LỜI MỞ ĐẦUĐể hạn chế rủi ro, bất kỳ dự án đầu tư nào cũng cần phải được phân tích, đánh giá toàn diện trên các khía cạnh như: phân tích thị trường, phân tích kỹ thuật, phân tích nguồn lự
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
Lê Thị Việt Nga
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CP
ĐTXD & TM HƯNG HẢI Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính Ngân hàng
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
Hà Nội, năm 2014
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Để hạn chế rủi ro, bất kỳ dự án đầu tư nào cũng cần phải được phân tích, đánh giá toàn diện trên các khía cạnh như: phân tích thị trường, phân tích kỹ thuật,
phân tích nguồn lực, phân tích đánh giá tác động môi trường, phân tích kinh tế xã hội, phân tích tài chính …Trong điều kiện các nguồn lực ngày càng khan hiếm, mục tiêu cao nhất của phân tích và phân tích dự án đầu tư là nhằm phát hiện các dự án
đầu tư tốt, ngăn chặn các dự án đầu tư xấu
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và các phụ lục, Luận văn được trình bày gồm ba chương:
Chương 1: Lý luận về công tác phân tích tài chính dự án tại Doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác phân tích tài chính dự án tại Công ty CP Đầu
tư xây dựng và thương mại Hưng Hải - Trường hợp Dự án đầu tư nghiên cứu là Dự
án đầu tư Thủy điện Nậm Ban I
Chương 3: Hoàn thiện công tác phân tích tài chính dự án tại Công ty CP Đầu
tư xây dựng và thương mại Hưng Hải
CHƯƠNG I/ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DỰ
ÁN ĐẦU TƯ TẠI DOANH NGHIỆP
1.1 Tài chính dự án đầu tư
1.1.1 Tác dụng của nghiên cứu tài chính dự án đầu tư
1.1.2 Nội dung nghiên cứu tài chính dự án đầu tư
Nội dung cơ bản khi nghiên cứu tài chính dự án bao gồm: vốn, doanh thu, chi phí dự án đầu tư
1.2 Phân tích tài chính dự án
1.2.1 Khái niệm
Phân tích tài chính một dự án đầu tư là phân tích căn cứ trên các luồng tiền
của dự án (Nguồn: PGS TS Lưu Thị Hương chủ biên (2005), Giáo trình Tài chính
Trang 3doanh nghiệp, NXB Thống kê.)
1.2.2 Nội dung phân tích tài chính dự án
Hoạch định dòng tiền của dự án
Việc xác định bảng ngân lưu thường phụ thuộc vào
- Quan điểm tài chính của dự án
- Lựa chọn mức chi phí sử dụng vốn để chiết khấu dòng tiền
Đánh giá hiệu quả tài chính dự án đầu tư
Chỉ tiêu giá trị hiện tại ròng (NPV): Giá trị hiện tại ròng (NPV) của một dự
án là chênh lệch giữa tổng giá trị hiện tại của các dòng tiền thu được trong từng năm thực hiện dự án với vốn đầu tư bỏ ra được hiện tại hóa ở mốc ) NPV có thể mang giá trị dương, âm hoặc bằng không
Công thức: NPV = (Nguồn: PGS TS Lưu Thị Hương
chủ biên (2010), Giáo trình Thẩm định tài chính dự án, NXB Tài chính.)
Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR): Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) là trường hợp
đặc biệt của lãi suất chiết khấu ở đó NPV bằng không Nói cách khác, nó là tỷ lệ
chiết khấu sao cho giá trị hiện tại của thu nhập từ dự án tương đương với giá trị hiện tại của đầu tư và NPV=0
(Nguồn: PGS TS Lưu Thị Hương chủ biên (2010), Giáo trình Thẩm định tài chính
dự án, NXB Tài chính.)
Cách xác định: Sử dụng phương pháp nội suy: Chọn hai giá trị của lãi suất
chiết khấu sao cho một giá trị cho NPV âm, một giá trị cho NPV dương IR chính là giá trị nằm giữa hai giá trị vừa chọn, làm cho NPV =0
Công thức xác định: IRR=
Chỉ số sinh lời (PI) hay còn gọi là tỷ số lợi ích-chi phí (B/C – Benefit-Cost Ratio), là chỉ số phản ánh khả năng sinh lợi của dự án, tính bằng tổng giá trị hiện tại của các dòng tiền trong tương lai chia cho vốn đầu tư bỏ ra ban đầu (Nguồn:
Trang 4PGS TS Lưu Thị Hương chủ biên (2010), Giáo trình Thẩm định tài chính dự án,
NXB Tài chính.)
Công thức: PI =
Chỉ tiêu thời gian ho àn vốn (PP – Payback Period: Thời gian hoàn vốn (PP)
là thời gian để chủ đầu tư thu hồi được số vốn đã đầu tư vào dự án Cơ sở để chấp nhận dự án đầu tư dựa trên tiêu chuẩn thời gian hoàn vốn là thời gian hoàn vốn phải thấp hơn hoặc bằng thời gian hoàn vốn yêu cầu hay còn gọi là ngưỡng thời gian hoàn vốn
Cách xác định:PP = n+
Phân tích rủi ro tài chính của dự án đầu tư
Các phương pháp phân tích rủi ro tài chính dự án đầu tư
- Phân tích độ nhạy (Sensitivity Analysis)
- Phân tích tình huống (Scenario Analysis)
- Phân tích mô phỏng (Simulation Analysis)
1.3 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác phân tích tài chính dự án
Hiệu quả phân tích tài chính dự án của Doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều nhân tố ảnh hưởng khác nhau, muốn nội dung phân tích tài chính dự án được hoàn thiện, Doanh nghiệp phải xem xét kỹ từng nhân tố
1.3.1 Nhân tố chủ quan
Xây dựng chính sách, mục tiêu
Mục tiêu hàng đầu của Doanh nghiệp khi xây dựng một dự án đầu tư là lợi nhuận, tuy nhiên Doanh nghiệp còn cần phải đảm bảo nhưng mục tiêu kinh tế xã hội
khác như mục tiêu an toàn, mục tiêu môi t rường, mục tiêu an sinh xã hội…
Quy trình phân tích
Một quy trình, nội dung và phương pháp phù hợp, khách quan, khoa học và
đầy đủ là cơ sở đảm bảo thực hiện tốt phân tích tài chính dự án
Trang 5Phương pháp và các tiêu chuẩn phân tích
Phương pháp phân tích là một yếu tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng phân
tích tài chính dự án Với nguồn thông tin đã có được, vấn đề đặt ra với Doanh nghiệp là làm thế nào, lựa chọn phương pháp nào, chỉ tiêu nào để phân tích dự án có hiệu quả tốt nhất
Bộ máy phân tích
Để hoàn thiện công tác phân tích tài chính dự án, cũng như các khâu khác
trong quá trình lâp dự án Doanh nghiệp cần có nguồn nhân lực có trình độ, có kỹ
năng và giàu kinh nghiệm, đồng thời xây dựng cơ chế tổ chức quản lý để phát huy năng lực các cá nhân khi tham gia vào quá trình lập dự án
Tổ chức điều hành quá trình phân tích
Công tác tổ chức điều hành được thực hiện một cách chặt chẽ, khoa học và
sẽ khai thác tối đa mọi nguốn lực phục vụ hoạt động phân tích dự án, cụ thể qua:
- Thu thập, trao đổi thông tin
- Trang thiết bị công nghệ:
1.3.2 Nhân tố khách quan
Đây là những nhân tố thuộc về môi trường kinh tế, pháp luật, xã hội, tự nhiên… Những nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến công tác phân tích tài chính dự án
và Doanh nghiệp chỉ có thể khắc phục được một phần
Yếu tố thuộc về môi trường tự nhiên
Môi trường tự nhiên ảnh hưởng không nhỏ đến các dự án đầu tư từ quá trình
thực hiện thi công, vận hành….có thể gây ra những tổn thất khó đo lường và khó kiểm soát và là yếu tố bất khả khán g
Yếu tố thuộc về kinh tế vĩ mô
- Hành lang pháp lý, cơ chế chính sách nhà nước
Hành lang pháp lý, cơ chế chính sách của Nhà nước, nhân tố này đóng vai trò là khuôn khổ định hướng hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế
Lạm phát
Trang 6Lạm phát là yếu tố bất định có ảnh hưởng tới việc phân tích tài chính dự án Lạm phát gây nên sự thay đổi về giá cả theo thời gian Do vậy, nó làm biến đổi dòng tiền kỳ vọng và tỷ lệ chiết khấu khi đánh giá tài chính dự án đầu tư
Lãi suất chiết khấu
Lãi suất chiết khấu là yếu tố quan trọng trong phân tích tài chính dự án Việc
thay đổi lãi suất có ảnh hưởng lớn đến giá trị hiện tại của các khoản thu nhập và chi
phí
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CP ĐTXD & TM HƯNG HẢI
- Trường hợp Dự án nghiên cứu là Dự án đầu tư Thủy điện Nậm Ban 1 2.1 Một số nét khái quát về Công ty
2.1.1 Sơ lược về công ty
2.1.2 Định hướng chiến lược kinh doanh
« Tập trung cho xây dựng thủy điện, sớm đưa vào sản xuất, hòa vào lưới
điện quốc gia »
Với mục tiêu phát triển các dự án điện, Công ty hiện là chủ đầu tư của
nhiệu dự án công trình thủy điện tại Lai Châu nhưNậm Ban 1, Nậm Ban 2, Nậm Ban 3…
2.1.3 Sơ đồ cơ cấu tổ chức
2.1.4 Năng lực tài chính
2.1.5 Một số nét về phân tích tài chính dự án công trình thủy điện
Dự án đầu tư xây dựng cô ng trình thủy điện
Phân tích tài chính dự án công trình thủy điện
a) Định nghĩa
b) Nôi dung phân tích tài chính của dự án đầu tư thủy điện:
Trang 7Để đảm bảo điều kiện cấp phép, công tác phân tích tài chính phải đảm bảo
các yêu cầu trong Quyết định số 2014/QĐ -BCN ngày 13 tháng 6 năm 2007 của Bộ
trưởng Bộ Công nghiệp,
2.2 Thực trạng công tác phân tích tài chính dự án tại Công ty CP Đầu
tư xây dựng và thương mại Hưng Hải - Trường hợp Dự án đầu nghiên
cứu là Dự án đầu tư Thủy điện Nậm Ban 1
Với chiến lược đầu tư tập trung vào các dự án điện, mà trước mắt là dự án thủy điện, hiện nay Công ty là chủ đầu tư của nhiều dự án thủy điện trên địa bàn Lai
Châu như Nậm Ban 1, Nậm Ban 2, Nậm Ban 3…trong đó Nậm Ban 1 là dự án phải được xây dựng trước tiên; sau đó Công ty sẽ tiến hành triển khai các dự án Nậm
Ban 2, Nậm Ban 3…Bởi vậy để hoàn thiện phân tích dự án thủy điện, Đề tài sẽ nghiên cứu trường hợp điển hình là Dự án thủy điện Nậm Ban 1 để từ đó đánh giá chung về hoạt động này tại Công ty
2.2.1 Các bước triển khai phân tích tài chính dự án
Hiện nay, phân tích tài chính dự án đánh giá trên quan điểm chủ đầu tư và tổng đầu tư tại Công ty bao gồm các bước như sau :
- Thu thập thông tin thông số kỹ thuật phục vụ cho công tác phân tích
- Tính toán dòng tiền dự án bao gồm tổng chi phí đầu tư và các nguồn vốn đầu tư,doanh thu, chi phí hàng năm của dự án
- Ước lượng lãi suất chiết khấu của dự án
- Tính toán các chỉ tiêu hiệu quả tài chính dự án như NPV, IRR, PP, PI
- Đưa ra kết luận về hiệu quả về mặt tài chính của dự án
2.2.2 Phân tích tài chính Dự án Thủy điện Nậm Ban 1
Giới thiệu chung về công trình thủy điện Nậm Ban 1
Nội dung phân tích tài chính dự án
Cơ sở pháp lý phân tích tài chính dự án
Dữ liệu sử dụng tính toán của Dự án
a) Vốn đầu tư
Trang 8b) Chi phí hoạt đông
- Chi phí vận hành và bảo dưỡng hàng năm
- Thuế TNDN
- Chi phí trả dịch vụ môi trường rừng
- Chi phí thay thế thiết bị
- Khấu hao tài sản cố định
- Tỷ lệ chiết khấu tài chính
- Thời đoạn phân tích kinh tế
- Tổn thất điện năm
c) Giá bán điện
Giá bán điện: áp dụng theo biểu giá chi phí tránh được năm 2010 theo quyết định 73/QĐ-ĐTĐL
Ngoài tiền thu được bán điện hàng năm, dự án thủy điện Nam Ban 1 còn
đang quá trình đàm phán để trở thành dự án Cơ chế phát triển sạch ( dự án CDM),
theo tính toán hiệu ích CDM hàng năm khoảng 100 đồng/kWh, trong thời gian 10
năm
Hoạch định dòng tiền của dự án
Căn cứ vào các thông số đầu vào trên, cán bộ phân tích sử dụng các công cụ tài chính sau để tính toán dòng tiền hàng năm của dự án:
- Bảng kế hoạch trả nợ vay
- Bảng dự kiến doanh thu dự án trong 30 năm
- Bảng tính khấu hao dự án trong 30 năm
- Bảng dự kiến chi phí hàng năm của dự án trong 30 năm
- Bảng dự kiến lợi nhuận hàng năm của dự án trong 30 năm
- Bảng kế hoạch dòng tiền hàng năm của dự án trong 30 năm
Trang 9Phân tích chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính của dự án
Việc phân tích được thực hiện trên quan điểm chủ đầu tư tiến hành ở 4
phương án tính giá bán điện trường hợp xét đến hiệu ích CDM và không xét hiệu
ích CDM
2.3 Đánh giá hoạt động phân tích tài chính dự án tại công ty
2.3.1 Kết quả công tác phân tích tài chính dự án tại công ty
Nhìn chung, Doanh nghiệp đã thực hiện tương đối đầy đủ và hoàn thiện và bài bản công tác phân tích tài chính dự án, từ khâu tổ chức, thực hiện, đánh giá hiệu quả dự án Các bước cơ bản về phân tích tài chính dự án được thực hiện tương đối
đầy đủ:
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân
Hạn chế
Hoạch định dòng tiền của dự án còn một số vấn đề chưa hợp lý, chưa sử dụng hết đầy đủ thông tin đầu vào của dự án
Xác định lãi suất chiết khấu chưa xét đến yếu tố chênh lệch tỷ giá do vốn vay
là nguồn vốn ngoại tệ
Công tác phân tích rủi ro tài chính dự án còn sơ sài, chưa có sức thuyết phục
do vậy chưa đủ cơ sở để kết luận về tính khả thi về tài chính của dự án và có thể dẫn tới sai lầm khi quyết định đầu tư
Nguyên nhân
a) Chủ quan
- Tổ chức bộ máy phân tích tài chính dự án
Hệ thống tổ chức, quản lý, phân công trách nhiệm trong việc lập dự án còn rời rạc, chưa khoa học, chưa đủ sự liên kết, hỗ trợ cần thiết giữa các phòng ban trong công ty
Trình độ đội ngũ nhân viên làm công tác phân tích tài chính d ự án hiện tại nói chung còn yếu, do không đúng chuyên ngành và chưa có kinh nghiệm thiếu kiến
Trang 10thức về kỹ thuật chuyên ngành nên dễ mắc sai lầm trong khâu phân tích tài chính dự án
- Hạn chế về phương pháp thu thập và nguồn thông tin
Độ chính xác và đầy đủ của nguồn dữ liệu thông tin đầu vào cho công tác phân tích chưa thực sự đảm bảo
b) Khách quan
Yếu tố tự nhiên, môi trường, khí hậu…
Dự án thủy điện vận hành dựa vào nguồn năng lượng tự nhiên, bởi vậy, chịu
tác động lớn bởi các yếu tố tự nhiên, môi trường
Hệ thống văn bản pháp luật
Hiện nay, môi trường pháp lý còn nhiều bất cập, chưa thật sự lành mạnh và
được cụ thể hoá Vẫn còn tình trạng các cơ chế chính sách, văn bản pháp lý về quản
lý đầu tư còn chồng chéo, không rõ ràng, thậm chí mâu thuẫn nhau, gây cản trở cho
hoạt động của doanh nghiệp cũng như công tác phân tích c ủa doanh nghiệp
CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH
TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI CÔNG TY CP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
VÀ TM HƯNG HẢI
Trên cơ sở phân tích những hạn chế và tồn tại đối với công tác phân tích tài
chính dự án, và nhằm góp phần nâng cao chất lượng công tác này tại Doanh nghiệp, Tác giả đưa ra một số giải pháp cụ thể như sau
3.1 Mục tiêu và giải pháp mang tính định hướng
Các giải pháp nâng cao chất lượng công tác phân tích tài chính dự án cần
hướng vào các mục tiêu cơ bản sau:
- Kiện toàn, tổ chức bộ máy Doanh nghiệp hợp lý, nguồn nhân lực có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn
- Công tác thu thập thông tin đầu ra, đầu vào của dự án phải rõ ràng, minh
Trang 11bạch, có độ tin cậy cao.
- Xây dựng mô hình phân tích tài chính dự án một cách chi tiết, bao gồm các bảng phân tích dự án
- Áp dụng các phương pháp đánh giá rủi ro về tài chính của dự án
3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính dự án tại công ty
3.2.1 Xây dựng quy trình chi tiết phân tích tài chính dự án:
Quy trình chi tiết phân tích tài chính dự án có thể gồm các bước như mô hình phân tích
3.2.2 Hoàn thiện phương pháp và các tiêu chuẩn phân tích
Hoạch định dòng tiền của dự án
Độ chính xác của việc xác định dòng tiền dự án quyết định tới độ tin cậy của
công tác phân tích tài chính dự án đó
- Xây dựng được hệ thống bảng mẫu xác định dòng tiền phù hợp với đặc thù ngành
- Dự báo doanh thu, chi phí cần tính đến sự thay đổi của các nhân tố như
khuynh hướng tăng trưởng kinh tế, khuynh hướng giá cả, thay đổi chính sách, thiên tai…Muốn vậy, Công ty cần chú trọng việc xây dựng cơ sở dữ liệu ngành
- Cần chú trọng tới tình hình và khả năng thanh toán của dự án bằng cách xây dựng kế hoạch tài chính ngắn hạn cho dự án
Sử dụng lãi suất chiết khấu hợp lý khi phân tích
Thông thường, các dòng tiền của dự án trong suốt thời kỳ phân tích được
chiết khấu với tỷ lệ không đổi Tuy nhiên, Công ty có thể sử dụng các tỷ lệ chiết khấu thay đổi để phản ánh các tác động của môi trường kinh tế tới dự án mà Công
ty tham gia, chẳng hạn như tác động của lạm phát, mức độ rủi ro
Ứng dụng các phương pháp phân tích rủi ro tài chính của dự án
Bằng việc ứng dụng các phương pháp phân tích rủi ro, Công ty sẽ xác định
được mức độ chắc chắn của các yếu tố xác định và kết quả hoạt động của dự án, và
Trang 12vì vậy có thể loại bớt được các dự án có mức độ rủi ro cao.
Hiện nay trên thế giới thường sử dụng ba phương pháp phổ biến để phân tích rủi ro tài chính dự án, đó là: Phương pháp phân tích độ nhạy; phân tích tình huống
và phân tích mô phỏng Trong đó, Phương pháp phân tích độ nhạy; phân tích tình huống là dạng phân tích tất định và còn nhiều hạn chế
3.2.3 Nâng cao chất lượng bộ máy thực hiện phân tích tài chính dự án
Con người là nhân tố trung tâm chi phối ảnh hưởng và quyết định đến hoạt động phân tích dự án đầu tư Để đáp ứng nhu cầu này, Công ty nên tập trung vào
một số giải pháp sau:
- Tổ chức lại các bộ phận tham gia dự án theo hướng chuyên nghiệp hóa Xây dựng bộ phận chuyên sâu về phân tích tài chính dự án và tập trung làm công tác này
- Tuyển dụng, đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực, bồi dưỡng nâng cao trình
độ, nghiệp
- Xây dựng cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin giữa các bộ phận, phòng ban liên quan
3.2.4 Tăng cường tổ chức điều hành quá trình phân tích
Công tác tổ chức điều hành được thực hiện một cách chặt chẽ, khoa học và
sẽ khai thác tối đa mọi nguốn lực phục vụ hoạt động phân tích dự án
- Xây dựng và cập nhật kho dữ liệu thông tin liên quan đến ngành nghề kinh doanh, dự án đã triển khai của Công ty dưới dạng thư viện điện tử Các thông tin thu thập phải được phân loại, sắp xếp một cách khoa học hợp lý để thuận tiện cho việc tra cứu sau này
- Triển khai áp dụng các phương pháp kỹ thuật, công nghệ trong phân tích tài chính dự án như mua bản quyền phần mềm hỗ trợ phân tích
3.3 Kiến nghị