Chi tiết cây si ở đền Ngọc Sơn trong Một người Hà Nội của Nguyễn Khải- Một người Hà Nội của Nguyễn Khải là một tác phẩm có thể đối thoại cởi mở với người đọc về rất nhiều điều.. Con ngườ
Trang 1Chi tiết cây si ở đền Ngọc Sơn trong Một người Hà Nội của Nguyễn Khải
- Một người Hà Nội của Nguyễn Khải là một tác phẩm có thể đối thoại cởi mở với người đọc về rất nhiều
điều Truyện chứa đựng cả một cái nhìn, một quan niệm, cách khám phá mới về con người của nhà văn.
Con người không chỉ được xác lập từ những chuẩn khô cứng mà còn ở cả chiều sâu tâm linh, con người có
hệ giá trị, có chiều sâu văn hoá…Ở cuối truyện ngắn này, Nguyễn Khải đã dùng một chi tiết để tô đậm hơn vẻ đẹp rộng rãi của hạt bụi vàng Hà Nội – Bà Hiền Đẩy sự giác ngộ và niềm ngưỡng mộ của nhân vật tôi (người cháu) với bà cô Hiền lên đến đỉnh điểm, hoàn toàn bị thuyết phục
- Hình ảnh cây ở đền Ngọc Sơn hiện ra với bao nhiêu chiêm nghiệm suy tuy của người phụ nữ lớn tuổi đã
đi gần hết đời người và từng trải qua bao nhiêu thời cuộc: “Mùa hè năm nọ,….Cây cổ thụ đổ nghiêng tán
đè lên hậu cung đền Ngọc Sơn Một phần bộ rễ bật đất chổng ngược lên trời”
- Cây cổ thụ ở chốn đền miếu linh thiêng thường gieo cho người ta cảm giác linh thiêng, vĩnh cửu Cây si
ở hậu cung đền Ngọc Sơn, chốn thắng cảnh, điểm hội tụ tinh thần của đất kinh kì càng làm cho người ta
có cảm giác đó Cây đổ đè lên cả đền “rễ bật đất chổng ngược lên trời” gợi nghĩ đến điềm gở- sự đổi rời, điềm xấu, sự ra đi của một thời Đó không chỉ là những nghĩ ngợi một cách duy tâm giống như một bà già nhà quê mà còn là những dự đoán, những ưu hoài cho những biến cải của cuộc sống hiện đại Vấn đề nhức
nhối chính là sự biến cải theo kiểu đảo lộn mọi giá trị, theo chiều hướng xấu, là sự phủ định sạch trơn, là mất hết cả nền tảng gốc rễ Mối ưu tư của bà Hiền có chiều sâu tâm linh gắn với một tình yêu Hà Nội sâu sắc
- Thành phố cho máy cẩu tời kéo cây si lại mỗi ngày một tí, cuối cùng sau một tháng cây lại sống, lại trổ
lá non và vẫn là cây si của mọi thế hệ Điều đó chứng tỏ, sự biến cải thời kinh tế thị trường là không thể tránh khỏi nhưng sau bao nhiêu xáo trộn, đảo lộn rồi cuối cùng sẽ lắng lại với những giá trị đích thực Vẻ đẹp Hà Nội ở những con người như bà Hiền và thế hệ bà là những giá trị không thể thay thế
- Khi kể câu chuyện cây si sống lại cho người cháu nghe, bà Hiền còn thêm một lời bình “Thiên địa tuần hoàn, cái vào ra của tạo vật không thể lường trước được” Lời nói với cháu cũng là lời tự nghiệm, tự nhủ.
Điều này càng cho thấy bà Hiền luôn vững tin vào sức sống của những giá trị Hà Nội đích thực
- Qua chi tiết, ta thấy hình ảnh “Một người Hà Nội” hiện ra mênh mang tâm linh, nhưng cũng rất đỗi vững chãi Sự vững chãi của những con người không chỉ nắm được quy luật cuộc đời mà còn thấu hiểu
được cả quy luật của tạo hoá Vì vẻ đẹp thâm sâu này ở bà cô mà người cháu phải thốt lên: Cô muốn mở
sự tính toán đã rất khôn ngoan của mình thêm một tầng nữa chăng, cái tầng vô hình, không thể biết Điều
đó góp phần làm nên chất váng lấp lánh ở con người này
- Chi tiết cây si ở đền Ngọc Sơn là một sáng tạo nghệ thuật gợi nhiều suy nghĩ
1