Chặng đường từ năm 1945 đến năm 1954 - Truyện ngắn và kí là những thể loại mở đầu cho văn xuôi chặng đường kháng chiến chống thực dân Pháp.. - Một số vở kịch xuất hiện gây được sự chú ý
Trang 1KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM
TỪ CÁCH MẠNG THÁNG 8-1945 ĐẾN HẾT THẾ KỈ XX I- Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá
- Từ năm 1945 đến 1975 nước ta đã trải qua nhiều biến cố, sự kiện lịch sử trọng đại
- Sự giao lưu văn hoá với nước ngoài không thuận lợi, giao lưu văn hoá chủ yếu giới hạn trong các nước XHCN
II- Quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu
1 Chặng đường từ năm 1945 đến năm 1954
- Truyện ngắn và kí là những thể loại mở đầu cho văn xuôi chặng đường kháng chiến chống thực dân Pháp
- Thơ ca những năm kháng chiến chống thực dân Pháp đạt được nhiều thành tựu xuất sắc Tiêu biểu là những tác phẩm của Hồ Chí Minh, Hoàng Cầm, Quang Dũng, Hồng Nguyên, Nguyễn Đình Thi, Chính Hữu, Tố Hữu,
- Một số vở kịch xuất hiện gây được sự chú ý lúc bấy giờ như Bắc Sơn, Những người ở lại của Nguyễn Huy Tưởng, Chị Hoà của Học Phi.
2 Chặng đường từ năm 1955 đến năm 1964
- Văn xuôi mở rộng đề tài, bao quát được khá nhiều vấn đề, nhiều phạm vi của hiện thực đời sống
- Thơ ca phát triển mạnh mẽ
3 Chặng đường từ năm 1965 đến năm l975
- Chủ đề bao trùm của văn học là đề cao tinh thần yêu nước, ngợi ca chủ nghĩa anh hùng cách mạng
- Truyện, kí phát triển mạnh Tiêu biểu là những tập kí chống Mĩ của Nguyễn Tuân; truyện ngắn của Nguyễn Thành Long, Nguyễn Kiên, Vũ Thị Thường, Đỗ Chu,
- Thơ ca chặng đường này thể hiện rất rõ khuynh hướng mở rộng hiện thực; đồng thời bổ sung, tăng cường chất suy tưởng, chính luận
- Kịch cũng có những thành tựu đáng ghi nhận
- Nói tới văn học 1945- 1975 cũng phải nói tới văn học vùng địch tạm chiếm, văn học tiến bộ đô thị miền Nam như các sáng tác của nhà văn Sơn Nam, Vũ Bằng, Viễn Phương, Hoàng Phủ Ngọc Tường
III Những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ 1945 đến 1975
1 Nền văn học chủ yếu vận động theo hướng cách mạng hoá, gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất nước
- Khuynh hướng, tư tưởng chủ đạo của nền văn học mới là tư tưởng cách mạng Văn học trước hết phải là một thứ vũ khí phục vụ sự nghiệp cách mạng
- Quá trình vận động phát triển của nền văn học mới ăn nhịp với từng chặng đường lịch sử của lịch sử, theo sát từng nhiệm vụ chính trị của đất nước
- Đề tài chính: TỔ QUỐC VÀ CNXH, những tình cảm chính được thể hiện: tình đồng, bào, đồng chí, tình quân dân, tình giai cấp, tình cảm với Đảng, với lãnh tụ
2 Nền văn học hướng về đại chúng
- Đại chúng là đối tượng phản ánh và đối tượng phục vụ, vừa là người cung cấp,
bổ sung lực lượng sáng tác cho văn học
- Nội dung: phản ánh đời sống nhân dân, tâm tư khát vọng nỗi bất hạnh của họ trong xã hội cũ, phát hiện khả năng và phẩm chất của người lao động
- Chủ đề: rõ ràng Hình thức nghệ thuật: giản dị, dể hiểu, ngắn gọn, tìm đến những hình thức nghệ thuật quen thuộc với nhân dân, phát huy thể thơ dân tộc Ngôn ngữ: bình dị, trong sáng
3 Nền văn học chủ yếu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn.
3.1 Khuynh hướng sử thi
- Là khuynh hướng đề cập tới số phận chung của cả cộng đồng, liên quan đến giai cấp, đồng bào, tổ quốc và thời đại
- Nhân vật bình thường tiêu biểu cho lí tưởng chung của dân tộc, gắn bó số phận mình với số phận đất nước, kết tinh những phẩm chất cao đẹp của cộng đồng
- Lời văn mang giọng điệu ngợi ca, trang trọng và đẹp một cách tráng lệ
3.2 Cảm hứng lãng mạn
- Thể hiện ở niềm tin, mơ ước, hướng tới tương lai
1
Trang 2- Khẳng định lí tưởng của cuộc sống mới, vẻ đẹp con người mới, ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng
IV Kết luận
1 Thành tựu
2 Hạn chế
2