quá trình máy tính làm việc Khi máy tính tắt các thông tin trong RAM sẽ mất đi

- Bộ nhớ ngoài: Lưu trữ lâu dài

dữ liệu và chương trình Gồm: đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD/DVD, USB thông tin lưu trong bộ nhớ ngoài không

bị mất đi khi ngắt điện

sinh nhận biết - Quan sát và trả

lời yêu cầu

- Quan sát và trả lời yêu cầu

- Dung lượng bộ nhớ: Khả năng lưu trữ dữ liệu nhiều hay ít

- Đơn vị chính để đo dung lượng là byte

1KB = 210 byte = 1024 byte 1MB = 210 KB = 1048576 byte 1GB = 210 MB = 1073741824 byte

* Thiết bị vào/ra: Hay thiết bị ngoại vi giúp máy tính trao đổi thông tin với bên ngoài Thiết

bị ngoại vi có 2 loại :

- Thiết bị nhập dữ liệu: Bàn phím, chuột

- Thiết bị xuất dữ liệu: Máy in, màn hình

Hoạt động 3: Máy tính là một công cụ xử li thông tin

- Y/c h/s quan sát mô hình trong

SGK

- Giảng giải hoạt động mô hình

quá trình ba bước

- Y/c học sinh Quan sát mô hình

hoạt động ba bước của máy tính

trong SGK

H: Em hãy cho biết quá trình xử

lí thông tin trong máy tính được

tiến hành cụ thể như thế nào ?

- Nhận xét, bổ xung

- Nghe, lĩnh hội

- Học sinh trả lời

3 Máy tính là một công cụ

xử li thông tin.

- Quá trình xử lí thông tin trong máy tính được tiến hành một cách tự động theo sự chỉ dẫn của các chương trình Input (thông tin các chương trình)  Xử lí và lưu trữ  Output ( văn bản, âm thanh, hình ảnh )

Hoạt động 4: Phần mềm và phân loại phần mềm

GV: Không có phần mềm màn

hình sẽ không hiển thị bất cứ thứ

gì, các loa đi kèm máy tính sẽ

không phát ra âm thanh, việc gõ

bàn phím hay chuột cũng

khônghoạt động …

? Hãy cho biết có mâý loai

phần mềm?

? Phần mềm hệ thống là gì?

? Thế nào là phần mềm ứng

dụng?

- Nghe, lĩnh hội

- Học sinh trả lời

Học sinh trả lời

- Học sinh trả lời

4 Phần mềm và phân loại

phần mềm

* Phần mềm: Các chương trình máy tính gọi là phần mềm , Có thể hiểu, phầm mềm đem lại sự sống cho phần cứng

* Phân loại phần mềm: Có 2 loại chính

- Phầm mềm hệ thống: Là các chương trình tổ chức việc quản

lí, điều phối các bộ phận chức năng của máy tính sao cho chúng hoạt động nhịp nhàng và chính xác Quan trọng nhất là

hệ điều hành

Ví dụ: Hệ điều hành Windows

98, Windows 2000, Window XP

*Phần mềm ứng dụng là chương trình đáp ứng những yêu cầu ứng dụng cụ thể

Ví dụ: Microsoft Office, Vietkey, Autocard, Pascal, C+ phần mềm ứng dụng trên Internet: Google (trang tìm kiếm), Yahoo, mail, online

Hoạt động 4: Củng cố

1 Cấu trúc chung của máy

tính điện tử theo von Neumann

gồm bộ phận nào?

2 Hãy trình bày tóm tắt

chức năng và phân loại bộ nhớ

máy tính?

3 CPU là gì? Tại sao lại

nói CPU có thề được coi như là

bộ não của máy tính?

4 Hãy kể tên một vài thiết

bị vào/racủa máy tính mà em

biết?

Em hãy nêu các giai đoạn của

quátrình xử lý thông tin và mô tả

hoạt động của máy tính?

- Học sinh trả lời

- Học sinh trả lời

- Học sinh trả lời

- Học sinh trả lời

Tiết 8: Bài thực hành 1

LÀM QUEN VỚI MỘT SỐ THIẾT BỊ MÁY TÍNH

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Học sinh nhận biết được một số bộ phận cấu thành cơ bản của máy

tính cá nhân (loại máy tính thông dụng nhất hiện nay)

2 Kĩ năng: * Học sinh biết cách bật, tắt máy tính

* Học sinh làm quen với bàn phím và chuột

3 Thái độ: Rèn luyện tính tập thể cho học sinh.

II/

CHUẨN BỊ :

1 Đồ dùng dạy và học:

- Giáo viên: SGK, giáo án, phòng máy

+ Dụng cụ trực quan: Máy vi tính gồm : Case, màn hình, chuột, bàn phím các thiết

bị trong case; Bộ vi xử lí (CPU), RAM, ổ cứng (HDD), ổ mềm (FDD), ổ CD ROM, …

- Học sinh: Sách vở học tập

2 Phương pháp: Nêu vấn đề, Vấn đáp, Đồ dùng trực quan.

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 ổn định tổ chức lớp: - Kiểm tra sỹ số

2 Các hoạt động chủ yếu:

kiểm tra 15 phút

I/ (3điểm) Hãy chọn phơng án đúng

trong các phơng án sau:

1 Thông tin có thể ở dạng.

A Chữ viết

B Tấm bảng hiệu

C Quyển sách

D Tất cả các câu trên

2 Máy tính điện tử, nhận biết được hình

ảnh nhờ:

A Nghe âm thanh

B Giải mã âm thanh

C Mã hoá âm thanh

D Tất cả đều

3 Cần phải có đơn vị đo thông tin.

I/

1 chọn D

2 Chọn B

I/

(3điểm)

A Biết sức chứa của CPU

B Biết sức chứa của ROM

C So sánh các đơn vị đo lờng khác

D Tất cả các câu trên đều sai

4 Tin học là môn học để.

A Nâng cao kiến thức

B Hiểu dõ về thông tin

C Nắm bắt đợc tin học

D Tất cả đều sai

5 Trong máy tính sử dụng những hệ đếm

nào.

A Hệ nhị phân C Hệ tam phân

B Hệ nhị phân D Hệ Tứ phân

6 Đơn vị cơ bản để đo thông tin.

A Giga Byte B Kilo Byte

II: (2điểm) Điền từ thích hợp vào

khoảng trống trong các câu sau:

1 Người ta thường tìm cách thể hiện

thông tin dưới dạng này hay dạng khác để nó

trở thành ……

2 Em đang lập danh sách các bạn để

mời dự sinh nhật đó chính là lúc em

đang…… thông tin

3 Các dạng thông tin cơ bản là…

4 Thông tin đem lại cho con

người………

III/ Câu hỏi: (5điểm)

Hãy nêu những khả năng to lớn và

3 Chọn D

4 Chọn B

5 Chọn A

6 Chọn C

1 Tiếp nhận được

2 Xử lí

II/(2 điểm)

những hạn chế lớn nhất của máy tính.

Đề II:

I/ (3điểm) Hãy chọn phương án đúng

trong các phương án sau:

1 Tin học là môn học để.

A Nghiên cứu cấu trúc và tính chất của

thông tin

B Hoàn thành cấu trúc và tính chất của

thông tin

C Xây dựng lên cấu trúc và tính chất của

thông tin

2 Thông tin có thể ở dạng.

A Chữ viết B Tấm bảng hiệu

C Quyển sách D Tất cả các dạng trên

3 Máy tính điện tử, nhận biết được

hình ảnh nhờ:

A Nghe âm thanh

B Giải mã âm thanh

C Mã hoá âm thanh

D Tất cả đều

4 Cần phải có đơn vị đo thông tin.

A Biết sức chứa của CPU

B Biết sức chứa của ROM

C So sánh các đơn vị đo lường khác

D Tất cả các câu trên đều sai

5 Thế giới quanh ta có.

A Thông tin cần phải chú ý

B Thông tin phong phú

C Thông tin đáng nhớ

3 Văn bản , Âm thanh , Hình ảnh

4 Sự hiểu biết về thế giới xung quanh và về chính con người

III/ Câu hỏi : Trả lời đúng

1 Chọn B

2 chọn D

3 Chọn b

4 Chọn D

5 CHọn B

6 Chọn A

III/ (5điểm)

I/ 3điểm

6 Thông tin máy tính chưa sử lí đượclà.

A Các loại mùi vị

B.Các con số

C Các mẫu tự

D Các hình ảnh

II/ (2điểm) Điền vào chỗ trống trong các

câu sau:

1 Maý tính điện tử cần có các bộ phận

2 Các dạng thông tin cơ bản là…

3 Có ba giai đoạn của quá trình sử lí thông

tin là…

4 Phần mềm máy tính được chia thành 2 loại

đó là… và …

III/ Câu hỏi: (5điểm)

Hãy nêu những khả năng to lớn và

những hạn chế lớn nhất của máy tính

1, CPU, Bộ nhớ, Thiết bị vào/ ra

2, Văn bản, hình ảnh, âm thanh

3,Nhập – Xử lí – Xuất

4, Phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng

II/ (2điểm)

III/ (5điểm)

Nội dung:

Nội dung Hoạt động của giáo viên và học sinh

1 Phân biệt các bộ phận của

máy tính cá nhân

* Các thiết bị nhập dữ liệu

- Bàn phím (Keyboard)

- Chuột (Mouse)

GV: Em hãy làm quen với hai thiết bị nhập dữ liệu thông dụng:

- Bàn phím (Keyboard): Là thiết bị nhập chính của máy tính

- Chuột (Mouse): Là thiết bị điều khiển nhập dữ liệu được dùng nhiều trong môi trường giao diện đồ hoạ

máy tính.

HS: quan sát

* Thân máy tính (Case)

- Bộ vị xử lí (CPU)

- Bộ nhớ (RAM)

- Nguồn điện

- ổ cứng

- ổ mềm

- ổ CD ROM

- Bo mạch chủ (Mainboard)

GV: Giới thiệu cho các em về thân máy tính chứa nhiều thiết bị phức tạp bao gồm:

- Bộ vị xử lí (CPU), bộ nhớ (RAM),nguồn điện, ổ cứng, ổ mềm, ổ CD ROM, được gắn liền với bo mạch chủ (Mainboard)

HS: Đứng quan sát từng bộ phận của máy tính GV: Đưa từng thiết bị của máy vi tính và hỏi học sinh HS: Trả lời

* Các thiết bị xuất dữ liệu

- Màn hình

- Máy in

- Loa

- ổ đọc, ghi CD/VCD

GV: Các thiết bị xuất dữ liệu như: Màn hình hiển thị

kết quả của hoạt động máy tính và hầu hết các giao tiếp giữa người và máy tính VD: khi gõ một phím từ bàn phím, kí tự tương ứng với phím sẽ được gửi đến CPU

và được thể hiện ngay trên màn hình

- Máy in: Thiết bị dùng để đưa dữ liệu ra giấy, các máy

in thông dụng là máy in kim, máy tin laser, máy in phun mực

Ngoài ra máy tính còn được kết nối với Loa:

- Loa: Là thiết bị dùng để đưa âm thanh ra.

- ổ ghi CD/VDC: Thiết bị dùng để ghi dữ liệu ra các đĩa

dạng CD ROM/VCD

HS: quan sát

* Các thiết bị lưu trữ dữ liệu

- Đĩa cứng

- Đĩa mềm

- Thiết bị nhớ Flash (USB)

GV: Giới thiệu các thiết bị lưu trữ dữ liệu

- Đĩa cứng: Đĩa cứng là thiết bị lưu trữ dữ liệu chủ yếu của máy tính, có dung lượng lưu trữ lớn

- Đĩa mềm: Có dung lượng nhỏ, chủ yếu dùng để sao

chép dữ liệu từ máy tính này sang máy tính khác.

- Ngoài ra co các loại thiế bị nhớ hiện đại như đĩa quang, bộ nhớ flash (USB)…

* Các bộ phận cấu thành một

máy tính hoàn chỉnh:

- Case (full)

- Màn hình

- Bàn phím

- Chuột

- Máy in, ngoài ra còn có các

thiết khác kèm theo

GV: Trong phòng học máy vi tính này là những bộ máy

vi tính hoàn chỉnh đủ để đáp ứng yêu cầu học tập của

các em

2 Bật Case (CPU) và màn

hình

- Bật công tắc màn hình

- Bật công tắc Power của Case

GV: Hướng dẫn học sinh bật công tắc màn hình và Case và đợi trong 40 giây

HS: Quan sát các đèn tín hiệu và quá trình khỏi động của máy tính qua các thay đổi trên màn hình

3 Làm quen với bàn phím và

chuột

GV: Hướng dẫn học sinh phân biệt vùng của bàn phím:

- Nhóm phím số, nhóm các phím chức năng

GV: Hướng dẫn học sinh mở chương trình Notepad HS: Học sinh gõ một vài phím và quan sát kết quả trên màn hình

GV: Hướng dẫn học sinh gõ tổ hợp phím và di chuyển chuột trên màn hình đến các vị trí khác nhau và quan sát sự thay đổi của vị trí của con trỏ chuột

HS: Nhấn Shift + F, sau đón nhấn Alt + F, Ctrl + F HS: Di chuyển chuột trên màn hình

4 Tắt máy tính

đó nháy chuột vào

,

GV: Hướng dẫn học sinh tắt máy và thực hiện theo các bước sau:

- Chọn Sart/ Turn Off computer/ Turn Off HS: Quan sát quá trình tắt của cấu trúc máy tính và tắt công tắc đèn màn hình

=> Xuất hiện ba sự lựa chọn

- Cuối cùng chọn

Hoạt động : Củng cố Giáo viên nhắc lại cấu trúc

chung của máy tính điện tử :

gồm những bộ phận: Bộ vi xử

lý (CPU),

Thiết bị vào/ra và bộ nhớ của

máy tính

1 Hãy kể tên một vài thiết bị

vào/ ra của máy tính mà các

em biết?

V/ Dặn dò:

Học sinh vền nhà và xem lại

các bài đã học