Hướng dẫn giải bài tập Vật lí 10 Nâng cao: Phần 1

Dưới đây là phần 1 của cuốn Tài liệu Bài tập Vật lí 10 Nâng cao: Phần 1 do Lê Trọng Tường chủ biên. Mời các bạn tham khảo Tài liệu để biết được những dạng bài tập về động học chất điểm; động lực học chất điểm; tĩnh học vật rắn; các định luật bảo toàn; cơ học chất lưu; chất khí; chất rắn và chất lỏng; sự chuyển thể; cơ sở của nhiệt động lực học.

LE TRONG TUONG (Chu bien) Ll/ONG TAT OAT - LE C H A N HUNG PHAM OiNH THIET - BUI TRONG TUAN

Lfi TRONG TUONG (Chu bien) LUONG TAT DAT - Lfi C H A N HUNG PHAM DINH THI^T - BUI TRONG T U A N

Bai tap

VAT U10

Ndng cao

(Tdi bdn ldn thit tu)

NHA XUAT BAN GIAO DUG VIET NAM

Ban quyen thuoc Nha xuat ban Giao due Viet Nam

Ldi MOI BAIJ=

Cac em hoc sinh than men I Cuon Bai tap Vat ll 10 nang cao la mgt bo phan hihi cO cOa sach giao khoa Vat li 10 nang cao, no se giup cac em hoc tot han mon Vat ll Sach duac chia lam hai phan, mdi phan g6m cac chuang tuang umg vdi cac cht/ang cCia sach giao khoa Vat li 10 nang cao

Phan mot gom cac bai tapvi du va de bai Cac bai tap vi du

la nhumg bai tap.di^n hinh trong cac chuang nen duac trinh bay chi tiet Cac em co the tim thay phuang phap giai chung cho cac bai tap trong chuang do

Phan hai la cac hudng dan va ldi giai Cac em hay co gang tim each giai cac bai tap, dUng voi doc phan nay Hay xem lai bai hoc mdi khi chua tim ducfc each giai mot bai tap nao dd Ch! khi nao thuc su khdng tim dUdc each giai cac em mdi xem hudng din hoac ldi giai

Cudi mol chuang cd cac bai tap ve thi nghiem rat li thu, gan gui vdl ddi song hang ngay cQa chung ta Hay thuc hien cac thi nghiem trinh bay d day Cac so lieu do dac cOa chinh cac em cung se la nhumg bai tap hay

Chuc cac em hoc gioi va ngay cang yeu thich bo mdn Vatli

Cac tac gia

1 Hay m6 ta chuyin ddng cua chSft dilm

2 Tinh van tdc trung binh va tdc d6 trung binh cua chft dilm trong cac khoang thoi gian sau : 0 s - ^ l s ; 0 s - ^ 4 s ; l s - ^ 5 s ; 0 s - ^ 5 s

x(cm)M

Hinh 1.1

Bdi gidi

1 Trong khoang thod gian tur t = 0 s din t = 1 s, d6 thi chuyin ddng la m6t

dudng thang di I6n va lam mdt goc aj v6i true Ot Nhu vay ch^t dilm chuyin

ddng thing diu theo chilu duong cua true toa dd, tut vi tri cd toa dd bang 0 din vi tri ed toa dd bang 4 cm Van tdc cua ch& dilm bang :

4

V = tan ttj = — = 4 cm/s

TiJf luc t = 1 s din t = 2,5 s, dd thi la mdt duorng thang di xudng va lam mdt

goc a2 vdi true Ot Nhu vay chat dilm chuyin ddng diu theo ehilu nguoe lai, tctc

la theo chieu am cua true toa dd, tur vi tri x = 4 cm den vi tri x = - 2 em Van tdc

cua chat dilm la :

- 2 - 4 , ,

V = tana- = — = - 4 cm/s

Txt luc t = 2,5 s den liic t = 4 s, d6 thi la mdt dudng nam ngang song song vdi

true thdi gian, chat diem diing yen d vi tri cd toa do x = - 2 cm

Tu: liic t = 4 s din t = 5 s, dd thi la mdt dudng thang di ldn va lam mdt gdc a3

vdi true Ot Nhu vay chat dilm chuyin ddng thang deu theo chieu duofng eua true

toa do tit vi tri X = - 2 em den vi tri x = 0 em Van tde eua eh^t dilm la :

V t b = '• khoang thdi gian t2 - tj ^ - ^

Tdc dd trung binh dugc tinh theo cdng thtic :

T^-' -»-> u- u quang dudng di duoc Toe do tmng binh = — S;—— -—

khoang thdi gian a) Luc tj = 0 s thi Xj = 0 om ; luc t2 = 1 s thi X2 = 4 cm, hay la

At = t2 - tl = 1 s - 0 = 1 s

Dd ddi trong khoang thdi gian dd la :

Ax = X2 - X] = 4 - 0 = 4 cm Vay : ^tb = ^ = Y ^ "^ '^"^Z^-

Quang dudng di dugfc trong khoang thdi gian dd la :

As = |x2 - XJI = 4 - 0 = 4 cm

As vay : Tdc dd trung binh = — = 4 cm/s

b) Liic tj = 0 s thi Xj = 0 em ; luc t2 = 4 s thi X2 = - 2 cm

At = t 2 - t i = 4 - 0 = 4 s

Tilf tl = 0 s din tj = 1 s, quang dudng di dugc la Asi = |x2 - x 11 = |4 - 0| = 4 cm

Tuf t'l = 1 s den tj = 2 s, quang dudng di dugc la As2 = |0 - 4| = 4 em Tii t'{ = 2 s din t'l" = 2,5 s, quang dudng di duge la AS3 = 1-2 - 0| = 2 cm Ttr tj" - 2,5 s din t2 = 4 s, chat dilm diing lai d dilm x = - 2 cm, quang dudng di dugc la AS4 - 0

v a y quang dudng di dugc trong khoang thdi gian tuf ti = 0 s den t2 = 4 s la :

As = Asi + As2 + AS3 = 4 + 4 + 2 = 10 cm Tdc dd trung binh trong khoang thdi gian dd la :

At 4 d) Trong khoang thdi gian At = t2 - ti = 5 - 0 = 5 s, ta cd :

Ax = X2 - Xl = 0 - 0 = 0 cm Vtb = T = 0 c"^/s

As = Asi + As2 + AS3 + AS4 + Asg = 4 + 4 + 2 + 0 + 2 = 12 cm

A 1 0

Tdc dd trung binh = - — = -— =2,4 em/s

At 5

Bai 2

Mdt xe nho trugt trdn mang nghidng ddm khf Oign true toa dd Ox triing vdi

mang va cd ehilu duong hudng xudng phia dudi Biet rang, gia tdc cua xe khdng ddi

la 8 cm/s , va We xe di ngang qua gdc toa dd, van tdc cua nd la VQ = - 6 cm/Si

1 Vilt phuong tnnh chuyin ddng cua xe, l^y gdc thdi gian la liic xe di ngang

qua gdc toa dd

2 Hdi xe chuyin ddng theo hudng nao, sau bao lau thi xe dutng lai ? Luc dd

xe nam d vi tri nao ?

3 Sau dd xe chuyin ddng nhu the nao ? Hay tinh van tdc cua xe sau 3 s k l tur

luc diing lai Liic dd xe nam d vi tri nao ?

Bdi gidi

1 Phuong trinh chuyin ddng evia xe la phuong tnnh chuyin ddng thang biln

ddi diu vdi van tdc ban ddu VQ = - 6 em/s, gia tdc bang 8 em/s va vi tri ban ddu

XQ = 0 em Phuang trinh dd la :

X = - 6.t + - 8.t^ (1)

2

2 a) Xe chuyin ddng di ldn phia trdn theo ehilu am cua true Ox va diing lai

khi van tde bang khdng Ta cd :

v = Vo + at = - 6 + 8.t = 0 (2) Tut dd suyra:

3 a) Sau khi dat van tde bang 0 thi xe chuyin ddng nhanh ddn diu theo chilu

ngugc lai xudng phia dudi (chilu duong eiia true Ox)

b) van tde eua xe dugc tmh theo edng thiie (2) Sau 3 s kl tur Wc xe diing lai,

tlie la d thdi dilm t = 0,75 + 3 = 3,75 s, van tdc cua xe liic dd bang :

v = VQ + at = - 6 + 8.3,75 = 24 cm/s c) Liic dd vi tri ciia xe la :

X = - 6 3,75 + ^ 8.(3,75)2 = 33,75 cm

n - D ^ BAI

L l Trong mdt ldn thtt xe d td, ngudi ta xac dinh duge vi tri cua xe tai cac thdi dilm each nhau ciing mdt khoang thdi gian 1 s (xem bang dudi day)

Hay xac dinh van tdc trung binh cua d td :

a) Trong giay ddu tidn

b) Trong 3 gidy cudi ciing

e) Trong sudt thdi gian quan sat

9,2 2,0

20,7 3,0

36,8 4,0

57,5 5,0 1.2 Mdt ngudi tap thi due chay trdn mdt dudng thang Luc ddu ngudi dd chay

vdi vdn tdc trung binh 5 m/s trong thdi gian 4 min Sau dd ngudi a'y giam van tdc cdn 4 m/s trong thdi gian 3 min

a) Hdi ngudi dd chay dugc quang dudng bang bao nhidu ?

b) van tdc trung binh trong toari bd thdi gian chay bang bao nhieu ?

1.3 Mdt ngudi bed dgc theo chilu dai 50 m ciia bl boi hit 40 s, rdi quay lai vl chd xudt phat trong 42 s Hay xdc dinh van tdc trung binh va tdc dd trung binh : a) Trong ldn boi ddu ti6n theo chilu dai cua bl bod

b) Trong ldn boi vl

c) Trong sudt quang dudng di va vl

1.4 Hai d td ciing xud't phat tur Ha Ndi di Vinh, chile thii nhat chay vdi van tde trung binh 60 km/h, chile thii hai chay vdi van tdc trung binh 70 km/h Sau

1 h 30 min chile thii hai dufng lai nghi 30 min rdi tilp tuc chay vdi van tdc nhu trude Coi cac d td chuyin ddng tr6n mdt dudng thang

a) Bilu diln dd thi chuyin ddng cua hai xe tren cung mdt h6 true toa dd b) Hdi sau bao lau thi xe thii hai dudi kip xe ddu ?

c) Khi dd hai xe each Ha Ndi bao xa ?

1.5 Dd thi chuyin ddng cua mdt ngitdi di bd va mdt ngudi di xe dap duge bilu diln nhu Hinh 1.2!

a) Hay lap phuang trinh chuyin ddng cua tumg ngudi

b) Dua tr6n dd thi, xac dinh vi tri va thdi dilm hai ngudi gap nhau

c) Tur cdc phuang trinh chuyin ddng da thanh ldp d cdu a, tim vi tri va thdi' dilm hai ngudi gap nhau So sanh cac kit qua tim dugc d cdu a va b

Hinh 1.2

1.6 Lue 6 h, mdt doan tau tur Thanh phd Hd Chi Minh di Nha Trang vdi vdn tde

45 km/h Sau khi chay dugc 40 min thi tau dumg lai d mdt ga trong 10 min Sau dd lai tilp tuc chay vdi van td'e bdng lue ddu Liic 6 h 50 min, mdt d td

khdi hanh txt Thanh phd Hd Chi Minh di Nha Trang vdi vdn td'e 60 km/h

Coi chuyin ddng cua tau va d td la thang diu

a) Ve d6 thi chuyin ddng cua tau va ciia d td trfin ciing mdt hd true toa dd,

b) Can cii vao dd thi, xac dinh vi tri va thdi gian d td dudi kip doan tau e) Lap phuang trinh chuyin ddng cua tau va eiia d td k l tur lue dtd bat ddu chay va tim vi tri, thdi dilm d td dudi kip tau So sanh vdi kit qua tim dugc 6 cdu a va b

1.7 Luc 7 h, mdt d td chay tii Hai Phdng vl Ha Ndi vdi van tdc 60 km/h: Ciing luc, mdt d td chay tur Ha Ndi di Hai Phdng vdi van tdc 75 km/h Bilt Hai Phdng each Ha Ndi 105 km va coi chuyin ddng la thang

a) Lap phuang trinh chuyin ddng eua hai xe trfin cung mdt true toa dd, ldy gd'c tai Ha Ndi va chilu duang la ehilu tur Ha Ndi di Hai Phdng, va ldy luc

7 h lam gdc thdi gian

b) Tinh vi tri va thdi dilm hai xe gap nhau

c) Ve dd thi hai xe ti&n ciing mdt hinh Dura vao dd thi, xae dinh vi tri va thdi

dilm hai xe gap nhau So sanh vdi kit qua tinh duge d cau b

1.8 Mdt d td chay trdn mdt dudng thang vdi van tdc 25 m/s Hai gidy sau, vdn

td'e eiia xe la 20 m/s Hdi gia tdc trung binh ciia xe trong khoang thdi gian

dd bang bao nhidu ?

1.9 Mdt chdt dilm chuyin ddng trfen mdt dudng thang Liic t = 0, van td'e ciia nd

la 5 m/s ; liic t.= 4 s, van td'e eua nd la 21 m/s Hdi:

a) Gia tdc trung binh cua nd trong khoang thdi gian dd bang bao nhieu ? b) Ta ed thi tinh dugc van td'e trung binh ciia nd trong khoang thdi gian dd nhd eae sd lidu tr6n dugc khdng ? Giai thich

1.10 Mdt electron chuyin ddng trong dng den hinh eua mdt may thu hinh Nd

tang td'e diu dan tur van tdc 3.10 m/s din van tdc 5.10 m/s trtn mdt doan

dudng thang bang 2 cm Hay tinh :

a) Gia tdc cua dlectron trong chuyin ddng dd

b) Thdi gian Electron di hit quang dudng dd

~1.11 Mdt d td chay diu tr6n dudng thang vdi van td'e 30 m/s vugt qua tdc do cho

phep va bi canh sat giao thdng phat hien Chi sau 1 s khi d td di ngang qua mdt eanh sat, anh nay phdng xe dudi theo vdi gia tde khdng ddi bang 3 m/s a) Hdi sau bao lau thi anh eanh sat dudi kip d td ?

b) Quang dudng anh di dugc la bao nhidu ?

1.12 Mdt tau thuy tang tdc diu dan tii 15 m/s din 27 m/s tren mdt quang dudng

thang dai 70 m Hay xac dinh :

d) Gia tdc eiia tau

b) Thdi gian tau chay

1.13 Mdt d td chay trSn mdt con dudng thang vdi van tdc khdng doi la 40 km/h

Sau mdt gid, mdt d td khac dudi theo voi van td'e khdng ddi tir ciing dilm xudt phat va dudi kip d td thu" nhdt sau quang dudng 200 km

a) Tinh vdn tde eua d td thii hai

b) Giai bai toan bang dd thi

1.14 Mdt vdt chuyin ddng thang cd van tdc la 5,2 m/s Hdi van tdc ciia nd sau

2,5 s bang bao nhi6u, nlu :

a) Gia tdc cua nd bang 3 m/s ?

b) Gia td'e cua nd bang - 3 m/s ?

1.15 Vdn td'e ban ddu cua mdt vat chuyin ddng dge theo true Ox la - 6 cm/s khi

nd d gd'c toa dd Bilt gia tdc ciia nd khdng ddi la 8 cm/s , hay tfnh :

a) Vi tri ciia nd sau 2 s

b) Vdn tdc ciia nd sau 3 s

1.16 Mdt electron ed vdn tdc ban ddu la 3.10^ m/s Ndu nd chiu mdt gia tdc bang

8.10^'^m/s2thi:

a) Sau bao ldu nd dat duge vdn tdc 5,4.10^ m/s ?

b) Quang dudng nd di dugc la bao nhidu trong khoang thdi gian dd ?•

1.17 Mdt may bay phan luc khi ha canh cd vdn tdc tilp ddt la 100 m/s Bilt rang

d l giam td'e dd, gia tde cue dai cua may bay cd thi dat dugc bang - 5 m/s a) Tfnh thdi gian nhd nhdt cdn dl may bay diing han lai kl tuf luc tilp ddt b) Hdi may bay nay ed thi ha eanh an toan trdn mdt dudng bang dai 0,8 km dugc khdng ?

1.18* Mdt ban hge sinh tung mdt qua bdng eho mdt ban khae d trdn tdng hai cao

4 m Qua bdng di ldn theo phuang thang dung va ban nay gia tay ra bat duge qua bdng sau 1,5 s

a) Hdi vdn td'e ban ddu cua qua bdng la bao nhidu ?

b) Hdi vdn tde eua qua bdng liic ban nay bat duge la bao nhidu ?

1.19 Mdt ngudi nem mdt qua bdng tuf mat ddt ldn cao theo phuang thing diing vdi

van tdc 4 m/s

a) Hdi khoang thdi gian giiJa hai thdi dilm ma van tdc cua'qua bdng cd cung

dd ldn bang 2,5 m/s la bao nhidu ?

b) Dd cao liic dd bang bao nhidu ?

1.20* Mdt vat rod tu do, trong giay cudi cung rod duge 34,3 m Tfnh thdi gian tur

liic bat ddu red dd'n luc cham ddt

1.21 Ngudi ta tha mdt hdn da tur mdt cita s6 d dd cao 8 m so vdd mat ddt (vdn td'e

ban ddu bang khdng) vao dung liic mdt hdn bi thep rod tuf trdn mai nha xud'ng di ngang qua vdd vdn tde 15 m/s Hdi hai vdt cham ddt each nhau mdt khoang thdi gian bang bao nhidu ? Bd qua stie can ciia khdng khf

1.22* Dl bid't dd sau ciia mdt cai hang, nhiing ngudi tham hilm tha mdt hdn da tut

midng hang va do thdi gian tur liic tha din liic nghe thdy tilng vgng cua hdn

da khi cham ddt Gia sit ngudi ta do dugc thdi gian la 13,66 s Tfnh dd sdu eua hang Ld'y gia tdc trgng trudng g = 10 m/s^ va van tde am trong khdng khflavam = 340m/s

1.23* Mdt hdn bi dugc tha red tu do, van tdc ban ddu bang 0 Ggi Si la dd ddi ciia

hdn bi sau giay ddu tien

a) Hay tfnh dd ddi cua hdn bi theo Sj trong nhiing khoang thdi gian bang nhau lidn tilp va bang 1 s

b) Hay tinh hidu cua cae dd ddi thue hidn trong nhihig khoang thdi gian bang nhau lidn tilp, bang 1 s va nghidm lai rang hidu dd bang mdt sd' khdng ddi va bdng 2si

1.24 Luc trdi khdng cd gid, mdt may bay bay tii dia dilm A dd'n dia dilm B theo

mdt dudng thing vdd vdn tde khdng ddi 100 m/s hit 2 h 20 min Khi bay trd lai, gap gid ndn tii B vl A may bay bay hit 2 h 30 min Xac dinh van td'e cua gid

1.25 Trdn mdt con sdng chay vdd van tdc khdng ddi 0,5 m/s, mdt ngudi bod ngugc

ddng 1 km rdi ngay lap tiic bed quay trd lai vl vi trf ban ddu Hdi thdi gian bod eua ngudi dd la bao nhidu ? Bid't ring, trong nudc lang ngudi dd boi vdd van tdc 1,2 m/s Hay so sanh vdd thdi gian ngudi dd ed thi bod dugc trong ddng sdng lang ydn (khdng chay)

1.26 Mdt phi edng mudn may bay cua minh bay vl hudng Tay trong khi gid thdi

vl hudng Nam vdd van tde 50 km/h Bilt rang khi khdng ed gid, van td'e cua may bay la 200 km/h

a) Hdi phi edng dd phai lai may bay theo hudng nao ?

b) Khi dd vdn td'e eua may bay so vdd mat ddt la bao nhidu ?

1.27 Mdt d td chay vdi vdn tde 50 km/h trong trdi mua Mua roi theo phuofng

thing diing Trdn cita kfnh bdn cua xe, cdc vdt mua roi lam vdi phuang thing dung mdt gdc 60°

a) Xac dinh van tdc ciia gigt mua ddi vdi xe d td

b) Xac dinh van td'e cua gigt mua dd'i vdi mat ddt

1.28 6 td A chay thing vl hudng Tdy vdi vdn tdc 40 km/h 6 td B chay thing vl

hudng Bdc vdd van tdc 60 km/h Hay xae dinh van tdc ciia d td B ddi vdi ngudi ngdi trdn d td A

1.29 Mdt nhdm hgc sinh lam thf nghidm chuyin ddng eua mdt xe trugt trdn mdt

mang nghidng ddm khf Mang nghidng mdt gdc so vdi mat nam ngang Van tdc

tlie thdi cua xe duge ghi nhd mdt cam biln quang didn ndi vdi mdt may hiln thi Trong mdt ldn thf nghidm, nhdm hge sinh nay da ghi dugc kit qua sau: Toa dd (cm)

van tdc (m/s)

20 0,386

40 0,560

60 0,687

80 0,791

100 0,884 Hay tfnh gia tdc ciia xe vdd gia thilt xe chuyin ddng nhanh ddn diu

1.30 Ngudi ta lam thf nghidm do gia td'e rod tu do cua mdt hdn bi thep Sii dung

mdt bd phdn do vdn tdc ndi d bai tdp 1.29 dl do van tdc hdn bi rod d eudi

13

nhung quang dudng khac nhau Cac kit qua thf nghiem dugc ghi trong bang sau :

Chat dilm chuyin ddng

A nhanh ddn diu rdi cham ddn diu theo ehilu duang cua true Ox

B nhanh ddn diu rdi cham dan diu theo ehilu dm eua true Ox

C cham ddn diu rdi nhanh ddn diu theo chilu duong cua true Ox

D chdm ddn diu rdi nhanh ddn diu theo chieu am eua true Ox

E cham dan diu theo ehilu duang rdi nhanh ddn diu theo ehilu am eua true Ox

1.32 Hai xe A va B chuyin ddng trdn ciing

mdt dudng thing, xudt phat tii hai vi

tri each nhau mdt khoang bang / Dd

thi van tdc theo thdi gian eua chiing

duge bilu diln trdn mdt he true toa

dd la hai dudng song song (Hinh 1.3)

cau nao sau day la diing ?

A Trong khoang thdi gian tii 0 - ti,

hai xe chuyin ddng diu

B Trong khoang thdi gian tuf 0 - ti,

hai xe chuyin ddng cham ddn diu

C Trong khoang thdi gian tii 0 - t],

hai xe chuyin ddng nhanh ddn diu

V (m/s)' I

Hinh 1.3

D Hai xe cd cung mdt gia tdc

E Hai xe ludn ludn each nhau mdt khoang cd dinh, bang /

1.33 Mdt thang may chuyin ddng khdng van tdc ban ddu tur mat ddt di xud'ng mdt

gilng sau 150 m Trong 2/3 quang dudng dau tien, thang cd gia tdc 0,5 m/s ; trong 1/3 quang dudng sau, thang chuyin ddng cham ddn diu cho din khi dtmg hin d day gilng

van tdc cue dai ma thang may dat dugc la gia tri nao sau day ?

A 5 m/s B 10 m/s C 30 m/s

D 25 m/s E 40 m/s

1.34 Ciing bai tap trdn, hdi gia tri nao eua gia td'e trong giai doan sau la diing ?

(Chgn chilu duong true Ox hudng xudng dudi)

1.35 Trong mdt thf nghidm xe lan tren mang nghieng, ngudi ta da ghi duge vi tri

cua xe tai cac thdi dilm khac nhau trong bang sau day :

B 0,4 12,0

C 0,8 21,0

D 1,2 28,5

E 1,6 34,5

G 2,0 39,0

H 2,4 42,0

a) Hay xac dinh gdn diing van tdc tiie thdi eiia xe tai eac vi trf B, C, D,

E va G

b) Tfnh gia td'e trung binh trong nhung khoang thdi gian 0,4 s

Em ed nhan xet gi vl chuyin ddng nay ?

1.36 Trong mdt thf nghidm trdn mang nghieng eua dem khf, vi tri eiia xe trugt

dugc ghi lai sau cac khoang thdi gian diu dan 20 ms (1 ms la 1 miligiay, bang 0,001 s) trong bang sau :

15

1.37 Mdt chat dilm chuyin ddng trdn mdt dudng trdn ban kfnh 5 em Tdc dd gdc

eua nd khdng ddi, bang 4,7 rad/s

a) Ve quy dao eua nd

b) Tfnh tdn sd va chu ki quay cua nd

e) Tfnh td'e dd dai va bilu diln vecta vdn tdc tai hai dilm trdn quy dao each nhau 1/4 chu ki

1.38 Mdt ehdt dilm chuyin ddng diu trdn mdt quy dao trdn, ban kfnh 0,4 m Bilt

rang nd di dugc 5 vdng trong mdt gidy Hay xac dinh tde dd dai va gia tdc hudng tdm eua nd

1.39 Xac dinh gia tdc hudng tdm cua mdt ehdt dilm chuyin ddng trdn mdt dudng

trdn ban kfnh 3 m, tde dd dai khdng ddi bang 6 m/s

1.40 Dl chudn bi bay trdn cac con tau vii tru, cac nha du hanh phai luydn tdp

trdn may quay li tam Gia sit ghi ngdi d each tdm cua may quay mdt

khoang 5 m va nha du hanh chiu mdt gia tdc hudng tdm bang 7 ldn gia tdc trgng trudng g Hdi:

a) Td'e dd dai cua nha du hanh bang bao nhidu ?

b) Td'e dd gdc bang bao nhidu (tfnh ra vdng/phut) ?

1.41 Tii trudng cd thi budc mdt hat mang didn chuyin ddng theo mdt quy dao trdn

Gia sit trong tur trudng, mdt dlectron cd gia tdc hudng tdm la 3,5.10 m/s Hdi td'e dd dai cua nd bang bao nhidu nlu ban kfnh quy dao bang 15 em ?

1.42 Trong hd quy chid'u gin vdd tdm Trai Ddt, Trai Ddt quay mdt vdng xung

quanh true Bdc - Nam hd't mdt ngay ddm Coi Trai Ddt la mdt qua edu bdn kfnhRj) = 6400km

a) Tfnh td'e dd dai eua mdt dilm nam d xfeh dao, va cua mdt dilm d vi dd 45° Bdc

b) Trung tam phdng tdn l&a vu tru eua chau Au ddt d Ku-ru, Guy-an (thudc Phap) nam gdn xfeh dao Hdi vdd If do vdt If nao, ngudi ta lai chon vi tri dd?

c) Phai phdng tdn lita vii tru theo hudng nao dl ed lgi nhdt vl vdn tdc ?

1.43 Khi lam thf nghidm vl ddng hgc, ban Vdn da ghi dugc bang sd lidu va d6 thi

dudi ddy (Hinh 1.4) Hay trinh bay va giai thich hai each xac dinh gdn dung vdn td'e tiic thdi cua vdt chuyin ddng tai thdi dilm t = 0,2 s

ghi duge sd lidu rdi ve dd

thi nhu Hinh 1.5 Mdi

dudng thing trdn dd thi

DONG LUC HOC CHAT D I € M

I - BAI TAP VI DU

Bail

Mdt vdt cd khd'i lugng m = 2 kg,

chuyin ddng dudi tae dung cua mdt luc

keo F]j biln ddi theo thdi gian, va mdt

lue can Fj, ed dd ldn khdng ddi la 2 N

Dd thi van td'e eua vat nhu trdn

Hinh 2.1 "

Hay ve dd thi bilu didn su bid'n

thidn eua dd ldn luc keo theo thdi gian

Bdi gidi

Theo dinh luat II Niu-tan :

dodd F,,-ma + Fc (1)

Trong 2 giay ddu, dd thi van tde

la mdt doan thing dd'c ldn, vat chuyin

ddng nhanh ddn diu vdd gia tdc :

Trong 4 giay cudi, dd thi van tdc la doan thing ddc xud'ng, vat chuyin ddng chdm ddn diu vdi gia tde :

a = Av 0 -= -0,5 m/s

At 4 Theo edng thiic (1), ta ed:

ma sdt trugt giiia vdt m2 va mat ban diu

la |u = 0,2 Ngudi ta giii cho hd ddng ydn,

rdi truyin cho rh2 mdt van tdc ban ddu

VQ cd hudng nhuhinh ve Hay chgn cau

md ta dung vl chuyin ddng eiia vat 1 :

A vat 1 chuyin ddng chdm ddn diu ldn trdn, dd'n mdt dd cao nhdt dinh, rdi chuyin ddng nhanh ddn diu xud'ng dudd

B Vdt 1 chuyin ddng diu ldn phfa trdn

C Vdt 1 chuyin ddng cham ddn diu ldn trdn din mdt dd cao nhdt dinh rdi dumg lai

D Cd thi xay ra mdt trong 3 kha nang ndi trdn, tuy thudc vao dd ldn cua Vg

Ggi y:

Khi lam loai bai trac nghidm, cdn vdn dung kiln thiic da hgc dl nhanh chdng loai trii nhiing phuang an tra ldi sai va lua chgn phuang dn dung Trong bai nay : Sau khi vdt 2 duge truyin vdn tdc VQ, trgng luc Pj (hudng xud'ng dudi) va Fms (hudng sang phai) diu cd tdc dung can trd chuyin ddng eua hd Vdy hd khdng thi chuyin ddng diu dugc Ta loai ngay cdu B

Cdu A va cdu C diu cd y ddu diing (hd chuyin ddng chdm ddn diu) Sau khi

hd diing lai, trgng luc Pi cd xu hudng keo vdt 1 di xud'ng va keo vat 2 di sang bdn

phai Lue ma sat lue nay se hudng sang trai dl can trd chuyin ddng eua hd Di lua

chgn giiia eac kha nang A va C ta phai so sdnh Pi vdd gia tri cue dai F^j^ cua lUc

ma sdt nghi:

Pl = mig = 0,5.9,8 = 4,9 N F^, = nm2g = 0,2.0,8.9,8 = 1,57 N

Vdd sd lidu cua bai nay ta dd dang thdy Pi > F^,^ Vdy, sau giai doan chuyin

ddng cham ddn diu, hd khdng dumg lai ma se chuyin ddng nhanh ddn diu theo ehilu ngugc lai, A dung

(Ne'u sd lidu trong ddu bai ddn dd'n Pi < Fn,^ thi C diing)

Trong cdc ldp ludn tren, ta thdy dd ldn cua VQ khdng anh hudng ddn chilu hudng didn biln cua hidn tugng, vay ta loai D

Bai 3

Mdt chid'c ban trdn ban kfnh

R = 35 cm, quay quanh true thing diing

vdi vdn tdc gdc co = 3 rad/s

Hdi ta cd thi dat mdt vat nhd trdn

vung nao cua ban ma vat khdng bi vang

ra xa tam ban ? Hd sd ma sat nghi giiia

d ddy r la khoang each tii vat din tam ban, Hinh 2.4

Tuf dd : m(o\ < |a„mg

II - Bi BAI

2.1

2.2

Hay xac dinh luc do vdt nang lam cang

cac ddy AC, AB Cac sd lidu eho trdn

Hinh 2.5

Chgn edu dung

Khi dang di xe dap trdn dudng ndm

J ngang, nlu ta ngumg dap, xe vdn di tilp

chii chua ditng ngay Dd la nhd

A trgng lugng cua xe

B luc ma sat

C qudn tfnh eua xe

D phan luc cua mat dudng

2.3 Giai thfch tac dung cua day an toan trdn xe d td

2.4 Giai thfch tdc dung cua cae dudng bang trdn san bay dd'i vdi vide cdt eanh va

ha canh cua may bay

2.5 Rdt khd ddng dinh vao mdt tdm van mdng va nhe Nhung nlu ta dp mdt vdt na,o dd vao phfa bdn kia tdm van thi lai ed thi dl dang ddng dugc dinh

Vi sao ?

2.6 Chgn cdu phat bilu dung

A Nd'u khdng ed lue tde dung vao vdt thi vdt khdng chuyin ddng dugc

B Nd'u thdi khdng tdc dimg luc vao vat thi vat dang chuyin ddng se dumg lai

C vat nhdt thid't phai chuyin ddng thso hudng ciia lue tac dung

D Nd'u cd luc tde dung ldn vat thi van td'e cua vat bi thay ddi

2.7 Mdt qua bdng cd khd'i lugng 0,2 kg bay vdi van tdc 25 m/s din dap vudng gdc vdi mdt biic tudng rdi bi bat trd lai theo phuang cii vdi van tdc 15 m/s Khoang thdi gian va cham bang 0,05 s Tfnh luc cua tudng tac dung ldn qua bdng, coi lue nay la khdng ddi trong sud't thdi gian tae dung

2.8 Luc Fl tac dung ldn mdt vat trong khoang thdi gian 0,8 s lam van tdc ciia nd thay ddi tit 0,4 m/s din 0,8 m/s Luc khac F2 tde dung ldn nd trong khoang thdi gian 2 s lam vdn td'e cua nd thay ddi tur 0,8 m/s din 1 m/s (Fi va Fj ludn ciing phuang vdd chuyin ddng)

p a) Tinh ti sd — , bilt rang eae luc nay khdng ddi trong sudt thdi gian tae dung

F2 b) Nd'u luc F2 tde dung ldn vdt trong khoang thdi gian 1,1 s thi vdn tdc eua vdt thay ddi thi nao ?

21

2.9 isidt lue tac diing vao mdt vdt trong khoang thdi gian 0,6 s lam vdn tdc cua

nd thay ddi tur 8 cm/s din 5 cm/s (luc ciing phuong vdi chuyen ddng) T i ^

dd, tang dd ldn cua lue ldn gdp ddi trong khoang thdi gian 2,2 s nhung vdn giii nguydn hudng eua lue Hay xae dinh vdn tde cua vdt tai thdi dilm cudi 2.10 Mdt lue F truyin eho vdt ed khdi lugng mi mdt gia tdc bang 8 m/s , truyin

cho mdt vdt khac ed khdi lugng m2 mdt gia tde bang 4 m/s N l u dem ghep hai vdt dd lai thanh mdt vdt thi lue dd truyin cho vdt ghep mdt gia tdc bang bao nhidu ?

2.11 Mdt vdt cd khdi lugng 3 kg dang chuyin ddng thing diu vdi vdn tdc VQ = 2 m/s thi chiu tde dung eua mdt luc 9 N ciing chilu vdi VQ Hdi vdt se chuyin ddng

10 m tilp theo trong thdi gian la bao nhidu ?

2.12 Mdt vdt khdi lugng m = 0,5 kg chuyin ddng nhanh ddn diu vdd vdn tde ban ddu VQ = 2 m/s Sau thdi gian t = 4 s, nd di duge quang dudng s = 24 m Bilt rang vdt ludn chiu tac dung cua lue keo Fk va luc can FJ = 0,5 N

a) Tfnh dd ldn cua luc keo

b) Nd'u sau thdi gian 4 s dd, luc keo ngiing tac dung thi sau bao ldu vdt se dumg lai ?

2.13 Mdt vdt nhd khdi lugng 2 kg, luc ddu dting ydn Nd bat ddu chiu tac dung ddng thdi eua hai luc Fi = 4 N va F2 = 3 N Gdc giiia Fi va F2 la 30°

Tfnh quang dudng vat di dugc sau 1,2 s

2.14 Hgp lue tae dung ldn mdt

xe d td bid'n thidn theo dd

thi d Hinh 2.6 Bilt xe cd

khdi lugng 2 tdn, van td'e

ban ddu bang 0 Ve dd thi

vdn tdc cua xe

-200 f

Hinh 2.6

2.15 Hai ngudi keo mdt sgi ddy

theo hai hudng ngugc

nhau, mdi ngudi keo mdt

lue 50 N Hdi sgi ddy cd diit hay khdng nlu nd chi chiu duge luc cang tdi da

l a 8 0 N ?

2.16 Tfnh gia tde rod tu do d dd cao 5 km va d dd cao bang nita ban kfnh Trai Ddt

Cho gia tdc rod tu do d mat ddt la g = 9,80 m/s^, ban kfnh Trdi Ddt la

R = 6400km

2.17 Hay tra cliu cdc bang dii lidu d phu luc 2 cua SGK dl tfnh dd ldn cua lue hdp

ddn giiia Mat Trdi va Trdi Ddt

2.18 Nlu bdn kfnh cua hai qua cdu ddng chdt va khoang each giiia tam cua

ehung cung giam di 2 ldn, thi lue hdp ddn giiia chung thay ddi nhu thd' nao ?

4 ^

(Qua cdu ban kfnh r cd thi tfch la V = - nr)

3

A Giam 8 ldn B Giam 16 ldn

C Tang 2 ldn D Khdng thay ddi

2.19* Lue hut cua Trai Ddt da^vao mdt vat khi vat d mat ddt la 45 N, khi vdt d dd

cao h la 5 N Chgn gia tri diing cua h :

A 3R B 2R C 9R D ^R (R la ban kfnh Trdi Ddt)

2.20 Cdc gigt mua rod dugc xud'ng ddt la do nguydn nhan nao sau day ?

A Qudn tfnh B Luc hdp ddn ciia Trai Ddt

' C Gid: D Luc ddy Ae-si-met eiia khdng khf

2.21 Khoang each trung binh giiia tam Trdi Ddt va tdm Mat Trang bang 60 Idh

ban kfnh Trai Ddt Khdi lugng Mat Trang nhd hon khdi lugng Trai Ddt

81 ldn Tai dilm nao trdn dudng thing ndi tam eua chiing, lue hut cua Trai Ddt va eua Mat Trang tac dung vao mdt vat can bang nhau ?

2.22 Mdt tdn lura vu tru dang d each tam Trai Ddt 1,5.10^ km Luc hdp ddn cua Trdi Ddt tdc dung ldn nd d vi tri dd nhd hon so vdd d mat ddt bao nhieu ldn ? Cho ban kfnh Trai Ddt R = 6 400 km

2.23 Mdt qua bdng nem theo phuang ngang vdd vdn td'e ddu vg = 25 m/s va rod

xudng ddt sau t = 3 s Hdi qua bdng da dugc nem tur dd cao nao va tdm nem

xa eua qua bdng la bao nhidu ? Bd qua luc can eua khdng khf

2.24 Mdt may bay bay vdd vdn tdc khdng ddi VQ theo phuang ndm ngang d dd cao

h so vdd mdt ddt va tha mdt vdt

a) Nlu h = 2,5 km ; VQ = 120 m/s ; hay :

+ Ldp phuong trinh quy dao cua vat

+ Xac dinh thdi gian tii liic tha vat din luc vat cham ddt Tim quang dudng /

vat di duge theo phuang nam ngang ke tii liic dugc tha cho tdi khi cham ddt b) Khi h = 1000 m, hay tfnh VQ dl / = 1500 m

Bd qua anh hudng cua khdng khf

Vo

J ^

Hinh 2.7

a

2.25* Tit mdt dilm d dd cao h = 18 m so vdd mat

ddt va each tudng nha mdt khoang / = 3 m,

ngudi ta nem mdt hdn sdi theo phuang

nam ngang vdi vdn td'e ban ddu Vg Trdn

tudng ed mdt ciia sd ehilu cao a = 1 m,

mep dudd eua cita each mat ddt mdt khoang

b = 2 m (Hinh 2.7)

Hdi gid tri cua VQ phai nam trong gidd han

nao dl hdn sdi lgt qua cita sd ? Bd qua bl

day eua biic tudng

2.26 Tii mdt dinh thdp cao 12 m so vdd mat ddt, ngudi ta nem mdt hdn da vdi vdn tdc ban ddu Vg = 15 m/s, theo phuang hgp vdd phuang nam ngang mdt gdc

a = 45° Xae dinh phuang, chilu, dd ldn eua vdn tdc hdn da khi nd cham ddt Bd qua luc can cua khdng khf

2.27 Hai Id xo A va B cd chilu dai tu nhidn

bang nhau duge bd tri nhu Hinh 2.8

Dd cung cua Id xo A la 100 N/m Khi Hinh 2.8

keo ddu tu do eiia Id xo B ra Id xo A

dan 5 em Id xo B dan 1 em Tfnh dd

cung cua Id xo B

2.28 Hai Id xo Li, L2 ed dd ciing ki, k2 dugc mdc vao nhau

(Hinh 2.9)

Nlu keo ddu C ra bdng mdt luc F, hd Id xo dan mdt doan

Al Ngudi ta ggi Id xo ma khi bi keo ra vdd luc F ciing bi

dan mdt doan A/ nhu hd tren la Id xo tuang duang vdi hd

trdn Tfnh dd ciing k cua Id xo dd

2.29 Mdt Id xo ed cdc vdng gidng hdt nhau, ed chilu dai tu

nhidn la /g = 24 em, dd ciing la k = 100 N/m Ngudi ta cat

B

A / w / / /

Id xo ndy thanh hai Id xo cd chilu dai tu nhidn /i = 8 cm, /2 = 16 cm Tfah

dd Cling kl, k2 eua mdi Id xo tao thanh

2.30 Theo dinh luat UI Niu-tan, luc va phan luc cd dd 1<^ bang nhau Vay ma khi

hai ngudi thi keo eo, vdn cd ngudi thang va ngudi thua Vi sao vay ?

2.31 Mdt xe tai chd mdt edi hdm, chay trdn mat dudng nam ngang Trong mdi

trudng hgp sau day, hay chi rd san xe ed tde dung luc ma sat nghi ldn hdm

khdng ? Nlu cd, thi lue dd phu thudc vao nhiing gi va cd chilu thi nao ?

- X e dung ydn

- Xe chuyin ddng nhanh ddn diu

- Xe chuyin ddng cham ddn diu

- Xe chuyin ddng thing diu

2.32 Mdt cai hdm khdi lugng m = 20 kg dat trdn san"

nha Ngudi ta keo hdm bdng mdt lue F hudng

chlch ldn trdn va hgp vdd phuang nam ngang

mdt gdc a = 20? nhu tren Hinh 2.10 Hdm _ _ , „ „ „ , _ _ _ _ ^

2.33 Mdt mdu gd ed khdi lugng m = 250 g dat trdn san nha ndm ngang Ngudi ta

truyin cho nd mdt van td'e tiic thdi Vg = 5 m/s

Tfnh thdi gian dl mdu gd diing lai va quang dudng nd di dugc cho tdd liic dd

Hd sd ma sat trugt gifla mdu gd va san nha la |Xt = 0,25

Cdc ddp sd nay cd phu thudc m khdng ?

2.34* Mdt doan tdu dang chuyin ddng vdd van tdc khdng ddi Vg thi mdt sd toa

cud'i (chiim — khdi luong doan tau) bi cdt khdi doan tau Hdi khi cac toa dd

4 •

dfing lai thi vdn td'e cua cdc toa d phdn ddu la bao nhidu ? Bid't ring luc keo

doan tdu khdng ddi; hd sd ma sat lan H; gifia dudng ray vdd mgi phdn eua

doan tau la nhu nhau va khdng ddi

2.35 Mdt mdu gd (vat 1) dat trdn ddu B cua mdt tdm van AB (vdt 2) Liic ddu,

chiing dfing ydn trdn mat ban nam ngang (Hinh 2.11)

25

J M M I i l l l \rT77777777777777777

a) Nlu keo tdm vdn bang mdt luc F

khdng ldn ldm, mdu gd se chuyin

ddng cung vdd tdin vdn

- Luc nao da lam cho mdu gd chuyin '" '

tfi trang thai dfing ydn sang trang thdi

chuyin ddng so vdi mat ban ?

- Vi sao mdu gd vdn dfing ydn so vdd tdm van ?

b) Nlu lue F du ldn, mdu gd se chuyin ddng so vdd tdin van va so vdi mat ban Em hay lam thf nghidm nhu d Hinh 2.11 rdi rfit ra nhdn xet:

- Mdu gd chuyin ddng so vdi mat ban theo ehilu nao ? Lue nao lam cho mdu gd chuyin ddng theo ehilu dd ?

- Mdu gd chuyin ddng so vdd tdm van theo chilu nao ? Vi sao mdu gd chuyin ddng theo chilu dd ?

2.36 Mdt qua edu nhd budc vao mdt ddu

ddy treo vao trdn eua mdt toa tau kfn

Ngudi d trong toa tau thdy : d trang

thai cdn bang, day treo nghieng so vdd

phuang thing dfing (Hinh 2.12) Dua

vao chilu lech eua day treo, ta bilt dugc

dilu gi sau day ?

A Tau chuyin ddng vl phfa nao

B Tau chuyin ddng nhanh ddn hay chdm ddn

C Tau chuyin ddng nhanh hay cham

D Gia tdc cua tau hudng vl phfa nao

2.37 Mdt may bay thue hidn mdt vdng bay trong mat phing thing dfing Bdn kfnh vdng bay la R = 500 m, vdn tde may bay ed dd ldn khdng ddi v = 360 km/h Khdi lugng cua ngudi phi cdng la m = 75 kg Xac dinh lure nen eua ngudi phi edng idn ghi ngdi tai dilm cao nhdt va dilm thdp nhdt eua vdng bay (d dilm cao nhdt, ddu eua ngudi phi cdng hudng xudng ddt, ghi d bdn trdn)

2.38 Mdt vdt duge dat d mep mdt chile ban xoay Hdi sd vdng quay trong 1 s eua ban bang bao nhidu thi vat se vang ra khdi ban ? Cho bilt ban hinh trdn ed ban kfnh r = 0,4 m, hd sd ma sat nghi bdng 0,4 vd g = 10 m/s^

r77T77?777777777777777777777

Hinh 2.12

2.39 Trong thilt bi b Hinh 2.13, binh Mnh

tru cd bdn kfnh r = 10 em Ta dl mdt

vdt nhd dp vao thanh trong cfia binh

Hd sd ma sdt nghi gifia thanh binh va

vdt la Jin = 0,3 Hdi sd vdng quay

trong mdt phut cua binh hinh tru phai

nhu thi nao dl vdt bam dugc vao

thanh binh ma khdng bi rod

Hinh 2.13

2.40 Dudd tdc dung cua mdt luc cd dd ldn khdng ddi, mdt vdt cd thi chuyin ddng

diu duge khdng ?

2.41 Mdt vat nhd dat trdn mdt mdng nghidng MN khd dai hgp vdd mat phing nam

ngang mdt gdc a = 20° Hd sd ma sdt nghi va ma sat trugt gifia vdt va mdng

nghidng diu cd tri sd la ^ = 0,2 ,

Ta truyin cho vdt mdt vdn tdc ban ddu Vg nhu trdn Hinh 2.14 Trong eac edu

sau ddy, cau nao la dfing ?

A vat chuyin ddng diu do quan tfnh

B vat chuyin ddng cham ddn diu ldn phfa N

din mdt dd cao nhdt dinh rdi chuyin ddng

nhanh ddn diu vl M

C vat chuyin ddng cham ddn diu ldn phfa N

dd'n mdt dd cao nhdt dinh rdi dumg lai

D Cd thi xay ra mdt trong cac kha nang trdn

ddy, tuy thudc vao dd ldn cua Vg

2.42* Trong thf nghidni d Hinh 2.15a, ta dung bd rung do thdi gian dl ghi lai

nhiing quang dudng vdt di dugc sau nhiing khbang thdi gian x = 0,04 s

Khi a = 20°, ta cd cdc chdm trdn bang gidy nhfi Hinh 2.15b (Con sd dudd

mdi chfl chi vach chia theo milimet, khi ta dp vach sd 0 cua thudc do vao A)

Khi a = 42°, ldm tuong tu nhu trdn, ta dugc kit qua ehi ra trdn Hinh 2.15e

Tim hd sd ma sdt trugt ^ gifia mat phang nghidng va vdt

Hinh 2.14

27

Hinh 2.15

R

V

88

2.43 Trong ea hd d Hinh 2.16, khdi

lugng eua hai vdt la mi = 200 g,

m2 = 300 g, he sd ma sdt trugt

gifla vat 1 va mat ban la jij = 0,2

Hai vat dugc tha ra cho chuyin

ddng vao Ific vat 2 each mat dat

777777777777777777777777777777777777777:^rrrr7777:777777>

Hinh 2.16

Is

b) Tfnh lue cang cua day khi hai vat dang chuyen ddng

c) Kl tfi Ific vat 2 cham ddt, vdt 1 cdn chuyin ddng thdm dugc mdt doan dai bao nhieu ?

2.44 Trong hd d Hinh 2.17, khd'i lugng cua hai vdt la

mi = 1 kg ; m2 = 2 kg Dd cao lue ddu cua hai vdt

chdnh nhau h = 1 m Hdi sau bao nhidu lau k l

tfi khi bat ddu chuyin ddng thi hai vat d vi tri

ngang nhau ?

2.45 Trong hd d Hinh 2.18, ta cd :

mi = 500 g ; a = 30° ; eac he sd ma sat trugt va ma sat nghi gifla

vdt 1 va mat phing nghidng la |it = | ^ = 0,2

Mat phing nghidng duge gifl ed dinh Hay

tfnh gia tdc cua mdi vat mi, m2 vd luc ma

sat gifla vdt 1 vdd mat phing nghidng trong

2.46 Vdt khdi lugng m dat trdn mdt mat phing

nghidng mdt gdc a so vdd phuang nam

ngang (Hinh 2.19) Hd sd ma sat nghi

gifla vat va mat phing nghidng la ^„ Khi

dugc tha ra nhe nhang, vat cd thi trugt

xudng hay khdng la do nhiing yd'u td nao

sau day quylt dinh ?

A m va jijj B a va

(i^-C a va m D a, m va |j,jj

2.47* Trdn Hinh 2.20, vat ed khd'i lugng

m = 500 g ; a = 45°, day AB song song

vdd mat phing nghidng ; hd sd ma sat

nghi gifla vdt vd mat phing nghidng la

|j,„ = 0,5 Hay tfnh :

a) Ap luc do vat tdc dung ldn mat

phing nghidng

b) Luc ma sat gifla vdt va mat phing nghidng

c) Luc cang eua day

2.48* Ngudi ta bd trf mdt ca hd nhu d

Hinh 2.21a Vat m2 cd gan mdt

bang gidy ludn qua bd rung do

thdi gian

Khi tha eho hd chuyin ddng, bd

rung ldn lugt ghi lai trdn bdng

gidy nhiing chdin den sau tfing

khoang thdi gian x = 0,04 s nhu

V7777777777777777777777777777777777777777777Z7777?

a)

A B C D G H I K L

b) Hinh 2.21

29

b) Dua vao eac chdm tfi G din L d l xac dinh hd sd ma sat tnigt gifla ban

va vdt 2

c) I>ua vao cac eh&i tfi A din E dl xac dinh m2, nd'u bid't mi = 400 g

2.49 Trong thf nghiem vl lue dan hdi, vi khdng cd Id xo ndn ban Thang da lam thf nghidm vdi mdt ddy cao su

- Ldn lugt treo thdm eac qua nang 1, 2, 3 8 lam ddy cao su dan ra

- Lam ngugc lai, bdt ddn cae qua nang 8, 7, 6 1 ddy cao su co lai

Sau khi ldy sd lieu nhilu ldn trong

qud trinh dan ra vd eo lai cua ddy,

ban da ve dugc dd thi F(x) (Hinh 2.22),

trong dd dudng 1 fing vdi qua trinh

ddy cao su dan ra, dudng 2 fing vdi

qua trinh ddy cao su eo lai

Hay phdn tfch dd thi dl rut ra tfnh

chdt dan hdi cua ddy cao su nay So

sanh vdi tfnh chd't dan hdi cua Id xo

trong bai da hgc " ^.^^2.22

Ff

TINH HOC VRT R A N I

I - BAI TAP VI DU

Mdt vdn ddng vidn boi ldi diing trdn van nhay (xem Hinh 3.1) A la mdt d true

cd phuong ndm ngang va vudng gdc vdd mat phing hinh ve, B la tru dd Cac

khoang each dugc cho trdn hinh ve Trgng lugng eua ngudi bang 600 N, cua tdm vdn bang 100 N ^

1 Lap mdt bang lidt kd cdc luc tac dung ldn ngudi va ldn t£m van

2 Tfnh cac luc chua bilt

Hinh 3.1

Bdi gidi

1 Phdn tfch cac luc dat ldn tumg vat trong hd

Tdin van (1) chiu bd'n lue tdc dung dat d A, B, C vd Gi (trgng tdm cua tdin van), kf hidu la Agi, Bgi, C21 va Pi (trgng luc dat ldn tdm van)

Ngudi (2) chiu tdc dung cua hai luc la trgng luc P2 ddt tai G2 va phan lue cua tdm vdn C12 tac dung ldn chdn ngudi dfing tai C

Theo dinh ludt III Niu-tan : C21 = -C12

31

Bang eae lue dat ldn tdm van va ngudi nhu sau :

Chu y : 6 true va tru dd kf hidu bang chi sd 0, tdm van kf hidu bang chi sd 1,

ngudi kf hidu bang chi sd 2 •

2 Vilt dilu kidn cdn bang ddi vdi tfing vdt

- Ddi vdd tdm vdn :

a) Dilu kidn vl luc :

Agi + Bgi + C21 + Pl = 0

b) Dilu kidn vl momen luc ddi vdd 6 true O tai A

0 + AB.B, '01 AGi.PJ AC.|C2i| = 0

- Dd'i vdd ngudi (ehi cd dilu kidn vl luc):

Nhu vdy, gia tri cua cac luc C12 va C21, bang trgng lugng P2 cua ngudi Cdc luc trong cdng thfic (1) cung phuong, vi thi ta cd :

Aoi + B o i - P i - C 2 i = 0 hay la Api+ B01 = P i + C21 = Pi+ P2 (4)

Thing dfing l Thing dfing -l

-Ddldn

925 N 1625N

3.1 Mdt hdn bi bdng sdt khdi Ifiong 0,2 kg dfige treo vao mdc C nhd mdt sgi ddy

mim cd khdi lugng khdng ddng k l (xem Hinh 3.2),

33

I

Hinh 3.2

1 a) Xac dinh nhitng luc dat ldn hdn bi ^^^^^ b) Phat bilu dilu kidn can bang cua hdn bi

c) Tfnh gid tri cua nhfing luc dd va bilu didn eac luc dd

vdi ti Id 0,5 em tuang fing 1 N

2 a) Ngudi ta treo mdt luc k l gifia mdc C va sgi ddy

Luc k l chi lue nao ?

b) Dat d phfa dudi hdn bi mdt nam cham Sod day treo

vdn gifl thing dung va lue k l ehi 2,2 N Hay phat bilu

dilu kidn can bdng eua hdn bi va bilu diln cac Ific dat

ldn hdn bi vdi cfing ti Id nhu cau trdn

3.2 Hai quyln sdch dat chdng ldn nhau trdn mdt mat ban ndm ngang Khdi tam

Gl va G2 eua chfing ciing ndm tren mdt dfidng thang dfing Trgng lugng cua

quyln sdch nam trdn la 10 N, cua quyln dudd la 18 N

1 a) Ve sa dd cac lue tde dung ldn tiing quyln sach

b) Xac dinh eac luc tac dung ldn ttog quyln sach Tfnh ede luc dd va phat

bilu dinh ludt da sfi dung dl tfnh

2 Bay gid xet hd gdm ea hai quyln sach

a) Xac dinh cac ngoai lue dat ldn hd

b) Cho bid't gid tri eua cac luc dd

c) Luc do hd tde dung ldn mat ban bang bao nhidu ?

3.3 Mdt vat cd trgng lugng P = 10 N duge treo vao mdt ddu Id xo R Ddu kia

cua Id xo dugc gdn cd dinh trdn mdt gia dd Khdi lugng Id xo cd thi bo

qua dugc

1 Xet hd Id xo - vat nam can bang Lidt kd cac ngoai luc dat ldn hd Xac

dinh va bilu didn cac luc do gia dd tac dung ldn Id xo va do Id xo tdc dung,

ldn vat

2 Xet rieng vat ndm can bang Xac dinh cae luc dat ldn vat

3.4 Mdt hinh tru bang nhdm cd ehilu cao 20 em, ban kfnh 1 cm, dugc treo vao

ddu mdt luc k l R Khd'i lugng ridng cua nhdm la 2,7 gjcm Bd qua luc

Ae-si-met cua khdng khf

1 Khi cdn bang, luc k l chi bao nhieu ?

2 Nhung hinh tru chim hoan toan trong nudc

3.5 Mdt vat nhd S khdi lugng m dugc treo d ddu mdt

sgi ehi manh Vdt S bi hut bdi mdt thanh thuy tinh

hflu CO nhilm didn Luc hfit eua thanh thuy tinh cd

phuang nam ngang Vat S nam can bdng khi sgi

• chi lam mdt gdc a vdd phuang thing dfiiig

a) Lap bang lidt kd cac luc dat ldn vat S

b) Xdc dinh gdc a theo eac luc

c) Tfnh luc cang cua sgi day

3.6

Hinh 3.3

Cho bilt: m = 0,5 g ; F = 3.10 ^ N ; la'y g =10 m/s^

Hai luc song song cung chilu each nhau mdt doan 0,2 m Nd'u mdt trong hai luc cd gia tri 13 N va hgp luc cua chfing cd dudng tde dung cdch luc kia mdt doan 0,08 m

a) Tfnh dd ldn cua hgp luc

b) Tfnh dd ldn cua luc kia

3.7 Hai luc song song cung chilu, cd dd ldn 20 N vd 30 N Khoang each gifla dfidng tac dung eua hgp luc cua ehung din luc ldn han bang 0,8 m Tim khoang cdch gifia hai luc dd

3.8 Giai bai tap 3.6 vd 3.7 vdi gia thilt hai luc ngugc ehilu

3.9 Mdt vdt khd'i lugng m = 450 g

ndm ydn trdn mdt mat nghidng

mdt gdc a = 30° so vdd mat nam

ngang (Hinh 3.4)

a) Bilu didn cdc luc dat ldn vat

b) Tfnh dd ldn cua luc ma sat

35

e) Bilt hd sd ma sat nghi gifla vdt va mat

nghidng Hn "= 1- ^^^ S^ nghidng cue dai

bdng bao nhidu dl vdt khdng bi trugt ?

3.10 Mdt Id xo cd dd cfing k = 50 N/m

1 Chilu dai tu nhidn cua Id xo /g = 50 cm

Treo mdt vdt 2(X) g vao mdt ddu Id xo

(Mnh 3.5a) Hdi chilu dai cua Id xo khi

treo vdt la bao nhidu ?

2 Ddt vdt dd trdn mdt mat nghidng sao

cho Id xo nam dgc theo mat nghidng Hd

ndm cdn bang Gdc nghidng a = 30°

a) TMi ehilu dai cua Id xo (Hinh 3.5b)

b) Tfnh phan luc N cua mat nghidng

ldn vat

Bd qua khdi lugng Id xo va ma sat gifla

vdt va mat nghidng ; ldy g = 10 m/s

3.11 Dl xid't chat mdt deu, ngudi ta tac dung

ldn mdt ddu can cdld mdt luc F lam vdi

can cdld mdt gdc a (Hinh 3.6)

a) Xdc dinh ddu cua momen luc F ddi

vdd true quay cua deu

b) Vilt bilu thfic cua momen luc F ddi

vdd true cua deu

c) Tfnh momen dd, bilt F = 20 N ;

OA = 0,15 m va a = 60°

3.12 Trdn mdt 6 khoa cua canh cfia cd hinh

qua ddm, ngudi ta tae dung mdt ngdu luc,

nhumd tad Hinh 3.7

a) Xac dinh ddu cua momen ngdu luc,

b) Ve eanh tay ddn cua ngdu luc

c) Vilt bilu thfic cua momen ngdu luc

3.13 Mdt thudc manh cd thi quay quanh mdt true nam

ngang di qua ddu O cua thudc Ggi xx' la dudng

thing dfing di qua O, gdc a la gdc gifla thanh va true

xx' (Hinh 3.8) Hay tihh momen cua trgng luc cua

thanh ddi vdd true ndm ngang qua O tai cdc vi trf cua

thanh img von cac goc a = —; —; Jt

Bilt m = 0,03 kg ; OG = a = 20 cm; g = 9,8 m/s^

3.14 Mdt thanh ddng chdt, trgng

lugng P = 1 N, chilu ddi

AB = /, dugc dat nam

3.15* Cdi cdn ddn cd dang nhu Hinh 3.10 Khi khdng treo vdt ndo vd dat qua can

d vi tri O thi can nam thang bang

a) Chfing minh rang khoang each

OB ti Id vdi trgng Ifigng cua vat

mdc d K

b) Hdi trgng lugng cua qua can

bang bao nhidu ? Bid't rang khi

treo.mdt vdt 2 kg tai K thi qua

cdn phai dat d vi tri B each O la

20 cm, Cho bilt AI = 5 cm

B

Qu4cdn t I I

Hinh 3.10

3.16* Bdn vidn gach gidng hdt nhau, ed

chilu dai L, dugc dat chdng ldn nhau

sao cho mdt phdn cua mdi vidn nhd ra

ngoai vidn ndm dudi (Hinh 3,11),

Hay tfnh:

a) Cac gia tri ldn nhdt cua cac doan

ai, a2, a^, a^ nhd ra cua mdi vidn sao

cho chdng gach vdn cdn bang

b) Khoang each h tfi mep ban diri

mep ngoai cung cua vien gach trdn cfing nhd ra

3.17 Mdt vdt hinh hop chfl nhdt nam cdn bang trdn mdt mat nghidng Trong cac hinh ve dudd ddy, hinh nao bilu diln dfing cac luc tde dung ldn vdt ?

Hinh 3.11

Hinh 3.12

3.18 Mdt qua edu dugc treo trdn mdt sgi J:^

day Trong cdc hinl; ve dudi ddy T

(Hinh 3.13), hinh nao bilu didn |

dfing ede luc tae dung ldn qua cdu ? \j)

'M^ •/'//.>,

T

3.19 Mdt cai gdy gd ddng ehdt, mdt ddu

to, mdt ddu nhd Dung mdt sgi ddy

manh budc cdi gdy d mdt vi tri ma

khi treo day ldn thi gay ndm ngang

(xem Hinh 3.14)^ Cua ddi gay d

chd budc day thdnh hai phdn Kd't

ludn nao sau ddy vl trgng Ifigng

cua hai phdn gdy la dung ?

A Trgng lugng phdn ed ddu nhd

ldn han phdn kia vi dai han

B Khdng chac chan phdn nao ed trgng

lugng ldn han Phai cdn ttog phdn