LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH.. LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH.. Thế nào là thao tác lập luận phân tích?.
Trang 1LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO
SÁNH.
Bài giảng điện tử Ngữ văn 11
Trang 2LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ
SO SÁNH.
I ÔN TẬP HAI THAO TÁC LẬP LUẬN:
1 Lập luận phân tích:
Chia nhỏ vấn đề ra theo một tiêu chí nào đó để làm sáng tỏ
vấn đề đang bàn luận
Trang 3Thế nào là thao tác lập luận phân tích? Thế nào là thao tác lập luận so sánh?
Trang 42 Lập luận so sánh:
Đặt đối tượng đang bàn luận trong tương quan với đối tượng khác
để làm sáng tỏ đối tượng
II VẬN DỤNG HAI THAO TÁC:
1 Bài tập 1:
Đoạn văn có sử dụng những
thao tác nào? Chỉ ra cụ thể?
“Chớ tự kiêu tự đại Tự kiêu tự đại là khờ dại Vì mình hay, còn nhiều người hay hơn mình Mình giỏi, còn nhiều người giỏi hơn mình Tự kiêu tự đại tức là thoái bộ Sông to bể rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng của nó rộng và sâu Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn, vì độ lượng nó hẹp nhỏ Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén, cái đĩa cạn”
Đoạn văn
Trang 5Đoạn văn có sử dụng những thao tác lập luận phân tích và so sánh:
Phân tích
+So sánh: Để thấy sự nhỏ
bé, vô nghĩa và đáng thương của thói tự kiêu tự mãn đối với mỗi cá nhân trong tập thể hoặc cộng đồng
Thao tác phân tích đóng vai trò chủ đạo, thao tác so sánh có vai trò bổ trợ
Thao tác nào đóng vai
trò chủ yếu, thao tác nào
là bổ trợ?
“Chớ tự kiêu tự đại Tự kiêu tự đại là khờ dại Vì mình
hay, còn nhiều người hay hơn mình Mình giỏi, còn nhiều
người giỏi hơn mình Tự kiêu tự đại tức là thoái bộ Sông
to bể rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng
của nó rộng và sâu Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút
nước cũng đầy tràn, vì độ lượng nó hẹp nhỏ Người mà tự
kiêu tự mãn thì cũng như cái chén, cái đĩa cạn”
Trang 6
Từ sự tìm hiểu trên ta rút
ra kết luận gì về việc sử dụng hai thao tác này trong khi viết văn?
-Phân tích nhằm giúp con người nhận thức bằng tư duy trừu
tượng, so sánh giúp con người nhận thức bằng tư duy cụ thể
-Mỗi VB nghị luận thường có một thao tác lập luận chủ đạo và một hoặc hơn một thao tác lập luận khác bổ trợ thì văn bản mới sinh động, hấp dẫn
Trang 7-Bài tập 2: Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh, viết đoạn văn bàn về
vẻ đẹp một tác phẩm văn học, tác giả
-Chia thành 4 nhóm: trao đổi, thảo luận và đại diện nhóm trình bày
Nhận xét, rút kinh nghiệm
Gợi ý:
-Đoạn văn viết về vấn đề gì? Viết ra nhằm mục đích gì?
-Cần trình bày những luận điểm nào? Cần đưa ra những luận cứ nào để làm sáng tỏ luận điểm?
-Sử dụng thao tác nào là chủ đạo?
Trang 8“ Không phải đến Xuân Diệu, thơ Việt nam mới đụng đến thời gian Xưa Nguyễn Du đã từng than: “Ngày vui ngắn chẳng tày gang” Gần chúng ta hơn, Tản Đà tặc lưỡi: “Trăm năm là ngắn, một ngày dài ghê !” Nhưng chỉ với Xuân Diệu, thời gian trở thành một nỗi ám ảnh Thời gian trong thơ ông không chỉ là cảm xúc, là thi hứng, mà còn là nhân
tố kiến trúc của tác phẩm nghệ thuật Có thể nói, Xuân Diệu nhìn đời bằng con – mắt – thời – gian, “chất Xuân Diệu”, phong cách thơ của ông là ở đó
Xuân Diệu có hẳn một bài thơ trực tiếp trình bày quan niệm của ông về thời gian Ông ví thời gian như dòng nước chảy, đời người như con thuyền trôi Dòng nước thời gian cứ trôi vô tình, không để ý đến tình cảm, ý chí của con người đi trên thuyền
(“Nước không vội vàng/ cũng không trễ tràng/ nước trôi vô tình”).Thời gian cũng như đời người “một đi không trở lại” (“Thuyền không trở về / nước cũng mất luôn”).Nhưng thời gian mất là mất số tháng ngày hữu hạn trong cái quỹ “ba vạn sáu ngàn ngày là
mấy” của đời người, còn thời gian, khách quan thì tồn tại vĩnh viễn như trời đất Đời người, do vậy cũng trở nên thoáng chốc và quý giá”
Đoạn văn tham khảo:
Trang 9“ Không phải đến Xuân Diệu, thơ Việt nam mới đụng đến thời
gian Xưa Nguyễn Du đã từng than: “Ngày vui ngắn chẳng tày
gang” Gần chúng ta hơn, Tản Đà tặc lưỡi: “Trăm năm là ngắn,
một ngày dài ghê !” Nhưng chỉ với Xuân Diệu, thời gian trở
thành một nỗi ám ảnh Thời gian trong thơ ông không chỉ là
cảm xúc, là thi hứng, mà còn là nhân tố kiến trúc của tác phẩm
nghệ thuật Có thể nói, Xuân Diệu nhìn đời bằng con – mắt –
thời – gian, “chất Xuân Diệu”, phong cách thơ của ông là ở đó
Xuân Diệu có hẳn một bài thơ trực tiếp trình bày quan niệm
của ông về thời gian Ông ví thời gian như dòng nước chảy, đời
người như con thuyền trôi Dòng nước thời gian cứ trôi vô tình,
không để ý đến tình cảm, ý chí của con người đi trên thuyền
(“Nước không vội vàng/ cũng không trễ tràng/ nước trôi vô
tình”).Thời gian cũng như đời người “một đi không trở lại”
(“Thuyền không trở về / nước cũng mất luôn”).Nhưng thời
gian mất là mất số tháng ngày hữu hạn trong cái quỹ “ba vạn
sáu ngàn ngày là mấy” của đời người, còn thời gian, khách
quan thì tồn tại vĩnh viễn như trời đất Đời người, do vậy cũng
trở nên thoáng chốc và quý giá”
so sánh
Phân tích
Trang 10Bài tập 3 Viết lại và hoàn thiện đoạn văn đã trình bày ở bài 2.