GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNHBài 30: I.. Lập sơ đồ tạo ảnh 1- Hệ hai thấu kính đồng trục ghép cách nhau 1- Hệ hai thấu kính đồng trục ghép sát nhau: xét hệ quang học đồng trục gồn hai th
Trang 1CHAÌO CẠC EM !
Trang 2GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNH
Bài 30:
I Lập sơ đồ tạo ảnh
1- Hệ hai thấu kính đồng trục ghép cách nhau
1- Hệ hai thấu kính đồng trục ghép sát nhau: xét hệ quang học đồng trục gồn hai thấu kính L 1 và L 2 Giả sử AB có ảnh tạo ảnh L 1 Các tia sáng này truyền đến L 2 Nên là vật đối với L 2
Nếu ở trước L 2 , đó là vật thật
Nếu ở sau L 2 , đó là vật ảo không xét
TK L 2 tạo ảnh của vật
Ảnh tạo bởi L 2 là ảnh sau cùng
A
B
01
L1
L2
B’2
B1’
02
A1’
B’2
' 1
'
1B A
' 1
'
1B A
' 1
'
1B
A
' 1
'
1B
A
' 1
'
1B A
' 2
'
2B
A
' 2
'
2B
A
S ơ đồ tạo ảnh qua hệ:
AB →A’ 1 B’ 1 → A’ 2 B’ 2
L1 L2
d1 d /
1 d2 d/
2
L1 L2
d1 d/
2
L1 L2
d1 d /
1 d2 d/
2
Trang 3GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNH
Bài 29:
I Lập sơ đồ tạo ảnh
2- Hệ hai thấu kính đồng trục ghép sát nhau
Với hệ này dùng thấu kính tương đương để giải bài toán
rất tiện lợi
-Xét trường hợp hai thấu kính có tiêu cự f 1 ; f 2 ghép sát
nhau
a) Ta có sơ đồ tạo ảnh
Áp dụng công thức về thấu kính ta được
L1 L2
d1 d /
1 d2 d/
2
AB →A’ 1 B’ 1 → A’ 2 B’ 2
L1 L2
d1 d/
2
A
B
d2 B’
2
L1
A’2
L2
d1
01 02
2
' 2 2
1
' 1 1
1 1
1
;
1 1
1
f d
d f d
Ta luôn có: d 2 = - d 1
Trang 4GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNH
Bài 29:
I Lập sơ đồ tạo ảnh
1- Hệ hai thấu kính đồng trục ghép s át nhau
Suy ra:
b) Thấu kính tương đương với hệ có tiêu cự f Ta có sơ đồ:
Hay D = D 1 + D 2
2 2
' 2 1
1 1
1
1
f f
d
AB →L A’ 2 B’ 2
d 1 ; d 2 ’
f d
d
1 1
1
' 2 1
= +
Ta có
(1)
(2)
Từ 1 và 2 suy ra:
2
1 f
1 f
1 f
1
+
=
Trang 5GIẢI BÀI TOÁN VỀ HỆ THẤU KÍNH
Bài 29:
I Lập sơ đồ tạo ảnh
II Thực hiện tính toán:
1- Quan hệ giữa hai vai trò ảnh và vật của
Trong mọi trường hợp ta luôn có: d 2 = l – d 1 ’ ; hay d 1 ’ + d 2 = l
d là khoảng cách giữa hai thấu kính
2- Số phóng đại ảnh sau cùng
Vậy k = k 1 .k 2
1 2
' 1
' 1 '
1
' 1
' 2
' 2
' 2
'
AB
B
A B
A
B
A AB
B A
Trang 6Bài tập : Một thấu kính phẳng lõm bằng thuỷ tinh,
có tiêu cự f 1 = - 20cm Thấu kính được đặt sao cho trục chính thẳng đứng, mặt lõm hướng lên trên Một điểm sáng S nằm trên trục chính và
cách thấu kính một đoạn d
a)Ảnh S’ của S tạo bởi thấu kính cách thâu kính 12cm Tính d.
b) Giữ S và thấu kính cố định Đổ một chất lỏng trong suốt vào mặt lõm Bây giờ ảnh S ’ của S là ảnh ảo và cách thấu kính 20cm Tính tiêu cự f 2 của thấu kính chất lỏng phẳng lồi
III Các bài tập ví dụ
Trang 7b) Tiêu cự f 2
Hệ thấu kính chất lỏng và thấu kính thuỷ tinh ghép đồng trục, sát nhau Thấu kính tương đương có tiêu cự f
Hướng dẫn
• Tính d ?
S có ảnh ảo tạo bởi thấu kính phân kỳ: d’ 1 = -12cm
Do đó: 1/d = 1/f 1 – 1/d’ 1 = -1/20 + 1/12 = 1/30
Suy ra: d = 30 cm
III Các bài tập ví dụ
Trang 8CHÂN THÀNH CẢM
ƠN.