- Keát hôïp vôùi caùc ñoaøn theå, toå chöùc hoaït ñoäng xaõ hoäi nhö: taïo ñieàu kieän cho caùc em tieáp xuùc vôùi ngöôøi lôùn, boä ñoäi… qua ñoù hình thaønh kinh nghieäm soáng cho [r]
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ Trong giai đoạn phát triển của đất nước ta hiện nay Ở đâu cũng vậy vai trò đạo đức của con người là rất cần thiết Do đó Giáo dục và Đào tạo con người đóng vai trò to lớn trong việc giáo dục đạo đức học sinh, nhằm đưa đất nước ta tiến lên con đường
“công nhiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”
Bác Hồ đã từng nói: “Có tài mà không đức là người vô dụng,
có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Vì thế giáo dục
đạo đức là mặt quan trọng của giáo dục nhân cách, nhằm chú trọng đến cả tài lẫn đức để nâng cao nâng lực phục vụ cho sự phát triển tiến bộ không ngừng của xã hội, góp phần xây dựng phẩm chất hình thành ý thức tình cảm, hành vi thói quen đạo đức cho tất cả học sinh.
Trong nhiều năm nay, sự xâm nhập của nền văn hoá đồi truỵ, sự xuống cấp của nền giáo dục đạo đức của gia đình và nhà trường, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường Giáo dục thanh thiếu niên trở thành một công dân có ích cho xã hội là trách nhiệm chung của xã hội, giáo dục thế hệ ấy rất phức tạp và lâu dài đó là gánh nặng của toàn xã hội, là nỗi đau chung của người làm công tác giáo dục.
Giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ nhất là lứa tuổi tâm hồn ngây thơ, trong sáng cần được tiến hành một cách liên tục có hệ thống Tuy nhiên, hiện nay không ít học sinh trường trung học chưa có được những chuẩn mực đạo đức đúng đắn ở những em này chúng bắt nguồn từ nhiều phái và môi trường sống, có những biểu hiện lệch lạc về hành vi đạo đức như: nói tục, chữi thề, gây gỗ đánh nhau, thiếu lễ độ với người lớn…Những điều đó đang là nỗi lo lắng của các bậc cha mẹ và những người làm công tác giáo dục
Vì vậy bản thân tôi là GVCN cũng muốn đóng góp những hiểu biết của mình vào quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả cao hơn Đó là lý do Bản thân chọn sáng kiến kinh nghiệm:
“Nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh lờp chủ nhiệm”
Trang 2B.NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN:
GVCN là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường, cha mẹ học sinh, quản lý tập thể học sinh lớp mình phụ trách phấn đấu học tập, rèn luyện theo mục tiêu chung của nhà trường, là người trực tiếp, tiếp xúc hằng ngày với học sinh lớp mình, mọi sinh hoạt, học tập vui chơi, giải trí của các em điều chấp theo lệnh của GVCN, mọi hành động, cử chỉ, lời nói, ăn mặc của giáo viên là tấm gương cho các em noi theo Là học sinh những lớp mới bước vào trường mới, GVCN phải chú ý đến tửng học sinh để từ đó đưa các
em vào giáo dục một cách tự nhiên không bị bỡ ngỡ và ràng buột Tóm lại: vai trò của GVCN rất quan trọng đối với việc giáo dục đạo đức cho các em, tạo được thuyết phục cảm hoá của học sinh, tạo thiện cảm, là tấm gương cho các em, tự rèn luyện cho mình hoàn thiện về nhân cách đạo đức
Với vai trò là GVCN còn là cầu nối liền giữa nhà trường, gia đình và xã hội
Nội dung giáo dục đạo đức: bao gồm chuẩn mực hành vi đạo đức, trong các mối quan hệ của học sinh với bản thân người khác, với các nhiệm vụ của các em ở gia đình và nhà trường Các chuẩn mực đạo đức phải phù hợp với mục tiêu giáo dục đạo đức cua học sinh THCS.
Chuẩn mực cho học sinh những cơ sở ban đầu cần thiết cho sự hình thành phát triển nhân cách con người công dân được thể hiện dưới dạng trong bốn mối quan hệ của học sinh với xã hội, với lao động với người khác với bản thân
Quan hệ cá nhân với xã hội: phẩm chất này thể hiện ở lòng yêu quê hương đất nước, thiết tha với lợi ích của nước nhà, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc, tự hào về thành tựu xã hội Tôn trọng đoàn kết các dân tộc và các quốc gia khác
Thí dụ: Biết ơn thương binh, liệt sĩ
Quan hệ của cá nhân đối với lao động: giáo dục bồi dưỡng thái độ đúng đắn có nghĩa rất quan trọng đối với giáo dục “ toàn bộ con người”, đó là tính tự nguyện, tin thần tự giác, có trách nhiệm, coi lao động là danh dự, quí trọng người lao động Phẩm chất này
Trang 3được xây dựng và biểu hiện ngay trong lao động - học tập của học sinh với các đức tính chăm chỉ, cần cù, say mê trong học tập vượt mọi khó khăn hoàn thành nhiệm vụ được giao: giữ gìn đồ dùng học tập tuân theo kỹ luật, giúp đỡ bạn bè trong học tập và các hoạt động khác
GVCN vạch ra kế hoạch hàng tuần đưa ra chủ điểm tuần lễ “ Trồng cây gây bóng mát”, “ Trồng vườn thuốc nam” ngoài các chủ đề của nhà trường hàng tháng trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Quan hệ cá nhân đối với các người khác: lòng nhân ái, lòng yêu thương sâu sắc đối với nhân dân lao động, quý trọng, quan tâm, thông cảm sẵn sàng giúp đỡ người khác, luôn đem lại hạnh phúc và niềm vui cho mọi người Kiên quyết chống áp bức bốc lột và sự bất công, sự đối xử không bình đẳng Tinh thần tập thể biểu hiện
ở sự thống nhất giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, hợp tác giúp đỡ nhau trong thuỷ chung
Thí dụ: “ Kính trọng người già”
Quan hệ của cá nhân đối với bản thân: tính kỷ luật, tính thật thà, lòng dũng cảm, lòng tự trọng, những phẩm chất này gắng chặt với phẩm chất ý chí của cá nhân, cần được thể hiện trong học tập, lao động, sinh hoạt tập thể và cả trong đời sống riêng của học sinh
Thí dụ: “ Không tham của rơi”
Ngoài các hình thức giáo dục cần lựa chọn các phương pháp khác như ngoại khóa… làm cho các hoạt động giáo dục gắn liền với đời sống hiệu quả thiết thực hơn, nhưng dù sáng tạo linh hoạt đến đâu các phương pháp giáo dục cũng phải bị phụ thuộc vào nội dung tính chất được qui định trong giáo dục.
THỰC TRẠNG CỦA LỚP CỦA LỚP CHỦ NHIỆM :
Đặc điểm tình hình đầu năm học có 42 học sinh Chất lượng đạo đức: loại tốt 27/42 tỉ lệ 64.3%, loại khá 15/42 tỉ lệ 35,7% ( kết quả lớp 7 chuyển sang )
Như vậy chất lượng đạo đức học sinh chưa được khả quan, vì số học sinh nữ đông hơn học sinh nam, và đa số là học sinh khá giỏi Qua tìm hiểu bản thân nhận thấy được nguyên nhân:
Trang 4- Gia đình học sinh sống là nghề làm ruộng, đa số buôn bán… cha mẹ ít quan tâm đôn đốc con em Một số phụ huynh không quản lý con cái chặt chẽ
- Một số các em phải lao động vất vã, dãi nắng dầm mưa: bán vé số, cắt lúa mướn…
- Một số lại sống dư thừa, phụ huynh quá nuông chiều một cách vô nguyên tắc
- Mặc khác các em còn ảnh hưởng của sách báo, phim ảnh có nội dung văn hoá đồ truỵ Hằng ngày chúng tôi luôn thấy, luôn nghe những gương xấu của người lớn và lôi kéo xúi dục
- Do học sinh có hành động nhất thời, không làm chủ bản thân của mình, có tiềm tàng xung đột với người xung quanh
- Một số em chưa có ý thức là do gia đình tan vỡ hạnh phúc “ Bố mẹ ly dị nhau, mất cha, mất mẹ”, các em thiếu sự chăm sóc của cha mẹ.
III CÁC BIỆN PHÁP CẢI TIẾN CỤ THỂ:
Giáo dục đạo đức cho các em dựa trên ba môi trường: Nhà trường- Gia đình-Xã hội.
- Ngay tại lớp thành lập một đội ngũ cán bộ lớp, năng nổ nhiệt tình, vừa chăm học, vừa chăm làm, cần cù vượt khó, ý thức đạo đức tốt, chủ điểm của trường như: Đi thưa - về trình, lễ phép, tôn trọng hoà nhã, yêu quí bạn bè…
- Tổ chức nhiều hoạt động trong nhà trường, hoạt động ngoại khóa như: thăm viếng bà mẹ VNAH, giáo dục các em trở thành “ người con hiếu thảo”, duy trì phát huy điều đặn “ gương người tốt việc tốt”
- Thường xuyên tiếp xúc trao đổi, tìm hiểu hoàn cảnh, gia đình học sinh, động viên khuyến khích gia đình học sinh xây dựng nề nếp hoạt động cho các em bằng hình thức xây dựng thời gian biểu
ở nhà: thời gian học tập, nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí, phụ giúp việc nhà phù hợp với lứa tuổi và công việc, theo dõi thời gian các em.
- Ngoài nhà trường, động viên gia đình khuyến khích các em về mặt tinh thần, uốn nắn các em học hỏi những gương người tốt xung quanh gia đình
- Mặt khác, dựa trên số học sinh cá biệt bướng bỉnh, vận động
Trang 5hái hoa dân chủ, thi ATGT, thi tìm hiểu lịch sử địa phương… rèn luyện dần dần hết thói hư tật xấu, có hành động định hướng đúng để trở thành con người chuẩn mực
- Phối hợp và duy trì hình thức sổ liên lạc giữa nhà trường và gia đình thông qua kết quả rèn luyện học tập và tinh thần tự giác vượt khó
- Học sinh hiểu được thầy và cô là người cha mẹ thứ hai nên các em tiện troa đổi và đề xuất ý kiến chứ không còn đơn lẽ, coi cút, chúng có nhiều tiến bộ Trong mắt trẻ bây giờ như chúng đang vung đắp một sức sống mới
- Kết hợp với các đoàn thể, tổ chức hoạt động xã hội như: tạo điều kiện cho các em tiếp xúc với người lớn, bộ đội… qua đó hình thành kinh nghiệm sống cho các em, vận động các em đọc sách thư viện, tổ chức khu thể thao cho các em, thăm viếng gia đình chính sách khó khăn… nhằm khích lệ ý thức nhân cách học sinh, giúp các em tập quán đạo đức lành mạnh tạo nên nếp sống có văn hoá: lương tâm, danh dự, trách nhiệm, các phẩm chất trung thực, thật thà dũng cảm
- Giáo dục các em nên tránh những đạo đức cá nhân mà ảnh hưởng đến tập thể như: rượu chè, cờ bạc, thuốc lá, ma tuý…
- Đối với học sinh tại lớp: thi đua gắng liền với khen thưởng, đó là phương pháp không thể thiếu trong đời sống tập thể học sinh Khen thưởng phải được đánh giá công bằng, công khai và đúng mức độ
- Phải lấy động viên khích lệ là chính, tránh trách phạt học sinh nhất là những lời nói nặng nề để gây tổn thương đến lòng tự trong của các em
- Đối với học sinh chịu khó học tập, luôn đạt điểm 10, có tinh thần giúp đỡ bạn thì nên khen, tuyên dương kịp thời đúng lúc
- Đối với học sinh lười biếng, chưa ý thức việc học, ta nên uốn nắn, động viên, nhắc nhở
III KẾT QUẢ THỰC HIỆN:
Năm học 2005 - 2006 đã áp dụng kinh nghiệm Nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh lớp chủ nhiệm đối với lớp
8, kết quả cụ thể:
Trang 6Xếp loại hạnh kiểm Thời gian
I BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
- Kết quả rất khả quan vì bản thân là GVCN nên thường xuyên theo dõi những hành vi đạo đức của các em, nhắc nhở đúng lúc, đúng thời gian
- Kết hợp chặt chẽ với Tổng phụ trách đội tăng cường hoạt động GDNGLL
- Đối với học sinh THCS, người giáo viên bước đầu hình thành đạo đức cho các em, chuẩn mực hành vi từ phẩm chất đạo đức
- Thầy cô là hình tượng, là mẫu lý tưởng để học sinh noi theo.
Do đó thầy cô hết sức gương mẫu trong ứng xử, tư cách ăn mặc, đi đứng, ngôn ngữ, cử chỉ…
II ĐỀ XUẤT Ý KIẾN:
1/ Đối với nhà trường:
+ Trong các buổi chào cờ đầu tuần, BGH cần nhắc nhở HS không nên xem nhẹ bộ môn GDCD vì đây là môn hình thành nhân cách và đạo đức mỗi con người
+ Đẩy mạnh hoạt động ngoại khoá
2/ Đối với GVCN:
+ Thể hiện hết vai trò của GVCN trong giảng dạy và trong giáo dục
+ Kết hợp chặt chẻ ba môi trường: nhà trường- gia đình- xã hội 3/ Đối với Phụ huynh học sinh:
+ Gia đình cần kết hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc GD con
em, không khoán trắng việc học của con em mình cho nhà trường Tạo điều kiện thuận lợi cho con em đi học.
+ Theo dõi thời gian biểu ở nhà của các em, kịp thời điều chỉnh hành vi xấu, đối xử không tốt với mọi người xung quanh.