Vì vậy tất cả các dụng cụ và thiết bị dùng điện (dây.. điện, công tắc, phích cắm điện, ổ lấy điện, bóng đèn, quạt điện .v.v.) đều phải được chế tạo đảm bảo an toàn cho người sử dụng.. Ch[r]
Trang 1Bài 20:
CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN
I Mục tiêu.
1) Kiến thức.
Nắm được thế nào là chất dẫn điện, thế nào là chất cách điện
Kể tên được một số vật dẫn điện (hoặc vật liệu dẫn điện), một số vật cách điện (hoặc vật liệu cách điện) thường được dùng trong thực tế
Nắm được dòng điện trong kim loại là dòng các electron tự do dịch chuyển
có hướng
2) Kỹ năng.
Rèn luyện kỹ năng quan sát hiện tượng thí nghiệm và suy luận logic
3) Thái độ.
Giúp học sinh có thói quen sử dụng điện an toàn,cẩn thận
II
Chuẩn bị.
1) Chuẩn bị của Giáo Viên.
Chuẩn bị nội dung và thiết bị dạy học cần thiết cho việc trình chiếu bài giảng
2) Chuẩn bị của Học Sinh.
Học bài cũ và làm các bài tập đầy đủ
Nghiên cứu trước bài mới ở nhà
III
Tổ chức hoạt động dạy học.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ - tổ chức tình huống học tập.(6 phút)
Kiểm tra bài cũ
GV: Dòng điện là gì? Kể tên một số dụng cụ hay thiết bị điện sử dụng nguồn điện là pin?
HS: Trả lời:………
GV: Gọi HS khác nhận xét,bổ sung,chỉnh sửa (nếu cần) và ghi điểm cho HS
Tổ chức tình huống học tập
GV: Dòng điện ở mạch điện gia đình nếu chạy trực tiếp qua cơ thể người sẽ rất nguy hiểm tới tính mạng Vì vậy tất cả các dụng cụ và thiết bị dùng điện (dây
Trang 2điện, công tắc, phích cắm điện, ổ lấy điện, bóng đèn, quạt điện v.v.) đều phải được chế tạo đảm bảo an toàn cho người sử dụng Chúng gồm những bộ phận dẫn điện
và những bộ phận cách điện Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiêủ rõ hơn về những
bộ phận này
Hoạt động 2: Xác định chất dẫn điện và chất cách điện (20 phút)
Hoạt động của Giáo Viên Hoạt động của Học Sinh Nội dung ghi bảng
Yêu cầu học sinh
nghiên cứu phần I (SGK
trang 55) để trả lời câu hỏi:
Chất dẫn điện là gì? Chất
cách điện là gì?
Thông báo thêm:
+ Chất dẫn điện gọi là vật
liệu dẫn điệnkhi được
dùng để làm các vật hay bộ
phận dẫn điện
+ Chất cách điện gọi là
vật liệu cách điện khi được
dùng để làm các vật hay
các bộ phận cách điện
Yêu cầu học sinh quan
sát hình vẽ 20.1 trong SGK
và trả lời câu C1
Nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi của giáo viên
Quan sát hình 20.1 trong SGK và hoàn thành câu C1
Bài 20:
CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
I- Chất dẫn điện và chất cách điện.
Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua
Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua
C1:
+ Các bộ phận dẫn điện là: Dây tóc,dây trục,hai đầu dây đèn, hai chốt cắm,lõi dây của phích cắm điện
+ Các bộ phận cách điện là: Trụ thuỷ
Trang 3 Để xác định một vật là
vật dẫn điện hay vật cách
điện, chúng ta cần tiến
hành thí nghiệm kiểm tra
Yêu cầu học sinh nghiên
cứu SGK (thí nghiệm hình
20.2) và nêu cách tiến
hành thí nghiệm
Trình chiếu thí nghiệm
với thanh nhựa và thanh
kim loại, yêu cầu học sinh
quan sát hiện tượng xảy ra
với bóng đèn trong mỗi
trường hợp
Hiện tượng trên chứng
tỏ điều gì?
Làm thí nghiệm tương
tự với các vật khác chúng
ta cũng sẽ xác định được
nó là vật dẫn điện hay vật
cách điện
Trình chiếu câu C2 và
câu C3 yêu cầu học sinh
suy nghĩ, hoàn thành vào
vở
Nghiên cứu SGK nêu cách tiến hành thí nghiệm
Quan sát thí nghiệm được trình chiếu và nêu được hiện tượng:
+ Thí nghiệm với thanh nhựa, đèn không sáng
+ Thí nghiệm với thanh kim loại, đèn sáng
Chứng tỏ thanh nhựa là vật cách điện còn thanh kim loại là vật dẫn điện
Hoàn thành câu C2 và câu C3
tinh,thuỷ tinh đen ,vỏ nhựa của phích cắm,vỏ dây
Thí nghiệm:
Cách tiến hành:
Kết quả:
+ C2:
a) Đồng, sắt, nhôm… b) Nhựa, thuỷ tinh, sứ…
+ C3:
Các đường dây tải điện không có vỏ bọc cách điện, tiếp xúc trực
Vật dẫn điện
Vật cách điện Thanh kim
loại
Thanh nhựa
Trang 4 Trong các ví dụ về vật
dẫn điện,các em thấy đa số
kim loại dẫn điện tốt Vậy
trong kim loại dòng điện là
dòng chuyển dời có hướng
của hạt nào? Để trả lời câu
hỏi này chúng ta cùng
nghiên cứu phần tiếp theo
tiếp với không khí Giữa chúng không có dòng điện chạy qua không khí;
Hoạt động 3: Tìm hiểu dòng điện trong kim loại (11 phút)
Yêu cầu học sinh nhớ
lại cấu tạo nguyên tử, trả
lời câu hỏi: Trong nguyên
tử, hạt nào mang điện tích
dương? hạt nào mang điện
tích âm
Các nhà bác học đã phát
hiện và khẳng định rằng:
Trong kim loại có các
electron thoát ra khỏi
nguyên tử và chuyển động
tự do
Chiếu mô hình đơn giản
của đoạn dây kim loại
(hình 20.3 SGK), yêu cầu
học sinh quan sát và hoàn
thành câu C5
Trong nguyên tử, hạt nhân mang điện tích dương, các electron mang điện tích âm
Quan sát mô hình và trả lời câu C5:
II- Dòng điện trong kim loại.
1) Electron tự do trong kim loại
a) Kim loại là chất dẫn điện, nó được cấu tạo từ các nguyên tử
b) Trong kim loại có các êlectrôn thoát ra khỏi nguyên tử và chuyển động tự do các electron tự do
C5:
+ Vòng tròn nhỏ dấu (-) biểu diễn các electron
tự do
+ Vòng lớn có dấu (+) biểu diễn phần còn lại của nguyên tử Phần này mang điện tích dương vì khi đó nguyên
Trang 5 Chiếu mô hình 20.4, yêu
cầu học sinh quan sát và
hoàn thành câu C6
Qua đó em có kết luận gì
về dòng điện trong kim
loại?
Quan sát và hoàn thành câu C6
Hoàn thành kết luận: …
chuyển……
tử đang thiếu electron 2) Dòng điện trong kim loại
Electron mang điện tích âm bị cực âm đẩy,
bị cực dương hút
Kết luận:
Các electron trong kim loại dịch chuyển tạo thành dòng điện chạy qua nó
Hoạt động 4: Vận dụng.(6 phút)
Trình chiếu câu C7, C8,
C9 yêu cầu học sinh hoàn
thành
Hoàn thành câu C7, C8, C9
C7:
B Một đoạn ruột bút chì
C8:
C Nhựa
C9:
C.Một đoạn dây nhựa
Hoạt động 5: Củng cố hướng dẫn về nhà (2 phút)
Trình chiếu phần ghi
nhớ (SGK tr.57), yêu cầu
học sinh nhắc lại
Gọi 1 học sinh đọc
phần “có thể em chưa
biết”
Giao bài tập về nhà:
+ Học thuộc phần ghi nhớ
+ Làm bài tập: 20.1, 20.2,
20.3 trong SBT trang 21
Nhắc lại phần ghi nhớ
Đọc bài
Ghi nhớ: SGK tr.57
BTVN:
20.1, 20.2, 20.3 (SBT tr.21)
Trang 6………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………