Bài giảng Ngữ văn lớp 12 - Bài: Thực hành phân tích tác phẩm văn học chủ nghĩa hiện thực Chí Phèo

• Chí Phèo là một tác phẩm xuất sắc, thể hiện nghệ thuật viết truyện độc đáo của Nam Cao, đồng thời là một tấn bi kịch của một người nông dân nghèo bị tha hóa trong xã hội..  Chí trở t

CHÀO MỪNG THẦY GIÁO VÀ

CÁC BẠN

ĐẾN VỚI BÀI THỰC HÀNH

NHÓM 1-2 LỚP NO2

THỰC HÀNH PHÂN TÍCH TÁC PHẨM VĂN HỌC CHỦ NGHĨA HIỆN THỰC

CHÍ PHÈO

(Nam Cao)

I – TÁC GIẢ - TÁC PHẨM

1 Tác giả

Nam Cao sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở Hà Nam Tham gia Cách mạng sớm và bị giặc Pháp giết hại năm 1951

Sáng tác văn học từ 1936 Ban đầu theo chủ nghĩa lãng mạn thoát ly Từ năm 1941, ông mới chứng tỏ được tài năng và con đường nghệ thuật đúng đắn vì hiện thực cuộc sống, vì con người

tâm huyết.

Có sự gắn bó sâu nặng và đầy ắp ân tình với người nông dân nghèo khổ bị khinh miệt và lăng nhục

=> Nam Cao là một trong những nhà văn lớn của nền văn học hiện đại Việt Nam

1 Tác giả

• Quan điểm nghệ thuật:

Nam Cao là nhà văn luôn trăn trở về hai chữ “sống

và viết” với những quan điểm nghệ thuật nhất quán

2 Tác phẩm:

• Chí Phèo là một truyện ngắn nổi tiếng

của nhà văn Nam Cao viết vào tháng

2 năm 1941

• Chí Phèo là một tác phẩm xuất sắc, thể

hiện nghệ thuật viết truyện độc đáo của Nam Cao, đồng thời là một tấn bi kịch của một người nông dân nghèo bị tha hóa trong xã hội

• Chí Phèo là một tác phẩm văn học đặc

sắc của văn học hiện thực Việt Nam

II – PHÂN TÍCH

KẾT CẤU TÁC PHẨM

• Chí Phèo có thể được phân tích theo 2 kết cấu cơ bản của tác

phẩm Đó là kết cấu vòng tròn với hình ảnh cái lò gạch cũ và kết cấu đầu cuối tương ứng với hình ảnh Chí Phèo trong những cơn say

• Hai mạch vòng ấy khởi điểm là mở đầu câu chuyện và rồi lại gặp

gỡ nhau ở điểm kết thúc

Chí Phèo uống rượu suốt một ngày, cố tình say với mục đích đến nhà Bá Kiến ăn vạ, hắn được tiếp đãi ân cần và còn được Bá Kiến cho tiền

chữa vết thương.

Cơn say đã dẫn Chí đến với Thị Nở để rồi Thị giúp Chí thức tỉnh sau những cơn say

triền miên.

Sau nhiều sự kiện Chí Phèo

lại uống rượu Hắn cố tình

say để đến nhà Thị Nở trả

thù, nhưng cuối cùng lại rẽ

vào nhà Bá Kiến tìm lương

thiện và giết Bá Kiến, tự kết

liễu cuộc đời mình.

02

01  Chí tỉnh táo bởi mục đích “ăn vạ” đã thành công Nhưng xét cho cùng đây là sự tỉnh táo của một

thằng cố cùng liều thân rạch mặt ăn vạ chỉ cốt đòi lấy đồng bạc đi uống rượu

 Trong nỗi dương dương tự đắc, Chí đã trượt dài trên con đường tha hóa nhân cách mà hắn cứ lầm tưởng là vinh quang lắm.

 Chí trở thành công cụ đàn áp dân của Bá Kiến

 Sau cơn say có chủ đích, cái Chí nhận được là

ơn huệ có giá một đồng bạc, cái Chí để mất đi thì bao nhiêu đồng bạc cũng không chuộc về được: đó chính là cuộc đời lương thiện.

CƠN SAY MỞ ĐẦU

www.PowerPointDep.net

Nội dung 03

THOÁT KHỎI CƠN SAY TRỞ VỀ THỰC TẠI

Thị Nở xuất hiện, người đàn

bà xấu xí ấy đã gieo trong

như một người bình thường,

muốn được yêu thương, ao ước

một cuộc sống giản dị, hạnh

phúc

Bát cháo hành của Thị Nở đã thổi bùng khát vọng yêu

thương và hơi ấm gia đình

mà chưa một lần nào Chí được hưởng

Chí quay đầu nhìn lại chặng đường đã đi qua.

Hắn nhận ra mình muốn sống, muốn hòa vào mọi người Hắn thèm lương thiện.

Nội dung 01 Nội dung 02

Nội dung 04

CƠN SAY KẾT THÚC TRUYỆN

Chí Phèo bị Thị Nở bỏ rơi, cây cầu đưa

Chí trở lại cõi người đã bị đánh sập một

cách tàn nhẫn

Trong cơn tuyệt vọng, Chí nảy ra ý định

trả thù Sau giờ phút tỉnh táo hiếm hoi Chí

lại tìm rượu lấy dũng khí đi đâm chết bà

cô Thị Nở, nhưng đôi chân lại đưa Chí

đến nhà Bá Kiến.

Mở đầu là một cuộc rượu, kết thúc lại trở

về với cuộc rượu và náo loạn ở nhà Bá

Kiến Khác một điều là lần này, hắn hoàn

toàn không sắp đặt gì, đôi chân cứ thế mà

lê lết đến cửa nhà cụ Bá một cách vô

tình

CƠN SAY KẾT THÚC TRUYỆN

Xuất hiện ở nhà Bá Kiến với những lời lẽ hoàn toàn tỉnh táo, Chí

đã chứng minh rằng hắn không say mà ngược lại đây là lần hắn tỉnh nhất từ trước đến giờ

Xuất hiện ở nhà Bá Kiến với những lời lẽ hoàn toàn tỉnh táo, Chí

đã chứng minh rằng hắn không say mà ngược lại đây là lần hắn tỉnh nhất từ trước đến giờ

Trong tiềm thức của Chí Phèo, Bá Kiến mới là kẻ thù thực sự Giết chết Bá Kiến tức là diệt trừ đi cái mầm mống tội ác, trả thù được món nợ không được làm người lương thiện của Chí

Trong tiềm thức của Chí Phèo, Bá Kiến mới là kẻ thù thực sự Giết chết Bá Kiến tức là diệt trừ đi cái mầm mống tội ác, trả thù được món nợ không được làm người lương thiện của Chí

Chí muốn sống lương thiện nhưng định kiến xã hội đã dìm cái khát khao ấy xuống sâu Để giữ lại phần nhân tính vừa mới thức dậy được sống Chí đã chọn cái chết, kết thúc vòng đời luẩn quẩn.

Chí muốn sống lương thiện nhưng định kiến xã hội đã dìm cái khát khao ấy xuống sâu Để giữ lại phần nhân tính vừa mới thức dậy được sống Chí đã chọn cái chết, kết thúc vòng đời luẩn quẩn.

Đi suốt chặng hành trình dài cùng nhân vật, kết thúc truyện ta lại thấy mình đã quay trở lại xuất phát điếm ban đầu, ta lại thấy cũng dáng đi khật khưỡng của Chí Phèo, cũng điệu bộ ngon ngọt giả dối của Bá Kiến và lại cũng là một cuộc

ẩu đả om xòm, ầm ĩ làng xóm

Kết cấu đầu cuối tương ứng với địa điểm khởi đầu và kết thúc trùng khít, lại

có sự tương đồng về sự kiện cùng cách xử sự của hai nhân vật đã tạo nên sự tương xứng đầu cuối

Qua kết cấu đầu cuối tương ứng, một cuộc đời con người như trải ra trước mắt

ta, cuộc đời ấy quẩn quanh trong men say nhưng đến giây phút cuối cùng thì mới tỉnh lại.

• Như vậy, qua cái vòng luẩn quẩn của cuộc đời nhân vật trung tâm Chí Phèo, ta nhận ra hình ảnh của biết bao số phận người nông dân

bị tha hóa, bần cùng hóa đau khổ đầy cay đắng, nghiệt ngã trong xã hội nửa thực dân phong kiến

• Chí Phèo chính là nhân vật điển hình trong xã hội điển hình nửa thực dân phong kiến bấy giờ

IV – TỔNG KẾT

• Qua bi kịch người nông dân bị cự tuyệt quyền làm người, tác giả đã cất lên tiếng phê phán xã hội phi nhân tính tước đoạt quyền sống chân chính của con người.

2 Nghệ thuật:

• Xây dựng thành công nhân vật điển hình: Chí Phèo điển hình cho nỗi đau khổ bế tắc của người nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường lưu manh hóa; Bá Kiến điển hình cho giai cấp thống trị độc ác tàn bạo ở nông thôn.

• Miêu tả tâm lý nhân vật sắc sảo, tinh tế Ngôn ngữ uyển chuyển, gắn với lời ăn tiếng nói hàng ngày Giọng điệu thay đổi linh hoạt

CẢM ƠN THẦY GIÁO

VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE

BÀI THỰC HÀNH NHÓM 1-2 LỚP NO2