TRƯỜNG THPT BẾN TRE BÀI VIẾT SỐ 1MÔN: NGỮ VĂN 12 Thời gian: 45 phút ĐỀ BÀI Trong một bộ phim truyền hình Việt Nam có một nhân vật đã nhắc nhở con cháu mình: “Ta có thể nhặt được một gó
Trang 1BỘ ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT MÔN NGỮ VĂN LỚP 12 NĂM 2017-2018 (CÓ ĐÁP ÁN)
Trang 21 Đề kiểm tra 1 tiết môn Ngữ Văn 12 năm 2017-2018 có đáp án - Trường THPT Bến Tre (Bài viết số 1)
2 Đề kiểm tra 1 tiết môn Ngữ Văn 12 năm 2017-2018 có đáp án - Trường THPT Thăng Long (Bài viết số 1)
3 Đề kiểm tra 1 tiết môn Ngữ Văn 12 năm 2017-2018 có đáp án - Trường THPT Nguyễn Huệ (Bài viết số 2)
4 Đề kiểm tra 1 tiết môn Ngữ Văn 12 năm 2017 -2018 có đáp án - Trường THPT Nguyễn Văn Thiệt (Bài viết số 5)
5 Đề kiểm tra 1 tiết môn Ngữ Văn 12 năm 2017-2018 có đáp án - Trường THPT Xuân Tô (Bài viết số 6)
6 Đề kiểm tra 1 tiết môn Ngữ Văn 12 năm 2017-2018 có đáp án - Trường THPT Trần Phú
Trang 3TRƯỜNG THPT BẾN TRE BÀI VIẾT SỐ 1
MÔN: NGỮ VĂN 12 Thời gian: 45 phút
ĐỀ BÀI
Trong một bộ phim truyền hình Việt Nam có một nhân vật đã nhắc nhở con cháu
mình: “Ta có thể nhặt được một gói tiền nhưng sẽ không có ai đánh rơi một gói văn hóa cho ta nhặt”.
Anh/chị suy nghĩ như thế nào về lời nhắc nhở trên?
Trang 4- Gói tiền: lượng vật chất có giá trị
- Có thể nhặt được gói tiền: giải thiết con người có thể có một lượng vật chất có giá trị
mà không phải mất nhiều công sức để tích lũy Đây là việc ít gặp song không phải là tuyệt đối không thể xảy ra.
- Văn hóa: trình độ học vấn, vốn tri thức, kiến thức KH và trình độ sống biểu hiện qua
sinh hoạt và ứng xử của con người trong đời sống xã hội.
- Không ai đánh rơi gói văn hóa cho ta nhặt: cách nói hình ảnh để phủ nhận khả năng
có được văn hóa một cách ngẫu nhiên, tình cờ, ngoài ý thức nỗ lực cố gắng của con người.
Ò Khái quát ý nghĩa: Có thể tự nhiên có được một lượng vật chất song không phải tự nhiên mà có văn hóa Mỗi người cần tự tích lũy, hình thành và bồi đắp văn hóa cho mình.
* Bình luận
- Có thể nhặt được gói tiền:
+ Tiền là vật ngoài thân, không thể đồng nhất với con người.
+ Khi là vật ngoài thân nên phải giữ gìn và bảo quản Nhưng có thể vì một lí do nào đó, người ta sẽ làm thất lạc Ò Có thể nhặt được gói tiền vì ai đó bất cẩn mà đánh rơi.
- Không thể nhặt được gói văn hóa Vì:
+ Văn hóa ở đây là biểu hiện của trình độ, nó thuộc về con người, làm nên diện mạo, tinh thần con người, nó không tồn tại ở dạng vật chất nên không thể đánh rơi và cũng không thể nhặt.
+ Văn hóa là kết quả của một quá trình tích lũy, chọn lọc và hoàn thiện dần bằng nhận thức và ý thức nên không thể tự xuất hiện ở con người.
+ Văn hóa là kết tinh năng lực và phẩm chất của con người văn minh nên khi đạt đến trình độ học vấn và có trình độ sống của con người văn minh mới được coi là văn hóa.
- Làm thế nào để có văn hóa?
+ Học tập bằng những phương thức, con đường khác nhau.
Trang 5+ Học hỏi với ý thức vươn lên tự hoàn thiện mình về cách sống, cách sinh hoạt, cách ứng xử để đáp ứng những yêu cầu của cuộc sống văn minh.
+ Luôn trau dồi, rèn luyện và củng cố những gì đã học được để nó thuộc về mình, trở thành tố chất trong con người mình, làm nên diện mạo tinh thần của mình trong cuộc sống.
* Bài học nhận thức và hành động:
- Là một bài học tư tưởng, đạo lí về cách sống cho con người: Văn hóa không bỗng dưng mà có, mỗi người cần chủ động, tích cực trong học tập, học hỏi để bồi đắp và nâng cao vốn văn hóa cho chính mình.
- Là lời nhắc nhở có ý nghĩa với tất cả mọi người đặc biệt cần thiết với tuổi trẻ - tuổi bắt đầu bước vào ngưỡng cửa cuộc sống, rất cần chú ý tới việc tích lũy vốn sống, vốn văn hóa để xây dựng tương lai.
Kết bài
- Vốn văn hóa không chỉ thể hiện ở bằng cấp, trình độ kiến thức mà là tổng thể tất cả những giá trị tinh thần tạo nên tầm vóc một con người Không có kiến thức, con người sẽ khó khẳng định được mình; nếu không có văn hóa, con người dễ sống cẩu thả, tầm
thường, vô nghĩa.
- Ở tuổi học đường, ngoài việc tích lũy kiến thức cần quan tâm đến cuộc sống xung quanh để học hỏi về mọi mặt “Học ăn, học nói, học gói, học mở”.
Trang 6I MỤC TIÊU BÀI KIỂM TRA
1 Mục tiêu theo chuẩn kiến thức, kĩ năng:
Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình học kì I, môn
ngữ văn lớp 12
Cụ thể đề kiểm tra nhằm đánh giá trình độ học sinh theo các chuẩn sau:
- Kĩ năng, đọc hiểu và tạo lập văn bản
- Hoàn thiện, kiến thức, kĩ năng tìm ý, lập dàn ý, mở bài, thân bài, kết bài, hành văn để viết một bài văn
nghị luận về một tư tưởng đạo lí, một hiện tượng đời sống được rút ra từ một câu chuyện
2 Mục tiêu về năng lực
- Mục đích đánh giá năng lực đọc – hiểu
- Kiểm tra kĩ năng tạo lập văn bản theo các thao tác và phương thức biểu đạt đã học
- Học sinh phát huy tính sáng tạo của cá nhân khi làm bài
- Bồi dưỡng năng lực cảm thụ văn học, năng lực trình bày suy nghĩ, cảm xúc của cá nhân Năng lực thu thập
thông tin liên quan đến một vấn đề chứa đựng triết lí nhân sinh
II, HÌNH THỨC KIỂM TRA
Trang 7Năm học 2017-2018
Nguyễn Ngọc Liên Trường THPT Thăng Long 2
ĐỀ BÀI VIẾT SỐ 1 ( Thời gian làm bài 45 phút) Không kể thời gian phát đề
Còn hạt lúa thứ hai thì ngày đêm mong được ông chủ mang gieo xuống đất Nó thật sự sung sướng khi được bắt đầu một cuộc đời mới
Thời gian trôi qua, hạt lúa thứ nhất bị héo khô nơi góc nhà bởi vì nó chẳng nhận được nước và ánh sáng Lúc này chất dinh dưỡng chẳng giúp ích được gì - nó chết dần chết mòn Trong khi đó, hạt lúa thứ hai dù nát tan trong đất nhưng từ thân nó lại mọc lên cây lúa vàng óng, trĩu hạt Nó lại mang đến cho đời những hạt lúa mới
Đừng bao giờ tự khép mình trong lớp vỏ chắc chắn để cố giữ sự nguyên vẹn vô nghĩa của bản thân mà hãy can đảm bước đi, âm thầm chịu nát tan để góp cho cánh đồng cuộc đời một cây lúa nhỏ - đó là sự chọn lựa của hạt giống thứ hai”
(Theo Hạt giống tâm hồn, NXB Trẻ, TP Hồ Chí Minh, 2004)
Từ nội dung câu chuyện trên, Anh(Chị) bình luận về cách sống không nhỏ nhen, ích kỉ, chủ nghĩa cá
nhân của con người trong cuộc sống hiện nay?
HẾT -
Trang 8* Thân bài:
1 Giải thích:
- Tóm tắt thật ngắn gọn truyện: “Có hai hạt lúa nọ được giữ lại để làm hạt giống cho vụ
sau vì cả hai đều là những hạt lúa tốt, đều to khỏe và chắc mẩy
Người chủ đem chúng gieo trên cánh đồng gần đó Hạt thứ nhất nhủ thầm:“Dại gì ta
phải theo ông chủ ra đồng Ta không muốn cả thân mình phải nát tan trong đất Tốt
nhất ta hãy giữ lại tất cả chất dinh dưỡng trong lớp vỏ này và tìm một nơi lý tưởng để
trú ngụ” Thế là nó chọn một góc khuất trong kho lúa để lăn vào đó
Còn hạt lúa thứ hai thì ngày đêm mong được ông chủ mang gieo xuống đất Nó thật sự
sung sướng khi được bắt đầu một cuộc đời mới
Thời gian trôi qua, hạt lúa thứ nhất bị héo khô nơi góc nhà bởi vì nó chẳng nhận được
nước và ánh sáng Lúc này chất dinh dưỡng chẳng giúp ích được gì - nó chết dần chết
mòn Trong khi đó, hạt lúa thứ hai dù nát tan trong đất nhưng từ thân nó lại mọc lên cây
lúa vàng óng, trĩu hạt Nó lại mang đến cho đời những hạt lúa mới
Đừng bao giờ tự khép mình trong lớp vỏ chắc chắn để cố giữ sự nguyên vẹn vô nghĩa
của bản thân mà hãy can đảm bước đi, âm thầm chịu nát tan để góp cho cánh đồng cuộc
đời một cây lúa nhỏ - đó là sự chọn lựa của hạt giống thứ hai”
Mượn câu chuyện hai hạt lúa, tác giả đã nêu lên và khẳng định một quan niệm nhân sinh đúng đắn, tích cực
2 Lí giải vấn đề:
- Cách sống không nhỏ nhen, ích kỉ, chủ nghĩa cá nhân là lối sống đẹp, biết sẻ chia, sẵn
sàng chấp nhận hi sinh, thiệt thòi về mình…
-Hai hạt lúa nêu lên hai quan niệm sống, hai lối sống trái chiều nhau: một bên luôn sẵn
sàng cho đi, một bên ích kỷ chỉ biết giữ lại những điều tốt đẹp cho bản thân mình
+ Hạt lúa muốn giữ lại chất dinh dưỡng cho riêng mình trong một hình hài nguyên vẹn
tuy không nát tan trong đất nhưng lại tan nát trong cuộc đời, lại bị tuyệt diệt
+ Hạt giống tưởng rằng đã tan nát trong đất rồi nhưng lại được hồi sinh thành những
bông lúa vàng trĩu hạt
- Trong cuộc sống đôi khi chúng ta cần phải biết hi sinh, sống vì người khác, sẵn sàng
chấp nhận sự thiệt thòi, không nên ích kỉ, hẹp hòi, chỉ biết bản thân…
- Dẫu biết rằng trong cuộc đời, ai cũng có những phút giây chỉ muốn sống cho bản thân
mình Chỉ có điều, khi có cơ hội, bạn đừng ngần ngại mà hãy cho đi, thậm chí cho đi
một cách rất nhẹ nhàng như lời cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn: “Sống trong đời sống cần
có một tấm lòng, để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi…”
- Đừng tự hủy diệt mình bằng sự ích kỷ Cứ sẵn sàng dâng hiến cho cuộc đời những gì
mình có
+Con người sống cần phải dấn thân, chấp nhận gian khó, thử thách, dám sống , không
ích kỉ, nhỏ nhen, chủ nghĩa cá nhân vì mục đích cao cả, tốt đẹp
+ Phải biết sống vì người khác, dám chấp nhận cả những thiệt thòi, hi sinh về phía bản
thân mình Đó cũng chính là một trong những cách sống của mỗi con người cần hướng
đến trong cuộc đời
(Trong quá trình lí giải cần chọn dẫn chứng minh họa)
3 Bàn luận, bác bỏ
- Bên cạnh những người sống biết vì người khác, biết cống hiến, sẻ chia, cũng còn
không ít người ích kỉ, nhỏ nhen, chỉ biết có bản thân như hạt lúa thứ nhất
Trang 9Năm học 2017-2018
Nguyễn Ngọc Liên Trường THPT Thăng Long 4
sống phải vị tha, chan hòa, biết vì mọi người, không nên tư lợi cá nhân
* Kết bài: Liên hệ rút ra bài học về nhận thức và hành động 1.0
điểm
Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt được cả yêu cầu về kỹ năng và kiến thức,
bài làm phải có dẫn chứng minh họa Đề cao tính sáng tạo của học sinh
Trang 10TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ ĐỀ KIỂM TRA –MÔN NGỮ VĂN LỚP 12
Câu 3.(7 điểm) Phân tích đoạn thơ sau trong bài thơ Tây Tiến-Quang Dũng
.Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
(Quang Dũng, Tây Tiến)
Trang 11I.MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA:
- Kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng được quy định trong chương trình môn Ngữ văn lớp 12 học kì I Cụ thể:
+ Biết vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để hoàn thành hai dạng câu hỏi ở mức nhận biết, vận dụng mức độ thấp và một văn bản nghị luận văn học
II HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA:
- Sử dụng hình ảnh thơ mới lạ, bút pháp tả thực kết hợp bút pháp lãng mạn…
- Chọn dẫn chứng của văn học chống Pháp để làm rõ thêm tác phẩm
Trang 12ĐÁP ÁN -BIỂU ĐIỂM :
1
Đề tài là những vấn đề có ý nghĩa lịch sử và có tính chất toàn dân tộc 0.25
Nhân vật chính là những người đại diện cho tinh hoa khí phách, phẩm
chất, ý chí của dân tộc, gắn bó số phận cá nhân với số phận đất nước
0.5
Lời văn thường mang giọng điệu ngợi ca, trang trọng 0.25
2
Bản TNĐL ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử trọng đại, không chỉ tuyên
bố nền độc lập của VN trước toàn dân tộc, nhân dân thế giới mà còn
hướng tới các nước đồng minh nhằm bác bỏ luận điệu xảo trá của thực dân
Pháp Tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho bản tuyên ngôn
0.5
Dùng chiến thuật “ gậy ông đập lưng ông” để khóa miệng đối phương 0.5
Đăt ba bản tuyên ngôn ngang hàng nhau bộc lộ sâu sắc niềm tự hào dân
+ Phân tích các từ ngữ, hình ảnh: không mọc tóc, quân xanh màu lá, dữ
oai hùm để thấy được vẻ kì dị khác thường và oai dữ của chiến sĩ Tây
Tiến
+ Phân tích câu thơ “Rải rác biên cương mồ viễn xứ”: từ láy “Rải rác”
các từ Hán Việt “biên cương” “viễn xứ” gợi lên cái chết bi thảm
+ Các cụm từ “chẳng tiếc đời xanh”, “áo bào thay chiếu” “về đất”, “sông
Mã gầm lên”….thấy đựơc vẻ đẹp nhân cách và sự kiêu hùng của người
lính Tây Tiến
1.25
1.25
1.5
- Vẻ đẹp hào hoa lãng mạn: phân tích những chi tiết : Mắt trừng gửi
mộng, đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm…để thấy được tuy cuộc sống gian
khổ nhưng chiến sĩ Tây Tiến vẫn giữ được nét đẹp trong tâm hồn của
người thanh niên Hà Nội
2
- Nghệ thuật: Sử dụng hình ảnh thơ mới lạ, nhịp điệu linh hoạt, từ ngữ
sáng tạo, bút pháp tả thực kết hợp chất lãng mạn ….tạo cho đoạn thơ nét
độc đáo, làm nổi bật vẻ đẹp của chiến sĩ Tây Tiến…
1
* LƯU Ý: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau miễn là trình bày đầy đủ các ý trên
Trang 13Trường THPT Nguyễn Văn Thiệt G/án Ngữ Văn 12
Năm 2017 - 2018 GV: Phan Thị Ngọc Sương
Tuần: 21
Tiết: 58,59
Ngày: 3-1-2018
VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 5
I Mục tiêu kiểm tra:
- Đánh giá năng lực đọc hiểu văn bản của học sinh
- Đánh giá năng lực làm bài văn nghị luận văn học của học sinh
II Hình thức kiểm tra: Tự luận
- Phát hiện được các chi tiết, nghệ thuật trong văn bản…
- Hiểu ý nghĩa của các chi tiết, nghệ thuật trong văn bản…
Ý kiến của bản thân và lí giải
04 3.0 30%
về 1 tác phẩm
có bố cục chặt chẽ, diễn đạt tốt, không mắc các lỗi dùng từ, đặt câu…có sáng tạo
Số câu:
Số điểm
Tỉ lệ
01 7.0 70%
01 7.0 70%
Số câu:
Số điểm
Tỉ lệ
01 0.5 05%
02 1.5 15%
01 1.0 10%
01 7.0 70%
05 10.0 100%
IV Câu hỏi:
Trang 14Trường THPT Nguyễn Văn Thiệt G/án Ngữ Văn 12
Năm 2017 - 2018 GV: Phan Thị Ngọc Sương
I Phần đọc hiểu:
Đọc đoạn thơ sau và trả câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:
Mẹ ơi, con đã già rồi.Con ngồi nhớ mẹ, khóc như trẻ con.Mẹ ơi con đã già rồi con ngồi ngớ ngẫn nhớ ngôi nhà xưa Ngày xưa cha ngồi uống rượu mẹ ngồi đan áo, ngoài hiên.Mùa đông cây bàng lá đổ
Ngày xưa chị hát vu vơ, mấy câu ca cổ cho em nằm mơ Ngày xưa mẹ đắp cho con tấm khăn quàng cổ ấm hơi mẹ tôi Ngày xưa bên giường cha nằm, mẹ buồn xa vắng, nhìn cha , thương cha chí lớn không thành
Biển sóng thét gào một ngày một ngày nhớ mẹ sóng trào khơi xa.Trời gió mây ngàn một ngày khóc mẹ trăng tàn sao rơi.Mẹ ơi thế giới mênh mông, mênh mông không bằng nhà mình.tuổi thơ như chiếc gối êm, êm cho tuổi già úp mặt
Trèo lên đỉnh núi thiên thai ối a, mẹ ngồi trông áng mây vàng, mẹ ơi hãy dắt con theo ối a để con mãi mãi bên mẹ
Mẹ ơi thế giới mênh mông, mênh mông không bằng nhà mình Dù cho phú quý vinh quang, vinh quang không bằng có mẹ
(Mẹ tôi – Trần Tiến) Câu 1 Chủ đề của bài hát? (0.5 điểm)
Câu 2 Những câu nào trong lời bài hát để lại cho anh (chị) ấn tượng sâu sắc nhất? (0.5 điểm) Câu 3 Nghệ thuật sử dụng trong lời bài hát trên? Nêu tác dụng của nghệ thuật đó? (1.0 điểm) Câu 4 Tình cảm của tác giả thể hiện trong bài hát như thế nào? (1.0 điểm)
II PHẦN LÀM VĂN: (7 điểm)
Anh/chị hãy phân tích diễn biến tâm lí nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân trong tác phẩm
Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài
Trang 15Trường THPT Nguyễn Văn Thiệt G/án Ngữ Văn 12
Năm 2017 - 2018 GV: Phan Thị Ngọc Sương
Hướng dẫn chấm KT:
1 Chủ đề: người mẹ, những kí ức tuổi thơ gắn liền với
những tháng ngày êm ấm bên gia đình
0.5
2 - Biển sóng thét gào một ngày một ngày nhớ mẹ sóng trào
khơi xa.Trời gió mây ngàn một ngày khóc mẹ trăng tàn sao rơi
- Mẹ ơi thế giới mênh mông, mênh mông không bằng nhà mình Dù cho phú quý vinh quang, vinh quang không bằng có mẹ
4 - Nỗi nhớ về người mẹ da diết, nỗi nhớ về tuổi thơ khi
chung sống bên gia đình
-Khi gạt đi những lo lắng muộn phiền trong cuộc sống, tác giả nhớ về mẹ, tình cảm chân thành, thiêng liêng dành cho mẹ, vinh quang của mỗi con người chính là luôn có
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận:
Mở bài giới thiệu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
c Triển khai vấn đề cần nghị luận: Triển khai vấn đề
nghị luận thành các luận điểm, vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng