Trai thò chân và vươn dài trong bùn về hướng muốn đi tới để mở đường, sau đó trai co chân đồng thời với việc khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy do nước phụt ra ở rảnh phía sau, làm trai tiến [r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CÀNG LONG TRƯỜNG THCS AN TRƯỜNG C
CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ
VỀ DỰ HỘI GIẢNG
TỔ: HÓA – SINH – CÔNG NGHỆ
GV: LÊ THỊ HỒNG LOAN
Trang 2NGÀNH THÂN MỀM
CHƯƠNG 4
CHƯƠNG 4
Trai sông sống ở đâu? Có hình dạng như thế nào?
Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngồi; bò và ẩn nửa mình trong bùn cát Thân trai mềm nằm trong 2 mảnh vỏ Đầu vỏ hơi tròn, đuôi hơi nhọn
Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngồi; bò và ẩn nửa mình trong bùn cát Thân trai mềm nằm trong 2 mảnh vỏ Đầu vỏ hơi tròn, đuôi hơi nhọn
Trang 3Hỡnh dạng ngoài
Chươngư4
Bài 18
I/ HèNH DẠNG, CẤU TẠO
1 Vỏ trai
Đầu
vỏ
Đỉnh vỏ Bản lề vỏ
Đuụi vỏ
Vũng tăng trưởng vỏ
NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SễNG
Khớp bản
lề vỏ
Khớp bản
lề vỏ
Cơ khép vỏ
Cơ khép vỏ
Bản lề
động tác đóng động tác mở
Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp x c à ừ Lớp đá vôi
Mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy cú mựi khột, vỡ sao?
Vỡ phớa ngoài là lớp sừng cú thành phần giống tổ chức sừng ở động vật khỏc nờn khi mài núng chỏy, chỳng cú mựi khột
Trang 4NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SÔNG
CHƯƠNG 4
I/ HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
1 Vỏ trai
Vỏ trai gồm hai mảnh vỏ bằng đá vôi che chở bên ngoài Có 3 lớp Lớp sừng
Lớp đá vôi Lớp xà cừ
2 Cơ thể trai
Çu
Đ
vá
Ønh
Đ vá
B¶n lÒ vá
u«i
Đ vá
Hình dạng
vỏ
Hình dạng
vỏ
B¶n lÒ Khíp b¶n
lÒ vá
Khíp b¶n
lÒ vá
C¬ khÐp vá
C¬ khÐp vá
Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải làm gì?
Bài 18
Trang 5NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SÔNG
CHƯƠNG 4
I/ HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
1 Vỏ trai
2 Cơ thể trai
C¬ khÐp
vá tr íc
Chç b¸m c¬
khÐp vá sau Vá
èng tho¸t
Mang
è ng hót
Ch©n
Th©n
Lç miÖng TÊm miÖng
¸o trai
CÊu t¹o c¬ thÓ trai
- Ngoài: Áo trai tạo thành
khoang áo, có ống hút và
ống thoát nước
- Giữa: Tấm mang
- Trong: Thân trai, chân trai, lỗ miệng, tấm
miệng
1 Cơ thể trai có cấu
tạo như thế nào?
2 Trai tự bảo vệ bằng cách
nào? Nêu đặc điểm cấu tạo
phù hợp cách tự vệ đó?
Hs đọc thông tin sgk
và quan sát tranh
CÊu t¹o c¬ thÓ trai
Thảo luận (3ph) trả lời câu hỏi:
Cơ thể trai gồm:
Trai tự vệ bằng cách co chân, khép vỏ lại Nhờ
vỏ cứng rắn và hai cơ khép vỏ vững chắc nên
kẻ thù không thể bửa vỏ ra để ăn phần mềm
của cơ thể chúng.
C¬ khÐp
vá tr íc
Chç b¸m c¬
khÐp vá sau Vá
èng tho¸t
Mang
è ng hót
Ch©n
Th©n
Lç miÖng
TÊm
miÖng
¸o trai
Cơ thể trai gồm:
- Ngoài: Áo trai tạo thành khoang áo,
có ống hút và ống thoát nước
- Giữa: Tấm mang
- Trong:Thân trai, chân trai, lỗ miệng,
tấm miệng
Trang 6NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SÔNG
CHƯƠNG 4
I/ HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
Hướng di chuyển
Hướng di chuyển
Ống thoát nước
Ống thoát nước
Ống hút nước
Ống hút nước
II/ DI CHUYỂN
H18.4 Trai di chuyển và dinh dưỡng Trai thò chân và vươn dài trong bùn về hướng muốn đi tới để
mở đường, sau đó trai co chân đồng thời với việc khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy do nước phụt ra ở rảnh phía sau, làm trai tiến
về phía trước
HS đọc thông tin QS hình
18.4, giải thích cơ chế giúp
trai di chuyển được trong
bùn theo chiều mũi tên?
Chân trai hình rìu thò ra thụt
vào, kết hợp đóng mở vỏ
di chuyển
Trai di chuyển như thế
nào?
Trang 7NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SÔNG
CHƯƠNG 4
I/ HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
II/ DI CHUYỂN
III/ DINH DƯỠNG
C¬ khÐp
vá tr íc
Chç b¸m c¬ khÐp vá sau Vá
èng tho¸t
Mang
è ng hót Ch©n
Th©n
Lç miÖng TÊm miÖng
¸o trai
Trai di chuyển và dinh dưỡng Cấu tạo cơ thể trai
è ng hót n íc
è ng tho¸t n íc
H íng
di
chuyÓn
Hs đọc thông tin, quan sát h18.3,4, thảo luận (2 ph) để trả lời câu hỏi:
1 Dòng nước qua ống hút vào khoang áo mang theo
những chất gì vào miệng trai và mang trai?
2 Trai lấy mồi ăn (thường là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh)
và ôxi chỉ nhờ vào cơ chế lọc từ nước hút vào, vậy đó là kiểu dinh dưỡng gì (chủ động hay thụ động)?
Nước qua ống hút, đem thức ăn đến
miệng trai và ôxi đến mang trai
Kiểu dinh dưỡng ở trai như thế gọi là dinh
dưỡng thụ động
Trang 8NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SÔNG
CHƯƠNG 4
I/ HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
II/ DI CHUYỂN
III/ DINH DƯỠNG
- Dinh dưỡng thụ động
- Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ
- Hô hấp bằng mang
Cách dinh dưỡng của trai
có ý nghĩa như thế nào với môi trường nước?
Trai dinh dưỡng theo kiểu hút nước để lọc lấy vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh, các động vật nhỏ khác, góp phần lọc sạch môi trường nước
Trang 9NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SÔNG
CHƯƠNG 4
I/ HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
II/ DI CHUYỂN
III/ DINH DƯỠNG
IV/ SINH SẢN HS đọc thông tin sgk,
thảo luận 2 ph trả lời câu hỏi:
1 Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang của trai mẹ?
2 Ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?
Trứng phát triển trong mang trai mẹ được bảo vệ và tăng lượng ôxi.
Ấu trùng bám vào mang, da cá tăng lượng ôxi, được bảo vệ.
- Cơ thể trai phân tính
- Thụ tinh ngoài
- Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng
Nhiều ao đào thả cá, trai không thả mà tự nhiên có, tại sao?
Nhiều ao đào thả cá, trai không thả mà tự nhiên có, vì
ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá Khi mưa, cá vượt bờ mang theo ấu trùng trai vào ao
Trang 10NGÀNH THÂN MỀM
TRAI SÔNG
CHƯƠNG 4
I/ HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
II/ DI CHUYỂN
III/ DINH DƯỠNG
IV/ SINH SẢN
1 Vỏ trai:
2 Cơ thể trai
Vỏ trai gồm hai mảnh vỏ bằng đá vôi che chở bên ngoài Có 3 lớp: Lớp sừng
Lớp đá vôi Lớp xà cừ Gồm: - Ngoài: Áo trai tạo thành khoang áo, có ống hút và ống thoát nước
Chân trai hình rìu thò ra thụt vào, kết hợp đóng mở vỏ di chuyển
- Dinh dưỡng thụ động
- Thụ tinh ngoài.
- Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
- Hô hấp bằng mang.
- Giữa: Tấm mang.
- Trong: Thân trai, chân rìu, lỗ miệng, tấm miệng.
- Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng.
- Cơ thể trai phân tính.
Trang 11Những câu dưới đây là đúng hay sai? Viết chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống
1 Trai xếp vào ngành thân mềm vì có thân mềm không phân đốt
2 Cơ thể trai gồm 3 phần đầu trai, thân trai và chân trai
3 Trai di chuyển nhờ chân rìu
4 Trai lấy thức ăn nhờ cơ chế lọc từ nước hút vào
5 Trai lưỡng tính
Đ
S
Đ
S
Đ