Kiến thức: Giúp học sinh hiểu được: - Nội dung và ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn hoá.. Thái độ - Hình thành ở học sinh tình cảm yêu thương, gắn bó, quý trọng gia đình và mong mu
Trang 1BÀI 9 ( 2 TIẾT ) XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HOÁ
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
Giúp học sinh hiểu được:
- Nội dung và ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn hoá
- Mối quan hệ giữa quy mô gia đình và chất lượng cuộc sống
- Bổn phận và trách nhiệm của bản thân trong xây dựng gia đình văn hoá
2 Thái độ
- Hình thành ở học sinh tình cảm yêu thương, gắn bó, quý trọng gia đình và mong muốn tham gia xây dựng gia đình văn hoá, văn minh hạnh phúc
3 Kĩ năng
- HS biết giữ gìn danh dự gia đình
- Tránh xa thói hư tật xấu, các tệ nạn xã hội
- Có trách nhiệm xây dựng gia đình văn hoá
B Phương pháp
- Thảo luận nhóm
- Học sinh làm việc cá nhân trên phiếu học tập
- Nêu và giải quyết vấn đề
C Tài liệu và phương tiện
- Tranh ảnh về quy mô gia đình
- Bài tập tình huống đạo đức
D Các hoạt động dạy và học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
- GV nêu bài tập (sử dụng đèn chiếu chiếu lên bảng, nếu có)
Trang 2Em đồng ý với ý kiến nào sau đây:
1) Nên tha thứ cho lỗi nhỏ của bạn
2) Khoan dung là nhu nhược, là khơng cơng bằng
3) Người khơn ngoan là người cĩ tấm lịng bao dung
4) Quan hệ mọi người sẽ tốt đẹp nếu cĩ lịng khoan dung
5) Chấp vặt và định kiến sẽ cĩ hại cho quan hệ bạn bè
GV nhận xét và cho điểm H/Sinh
3 Bài mới: (TIẾT 1)
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
GV: Đưa ra tình huống
Nội dung tình huống:
Tối thứ bảy , cả gia đình Mai đang vui vẻ trị chuyện sau bữa cơm tối thì bác tổ trưởng tổ dân phố đến chơi Bố mẹ vui vẻ mời bác ngồi, Mai lễ phép chào bác Sau một hồi trị chuyện, bác đứng lên đưa cho mẹ Mai giấy chứng nhận gia đình Mai cố gắng giữa vững danh hiệu đĩ Khi bác tổ trưởng ra về, Mai vội hỏi mẹ: "Mẹ ơi, gia đình văn hố cĩ nghĩa là gì hả mẹ?" Mẹ Mai cười
GV: Cho HS thể hiện tình huống trên bằng trị chơi sắm vai
GV: Giới thiệu: Để giúp bạn Mai và giúp các em hiểu thế nào là gia đình văn hố, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hơm nay
Hoạt động 2: Nhĩm - Phân tích truyện: một gia đình văn hố
GV: Yêu cầu học sinh đọc truyện, sau
đĩ chia lớp thành 4 nhĩm, phát cho mõi
nhĩm một tờ giấy khổ to và bút dạ yêu
cầu thảo luận để trả lời các câu hỏi sau:
Nhĩm 1 :
?: Gia đình cơ Hồ cĩ mấy người?
Thuộc mơ hình gia đình như thế nào?
Nhĩm 2 :
1 Truyện đọc
“Một gia đình văn hố”.
Nhĩm 1 :
Trang 3?: Đời sống tinh thần của gia đình cô
Hoà ra sao?
Gia đình nhà cô Hoà có 3 người thuộc
mô hình gia đình văn hoá, sinh ít con
Nhóm 2 :
Đời sống tinh thần:
- Mọi người chia sẻ lẫn nhau
- Đồ đạc trong nhà được sắp xếp gọn gàng, đẹp mắt
- Không khí gia đình đầm ấm, vui vẻ
- Mọi người trong gia đình biết chia sẻ buồn vui cùng nhau
- Đọc sách báo, trao đổi chuyên môn
- Tú ngồi học bài
- Cô chú là chiến sĩ thi đua, Tú là học sinh giỏi
Nhóm 3:
?: Gia đình cô Hoà đối xử như thế
nào với bà con hàng xóm láng giềng?.
Nhóm 3:
- Tích cực xây dựng nếp sống văn hoá
ở khu dân cư
- Cô chú quan tâm giúp đỡ nối xóm
- Tận tình giúp đỡ những người ốm đau, bệnh tật
Nhóm 4 :
?: Gia đình cô đã làm tốt nhiệm vụ
công dân như thế nào?
HS: Cả lớp nhận xét và bổ sung ý
kiến
GV: Nhận xét, chốt lại nội dung
truyện đọc và chuyển ý: Gia đình cô Hoa
đã đạt gia đình văn hoá
Nhóm 4
- Vận động bà con làm vệ sinh môi trường
- Chống các tệ nạn xã hội
Trang 4Hoạt động 3: Cả lớp Phát triển nhận thức học sinh, tìm hiểu tiêu chuẩn gia đình văn hoá
GV: Chốt lại ý kiến sau khi HS thảo
luận và nêu tiêu chuẩn cơ bản của gia
đình văn hoá (bảng phụ)
HS: Ghi bài vào vở
GV: Yêu cầu HS liên hệ tình hình địa
phương và nêu ví dụ để minh hoạ cho
bài học
HS: Trả lời tự do theo suy nghĩ của
bản thân
Tiêu chuẩn Gia đình văn hoá:
- Xây dựng kế hoạch hoá gia đình
- Xây dựng gia đình hoà thuận, tiến bộ, hạnh phúc, sinh hoạt văn hoá lành mạnh
- Đoàn kết với cộng đồng
- Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân
- Gia đình bác Ân là cán bộ công
chức về hưu, nhà tuy nghèo nhưng mọi
người rất yêu thương nhau Con cái
ngoan ngoãn chăm học, chăm làm Gia
đình bác luôn thực hiện tốt bổn phận của
công dân
- Gia đình bác Ân tuy không giàu nhưng vui vẻ, đầm ấm, cuộc sống hạnh phúc
- Cô chú Hùng là gia đình giàu có
Chú là giám đốc công ty TNHH Cô là
kế toán cho một ty xuất nhập khẩu Do
cô chú mải làm ăn, không quan tâm
đúng mức đến các con nên con cái của
cô chú đã mắc phải các thói hư như bỏ
học, đua đòi bạn bè Gia đình cô chú
không quan tâm đến mọi người xung
quang Trước đây chú Hùng còn trốn
nghĩa vụ quân sự
- Gia đình chú Hùng giàu nhưng không hạnh phúc thiếu hẳn cuộc sống tinh thần lành mạnh
- Bà Yến về hưu, lại ốm đau luôn
Chồng bà mất sớm để lại cho bà 3 đứa
con không có tiền ăn học, chỉ đi làm
thêm cho các gia đình khác kiếm miếng
ăn qua ngày không có tiền thuốc thang
- Gia đình bà Yến bất hạnh vì nghèo
- Gia đình bác Huy có hai con trai
lớn Vợ chồng bác thường hay cái nhau
Mỗi khi gia đình bất hoà là bác Huy lại
uống rượu và chửi bới lung tung Hai
con trai bác cũng cãi nhau và xưng hô
- Gia đình bác Huy bất hoà, thiếu lề nếp gia phong
Trang 5rất vô lễ.
HS: nhận xét về 4 gia đình nói trên - Tự do phát biểu ý kiến
* Cuối tiết 1 :
Gv Nhận xét bổ sung và chốt lại vấn đề:
- Nói đến gia đình văn hoá là nói đến đời sống vật chất và tinh thần Đó là sự kết hợp hài hoà tạo nên gia đình hạnh phúc Gia đình hạnh phúc sẽ góp phần tạo nên xã hội ổn định và văn minh.
Bài 9 (tiếp)
Xây dựng gia đình văn hoá
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
Giúp học sinh hiểu được:
- Nội dung và ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn hoá
- Mối quan hệ giữa quy mô gia đình và chất lượng cuộc sống
- Bổn phận và trách nhiệm của bản thân trong xây dựng gia đình văn hoá
2 Thái độ
- Hình thành ở học sinh tình cảm yêu thương, gắn bó, quý trọng gia đình và mong muốn tham gia xây dựng gia đình văn hoá, văn minh hạnh phúc
3 Kĩ năng
- HS biết giữ gìn danh dự gia đình
- Tránh xa thói hư tật xấu, các tệ nạn xã hội
- Có trách nhiệm xây dựng gia đình văn hoá
B Phương pháp
- Thảo luận nhóm
- Học sinh làm việc cá nhân trên phiếu học tập
Trang 6- Nêu và giải quyết vấn đề.
C Tài liệu và phương tiện
- Tranh ảnh về quy mô gia đình
- Bài tập tình huống đạo đức
D Các hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài tiếp: (tiết 2)
Hoạt động 1: Thảo luận - Học sinh tự liên hệ và rút ra bài học rèn luyện
GV: Đặt câu hỏi thảo luận
HS: Thảo luận theo nhóm nhỏ (bàn)
GV: phát giấy thảo luận cho từng
nhóm
Nội dung:
Nhóm 1& 3:
?: Tiêu chuẩn cụ thể về việc xây
dựng gia đình văn hoá ở địa phương em
là gì?
- Tiêu chuẩn cụ thể về xây dựng gia
đình văn hoá:
+ Thực hiện sinh đẻ có kế hoạch + Nuôi con khoa học ngoan ngoãn, học giỏi
+ Lao động xây dựng kinh tế gia đình
ổn định
+ Thực hiện bảo vệ môi trường
+ Hoạt động từ thiện
+ Tránh xa và bài trừ tệ nạn xã hội Nhóm 2 &4:
?: Bổn phận và trách nhiệm của
mỗi thành viên trong gia đình trong việc
xây dựng
GV: Chia bảng làm hai cột và yêu
cầu HS lên ghi lại kết quả thảo luận
Nhận xét, đánh giá, cho điểm HS có
nhiều ý kiến đúng và chuyển ý.ia đình
văn hoá ?
- Trách nhiệm xây dựng gia đình
văn hoá:
+ Chăm học, chăm làm + Sống giản dị lành mạnh + Thật thà tôn trọng mọi người + Kính trọng lễ phép
+ Đoàn kết, giúp đỡ mọi người trong gia đình
Trang 7+ Không đua đòi ăn chơi.
Hoạt động 2: Cả lớp - Liên hệ rút ra bài học bản thân
GV: Qua các hoạt động từ tiết 1,
chúng ta đã tìm hiểu một số nội dung của
gia đình văn hoá cụ thể:
- Tiêu chuẩn
- Nội dung hoạt động
- Bài học thực tiễn
Qua thảo luận chúng ta rút bài học về
gia đình văn hoá:
1) Thế nào là gia đình văn hoá?
2) ý nghĩa của gia đình văn hoá?
3) Bổn phận trách nhiệm của bản
thân?
4) Quan hệ giữa hạnh phúc gia đình
và hạnh phúc xã hội?
HS: Đọc phần nội dung bài học trong
sách giáo khoa
GV và HS trao đổi về những điều các
em chưa hiểu hoặc chưa biết
GV: Hướng dẫn HS tóm tắt các ý của
bài và ghi nhớ
2 Nội dung bài học:
1) Tiểu chuẩn gia đình văn hoá:
- Gia đình hoà thuận, hạnh phúc, tiến bộ
- Thực hiện KHHGĐ
- Đoàn kết với hàng xóm láng giếng, hoàn thành nghĩa vụ công dân
2) ý nghĩa:
- Gia đình là tổ ấm nuôi dưỡng con người
- Gia đình bình yên, xã hội ổn định
- Góp phần xây dựng XH văn minh tiến bộ
3) Trách nhiệm:
- Sống lành mạnh, sinh hoạt giản dị
- Chăm ngoan học giỏi
- Kính trọng giúp đỡ ông bà, cha mẹ
- Thương yêu anh chị em
- Không đua đòi ăn chơi
- Tránh xa tệ nạn xã hội,
* Biểu hiện trái với gia đình văn hoá:
- Coi trọng tiền bạc
- Không quan tâm giáo dục con
- Không có tình cảm đạo lí
Trang 8- Giải thích rõ cho HS hiểu bài sâu
hơn mối quan hệ giữa hạnh phúc gia đình
và hạnh phúc toàn xã hội
- Hướng dẫn HS tìm hiểu những
biểu hiện trái với gia đình văn hoá và
nguyên nhân của nó
HS: Trả lời cá nhân
GV nhận xét và rút ra kết luận
- Con cái hư hỏng Đua đòi ăn chơi
- Vợ chồng bất hoà,không chung thủy
- Bạo lực trong gia đình
Nguyên nhân:
- Cơ chế thị trường
- Chính sách mở cửa, ảnh hưởng tiêu cực của nền văn hoá ngoại lai
- Tệ nạn xã hội
- Lối sống thực dụng
- Quan niệm lạc hậu
Hoạt động 3: Cá nhân - Học sinh tự đánh giá bản thân, làm bài tập sgk
GV: Hướng dẫn làm bài tập d,
SGK/29
? Em đồng ý với những ý kiến nào
sau đây? Vì sao?
1) Việc nhà là việc của mẹ và con
gái
2) Trong gia đình nhất thiết phải có con
trai
3) Không cần có sự phân công chặt
chẽ trong gia đình
4) Gia đình có nhiều con là hạnh
phúc
5) Con cái có thể tham gia bàn bạc
3 Bài tập
Trang 9chuyện gia đình.
6) Trong gia đình, mỗi người chỉ cần
hoàn thành công việc của mình
7) Trẻ em không thể tham gia xây
dựng gia đình văn hoá
?: Những câu tục ngữ sau chỉ mối
quan hệ nào?
+ Anh em như thế chân tay.
+ Em ngã đã có chị nâng.
+ Cha sinh không tày mẹ dưỡng.
+ Con không lo, con khó con dại cõ
cũng như không.
+ Sẩy cha còn chú, sẩy mẹ bú dì
+ Của chồng công vợ
+ Tình anh em + Tình chị em + Cha mẹ + Con cái
+ Bà con họ hàng + Vợ chồng
4 Củng cố:
Hoạt động 4: Cả lớp - Liên hệ củng cố kiến thức toàn bài
GV: Cho HS chơi trò chơi sắm vai các tình huống thể hiện ứng xử trong gia đình HS: Chia làm 3 nhóm, yêu cầu tự xây dựng tình huống, tự xây dựng kịch bản, phân công vai diễn
* Nội dung tình huống:
+ Cách ứng xử giữa hai chị em
+ Cách ứng xử giữa con cái với bố mẹ
+ Cách ứng xử giữa vợ với chồng
Các nhóm lần lượt sắm vai
GV: Nhận xét cách ứng xử lí của từng nhóm và cho điểm HS
* Kết luận toàn bài :
Vấn đề gia đình và xây dựng gia đình văn hoá có ý nghĩa hết sức quan trọng Gia đình là tế bào xã hội, là cái nôi hình thành nhân cách con người Xây dựng gia đình văn hoá là góp phần xây dựng gia đình có lối sống văn hoá - giữ vững truyền thống của dân tộc
Trang 105 Dặn dò:
- Làm bài tập sách giáo khoa: a, b, c, d, e, g
- Sưu tầm tục ngữ ca dao nói về truyền thống của dân tộc
- Viết bài văn ngắn giới thiệu về một gia đình văn hoá tiêu biểu
* Tư liệu tham khảo :
Tục ngữ : - Anh em thuận hoà là nhà có phúc.
- Giọt máu đào hơn ao nước lã
Ca dao - Anh em như thế tay chân
Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần
- Cây xanh thì lá cũng xanh
Cha mẹ hiền lành để Đức cho con.
Danh ngôn: - Gia đình là sự nghiệp to lớn đầy trách nhiệm.
(A.X.MA-ca-ren-cô)