Bài giảng ngữ văn 10 tuần 28 bài: Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

I.Ngôn ngữ nghệ thuật * Tìm hiểu ngữ liệu * Phân tích ngữ liệu... 1.Khái niệm:I.Ngôn ngữ nghệ thuật Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm được dùng trong văn bản nghệ thuật 2

I.Ngôn ngữ nghệ thuật

1.Sen là loài cây mọc ở

nước,lá tròn to,hoa màu trắng

* Tìm hiểu ngữ liệu

Từ ngữ gợi hình, gợi cảm, diễn đạt sinh động Hình ảnh, màu sắc phong phú, đa dạng: lá xanh, bông trắng, nhị vàng Cách sắp xếp các lớp

lang để gợi tả

Đều nói về cây

hoa sen

Từ ngữ trung hòa, diễn đạt không bóng bẩy

I.Ngôn ngữ nghệ thuật

* Tìm hiểu ngữ liệu

* Phân tích ngữ liệu

1.Khái niệm:

I.Ngôn ngữ nghệ thuật

Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm được dùng trong văn bản nghệ thuật

2 Phân loại: Có ba loại

+ Ngôn ngữ tự sự trong truyện, tiểu thuyết

+ Ngôn ngữ sân khấu trong chèo, tuồng…

+ Ngôn ngữ thơ trong ca dao, vè…

3.Chức năng:

-Thông tin:

thẩm mĩ ở người nghe(đọc) Cung cấp những kiến thức hoặc thông tin về sự vật hiện tượng

Chức năng của ngôn ngữ nghệ thuật

Đặc điểm, tính chất của

sự việc, hiện tượng

Biểu hiện cái đẹp khơi gợi, nuôi dưỡng cảm

xúc thẩm mĩ Chức năng

Chức năng cơ bản

I.Ngôn ngữ nghệ thuật

II Đặc trưng của ngôn ngữ nghệ thuật

Ví dụ:

“Thuyền về có nhớ bến chăng Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”

(Ca dao)

1.Tính hình tượng

Mà em vần giữ tấm lòng son

1.Tính hình tượng

- Được hiện thực hoá thông qua các biện pháp tu từ: ẩn

dụ, hoán dụ, so sánh,nói quá,nói giảm nói tránh…

-Làm cho ngôn ngữ nghệ thuật trở nên đa nghĩa, hàm súc.

(Nguyễn Du -Truyện Kiều)

“ Ôi, thằng bé đáng thương quá!”

2.Tính truyền cảm

" Đau đớn thay phận đàn bà, Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.“

trong sử dụng từ ngữ,nhịp điệu và hình tượng thơ của Nguyễn Khuyến,Lưu Trọng Lư,Nguyễn Đình Thi khi

miêu tả về đề tài mùa thu.

*Điểm giống nhau:

+ Đều lấy cảm hứng từ mùa thu.

+ Xây dựng thành công hình tượng mùa thu.

*Khác nhau:

Bầu trời bao

la, trong xanh, tĩnh lặng, nhẹ nhàng.

Lưu Trọng

Lư

Dùng âm thanh để gợi cảm xúc

Âm thanh xào xạc,

lá vàng chuyển mùa

Nguyễn

Đình Thi

Miêu tả trực tiếp hình ảnh

và cảm xúc

Bầu trời thu tràn đầy sức sống mới

Nhẹ nhàng

Chậm, buồn, đầy băn khoăn, trăn trở

Vui say, náo nức

Cảm xúc

Nguyễn Khuyến yêu cảnh trong sáng, tĩnh.

Lưu Trọng Lư bâng khuâng với sự thay đổi nhẹ nhàng.

Nguyễn Đình Thi cảm nhận được sự hồi sinh của dân tộc trong mùa thu.

a.   « Vầng trăng vằng vặc giữa trời, Đinh ninh hai miệng một lời song song. »

- Ánh trăng là minh chứng trong đêm thề nguyền giữa Thuý Kiều và Kim Trọng.

- Ánh trăng trở thành hình ảnh kí thác tâm trạng và dự cảm về sự chia li của Thuý Kiều sau khi từ biết Thúc Sinh.

c.Nhân vật Quan Công khác Trương Phi.

- Giọng điệu riêng,phong cách riêng của nhà văn,nhà thơ trong sáng tạo nghệ thuật.

Làm cho phong cách nghệ thuật sáng tạo,mới lạ,không trùng lặp.

-Thể hiện ở nét riêng:

+ Trong lời nói nhân vật

+ Trong cách diễn đạt từng sự việc, từng hình ảnh, từng tình huống.

Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

Tính hình tượng là phương tiện, mục đích sáng tạo nghệ thuật

Tính hình tượng trong hình tượng ngôn ngữ có yếu tố truyền cảm

Tính hình tượng mang dấu ấn của

cá tính sáng tạo nghệ thuật Đặc trưng cơ bản

a “ Nhật kí trong tù” một tấm lòng nhớ nước.

( Theo Hoài Thanh)

b.Ta tha thiết tự do dân tộc Không chỉ vì một dải đất riêng

Kẻ đã trên mình ta thuốc độc màu xanh cả Trái Đất thiêng.

(Theo Tố Hữu)

canh cánh

rắc Giết

Chọn t ừ thích hợp để điền vào chổ trốn g,giải thích lí do lựa chọn

Lên voi xuống chó

Đầu voi đuôi chuột

Mắt nhắm mắt mở

đòi

Rừng vàng biển bạc

SJC

9999

Ném tiền qua cửa sổ

Chuột sa chĩnh gạo

Gạo

Ăn cháo đá bát.

Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược