4.5. Tìm công thức của este.Image.Marked.Image.Marked

+ Trong phản ứng thủy phân este mạch hở ta luôn có số mol NaOH hoặc KOH bằng số mol nhóm COO.. Với trường hợp CH3- ta thấy số mol rất lẻ không thỏa mãn Câu 2: Đun nóng 0,1 mol chất X chỉ

Trang 1

4.5 Tìm công thức của este

A Tư duy giải toán

+ Với những bài toán các đáp án đã có sẵn CTPT thì ta nên kết hợp suy luận dựa vào đáp án

+ Trong phản ứng thủy phân este mạch hở ta luôn có số mol NaOH hoặc KOH bằng số mol nhóm COO Nếu este đơn chức thì số mol OH- trong kiềm bằng số mol este

B Ví dụ minh họa

Câu 1: Đun nóng 29,58 gam este X đơn chức với dung dịch KOH dư, thu được ancol Y và 32,48 gam

muối Công thức phân tử của X là

A C4H6O2 B C4H8O2 C C5H8O2 D C5H10O2

Định hướng tư duy giải:

32, 48 29,58

39 29



Giải thích thêm:

Vì khối lượng muối lớn hơn este nên gốc ancol chỉ có thể là CH3- hoặc C2H5- Với trường hợp CH3- ta

thấy số mol rất lẻ (không thỏa mãn)

Câu 2: Đun nóng 0,1 mol chất X chỉ chứa một loại nhóm chức tác dụng vừa đủ với NaOH trong dung

dịch thu được 13,4 gam muối của axit hữu cơ Y mạch thẳng và 9,2 gam rượu đơn chức Cho toàn bộ lượng rượu đó tác dụng với Na thu được 2,24 lít H2 (đktc) Xác định CTCT của X

A Đietyl oxalat B Etyl propionat C Đietyl ađipat D Đimetyl oxalat.

Đặt mua file Word tại link sau

https://tailieudoc.vn/toantapnguyenanhphong/

Y

2 5

C H OH



Ta có: nH2 0,1nOH 0, 2 nên ancol là C2H5OH Số mol ancol gấp đôi số mol este nên muối là của axit hai chức

Câu 3: Thủy phân hoàn toàn 0,1 mol este X mạch thẳng cần vừa đúng 32 gam dung dịch NaOH 25% thu

được hai ancol A và B có tỉ khối đối với H2 bằng 22,5 Nếu đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol este X thu được 30,8 gam CO2 Công thức cấu tạo đúng của este X là:

Trang 2

A CH3OOC-CH2-CH2-COOC2H5

B CH3OOC-CH2-COOCH2-CH=CH2

C CH3CH(COOCH3)(COOC2H5)

D CH3OOC-CH2-CH2-CH2-COOCH2-CH=CH2

2

3 5

C H OH





Vì Cx = 7 nên ta có thể loại ngay đáp án D Đáp C cũng loại vì có mạch nhánh Do Mancol = 45 nên phải

có một ancol là CH3OH và ancol còn lại phải là C3H5OH

Câu 4: Xà phòng hóa hoàn toàn 20 gam một este đơn chức X với 1 lít KOH 0,2M (vừa đủ) thu được 9,2

gam ancol Y Tên của X là

A etyl propionat B etyl acrylat C metyl propionat D anlyl axetat.

X





Vì các este đều là đơn chức mạch hở nên số mol kiềm bằng số mol este

Câu 5: Xà phòng hóa hoàn toàn 12,9 gam một este đơn chức X với 500 ml NaOH 0,3M (vừa đủ) thu

được 4,8 gam ancol Y Tên của X là

A vinyl axetat B metyl propionat.

X





Câu 6: Xà phòng hóa hoàn toàn 5,92 gam một este đơn chức X với 200 ml NaOH 0,4M (vừa đủ) thu

được 3,68 gam ancol Y Tên của X là

A etyl fomat B metyl propionat C metyl axetat D etyl axetat

2 5 X





Câu 7: Xà phòng hóa hoàn toàn 30,8 gam một este đơn chức X với 1,4 lít KOH 0,25M (vừa đủ) thu được

21 gam ancol Y Tên của X là

Trang 3

A metyl propionat B propyl fomat C metyl axetat D etyl axetat

3 7

X : 88



Giải thích thêm

Câu 8: Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với Oxi bằng 3,875 Đun nóng 24,8 gam X với 40 gam

dung dịch NaOH 25%, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được phần rắn có khối lượng 23,6 gam và phần hơi chứa ancol Y Công thức của Y là

A C3H3OH B CH2=CH-CH2OH C C2H5OH D C3H7OH

RCOONa : 0, 2

NaOH : 0,05

Lưu ý

Chất rắn có NaOH dư

Câu 9: Cho 11,52 gam este X đơn chức, mạch hở tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được 7,04

gam andehit axetic và muối của axit cacboxylic Y Công thức phân tử của Y là

A CH2O2 B C4H8O2 C C3H6O2 D C3H4O2

3

2 2 2

CH CHO : 0,16

Y : CH O

X : HCOOCH CH





Câu 10: Cho 28,5gam este X đơn chức, mạch hở tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, thu 14,5 gam

ancol anlylic và muối của axit cacboxylic Y Công thức phân tử của X là

X :114

XÁC ĐỊNH CÔNG THỨC CỦA ESTE Câu 1: Cho 18,92 gam este X đơn chức, mạch hở tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được 6,88

gam ancol metylic và muối của axit cacboxylic Y Công thức phân tử của Y là

Câu 2: Hỗn hợp X gồm hai este no, đơn chức, mạch hở Đốt cháy hoàn toàn một lượng X cần dùng vừa

đủ 3,976 lít khí O2 (ở đktc), thu được 6,38 gam CO2 Mặt khác, X tác dụng với dung dịch NaOH, thu được một muối và hai ancol là đồng đẳng kế tiếp Công thức phân tử của hai este trong X là:

A C3H4O2 và C4H6O2 B C3H6O2 và C4H8O2

Trang 4

C C2H4O2 và C3H6O2 D C2H4O2 và C5H10O2

Câu 3: Thủy phân hoàn toàn 0,05 mol este của 1 axit đa chức với 1 ancol đơn chức cần 5,6 gam KOH

Mặt khác, khi thủy phân 5,475 gam este đó thì cần 4,2 gam KOH và thu được 6,225 gam muối CTCT của este là:

A (COOC2H5)2 B (COOC3H7)2 C (COOCH3)2 D CH2(COOCH3)2

Câu 4: Thủy phân hoàn toàn 9,46 gam một este X trong NaOH dư, thu được 10,34 gam muối Mặt khác,

cũng 9,46 gam X có thể làm mất màu vừa hết 88 gam dung dịch Br2 20% Biết rằng trong phân tử X có chứa hai liên kết  Tên gọi của X là

A metyl ađipat B vinyl axetat C vinyl propionat D metyl acrylat.

Câu 5: Este đơn chức X có tỷ khối hơi so với metan bằng 6,25 Cho 20 gam tác dụng 300ml dung dịch

KOH 1M (đun nóng), cô cạn dung dịch thu được 28 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của X là

A CH3-CH2-COO-CH=CH2 B CH3-COO-CH=CH-CH3

C CH2=CH-CH2-COOH D CH2=CH-COO-CH2-CH3

Câu 6: Đun nóng 0,2 mol este đơn chức X với 135 ml dung dịch NaOH 2M Sau khi phản ứng xảy ra

hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được ancol etylic và 19,2 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của X là:

A C2H3COOC2H5 B C2H5COOCH3 C C2H5COOC2H5 D CH3COOC2H5

Câu 7: Este đơn chức X có tỉ khối hơi so với CH4 là 6,25 Cho 20 gam X tác dụng với 300ml dung dịch KOH 1M (đun nóng) Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 28 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của X là

A CH3CH2COOCH=CH2 B CH2=CHCH2COOCH2CH3

C CH2=CHCH2COOCH3 D CH3COOCH=CHCH3

Câu 8: Khi cho este X đơn chức tác dụng vừa đủ với NaOH thu được 9,52 gam natri fomiat và 8,4 gam

rượu Vậy X là :

A metyl fomiat B etyl fomiat C propyl fomat D butyl fomiat

Câu 9: Cho 3,52 gam chất A(C4H8O2) tác dụng với 0,6 lít dung dịch NaOH 0,1M Sau phản ứng cô cạn dung dịch thu được 4,08 gam chất rắn Công thức của A là:

A CH3COOH B HCOOC3H7 C C2H5COOCH3 D CH3COOC2H5

Câu 10: Cho 0,88 gam hợp chất hữu cơ X mạch hở có công thức cấu tạo phân tử C4H8O2 tác dụng với

100 ml dung dịch NaOH 1M (d = 1,0368g/ml) sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, làm bay hơi dung dịch rồi ngưng tụ thì thu được 100 gam chất lỏng Công thức cấu tạo của X là:

A C2H5COOCH3 B CH3COOC2H5 C C3H7COOH D HCOOC3H7

Câu 11: Este đơn chức X có tỉ khối hơi so với CH4 là 6,25 Cho 20 gam X tác dụng với 300 ml dung dịch KOH 1M (đun nóng) Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 28 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của X là

A CH3-CH2-COO-CH=CH2 B CH2=CH-COO-CH2-CH3

C CH2=CH-CH2-COO-CH3 D CH3-COO-CH=CH-CH3

Trang 5

Câu 12: Khi đốt cháy hoàn toàn 4,4 gam chất hữu cơ X đơn chức thu được sản phẩn cháy chỉ gồm 4,48

lít CO2 (đktc) và 3,6 gam H2O Nếu cho 4,4 gam hợp chất X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ đến khi phản ứng hoàn toàn, thu được 4,8 gam muối của axit hữu cơ Y và hợp chất hữu cơ Z Tên của X là

A etyl propionat B etyl axetat C isopropyl axetat D metyl propionat

Câu 13: X là este của một axit hữu cơ đơn chức và rượu đơn chức Thủy phân hoàn toàn 6,6 gam chất X

đã dung 90ml dung dịch NaOH 1M, lượng NaOH này dư 20% so với lượng NaOH cần dung cho phản ứng Dung dịch sau phản ứng cô cạn thu được chất rắn nặng 5,7 gam Công thức cấu tạo X là

A CH3-COOC2H5 B H-COOC3H7 C H-COOC3H5 D C2H5COOCH3

Câu 14: Đun nóng 0,2 mol este đơn chức X với 135 mol dung dịch NaOH 2M Sau khi phản ứng xảy ra

hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được ancol etylic và 19,2 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của X là:

A C2H5COOC2H5 B CH3COOC2H5 C C2H3COOC2H5 D C2H5COOCH3

Câu 15: Thủy phân hoàn toàn 0,1 mol este X bằng NaOH, thu được một muối của axit cacboxylic Y và

7,6 gam ancol Z Chất Y có phản ứng tráng bạc, Z hòa tan được Cu(OH)2 cho dung dịch màu xanh lam Công thức cấu tạo của X là

A HCOOCH2CH2CH2OOCH B HCOOCH2CH2OOCCH3

C HCOOCH2CH(CH3)OOCH D CH3COOCH2CH2OOCCH3

Câu 16: Thủy phân hoàn toàn 0,05 mol este của 1 axit đa chức với 1 ancol đơn chức cần 5,6 gam KOH

Mặt khác, khi thủy phân 5,475 gam este đó thì cần 4,2 gam KOH và thu được 6,225 gam muối CTCT của este là:

A (COOC2H5)2 B (COOC3H7)2 C (COOCH3)2 D CH2(COOCH3)2

Câu 17: Cho hỗn hợp X gồm 2 hợp chất hữu cơ no, đơn chức tác dụng vừa đủ với 100ml dung dịch KOH

0,4 M, thu được 1 muối và 336ml hơi một ancol (ở đktc) Nếu đốt cháy hoàn toàn lượng hỗn hợp X trên, sau đó hấp thụ hết sản phẩm cháy vào bình đựng dung dịch Ca(OH)2 (dư) thì khối lượng bình tăng 6,82 gam Công thức của hai hợp chất hữu cơ trong X là:

A HCOOH va HCOOC2H5 B C2H5COOH và C2H5COOCH3

C HCOOH và HCOOC3H7 D CH3COOH và CH3COOC2H5

Câu 18: Đốt cháy 3,2 gam một este E đơn chức, mạch hở được 3,584 lít CO2 (đktc) và 2,304 gam H2O Nếu cho 15 gam E tác dụng với 200 ml dung dịch NaOH 1M, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 14,3 gam chất rắn khan Vậy công thức của ancol tạo nên este trên có thể là

A CH2=CH-OH B CH3OH C CH3CH2OH D CH2=CH-CH2OH

Câu 19: Cho hỗn hợp X gồm hai chất hữu cơ no, đơn chức, mạch hở (chứa C, H, O) tác dụng vừa đủ với

20 ml dung dịch NaOH 2M thu được một muối và một ancol Y Đun nóng Y với H2SO4 đặc ở 170°C (H

= 100%) thu được 0,015 mol anken Z Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp X trên rồi cho toàn bộ sản phẩm cháy qua bình đựng CaO dư thấy khối lượng bình tăng 7,75 gam Công thức phân tử của chất có phân tử khối lón hơn trong hỗn hợp X là

Trang 6

Câu 20: Chất X là một hợp chất đơn chức mạch hở, tác dụng được với dd NaOH có khối lượng phân tử là

88 dvc Khi cho 4,4 g X tác dụng vừa đủ với dd NaOH, cô cạn dung dich sau phản ứng được 4,1 g chất rắn X là chất nào trong các chất sau:

A Axit Butanoic B Metyl Propionat C Etyl Axetat D Isopropyl Fomiat

Câu 21: Khi cho bay hơi 10,56 gam chất hữu cơ A thì thể tích của A bằng với thể tích của 3,84 gam oxi

trong cùng điều kiện Khi đun nóng A với dung dịch NaOH thì thu được một muối và một ancol Biết A không có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc CTCT của A là:

A C3H7COOH B HCOOC3H7 C C6H5COOC2H5 D CH3COOC2H5

Câu 22: Este X có công thức phân tử là C4H8O2 Đun nóng X trong dung dịch NaOH thu được muối X1

và rượu X2 Oxi hóa X2 thu được chất hữu cơ X3 X3 không có phản ứng tráng gương Vậy tên gọi của X

là :

A metyl propionat B etyl axetat C n-propyl fomiat D isopropyl fomiat.

Câu 23: Thủy phân hoàn toàn hỗn hợp X gồm 2 este đơn chức A, B cần dùng 100 ml dung dịch NaOH

1M thu được 6,8 gam muối duy nhất và 4,04 gam hỗn hợp 2 rượu là đồng đẳng liên tiếp nhau Công thức cấu tạo của 2 este là:

A HCOOCH3 và HCOOC2H5 B CH3COOCH3 và CH3COOC2H5

C C2H3COOCH3 và C2H3COOC2H5 D HCOOC2H5 và HCOOC3H7

Câu 24: Xà phòng hóa hòan toàn 17,4 gam một este đơn chức cần dùng vừa đủ 300 ml dung dịch NaOH

0,5M thu được muối A và ancol B Oxi hóa B thu được xeton Công thức cấu tạo của X là:

A HCOOCH(CH3)2 B CH3COOCH2CH(CH3)2

C CH3CH2COOCH(CH3)2 D HCOOCH(CH3)CH2CH3

Câu 25: Đốt cháy hoàn toàn một este đơn chức thu được 8,8 gam CO2 Nếu xà phòng hóa hoàn toàn lượng este này thì cần vừa đúng: 20 gam NaOH 10% Hiđrô hóa hoàn toàn lượng este này thì cần 2,24 lít khí H2 ( đktc) CTCT của este trên là:

A CH2 = CH-COOCH3 B CH  C-COOCH3

C CH2=CH-COOCH=CH2 D HCOOCH=CH2

Câu 26: Hỗn hợp gồm hai este A và B là đồng đẳng của nhau và hơn kém nhau một cacbon trong phân

tử Khi đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp này thu được 16,28 gam CO2 và 5,22 gam nước CTCT của hai este trên là :

A CH3COOCH=CH2 ; CH2=CH-COOC2H5 B CH3COOCH3 và CH3COOC2H5

C CH3COOC2H5 và C2H5COOC2H5 D CH2=CH-COOCH3 và CH2=C(CH3)COOCH3

Câu 27: Este X mạch hở có công thức phân tử là C4H6O2, khi thủy phân trong môi trường axit thu được axit cacboxylic Y cho được phản ứng với Br2 trong dung dịch Công thức cấu tạo của X không thể là

A CH2=CH-COOCH3 B CH3COOCH=CH2

Trang 7

Câu 28: Thủy phân este X mạch hở có công thức phân tử C4H6O2 trong môi trường axit, thu được axit cacboxylic Y và chất hữu cơ Z Biết Y và Z có cùng số nguyên tử cacbon Công thức cấu tạo của X là

A CH3COOC2H5 B HCOOC2H3 C CH3COOC2H3 D C2H3COOCH3

Câu 29: Đun nóng 17,85 gam este X có công thức phân tử C5H10O2 với dung dịch KOH vừa đủ, thu được 17,15 gam muối Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A C3H7COOCH3 B HCOOC4H9 C CH3COOC3H7 D C2H5COOC2H5

Câu 30: Đốt cháy hoàn toàn este X (no, đơn chức, mạch hở) thấy thể tích O2 cần đốt gấp 1,25 thể tích

CO2 tạo ra Khi thủy phân hoàn toàn X, thu được axit cacboxylic Y và ancol Z có cùng số nguyên tử cacbon Công thức cấu tạo của X là

A CH3COOC2H5 B HCOOCH3 C C2H5COOC3H7 D CH3COOC2H3

Câu 31: Thủy phân hoàn toàn este mạch hở X (chỉ chứa một loại nhóm chức) có công thức phân tử

C7H12O4 bằng dung dịch NaOH, thu được một muối của axit cacboxylic đơn chức và một ancol Công thức cấu tạo của X là

A CH3COO-CH2-CH2-COOC2H5 B CH3COO-[CH2]3-OOCCH3

C HCOO-[CH2]3-OOCC2H5 D C2H5COO-[CH2]2-OOCCH3

Câu 32: Cho 15,05 gam este X đơn chức, mạch hở tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được 5,6

gam ancol metylic và muối của axit cacboxylic Y Công thức phân tử của Y là

Câu 33: Este X no, mạch hở được tạo bởi từ axit cacboxylic không phân nhánh (trong phân tử chỉ chứa

một loại nhóm chức) Đốt cháy hoàn toàn x mol X cần dùng a mol O2, thu được H2O và a mol CO2 Thủy phân hoàn toàn x mol X trong môi trường axit, thu được một axit cacboxylic Y và 2x mol ancol Z Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A (HCOO)2C2H4 B CH2(COOCH3)2 C (COOC2H5)2 D (HCOO)2C3H6

Câu 34: Este X đơn chức, trong phân tử chứa vòng benzen, trong đó oxi chiếm 26,229% về khối lượng

Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A CH3COOC6H5 B C6H5COOCH3 C HCOOC6H5 D HCOOCH2C6H5

Câu 44: Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với He bằng 21,5 Đun nóng 12,9 gam X với 56 gam dung dịch KOH 25%, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được phần rắn có khối lượng 22,1 gam và phần hơi chứa ancol Y Công thức của Y là

A C2H5OH B CH2=CH-CH2OH C CH3OH D C3H7OH

Câu 45: Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với H2 bằng 50 Đun nóng 10 gam X với 16 gam dung dịch NaOH 35%, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được phần rắn có khối lượng 11 gam (trong đó có chứa muối Y Công thức của Y là

A C2H3COONa B CH2=CH-COONa C CH3COONa D C3H7COONa

Trang 8

Câu 46: Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với He bằng 25,5 Đun nóng 5,1 gam X với 112 gam

dung dịch KOH 5%, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được phần rắn có khối lượng 9,1 gam (trong đó chứa muối Y) Công thức của Y là

A C2H5COOK B CH2=CH-COOK C C2H3COOK D C3H7COOK

Câu 47: Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với Oxi bằng 2,3125 Đun nóng 5,55 gam X với 52 gam

dung dịch NaOH 10 %, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được phần rắn có khối lượng 7,3 gam và phần hơi chứa ancol Y Công thức của Y là

A C2H5OH B CH2=CH-CH2OH C CH3OH D C3H7OH

Câu 48: Cho 7,4 gam este X đơn chức, mạch hở tác dụng với dung dịch KOH vừa đủ, thu được 3,2 gam

ancol metylic và muối của axit cacboxylic Y Công thức phân tử của Y là

Câu 49: Cho 4,3 gam este X đơn chức, mạch hở tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được 1,6 gam

ancol metylic và muối của axit cacboxylic Y Công thức phân tử của X là

Câu 50: Cho 7,98 gam este X đơn chức, mạch hở tác dụng với dung dịch KOH vừa đủ, thu được 3,22

gam ancol etylic và muối của axit cacboxylic Y Công thức phân tử của Y là

ĐÁP ÁN VÀ LỜI GIẢI BÀI TẬP VẬN DỤNG Câu 1: Định hướng tư duy giải

Ta có:

3

n 0, 215n 0, 215M 88C H COOCH

Vậy Y phải là C3H6O2

Câu 2: Định hướng tư duy giải

n 2n 2

2

CO : 0,145 mol

C H O

H O : 0,145 mol







3 6 2

4 8 2

C H O 0,04





Nhìn nhanh qua đáp án thấy các este đều là 2 chức

2

muoi

10,34

0,11

Trang 9

X





NaOH

RCOONa:0,2

NaOH : 0,07

RCOOK : 0, 2

KOH : 0,1

NaOH

4,08





3

0,02.40 0,04 R 44 23 4,08 R 15 CH

2

X

ROH

n 0,01 mol

m 0,32 gam





0, 2 : RCOOK

0,1: KOH

Ta có: 2

2

H O





X

RCOONa

4, 4

4,8

0,05





NaOH

6,6

5,7 0,075.0, 2.40

0,075





BTNT.Na

RCOONa : 0, 2

NaOH : 0,07





Trang 10

Z phải là ancol có các nhóm –OH kề nhau

7,6

0,1

Dễ dàng mò ra Este là 2 chức

Nhìn nhanh qua đáp án thấy X chứa 1 axit và 1 este no đơn chức

Ancol

este : 0,015 mol

X axit : 0,025 mol

n 0,015 mol





CO

6,82

44 18





Để ý nhanh: BTNT.C

C trong axit C trong este 0,025.2 0,015.4 0,11

  

2

CO : 0,16

H O : 0,128





Do đó E phải có tổng cộng 2 liên kết  và có 5C

E

NaOH : 0,05

RCOONa : 0,15

E là CH3COOCH2-CH=CH2

Nhìn nhanh qua đáp án X không thể chứa 1 ancol và 1 axit được vì nếu như vậy khi X cháy nguyên axit

đã cho khối lượng CO2 và H2O lớn hơn 7,75 (gam)

NaOH

Anken

X

n 0,015 este : 0,015(mol)



Đốt cháy X cho mCO2 mH O2 7,75 gam  vì no đơn chức, hở  nH O2 nCO2 0,125 mol 

0,025.m 0,015.n 0,125 5 3 25

2

m n

m







4,1g

n 0,05CH COONaX : CH COOC H

M 88CH COOC H

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	182,22 KB