Muèn lµm ®îc nh vËy, häc sinh ph¶i n¾m thËt v÷ng néi hµm vµ ph¬ng ph¸p vËn dông cña tõng lo¹i kiÕn thøc, biÕt ®îc chóng liªn quan víi nhau nh thÕ nµo (hay tõng kiÕn thøc n»m trong mét hÖ[r]
Trang 1Kính tha các quý vị đại biểu!
Kính tha toàn thể các đồng chí công đoàn viên thân mến!
Là một giáo viên trờng THPT Ngô Thì Nhậm, về dự Hội nghị công đoàn nhiệm kì 2010 -2015, đợc sự cho phép của Ban tổ chức, tôi xin có một số ý
kiến tham luận về “ Quá trình phấn đấu để trở thành giáo viên dạy giỏi”
Kính tha các quý vị đại biểu! Tha toàn thể các đồng chí!
Là ngời thầy trong nhà trờng THPT hiện nay, tôi nghĩ ai cũng mong muốn trở thành ngời giáo viên giỏi để cống hiến cho sự nghiệp trồng ngời- sự nghiệp Giáo dục- Đào tạo của đất nớc, và tôi nghĩ, đây cũng là những mong muốn rất chính đáng của mỗi thầy, cô giáo Nhng phấn đấu nh thế nào để trở thành ngời giáo viên dạy giỏi theo yêu cầu, tiêu chuẩn của ngành giáo
dục-Đào tạo?
Từ kinh nghiệm của bản thân trong gần 10 năm đứng trên bục giảng ở tr-ờng THPT, tôI tự nhận thức và xác định cho mình rằng điều cần thiết đầu tiên đối với ngời thầy là phảI có phẩm chất đạo đức trong sáng, có lối sống lành mạnh, gơng mẫu trớc HS, luôn là tấm gơng sáng cho HS noi theo
Điều cần thiết nữa của ngời GV dạy giỏi là phảI có lòng yêu nghề, hết lòng phấn đấu cho sự nghiệp trồng ngời Nếu chỉ có đạo đức tốt, mà không có lòng yêu nghề, mến trẻ, có trách nhiệm với HS thì dù ngời giáo viên đó có kiến thức rộng và sâu bao nhiêu đI chăng nữa cũng khó có thể trở thành ngời giáo viên dạy giỏi đợc Chính lòng yêu nghề vừa là động lực, vừa là mục tiêu giúp ngời giáo viên tìm ra những phơng pháp, biện pháp giảng bài thiết thực, với lòng yêu nghề, với kiến thức đợc dào tạo trong nhà trờng s phạm, với trách nhiệm cao cả đối với HS sẽ giúp ngời Giáo viên có động lực phấn
đấu trở thành giáo viên giỏi TôI nghĩ, phấn đấu đạt danh hiệu giáo viên giỏi không phảI chỉ là làm đẹp cho bản thân mà chính là để dạt đợc mục đích là giảng dạy cho thế hệ trẻ những kiến thức, chuyên môn, những vấn đề đạo
đức làm ngời một cách tốt nhất
Điều tiếp theo không thể thiếu đợc là: ngời giáo viên muốn dạy giỏi thì phảI có kiến thức chuyên môn vững vàng, kiến thức xã hội sâu sắc, có cả bề rộng và chiều sâu, có phơng pháp giảng dạy khoa học, phù hợp với từng lứa tuổi, trình độ HS; muốn vậy, phảI không ngừng trau dồi kiến thức, không ngừng học tập để nâng cao kiến thức, học ở nhà trờng, ở bạn bè, ở đồng nghiệp, học qua thực tế, nhất là ở môI trờng công tác của bản thân Từ mỗi bài giảng của bản thân, từ việc dự giờ thăm lớp của các đồng nghiệp trong tr-ờng, qua những buổi học tập chuyên đề, rút kinh nghiệm về chuyên môn, từ
đó ngày càng hoàn thiện kiến thức và phơng pháp dạy học cho bản thân mình hơn
Kính tha các quý vị đại biểu, tha toàn thể các đồng chí!
Nói đến giáo viên dạy giỏi thì không thể không nói đến đối tợng HS, nhất là trong giáo dục hiện nay, coi học trò là trung tâm của quá trình giáo dục, đào tạo ngời giáo viên phảI là ngời biết khơI gợi đợc trong các em sự say mê học tập, phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo trong học tập, biến việc truyền thụ kiến thức của thầy từ một phía thành việc quan hệ qua lại hai chiều giữa ngời dạy và ngời học, động viên, khích lệ các em trong học tập, tạo hứng thú, ham thích học tập TôI nghĩ, dù là ngời có kiến thức giỏi đến
đâu nhng không có phơng pháp giảng dạy khoa học, không tạo đợc sự chủ
động, sáng tạo của HS thì không bao giờ đạt đợc kết quả cao trong học tập đ-ợc
Trang 2TôI luôn nhận thức đợc rằng, ngời giáo viên giỏi phảI là ngời truyền đạt kiến thức cho các em HS một cách tốt nhất, vừa dạycho các em kiến thức văn hoá, phảI vừa dạy cho các em đạo đức làm ngời,- giáo dục toàn diện “
Đức- trí- thể- mĩ” và đây cũng là mục tiêu giáo dục trong nhà thờng phổ thông hiện nay
Việc phát hiện HSG đợc tiến hành ngay từ lớp đầu cấp thông qua GV trực tiếp giảng dạy và BDHSG lớp 6 Từ đó lồng ghép BDHSG song song với dạy các đối tợng học sinh khác Trong từng tiết dạy có đối tợng HSG giáo viên có những câu hỏi hay các bài tập nâng cao để phát huy trí lực , óc sáng tạo cho đối tợng HSG này Mỗi khối lớp đợc nhà trờng tổ chức học BD một tuần một buổi cho một môn.Việc chú ý BD đối tợng HSG này đợc duy trì trong suốt các năm học THCS
3 Kiên trì quan điểm dạy thực chất, học thực chất trong công tác bồi dỡng học sinh giỏi
-Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích các đề thi học sinh giỏi, rút ra yêu cầu , mức độ đòi hỏi về kiến thức, kỹ năng; từ đó lựa chọn hệ thống bài luyện tập phù hợp (kinh nghiệm phải luyện tập cao hơn yêu cầu khoảng 20% thì học sinh khi đi thi mới tự tin và chắc chắn đạt kết quả tốt)
-Không chạy theo thành tích giả tạo
4.Nắm vững phơng châm : dạy chắc cơ bản rồi mới nâng cao - Thông qua những bài luyện cụ thể để dạy phơng pháp t duy - dạy kiểu dạng bài có quy luật trớc , loại bài có tính đơn lẻ, đặc biệt sau
-Có một câu đánh giá trình độ dạy học sinh giỏi hóm hỉnh và chí lý : dạy trúng đề mà học sinh không làm đợc là dạy tồi, dạy trúng đề mà học sinh làm đợc là gặp may, dạy không trúng đề mà học sinh vẫn làm tốt mới là dạy giỏi
- ý nghĩa: Để giải đợc các bài toán dành cho học sinh giỏi, học sinh cần phải hiểu kiến thức một cách cơ bản , hệ thống,vững chắc, sâu sắc và có khă năng vận dụng linh hoạt
+Mỗi loại kiến thức (khái niệm, định luật, định lý…) đều có nội hàm) đều có nội hàm riêng và cách vận dụng(hay quy tắc, phơng pháp) đặc trng của nó Khi dạy
cần phải thông qua một số bài thí dụ cụ thể để khắc sâu cho học sinh đầy đủ, cặn kẽ nội hàm và phơng pháp vận dụng của kiến thức đó Đợc nh vậy, khi
gặp hàng chục, hàng trăm bài khác, mặc dù có những chi tiết cụ thể khác nhau nhng học sinh vẫn làm đợc vì chúng giống nhau ở điểm cốt lõi Thí
dụ : Khảo sát hàm số
+Có những loại bài liên quan đến đến rất nhiều loại kiến thức kỹ năng khác nhau, học sinh muốn làm đợc cần phải biết chia bài đó thành nhiều bài toán nhỏ, trong mỗi bài nhỏ dùng kiến thức, kỹ năng nào Muốn làm đợc nh vậy, học sinh phải nắm thật vững nội hàm và phơng pháp vận dụng của từng
loại kiến thức, biết đợc chúng liên quan với nhau nh thế nào (hay từng kiến thức nằm trong một hệ thống nh thế nào), từ đó mới biết khi nào cần sử dụng kiến thức nào Nói cách khác, phải dạy một cách cơ bản, vững chắc và hệ thống Nếu dạy đợc học sinh đến trình độ đó, thì từ yêu cầu và điều kiện của
bài ra, học sinh sẽ biết chia việc giải một bài toán khó ra nhiều công đoạn, mỗi công đoạn dùng kiến thức , phơng pháp nào Dù cho bài toán biến hoá nhiều kiểu, nhng cũng không ra ngoài những kiến thức và phơng pháp trong chơng trình đã học Thí dụ : tìm Hiệu điện thế cực đại trên một tụ điện trong
đoạn mạch xoay chiều
-Lý do phải dạy theo nhng phơng châm nêu trên:
Trang 3+Dạy chắc cơ bản trớc rồi mới nâng cao: Các bài cơ bản là những bài
dễ, chỉ liên quan đến một hoặc vài loại kiến thức kỹ năng, cần phải luyện tập nắm vững từng loại trớc đã Sau đó mới nâng cao đa dần những bài tổng hợp nhiều loại kiến thức, học sinh đã nắm vững từng loại sẽ dễ dàng nhận ra và giải quyết đợc Đối với học sinh giỏi bớc này có thể làm nhanh, hoặc cho tự làm nhng phải kiểm tra biết chắc chắn là chắc cơ bản rồi mới nâng cao, nếu
bỏ qua bớc này trình độ của học sinh sẽ không ổn định và không vững chắc (những học sinh lúc thì làm đợc, lúc thì không là học sinh có t chất, nhng không chắc cơ bản)
+Mỗi loại cần thông qua một hoặc hai bài điển hình, quan trọng là phải rút ra phơng pháp (thờng dới dạng một quy tắc), rồi cho thêm một số
bài cho học sinh tự vận dụng cho thành thạo phơng pháp, cần kiểm tra thẩm
định xem học sinh đã nắm chắc cha, nếu cha cần phải củng cố đến khi đợc mới thôi
+Hầu hết các bài đều có thể quy về một loại nào đó cùng nhiều bài khác có quy tắc giải chung, đó là phổ biến : mỗi loại bài toán có một loại nguyên tắc, cứ xác định đúng loại bài, sử dụng đúng nguyên tắc là giải quyết
đợc Nhng cá biệt có một ít bài không theo những nguyên tắc chung, thuộc những tình huống cá biệt, có thể sử dụng những cách riêng, thờng không rõ
quy luật, nhng giải quyết nhanh Cần phải coi trọng loại bài có nguyên tắc
là chính Loại sau chỉ nên giới thiệu sau khi đã học kỹ loại trên, vì loại đó
học bài nào chỉ biết bài đó mà không áp dụng cho nhiều bài khác đợc
-Nên tránh:
+Một số giáo viên mới bồi dỡng học sinh giỏi, thờng hay nôn nóng, bỏ qua bớc làm chắc cơ bản, cho ngay bài khó, học sinh mới đầu đã gặp ngay một “mớ bòng bong”, không nhận ra và ghi nhớ đợc từng đơn vị kiến thức kỹ năng, kết quả là không định hình đợc phơng pháp từ đơn giản đến phức tạp, càng học càng hoang mang
+Một số lại coi những bài đơn lẻ không có quy luật chung là quan trọng da nhiều hơn và trớc những bài có nguyên tắc chung (coi những bài đó mới là “thông minh”), kết quả là học sinh bị rối loạn, không học đợc phơng
pháp t duy theo kiểu đúng đắn khoa học và thông thờng là : mỗi loại sự việc
có một nguyên tắc giải quyết, chỉ cần nắm vững một số nguyên tắc là giải quyết đợc hầu hết các sự việc.
5.Bồi dỡng học sinh giỏi là một quá trình lâu dài Cần phải bồi dỡng hứng thú và tính tích cực, độc lập nghiên cứu của học sinh
-Cần phát hiện sớm các em học sinh giỏi và bồi dỡng sớm, tốt nhất từ lớp 10 để có thể đạt kết quả cao
-Cách tốt nhất bồi dỡng hứng thú cho học sinh là hớng dẫn dìu dắt cho các em đạt đợc những thành công từ thấp lên cao Nhiều học sinh lúc đầu cha
bộ lộ rõ năng khiếu nhng sau quá trình đợc dìu dắt đã trởng thành rất vững chắc và đạt thành tích cao
-Để đạt hiệu quả cao, cần phải phải tăng cờng hớng dẫn học sinh tự tìm đọc các tài liệu có định hớng theo những chuyên đề
Một lần nữa, tôi xin chân thành cảm ơn sự chú ý lắng nghe của các
đồng chí, của các vị đại biểu về dự Hội nghị hôm nay
Xin chân thành cảm ơn!