Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-1859 Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt Nam - Từ giữa thế kỷ XIX, các nước tư bản phương Tây đẩy mạnh xâm lược phương Đông để mở rộng t
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK II LỊCH SỬ 8
Câu 1: Em hãy trình bày tình hình chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-1859? Tại sao Pháp lại tấn công Đà Nẵng trước?
Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-1859
Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt Nam
- Từ giữa thế kỷ XIX, các nước tư bản phương Tây đẩy mạnh xâm lược phương Đông
để mở rộng thị trường, vơ vét thuộc địa
- VN có vị trí thuận lợi, giàu tài nguyên, chế độ phong kiến suy yếu
Chiến sự ở Đà Nẵng:
- Lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô, Pháp – Tây Ban Nha kéo đến Việt Nam
- Ngày 1-9-1858, Pháp nổ súng đánh Đà Nẵng
- Quân ta dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương, lập phòng tuyến, anh dũng chống trả
- Sau 5 tháng xâm lược, Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà Kế hoạch đánh nhanh, thắng nhanh của Pháp bước đầu thất bại
Pháp tấn công Đà Nẵng trước, vì:
- Đà Nẵng là 1 cảng nước sâu, vì vậy tàu chiến của Pháp có thể dễ dàng hoạt động
- Đà Nẵng giáp với Quảng Nam rộng lớn và trù phú
- Là nơi Pháp xây dựng cơ sở giáo dân và chờ sự giúp đỡ của giáo dân
- Sau khi chiếm được Đà Nẵng, dùng Đà Nẵng làm bàn đạp tấn công triều đình Huế…
Câu 1: Những đề nghị cải cách ở Việt nam vào nữa cuối thế kỷ XIX diễn ra như thế nào ? Vì sao những đề nghị cải cách ở Việt nam vào nữa cuối thế kỷ XIX không thực hiện được?
- Hoàn cảnh:
+ Đất nước ngày càng nguy khốn
+ Các sĩ phu đề xướng cải cách để tạo ra thực lực cho đất nước chống lại bọn xâm lược
- Nội dung: Các nhà cải cách tiêu biểu: Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch
+ Kinh tế: phát triển các ngành kinh tế, áp dụng KHKT, mở cửa giao lưu buôn bán với nước ngoài
+ Chính trị: Chấn chỉnh bộ máy quan lại
+ Giáo dục: Cải cách toàn diện theo hướng thực tế, dạy cả các môn KHTN và KHXH
+ Quân sự: Xây dựng quân đội chính quy, hiện đại theo kiểu Phương Tây
- Kết quả: Các cải cách không được nhà Nguyễn chấp nhận
- Ý nghĩa:
+ Tấn công vào tư tưởng bảo thủ của triều đình
+ Thể hiện trình độ nhận thức mới của người VN hiểu biết, thức thời
- Những đề nghị cải cách ở VN vào nữa cuối TK XIX không thực hiện được, vì:
+ Các cải cách duy tân chưa xuất phát từ cơ sở bên trong, còn lẻ tẻ
+ Nhà Nguyễn bảo thủ
Trang 2Câu 2: Trình bày nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc khởi nghĩa Yên Thế? Vì sao khởi nghĩa Yên thế bị thất bại?
- Nguyên nhân:
+ kinh tế nông nghiệp sa sút
+Pháp bình định Yên Thế
- Diễn biến
+ Giai đoạn( 1884 – 1892):Lãnh đạolà Đề Nắm, hoạt động riêng lẻ
+ Giai đoạn (1893 – 1908): Lãnh đạo là Đề Thám, nghĩa quân vừa chiến đấu vừa xây dựng cơ sở
+ Giai đoạn(1909 – 1913): Pháp tập trung lực lượng tấn công quy mô lớn lên Yên Thế, lực lương nghĩa quân hao mòn dần
- Kết quả: 10 / 2 / 1913 Đề Thám bị sát hại, phong trào tan rã
- Ý nghĩa:
- Thể hiện tinh thần yêu nước chống Pháp của giai cấp nông dân
- Góp phần làm chậm quá trình bình định của Pháp
* Cuộc khởi nghĩa thất bại, vì:
- Bó hẹp trong 1 địa phương
- Lực lượng chênh lệch
- Chưa có sự lãnh đạo của 1 g/c tiên tiến
- Bế tắc về đường lối
Câu 2: Dưới chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (1897 – 1914), xã hội Việt Nam có những chuyển biến như thế nào?
Các vùng nông thôn:
- Giai cấp địa chủ phong kiến đã đầu hàng, làm chỗ dựa, tay sai cho thực dân
Pháp Tuy nhiên, có 1 bộ phận vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước
- Giai cấp nông dân số lượng đông đảo, bị áp bức bóc lột nặng nề, họ sẵn
sàng đứng lên đấu tranh giành độc lập dân tộc Một bộ phận nhỏ mất ruộng đất vào làm việc trong các hầm mỏ, đồn điền
Đô thị phát triển, sự xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới:
- Tầng lớp tư sản xuất hiện, có nguốn gốc từ các nhà thầu khoán, chủ xí
nghiệp bị chính quyền thực dân kìm hãm, tư bản Pháp chèn ép
- Tiểu tư sản thành thị: bao gồm chủ các xưởng thủ công nhỏ, viên chức cấp
thấp và những người làm nghề tự do
- Công nhân: phần lớn xuất thân từ nông dân, làm việc trong các đồn điền,
hầm mỏ lương thấp, đời sống khổ cực, có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ
Câu 3: Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ như thế nào?
- Chiều 18/8/1883, Pháp tấn công Thuạn An, đến ngày 20/8, Pháp đổ bộ lên khu vực này
- Ngày 25/8/1883, triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Hác-măng
- Nội dung: thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì
Trang 3- Sau Hiệp ước Hác-măng, Pháp chiếm các tỉnh: Bắc Ninh, Tuyên Quang…
- Ngày 6/6/1884, Pháp buộc triều đính Huế kí Hiệp ước Patơnốt => Nhà nước phong kiến Nguyễn với tư cách là 1 quốc gia độc lập đã hoàn toàn sụp đổ
Câu 3: Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai năm như thế nào?
Âm mưu của Pháp:
- Sau Hiệp ước 1874, Pháp quyết tâm chiếm bằng được Bắc Kỳ, biến nước ta
thành thuộc địa
- Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp ước 1874, tiếp tục giao thiệp với nhà
Thanh, Pháp đem quân xâm lược Bắc Kì lần hai
Diễn biến:
- Ngày 3/4/1882, quân Pháp do Ri-vi-e chỉ huy kéo ra Hà Nội khiêu khích
- Ngày 25/4/1882, Ri-vi-e gửi tối hậu thư cho Tổng đốc Hoàng Diệu buộc
phải nộp thành Không đợi trả lời, Pháp mở cuộc tiến công và chiếm thành
Hà Nội Hoàng Diệu thắt cổ tự vẫn
- Sau đó, pháp chiếm 1 số nơi như Hòn Gai, Nam Định…
Câu 4: Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Hương Khê (1885-1986)?
- Địa bàn: huyện Hương Khê, Hương Sơn (Hà Tĩnh) và lan ra nhiều tỉnh khác
- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng
- Từ 1885 – 1889, nghĩa quân xây dựng lực lượng, rèn đúc vũ khí…
- Từ 1889 – 1895, đẩy lùi được nhiều cuộc càn quét của địch
- Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh, cuộc khởi nghĩa dần tan rã
- Mặc dù thất bại, nhưng đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu, có quy mô lớn nhất, trình độ
tổ chức cao và chiến đấu bền bỉ
- Phong trào yêu nước dưới ngọn cờ Cần Vương, chịu ãnh hưởng của hệ tư tưởng phong kiến đã hoàn toàn thất bại
- Phong trào yêu nước Việt Nam chuyển qua một giai đoạn mới
Câu 4: Trình bày cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến tại khinh thành Huế (7/1885)?
a.Nguyên nhân:
- Phe chủ chiến nuôi hi vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp: tích trữ lương thực, vũ
khí, đưa Hàm Nghi lên ngôi
- Pháp lo sợ quyết tâm tiêu diệt phe chủ chiến
b.Diễn biến:
- Đêm mồng 4 rạng sáng 5-7-1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công quân Pháp ở đồn Mang Cá và toà Khâm sứ
- Nhờ có ưu thế về vũ khí, Pháp chiếm kinh thành, cướp bóc, tàn sát dã man hàng trăm người dân vô tội