hiện dự ỏn đầu tư xõy dựng tại Ban quản lý dự ỏn 6 - Tổng Cục đường bộ Việt Nam và từ yờu cầu hoàn thiện hơn lý luận về quản lý dự ỏn đầu tư xõy dựng, tỏc giả chọn đề tài: “Hoàn thiện cụ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
NGUYỄN HUY CƯỜNG
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRIỂN KHAI THỰC HIỆN DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ
DỰ ÁN 6 TỔNG CỤC ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH TỔNG HỢP
HÀ NỘI, NĂM 2012
Trang 2TểM TẮT LUẬN VĂN
Ch-ơng 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
1.1 Tớnh cấp thiết của đề tài
Một trong những vấn đề quan trọng được lưu ý khi tiến hành thực hiện một dự ỏn đầu tư đú là cụng tỏc quản lý dự ỏn Cụng tỏc quản lý giữ một vai trũ thiết yếu trong toàn
bộ quỏ trỡnh hỡnh thành và thực hiện dự ỏn đầu tư, xuyờn suốt cỏc giai đoạn kể từ khi xuất hiện cỏc cơ hội đầu tư, lập bỏo cỏo nghiờn cứu khả thi, thẩm định, đàm phỏn ký kết cỏc hợp đồng… cho đến khi dự ỏn đi vào thi cụng và chớnh thức được đưa vào hoạt động Hiệu quả của một dự ỏn đầu tư sẽ được đảm bảo nếu như khõu quản lý dự ỏn được thực hiện tốt Ngược lại, việc quản lý thiếu chặt chẽ sẽ là nhõn tố gõy ảnh hưởng nhiều tới tiến
độ, chất lượng, là một trong những nguyờn nhõn gõy lóng phớ về thời gian, chi phớ và ảnh hưởng tới hiệu quả đầu tư chung Cụng tỏc quản lý dự ỏn đầu tư xõy dựng cơ bản ngành giao thụng vận tải hiện nay cũn nhiều điều bất cập do tớnh chất cỏc dự ỏn đầu tư xõy dựng ngành giao thụng vận tải thường cú quy mụ vốn đầu tư lớn, thời gian tiến hành đầu tư kộo dài, cụng nghệ phức tạp… Điều này dẫn đến tiến độ kế hoạch về thời gian, chi phớ và chất lượng bị ảnh hưởng Do vậy việc nghiờn cứu, tỡm hiểu về cụng tỏc quản lý dự ỏn trờn phương diện khoa học và thực tiễn là rất cần thiết Bờn cạnh đú, mấy năm trở lại đõy, ngày càng nhiều cỏc vụ tham ụ, tham nhũng của một bộ phận lónh đạo cỏc Ban quản lý
dự ỏn được phỏt hiện, kốm theo đú là hàng loạt cỏc cụng trỡnh xõy dựng khụng đảm bảo chất lượng gõy thất thoỏt lóng phớ nghiờm trọng cỏc nguồn lực của đất nước Thực trạng trờn đó khiến khụng ớt người hoài nghi về chất lượng hoạt động của cỏc Ban quản lý dự
ỏn ở Việt Nam Đõy là một trong những thỏch thức lớn đối với cỏc Ban quản lý dự ỏn núi chung và Ban Quản lý dự ỏn 6 núi riờng
hiện dự ỏn đầu tư xõy dựng tại Ban quản lý dự ỏn 6 - Tổng Cục đường bộ Việt Nam và từ yờu cầu hoàn thiện hơn lý luận về quản lý dự ỏn đầu tư xõy dựng, tỏc giả chọn đề tài:
“Hoàn thiện cụng tỏc quản lý triển khai thực hiện dự ỏn tại Ban Quản lý dự ỏn 6 -
Trang 3Tổng Cục đường bộ Việt Nam” để nghiên cứu, với mong muốn nhằm góp phần xây
dựng một lý luận về quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư tại Ban Quản lý dự án, trên
cơ sở đó giải quyết những vấn đề thực tiễn nêu trên
1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:
- Nghiên cứu và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về dự án đầu tư xây dựng và công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng Những nghiên cứu
về lý luận này là cơ sở để định hướng tiếp cận trong phân tích thực trạng và đề xuất những giải pháp
- Đánh giá thực trạng công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư tại Ban Quản
lý dự án 6 Phân tích những tồn tại trong công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư
và nguyên nhân
- Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư thuộc Ban quản lý dự án 6
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư tại Ban Quản lý dự
án 6
- Thời gian nghiên cứu: 1997 - 2011
1.4 Phương pháp nghiên cứu
*Phương pháp thu thập dữ liệu
Luận văn sử dụng chủ yếu các nguồn dữ liệu thứ cấp như giáo trình, tài liệu tham khảo, chuyên khảo, các ấn phẩm đã công bố trên các tạp chí khoa học, các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan, để hệ thống hóa hình thành cơ sở lý thuyết cho nghiên cứu đề tài Đồng thời luận văn cũng thu thập dữ liệu từ các nguồn thức cấp khác bao gồm: các báo cáo quá trình hình thành, phát triển, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Ban Quản lý dự án 6, tình hình và kết quả quản lý các dự án đầu tư của Ban Quản lý dự án 6
đã triển khai thực hiện trong thực tế qua các năm để phân tích đánh giá hình thành cơ sử thực tiễn cho đề xuất các giải pháp
Trang 4* Phương pháp phân tích dữ liệu:
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như tổng hợp, phân tích so sánh từ các nguồn dữ liệu thu thập được, vận dụng kỹ thuật thống kê, dự báo ngoại suy để phân tích đánh giá xử lý các thông tin thu thập được Thiết lập các bảng số liệu, các biểu mẫu, sơ đồ biểu đồ trong nghiên cứu
1.5 Những công trình nghiên cứu liên quan:
Tác giả Phạm Gia Nghĩa - Đại học GTVT: đề tài nghiên cứu “Công tác quản lý các
dự án đầu tư theo hình thức Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT) trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư”; Trần Mai Dung - Đại học Kinh tế Quốc dân với đề tài “Hoàn tiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Công ty dịch vụ viễn thông GPC”; Bùi Quang Huy - Đại học
Kinh tế Quốc dân với đề tài “Tăng cường quản lý tài chính các dự án đầu tư tại Ban
quản lý dự án 1 - Bộ giao thông vận tải”;…
1.6 Kết cấu của Luận văn: Luận văn được trình bày thành bốn chương
Chương 1: Tổng quan về nghiên cứu đề tài
Chương 2: Những vấn đề lý luận chung về công tác quản lý triển khai thực hiện dự
án đầu tư xây dựng cơ bản ngành giao thông vận tải
Chương 3: Thực trạng công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư tại Ban Quản lý dự án 6 - Tổng Cục đường bộ Việt Nam
Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư tại Ban Quản lý dự án 6
*
*
*
Trang 5CHƯƠNG 2: NHŨNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRIỂN KHAI THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN NGÀNH
GIAO THÔNG VẬN TẢI
2.1 Dự án đầu tư và quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư:
- Khái niệm về dự án đầu tư XDCT: Theo Luật Xây dựng ra đời cùng với các
nghị định hướng dẫn thi hành Luật, khái niệm về dự án đầu tư XDCT mới được hình
thành: “Dự án đầu tư XDCT là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây
dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định Dự án đầu tư XDCT bao gồm phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở (TKCS)”
- Đặc điểm dự án đầu tư XDCT: Dự án đầu tư XDCT có tính đơn chiếc; thường
có quy mô đầu tư xây dựng lớn, cho nên đòi hỏi vốn đầu tư rất lớn; bị hạn chế về thời gian và quy mô; thường đòi hỏi diện tích sử dụng lớn; dự án có liên quan nhiều đến tư vấn và nhà thầu nước ngoài; liên quan đến nhiều nguồn lực khác nhau; có tính thay đổi và
có tính đa mục tiêu
- Nội dung dự án đầu tư XDCT: Theo quy định tại Điều 7 và Điều 8 Nghị định
12/2009/NĐ-CP ngày 12 tháng 02 năm 2009 của Chính phủ về QLDA đầu tư XDCT, nội dung của một dự án đầu tư XDCT bao gồm phần thuyết minh và phần TKCS
- Quy trình thực hiện dự án đầu tư XDCT: Quy trình thực hiện dự án đầu tư
XDCT trải qua ba giai đoạn là chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và kết thúc đầu tư đưa công trình vào khai thác, sử dụng
2 Quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình
- Khái niệm, tầm quan trọng của QLDA đầu tư XDCT:
Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về QLDA: "QLDA là ứng dụng kiến thức, kỹ
năng, công cụ và kỹ thuật vào các hoạt động dự án để thỏa mãn các yêu cầu của dự án"
và một số định nghĩa khác
Trang 6Phương pháp QLDA đầu tư XDCT có những tác dụng chủ yếu sau: liên kết tất cả các hoạt động, các công việc của dự án; tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên hệ thường xuyên, gắn bó giữa nhóm quản lý dự án với khách hàng và các nhà cung cấp đầu vào cho
dự án; tăng cường sự hợp tác giữa các thành viên và chỉ rõ trách nhiệm của các thành viên tham gia dự án; tạo điều kiện phát hiện sớm những khó khăn vướng mắc nảy sinh và điều chỉnh kịp thời trước những thay đổi hoặc điều kiện không dự đoán được; tạo ra sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn
- Nội dung công tác quản lý triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình: Lập kế hoạch tổng quan; quản lý chất lượng; quản lý nhân lực; quản lý thông
tin; quản lý rủi ro; quản lý hợp đồng và hoạt động mua bánquản lý theo lĩnh vực QLDA; quản lý theo chu kỳ của dự án
Tiêu chuẩn đánh giá việc QLDA:
- Hoàn thành công việc trong một thời gian quy định
- Hoàn thành trong chi phí cho phép
- Đạt được thành quả mong muốn
- Sử dụng nguồn lực được giao một cách hiệu quả và hữu hiệu
- Các mô hình tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình: Xét theo góc
độ thuê tư vấn QLDA có 3 mô hình: Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án; mô hình Chủ nhiệm điều hành dự án và mô hình chìa khoá trao tay
- Các công cụ QLDA đầu tư: Giám sát và đánh giá dự án, Sơ đồ mạng
PERT/CPM, Biểu đồ GANTT và cơ cấu phân tách công việc
người, nhân tố cơ chế, nhân tố về kỹ năng, kiến thức và các nội dung được áp dụng trong
QLDA đầu tư
*
Trang 7CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRIỂN KHAI
THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI BAN QLDA 6 TỔNG CỤC ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM
1 Các vấn đề liên quan đến Ban QLDA6:
Ban QLDA6 có chức năng và nhiệm vụ sau:
• Chức năng:
Thay mặt Tổng Cục đường bộ Việt Nam làm chủ đầu tư thực hiện các dự án hạ tầng giao thông bằng nguồn vốn trong nước và vốn ODA; làm chủ đầu tư trong việc lập các dự
án giao thông để gọi vốn đầu tư nước ngoài
• Nhiệm vụ chủ yếu:
- Tổ chức lập hồ sơ mời thầu, đấu thầu và ký kết các hợp đồng về tư vấn, thi công XDCT
- Chuẩn bị hồ sơ để trình cấp thẩm quyền quyết định và phê duyệt dự án, thiết kế kỹ thuật (TKKT) và tổng dự toán
- Phối hợp với địa phương nơi có dự án trong công tác đền bù và giải tỏa mặt bằng xây dựng trước khi bàn giao mặt bằng cho đơn vị xây dựng
- Quản lý chặt chẽ kinh phí của dự án trong tổng mức đầu tư và tổng dự toán được duyệt theo đúng quy định hiện hành của nhà nước
- Quản lý chất lượng, tiến độ xây dựng công trình theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định
- Theo dõi, giám sát, kiểm tra, nghiệm thu khối lượng và thanh toán cho các tổ chức
đã ký kết hợp đồng thực hiện đầu tư XDCT
- Tổ chức nghiệm thu, bàn giao công trình đưa vào khai thác sử dụng; lập báo cáo quyết toán vốn đầu tư hàng năm, báo cáo quyết toán khi dự án hoàn thành để trình cấp thẩm quyền phê duyệt
Trang 82 Cụng tỏc quản lý triển khai thực hiện dự ỏn đầu tƣ tại Ban QLDA 6
- Những kết quả đạt đươc: Ban QLDA6 ngày càng khẳng định đ-ợc kỹ năng và kinh
nghiệm trong công tác QLDA Ban ngày càng phát triển và lớn mạnh không ngừng về số l-ợng cán bộ công nhân viên chức, về khả năng tổ chức điều hành dự án, về kiến thức và trình
độ chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ, về cơ sở vật chất Bộ máy hoạt động của Ban đã đ-ợc
điều chỉnh sắp xếp th-ờng xuyên cho phù hợp với tính chất, quy mô của nhiệm vụ chuyên môn vừa đảm bảo gọn nhẹ, đồng thời bảo đảm hoạt động có hiệu quả cao Với chức năng, nhiệm vụ của mình: Quản lý tiến độ, khối l-ợng; quản lý chất l-ợng; quản lý vốn đầu t-, quản lý an toàn lao động và vệ sinh môi tr-ờng, thành tích nổi bật của Ban QLDA6 là các công trình đ-ợc xây dựng hoàn thành v-ợt sớm thời gian hoặc theo đúng tiến độ đầu t- vốn của Nhà n-ớc Chất l-ợng các công trình đạt loại tốt, có những công trình đ-ợc Hội đồng nghiệm thu cấp Bộ và Hội đồng nghiệm thu Nhà n-ớc đánh giá cao Quá trình thi công các công trình không có sự cố kỹ thuật, quá trình khai thác thử thách đã chứng tỏ tính ổn định và chất l-ợng của chúng Các thủ tục quản lý đầu t- xây dựng đảm bảo đúng chế độ chính sách của Nhà n-ớc, không những không xảy ra thất thoát lãng phí mà còn cắt giảm tiết kiệm khá lớn cho Nhà n-ớc, đã đ-ợc các cơ quan thanh tra, kiểm toán kiểm tra xác nhận Với những cụng trỡnh chất lượng cao, Ban QLDA6 đó ngày càng khẳng định được vị trớ của mỡnh trong lĩnh vực QLDA đầu tư XDCT
- Những mặt hạn chế:
+ Bỏo cỏo giỏm sỏt, đỏnh giỏ đầu tư và kết thỳc đầu tư thực hiện thường chậm so với thời gian quy định; cũn lỳng tỳng trong việc cập nhật số liệu của cỏc bộ phận khỏc liờn quan Đặc biệt sự phối hợp của kỹ sư trực tiếp giỏm sỏt chưa nhịp nhàng, chưa đạt yờu cầu về nội dung và thời gian Việc giỏm sỏt, kiểm tra tỡnh hỡnh thực hiện cỏc hợp đồng chưa được quan tõm kịp thời, chưa cú hệ thống
+ Chưa quan tõm đỳng mức đối với cỏc cụng trỡnh đó hoàn thành và đang làm thủ tục nghiệm thu bàn giao, chưa phõn cụng cỏn bộ theo dừi trực tiếp để đụn đốc cụng việc của cỏc cụng trỡnh này
+ Chưa đụn đốc kịp thời đối với cỏc nhà thầu trong việc thực hiện đỳng trỡnh tự xõy dựng cơ bản, cỏc quy định của cỏc văn bản phỏp luật hiện hành như: Kiểm tra việc
Trang 9lập tiến độ thi công trước khi triển khai thi công công trình của các nhà thầu; Lập hồ sơ trình Ban, các cấp thẩm quyền phê duyệt khi thay đổi biện pháp thi công các hạng mục công trình
+ Công tác phân công nhiệm vụ giữa các phòng ban nghiệp vụ đặc biệt là giai đoạn quyết toán dự án còn chưa được chặt chẽ, kịp thời, năng lực của một số cán bộ giám sát còn hạn chế
- Tiến độ thi công của một số dự án còn chậm so với kế hoạch, nguyên nhân do năng lực của một số nhà thầu thi công hạn chế
- Một số nguyên nhân
+ Hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến đầu tư còn thiếu đồng bộ, còn chồng chéo và chưa ổn định; Đơn giá vật liệu trên thị trường trong thời điểm thi công có thay đổi tăng lên so với tổng dự toán được duyệt Điều này làm các nhà thầu gặp nhiều khó khăn về tài chính và bị động về vật liệu, đồng thời phải điều chỉnh giá cho các nhà thầu nên làm ảnh hưởng đến tiến độ các dự án; Nguồn vốn bố trí thực hiện dự án nhiều khi chưa được kịp thời dẫn đến nhà thầu gặp khó khăn về tài chính; Năng lực của các nhà thầu tư vấn, nhà thầu xây dựng còn chưa đáp ứng được yêu cầu cả về lượng và chất;
+ Trình độ một số cán bộ của Ban QLDA6 còn hạn chế; Một số nhà thầu tư vấn thiêt
kế, tư vấn giám sát, nhà thầu thi công có năng lực hạn chế trúng thầu; công tác GPMB ở hầu hết các địa phương trong giai đoạn hiện nay rất chậm trễ và phức tạp; Tổ chức quản lý đầu tư XCT còn chậm đổi mới Đây là nguyên nhân quan trọng nhất vì mô hình quản lý đầu tư tốt
sẽ là động lực cải thiện các nguyên nhân nêu trên Cũng cần nói rằng vấn đề này còn khá trì trệ từ các cơ quan Chính phủ, Bộ ngành Trình tự phê duyệt các thủ tục của các cấp có thẩm quyền còn chậm trễ, quan liêu Xét về mặt chủ quan thì mô hình quản lý hiện nay còn những bất cập Một số bộ phận quản lý còn sa đà vào các vấn đề chi tiết kỹ thuật mà chưa quan tâm các vấn đề có tính vĩ mô
3 Phân tích công tác quản lý triển khai thực dự án qua 1 dự án cụ thể: Dự án xây dựng cầu Nam Ô
Trang 10- Mục tiờu dự ỏn: Thay thế cầu cũ đó yếu nhằm giải quyết tỡnh trạng an toàn giao
thụng trờn Quốc lộ 1A đoạn cửa ngừ thành phố Đà Nẵng, gúp phần giải quyết ựn tắc ngay điểm đầu của thành phố Du lịch và gúp phần quan trọng trong việc giao lưu kinh tế giữa cỏc tỉnh Miền Trung Huế - Đà Nẵng núi riờng và cả nước núi chung
- Quy mụ đầu tư dự ỏn: là cụng trỡnh vĩnh cửu với tốc độ thiết kế 80km/h, tải
trọng thiết kế: HL93
- Đỏnh giỏ cụng tỏc quản lý triển khai thực hiện dự ỏn cầu Nam ễ:
Sau hơn 02 năm triển khai xõy dựng, cụng trỡnh cầu Nam ễ cú quy mụ và tiờu chuẩn mới đó hoàn thành vào thỏng 3/2012 Trong quỏ trỡnh thi cụng, Ban QLDA 6 thường xuyờn theo dừi, giỏm sỏt và đỏnh giỏ cụng trỡnh đảm bảo chất lượng, kỹ thuật và thống nhất tổng nghiệm thu cụng trỡnh đạt tiờu chuẩn chất lượng cấp Nhà nước Sau khi đưa vào hoạt động, cụng trỡnh đó phỏt huy tỏc dụng, tạo ra một cảnh quang mới ngay điểm bắt đầu vào Thành phố Đà Nẵng - Thành phố Du lịch biển của cả nước và chắc
chắn sẽ mang lại hiệu quả kinh tế và xó họi cho đất nước cũng như cỏc tỉnh khu vực Miền Trung
Một số tồn tại và v-ớng mắc nh- sau: Thủ tục phờ duyệt kết quả đấu thầu cũn
chậm, tốn nhiều thời gian làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của Dự ỏn Cụng tỏc chấp thuận cỏc hạng mục phỏt sinh, Lệnh thay đổi, giỏ trị trượt giỏ chưa cú sự thống nhất phự hợp giữa cỏc cấp làm ảnh hưởng đến quỏ trỡnh thanh toỏn của Nhà thầu, dẫn đến việc huy động năng lực tài chớnh của Nhà thầu vào Dự ỏn khụng hiểu quả, ảnh hưởng đến tiến độ chung của Dự ỏn Bờn cạnh đú, cụng tỏc GPMB chưa đỏp ứng được tiến độ cần thiết để
cú mặt bằng bàn giao kịp thời cho cỏc Nhà thầu thi cụng, nờn việc rỳt ngắn được thời gian thi cụng là điều rất khú khăn
*
*
*