4.1. Hiệu suất phản ứng este hóa.Image.Marked.Image.Marked

Thực hiện phản ứng este hóa hoàn toàn lượng hỗn hợp trên thì thu được m g este.. Hiệu suất của phản ứng este hóa tính theo axit là Câu 2: Đun sôi hỗn hợp gồm 12 gam axit axetic và 11,5 g

Trang 1

4.1 Hiệu suất phản ứng este hóa.

A Tư duy giải toán

+ Với bài toán đề bài đã có sẵn số mol các axit và ancol rồi thì các bạn chỉ cần tính toán các thông số (hiệu suất, khối lượng este) theo chất có số mol ít hơn

+ Với các bài toán đề cho hỗn hợp axit tác dụng với hỗn hợp ancol thì ta phải quy trung bình về một axit

và một ancol rồi xử lý như trên Công thức quy trung bình là 1 1 2 2 3 3

1 2 3

n M +n M +n M +

M=

n +n +n +

Đặt mua file Word tại link sau

https://tailieudoc.vn/toantapnguyenanhphong/

+ Với các bài toán chưa biết công thức của axit và ancol thì ta dùng kỹ thuật xếp hình để tìm ra công thức của axit và ancol

B Ví dụ minh họa

Câu 1: Đun CH3COOH dư với 4,6 gam C2H5OH (xúc tác H2SO4 đặc), thu được 5,72 gam CH3COOC2H5 Hiệu suất của phản ứng este hóa tính theo ancol là

Định hướng tư duy giải:

3 2 5

2 5

CH COOC H

C H OH









Giải thích tư duy:

Ở bài toán này đề cho CH3COOH dư nên hiệu suất đương nhiên phải tính theo ancol C2H5OH

Câu 2: Đun HCOOH dư với 6,4 gam CH3OH (xúc tác H2SO4 đặc), thu được 2 gam HCOOCH3 Hiệu suất của phản ứng este hóa tính theo ancol là

3 2 5

CH COOC H

1 32

Câu 3: Thủy phân 4,3 gam poli (vinyl axetat) trong môi trường kiềm thu được 2,62 gam polime Hiệu

suất của phản ứng thủy phân là

Trang 2

Ta có: CH CH COO 3 CH2 CH OH CH2

 

polime ancol :a

44a 86 0,05 a 2,62 polime este : 0,05 a

0,04

0,05







Để dễ hiểu và đơn giản khi tính toán các bạn có thể polime là 1 mắt xích 2 4

4 6 2

C H O: a

C H O : 0,05 a





Câu 4: Hỗn hợp X gồm axit C2H5COOH và axit CH3COOH (tỉ lệ mol 1:1) Lấy 26,8 gam hỗn hợp X tác dụng với 27,6 gam C2H5OH (có xúc tác H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất của các phản ứng este hóa đều bằng 75%) Giá trị của m là:

3

R = 2

C H COOH



Và nC H OH2 5 0,6mRCOOC H2 5 0, 4.0,75 22 44 29   28,5

Bài toán này ra đã quy tương đương 2 axit về thành một axit RCOOH

Câu 5: Hỗn hợp X gồm axit CH3COOH và C2H5COOH (tỉ lệ mol 1:1) Hỗn hợp Y gồm hai ancol

CH3OH và C2H5OH (tỉ lệ mol 2:3) Lấy 20,1 gam hỗn hợp X tác dụng với 14,14 gam hỗn hợp Y (có xúc tác H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng đều bằng 75%) Giá trị m là :

ancol







 

117

5

Bài toán này ta đã quy tương đưong 2 axit về thành một axit RCOOH và quy hai ancol thành một ancol R'OH

Câu 6: Hỗn hợp X gồm axit C2H5COOH và C3H7COOH (tỉ lệ mol 3:2) Hỗn hợp Y gồm hai ancol

CH3OH và C2H5OH (tỉ lệ mol 1 : 2) Lấy 19,9 gam hỗn hợp X tác dụng vói 12,4 gam hỗn hợp Y (có xúc tác H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng đều bằng 90%) Giá trị m là :

Trang 3

ancol

3.29 2.43

5







 

73

3

Câu 7: Đốt cháy hoàn toàn 10,24 gam hỗn hợp A gồm một axit no đơn chức mạch hở và một ancol no

đơn chức mạch hở thu được 9,408 lít CO2 (đktc) và 9,36 gam nước Nếu lấy 5,12 gam A ở trên thực hiện phản ứng este hóa với hiệu suất 75% thì thu được m gam este Giá trị gần đúng nhất của m là?

Ta có: 2

2

ancol CO

trongA

n 0,52 0, 42 0,1

n 0, 42

10, 24 0, 42.12 0,52.2

16





 

3

este

3 7





Với nC 0, 24 chỉ có một cách xếp hình là đẩy thêm 3C vào axit là vừa khớp Do đó số C trong axit phải là 1+3 = 4

Câu 8: Hỗn hợp X gồm một axit cacboxylic no, đơn chức, mạch hở và một ancol đơn chức, mạch hở Đốt

cháy hoàn toàn 21,7 gam X, thu được 20,16 lít CO2 (đktc) và 18,9 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa

X với hiệu suất 60% thu được m gam este Giá trị của m là:

2

CO chay

ancol

H O

n 0,9(mol)

n 1,05(mol)









 

BTNT.O trong X

O

2 5

axit

3 6 2 este

21,7 0,9.12 1,05.2

16

C H OH : 0,15 0,55 0,15

C H O : 0, 2 2







Với nC 0,9 0,15.1 0, 2 0,55   chỉ có một cách xếp hình là đẩy thêm 2C vào axit và 1C vào ancol

Trang 4

Câu 9: Đốt cháy hoàn toàn 12,88 gam hỗn hợp gồm 1 axit no, đơn chức, mạch hở và 1 ancol no, đơn

chức, mạch hở được 0,54 mol CO2 và 0,64 mol H2O Thực hiện phản ứng este hóa hoàn toàn lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Giá trị của m là

3 7 3

BTKL

ruou

3 Xep Hinh

C

3 7 axit

C H COOCH

n 0,33 0,32 0,1

C H COOH:0,11

2









Với nC 0,33 chỉ có một cách xếp hình là đẩy thêm 3C vào axit là vừa khớp Do đó số C trong axit phải là 1+3 = 4

BÀI TẬP VẬN DỤNG Câu 1: Đun 3,0 gam CH3COOH với C2H5OH dư (xúc tác H2SO4 đặc), thu được 2,2 gam CH3COOC2H5 Hiệu suất của phản ứng este hóa tính theo axit là

Câu 2: Đun sôi hỗn hợp gồm 12 gam axit axetic và 11,5 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), sau phản ứng thu được bao nhiêu gam este ? Biết hiệu suất của phản ứng là 75%

Câu 3: Đun sôi hỗn hợp gồm 9 gam axit axetic và 6,4 gam ancol metylic (xúc tác H2SO4 đặc), sau phản ứng thu được bao nhiêu gam este ? Biết hiệu suất của phản ứng là 75%

Câu 4: Đun sôi hỗn hợp gồm 11,84 gam axit propionic và 8,28 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), sau phản ứng thu được bao nhiêu gam este? Biết hiệu suất của phản ứng là 85%

A 19,82 gam B 15,606 gam C 15,22 gam D 13,872 gam

Câu 5: Đun sôi hỗn hợp gồm 4,5 gam axit foomic và 3,45 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), sau phản ứng thu được bao nhiêu gam este ? Biết hiệu suất của phản ứng là 60%

Câu 6: Đun sôi hỗn hợp gồm 13,5 gam axit fomic và 6,4 gam ancol metylic (xúc tác H2SO4 đặc), sau

phản ứng thu được bao nhiêu gam este? Biết hiệu suất của phản ứng là 95%

Câu 7: Đun 6,0 gam CH3COOH với C2H5OH dư (xúc tác H2SO4 đặc), thu được 6,6 gam CH3COOC2H5 Hiệu suất của phản ứng este hóa tính theo axit là

Trang 5

Câu 8: Đun 11,5 gam C2H5COOH với C2H5OH dư (xúc tác H2SO4 đặc), thu được 13,77 gam

C2H5COOC2H5 Hiệu suất của phản ứng este hóa tính theo axit là

Câu 9: Cho 5,3 gam hỗn hợp X gồm HCOOH và CH3COOH (có tỷ lệ mol 1:1) tác dụng với 5,75 gam

C2H5OH (với axit H2SO4 đặc xúc tác), thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng este hóa đều bằng 80%) Giá trị m là:

Câu 10: Hỗn hợp X gồm axit HCOOH và CH3COOH (tỉ lệ mol 1:1) Hỗn họp Y gồm hai ancol CH3OH

và C2H5OH (tỉ lệ mol 3 : 2) Lấy 11,13 gam hỗn hợp X tác dụng với 7,52 gam hỗn hợp Y (có xúc tác

H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng đều bằng 80%) Giá trị m là :

Câu 11: Hỗn hợp X gồm axit HCOOH và C2H5COOH (tỉ lệ mol 2:1) Hỗn hợp Y gồm hai ancol CH3OH

và C2H5OH (tỉ lệ mol 3:2) Lấy 8,3 gam hỗn họp X tác dụng với 7,52 gam hỗn hợp Y (có xúc tác H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng đều bằng 80%) Giá trị m là :

Câu 12: Hỗn hợp X gồm axit HCOOH và CH3COOH (tỉ lệ mol 1:1) Hỗn hợp Y gồm hai ancol CH3OH

và C3H7OH (tỉ lệ mol 1:2) Lấy 10,6 gam hỗn hợp X tác dụng với 10,64 gam hỗn hợp Y (có xúc tác

H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng đều bằng 70%) Giá trị m là :

HIỆU SUẤT PHẢN ỨNG ESTE HÓA Câu 1: Đốt cháy hoàn toàn 5,62 gam hỗn hợp gồm 1 axit no, đơn chức, mạch hở và 1 ancol no, đơn chức,

mạch hở được 0,21 mol CO2 và 0,27 mol H2O Thực hiện phản ứng este hóa hoàn toàn lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Giá trị của m là

Câu 2: Đốt cháy hoàn toàn 6,5 gam hỗn hợp gồm 1 axit no, đơn chức, mạch hở và 1 ancol no, đơn chức,

mạch hở được 35,2 gam CO2 và 23,4 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất của phản ứng este là 80% Giá trị của m là

Trang 6

A 14,4 g B 24 g C 16,2g D 18g

mạch hở được 30,8 gam CO2 và 18 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất của phản ứng este là 60% Giá trị của m là

mạch hở được 29,12 lít khí CO2 (ở đktc) và 32,4 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất của phản ứng este là 70% Giá trị của m là

mạch hở được 26,88 lít khí CO2 (ở đktc) và 34,2 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất của phản ứng este là 80% Giá trị của m là

Câu 8: Đốt cháy hoàn toàn 48,2 gam hỗn hợp gồm 2 axit no, đơn chức, mạch hở đồng đẳng kế tiếp và 1

ancol no, đơn chức, mạch hở được 31,36 lít khí CO2 (ở đktc) và 37,8 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất của phản ứng este là 60% Giá trị của m là

Câu 9: Đốt cháy hoàn toàn 52,9 gam hỗn hợp gồm 2 axit no, đơn chức, mạch hở đồng đẳng kế tiếp và 1

ancol no, đơn chức, mạch hở được 1,8 mol khí CO2 và 44,1 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất của phản ứng este là 80% Giá trị của m là

Câu 10: Đốt cháy hoàn toàn 89 gam hỗn hợp gồm 2 axit no, đơn chức, mạch hở đồng đẳng kế tiếp và 1

ancol no, đơn chức, mạch hở được 2,4 mol khí CO2 và 66,6 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất của phản úng este là 70% Giá trị gần nhất của m là

chức đồng đẳng kế tiếp, mạch hở được 2,4 mol khí CO2 và 59,4 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa hoàn toàn lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Giá trị gần nhất của m là

Câu 12: Đốt cháy hoàn toàn 57,2 gam hỗn hợp gồm 1 ancol no, đơn chức, mạch hở và 2 axit no, đơn

chức đồng đẳng kế tiếp, mạch hở được 70,4 gam khí CO2 và 39,6 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa hoàn toàn lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Giá trị của m là

chức đồng đẳng kế tiếp, mạch hở được 11,44 gam khí CO2 và 5,76 gam H2O Thực hiện phản ứng este

Trang 7

hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất quá trình este là 80% Giá trị gần nhất của

m là

Câu 14: Đốt cháy hoàn toàn 11,54 gam hỗn hợp gồm 1 axit không no có một liên kết đôi C=C, đơn chức,

mạch hở và 2 ancol no, đơn chức đồng đẳng kế tiếp, mạch hở được 20,24 gam khí CO2 và 8,1 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất quá trình este là 70% Giá trị của m là

mạch hở và 2 ancol no, đơn chức đồng đẳng kế tiếp, mạch hở được 20,24 gam khí CO2 và 7,74 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa lượng hỗn hợp trên thì thu được m (g) este Biết hiệu suất quá trình este là 70% Giá trị của m là

mạch hở và 2 ancol đơn chức đồng đẳng kế tiếp có một liên kết đôi C=C, mạch hở được 34,32 gam khí

CO2 và 11,34 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa hoàn toàn lượng hỗn hợp hên thì thu được m (g) este Giá trị của m là

Câu 17: Đốt cháy hoàn toàn 5,4 gam hỗn hợp X gồm một axit cacboxylic no đơn chức và một ancol đơn

chức Y, thu được 0,2 mol CO2 và 0,3 mol H2O Thực hiện phản ứng este hóa 5,4 gam X với hiệu suất 80% thu được m gam este Giá trị của m là:

Câu 18: Hỗn hợp M gồm ancol no, đơn chức X và axit cacboxylic đơn chức Y (không no, có một liên kết

đôi C=C), đều mạch hở và có cùng số nguyên tử c, tổng số mol của hai chất là 0,45 mol Nếu đốt cháy hoàn toàn M thì thu được 79,2 gam CO2 và 41,44 lít H2O (đktc) Mặt khác nếu đun nóng M với H2SO4

đặc để thực hiện phản ứng este hóa (hiệu suất 70%) thì số gam este thu được là:

Câu 19: Hỗn hợp M gồm ancol đơn chức X và axit cacboxylic đơn chức Y, đều no, mạch hở và có cùng

số nguyên tử C, tổng số mol của hai chất là 0,33 mol Nếu đốt cháy hoàn toàn M thì thu được 22,176 lít khí CO2 (đktc) và 20,52 gam H2O Mặt khác nếu đun nóng M với H2SO4 đặc để thực hiện phản ứng este hóa (hiệu suất 75%) thì số gam este thu được là:

Câu 20: Hỗn hợp M (M không có phản ứng thế Ag) gồm ancol đơn chức X (trong phân tử chứa 1 liên kết

đôi) và axit cacboxylic đơn chức Y, đều mạch hở và có cùng số nguyên tử C, tổng số mol của hai chất là 0,35 mol Nếu đốt cháy hoàn toàn M thì thu được 23,52 lít CO2 và 19,04 lít H2O Mặt khác nếu đun nóng

M với H2SO4 đặc để thực hiện phản ứng este hóa (hiệu suất 65%) thì số gam este thu được là:

Trang 8

A 16,8 B 22,4 C 20,80 D 10,92

Câu 21: Hỗn hợp M gồm ancol đơn chức X và axit cacboxylic đơn chức Y (Y có phản ứng thế Ag), đều

mạch hở và có cùng số nguyên tử C, tổng số mol của hai chất là 0,3 mol (số mol của Y nhỏ hơn số mol của X) Nếu đốt cháy hoàn toàn M thì thu được 0,9 mol CO2 và 14,4 gam H2O Mặt khác nếu đun nóng M với H2SO4 đặc để thực hiện phản ứng este hóa (hiệu suất 90%) thì số gam este thu được là:

ĐÁP ÁN VÀ LỜI GIẢI BÀI TẬP VẬN DỤNG Câu 1: Định hướng tư duy giải

Có nCH COOC H3 2 5 0,025 H 0,025.60 50%

3

Câu 2: Định hướng tư duy giải

2 5

CH COOH

este

C H OH

m 0, 2.0,75 15 44 29 13, 2









3

CH COOH

este

CH OH

m 0,15.0,75 15 44 15 8,325









2 5

C H COOH

este

C H OH

m 0,16.0,85 29 44 29 13,872









2 5

HCOOH

este

C H OH

m 0,075.0,6 1 44 29 3,33









3

HCOOH

este

CH OH

m 0, 2.0,95 1 44 15 11, 4









3 2 5

CH COOC H

0,075.60

6

3 2 5

CH COOC H

0,135.74

11,1

Ta có: ancol dư và hiệu suất tính theo axit.

3

HCOOH: 0,05

X

CH COOH: 0,05





 nAncol 0,125

Trang 9

   

BTKL

este

m 5,3 0,1.46 0,1.18 80% 6, 48 gam

Quy hỗn hợp X, Y về

 

axit ancol

5





m 0, 2.0,8 8 44 20,6 11,616 gam

ancol

5







 

31

3

Quy hỗn hợp X, Y về

 

axit ancol

R





 

101

3

ĐÁP ÁN VÀ LỜI GIẢI HIỆU SUẤT PHẢN ỨNG ESTE HÓA Câu 1: Định hướng tư duy giải

2 5 3

ancol

ruou

3

O

2 5 axit

C H COOCH

C H COOH : 0,05

2









3 2 5

ancol

ruou

2 5

O

3 axit

CH COOC H

C H OH : 0,05

CH COOH : 0,07

2









Trang 10

2 5 2 5

ancol

ruou

2 5

O

2 5 axit

C H COOC H

C H OH : 0,1

C H COOH : 0,03

2









3

ancol

ruou

3

O

axit HCOOCH

HCOOH:0,3

2









3 3

ancol

ruou

3

O

3 axit

CH COOCH

CH COOH:0,2

2









3 3

ancol

ruou

3

O

3 axit

CH COOCH

CH OH:0,5

CH COOH:0,3

2









3

ancol

ruou

3

O

axit HCOOCH

HCOOH:0,5

2









3 3 3

ancol

3 ruou

O

axit

3

CH COOCH +HCOOCH

n 2,1 1, 4 0,7

CH OH:0,7

CH COOH:0,2 2









Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	175,06 KB