Bình giảng khổ thơ đầu trong bài thơ Đây thôn Vĩ dạ của Hàn Mặc Tử

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc Lá trúc che ngang mặt chữ điền ?" Vĩ Dạ, một làng cổ nổi tiếng, nơi cố đô Huế, nằm bên bờ Hương Giang.. Câu thứ 2, thứ 3

VĂN MẪU LỚP 11 BÌNH GIẢNG KHỔ THƠ ĐẦU TRONG BÀI THƠ ĐÂY THÔN VĨ DẠ

CỦA HÀN MẶC TỬ

BÀI MẪU SỐ 1:

Hàn Mặc Tử (1912-1940) là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào

"Thơ mới" (1932-1941) Ông là nhà thơ đa phong cách Bên cạnh những kịch thơ huyền

ảo thơ mộng là những bài thơ "thuận nghịch độc" cực kì điêu luyện, bên cạnh những vần thơ điên loạn, thi sĩ nhiều khi lại sáng tạo nên những hình ảnh tuyệt mĩ và hồn nhiên, trong trẻo lạ thường "Mùa xuân chín", "Đây thôn Vĩ Dạ",… là những bài thơ tuyệt bút đầy hương sắc trong vườn thơ Việt Nam hiện dại

"Đây thôn Vĩ Dạ" viết về cảnh sắc thiên nhiên và con người xứ Huế đáng yêu, nói lên nỗi niềm khao khát được hòa hợp, gắn bó với người, với cảnh của nhà thơ đối với một miền quê thơ mộng Đây là khổ đầu của áng thơ trữ tình này:

"Sao anh không về chơi thôn Vĩ ? Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền ?"

Vĩ Dạ, một làng cổ nổi tiếng, nơi cố đô Huế, nằm bên bờ Hương Giang Cảnh vườn tược xanh tươi, cây trái bốn mùa, với sông nước con đò và những nếp nhà duyên dáng, êm đềm… Vĩ Dạ từng gắn liền với những câu hò Mái nhì, Mái đẩy, hò Giã gạo…, từng làm say đắm lòng người đã mấy trăm năm qua:

"Núi Truồi ai đắp mà cao, Sông Hương ai bới, ai đào mà sâu ? Nong tằm ao cá nương dâu

Đò xưa bến cũ nhớ câu hẹn hò "

Những tiếng "ai" thân thương trong câu hò xứ Huế ấy đã vọng vào thơ Hàn Mặc

Tử, gợi nên bao ám ảnh thương nhớ bồi hồi: "Vườn ai… Thuyền ai… Ai biết tình ai có đậm đà”

Câu thơ đầu mang tính lưỡng ngôn vừa như một lời chào mời thân mật, vừa như một lời trách nhẹ nhàng sơ sơ mà nghe rất đáng yêu: "Sao anh không về chơi thôn Vĩ?" Câu hỏi tu từ chứa đựng bao hoài niệm bâng khuâng Sáu thanh bằng liên tiếp, rồi đọng lai một thanh trắc "Vĩ", âm điệu vần thơ lâng lâng, tình tứ: đã lâu anh không về thăm thôn

Vĩ và thăm… em Vĩ Dạ phải là nơi để lại trong lòng Hàn Mặc Tử nhiều kỉ niệm đẹp mới thoáng hiện chút tâm tình ấy

Câu thứ 2, thứ 3 tả cảnh sắc Vĩ Dạ:

"Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc"

"Nắng mới lên" là nắng sớm bình minh, cảnh được nhìn từ xa với bao trìu mến, vẫy gọi Hàng cau cao vút, thẳng tắp là hình ảnh thân thuộc của Vĩ Dạ, ở đây, hầu như vườn nhà nào cũng có một, hai hàng cau thẳng tắp, vút cao lên như đón chào du khách từ

xa, như trầm mặc trong sương sớm, lắng nghe chuông chùa Diệu Đế, Thiên Mụ, và tắm ánh hình minh rạng ngời tàu cau Nhịp thơ 1- 3-3: "Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên" như nhịp bước khoan thai của khách xa, rồi đứng dừng lại, trầm ngâm ngắm nhìn nắng mới trên những tàu cau xanh biếc rạng ngời

Câu thơ "Vườn ai mướt quá xanh như ngọc" như một lời trầm trồ, ngạc nhiên thốt lên trước vẻ đẹp lộng lẫy của cỏ cây, hoa trái "Vườn ai" không xác định, một chút ngỡ ngàng bâng khuâng Đích thị là vườn xuân của cô gái, của nhà em; của lòng em, vẫn là cảnh cũ người xưa, nhưng đã lâu chưa về chơi nên ngỡ ngàng mới thốt lên như vậy Vườn tược Vĩ Dạ xanh tươi và sum sê bốn mùa Lá xanh mỡ màng ướt đẫm sương đêm, láng mướt lên, ánh ngời lên dưới nắng hồng bình minh màu xanh ngọc bích Hai tiếng

"mướt quá" và hình ảnh so sánh "xanh như ngọc” là những nét vẽ thần tình đã tô đậm cái hồn của cây lá trong "vườn ai Tưởng như nghe thấy tiếng nhựa đang chuyển lên cành lá xôn xao Tất cả đều tưng hừng, rạo rực, đầy sức sống Chỉ có vườn xuân mới có màu xanh mướt mỡ màng như ngọc vậy Chỉ có "vườn em" mới đáng yêu và hữu tình như thế!

Sau cảnh đẹp là hóng hình thôn nữ:

"Lá trúc che ngang mặt chữ điền ?"

Gương mặt cô gái Huế thường gắn liền với chiếc nón bài thơ "Lá trúc che ngang"

là một nét vẽ tài hoa, gợi tả thấp thoáng gương mặt thiếu nữ Một nét vẽ rất đẹp gợi tả vẻ dịu dàng, duyên dáng và tình tứ của thiếu nữ sông Hương Lá trúc thanh mảnh biếc xanh

đã làm tôn thêm vẻ đẹp phúc hậu của gương mặi chữ điền Đã có giai nhân vin cành mẩu đơn Đã có mĩ nhân ngắm hoa tử kim nở, hức thêu dở dang trên đôi tay thon nhỏ, nõn nà

Và ở đây, trong thư Hàn Mặc Tử lại có "gương mặt chữ điền" ẩn hiện thấp thoáng sau cành trúc, lá trúc Cây đẹp, cảnh đẹp và người đẹp là thế! Hàn Mặc Tử cũng tả ít mà gợi nhiều như các tao nhân nghìn xưa Có màu phơn phới hồng bình minh Có màu ngọc xanh mướt của cây lá Có đường nét thanh mảnh xinh xắn của lá trúc Và còn có gương mặt dịu dàng, e ấp, phúc hậu của thiếu nữ Nếu tách riêng khổ thơ này ra khỏi bài thơ, nó

là một bài tứ tuyệt đặc sắc Cảnh và người đều thình lình thương mến, bâng khuâng Bức tranh quê hương xinh đẹp, tràn đầy sức sống mơn mởn và có sức quyến rũ lạ lùng

"Sao anh không về chơi thôn Vĩ " Cảnh đẹp thế, người đáng yêu thế sao đã lâu anh không về chơi ? Đâu chỉ là sự mời chào, hay lời nhẹ trách mà còn hàm chứa cả niềm tiếc nuối, bâng khuâng của thi sĩ Trên cái nền phong cảnh đầy hương sắc ấy, vương vấn một hoài niệm, một tiếng thầm thì của tình yêu

Người đọc tưởng như nhà thơ đang đi tìm bóng hình giai nhân, bóng hình cô gái Huế sau lá trúc của "vườn ai" mờ sương khói nơi Vĩ Dạ

BÀI MẪU SỐ 2:

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

– Hàn Mặc Tử là một trong những nhà thơ có sức sáng tạo mạnh mẽ nhất trong phong trào Thơ mới Cuộc đời ngắn ngủi chỉ hai tám năm nhưng Hàn Mặc Tử để lại cho đời nhiều tác phẩm có giá trị Bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ tiêu biểu nhất của ông

– Lúc đầu bài thơ có tên là Ở đây thôn Vĩ Dạ, sáng tác năm 1938, khi tác giả đã mắc bệnh hiểm nghèo Bài thơ in trong tập Thơ Điên Sau này đổi tên thành Đây thôn Vĩ

Dạ Bài thơ được gợi cảm hứng từ mối tình của Hàn Mặc Tử với người con gái tên là Hoàng Thị Kim Cúc vốn quê ở Vĩ Dạ, một thôn nhỏ bên dòng sông Hương nơi xứ Huế thơ mộng và trữ tình

– Khổ đầu của bài thơ đã miêu tả rất thành công vẻ đẹp của khu vườn Vĩ Dạ và tâm trạng của nhà thơ trước bức tranh thiên nhiên buổi mai tinh khôi đó

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Vẻ đẹp của khu vườn thôn Vĩ Dạ

Khổ thơ thứ nhất mở đầu bằng câu hỏi tu từ; “Sao anh không về chơi thôn Vĩ” Câu thơ như một lời trách móc nhẹ nhàng vừa như một lời chào mời tha thiết Riêng từ

“về chơi” mang sắc thái thân mật, tự nhiên, gợi lên sự gắn bó Đồng thời ẩn trong câu hỏi

ấy còn là giới thiệu kín đáo, tế nhị về thôn Vĩ Dạ Sao không về chơi thôn Vĩ để được thưởng thức cảnh đẹp của nơi đây

– Bức tranh cảnh vườn Vĩ Dạ được tả vào một buổi mai: “Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên” “Nắng mới lên” là nắng ban mai, ấm áp, tươi sáng, thanh dịu Ở Vĩ Dạ có rất nhiều khu vườn xinh xắn Vườn tược xanh mướt những thanh trà, những đào tiên (miền Bắc gọi là roi, miền Nam gọi là mận), những cam, chanh, quýt và cau vút cao Từ

xa nhìn lại, ta sẽ thấy những hàng cau cao, thẳng tắp chan hoà ánh nắng mai Tất cả gợi lên vẻ đẹp tinh khôi, trong trẻo

– Trong ánh nắng buổi mai ấy, vườn thôn Vĩ càng phô diễn vẻ đẹp mượt mà, phô diễn sức sống mơn mởn, xanh non của nó: Vườn ai mướt quá xanh như ngọc Lối so sánh

“xanh như ngọc” đã diễn tả màu xanh rất tươi, rất sáng, long lanh trong ánh nắng mai Đặc biệt từ “mướt” gợi cảm giác của sự xanh non mơn mởn, mượt mà và lấp lánh ánh sương mai

-» Vẻ đẹp của Khu vườn thôn Vĩ Dạ được quan sát theo từng tầng lớp Ở trên cao

có ánh nắng mai, có những ngọn cau đan cài ánh nắng Ở dưới thấp có cây cối xanh mướt Tất cả tạo nên bức tranh tuyệt đẹp về thiên nhiên Vĩ Dạ Phải là người gắn bó máu thịt với quê hương xứ sở, phải là người có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế biết rung động trước cái đẹp mới có thế viết nên những vần thơ hay đến như vậy

2 Hình ảnh con người thôn Vĩ

Vĩ Dạ càng đẹp hơn khi có sự xuất hiện của con người Hình ảnh con người xứ Huế được hiện lên: “Lá trúc che ngang mặt chữ điền” Hình ảnh lá trúc gợi lên dáng vẻ mảnh mai, thanh tú Mặt “chữ điền” là khuôn mặt phúc hậu Chỉ bằng một đôi nét phác thảo, hình ảnh giản dị, phúc hậu của con người xứ Huế hiện lên thật dễ mến

3 Tâm trạng của nhà thơ

– Câu hỏi tu từ “Sao anh không về chơi thôn Vĩ? ở đầu bài thơ như một lời chào mời, nhắc gợi ý nhị của nhân vật em với anh Câu hỏi đó như tác giả đang hỏi chính mình Lời mời chào ấy chân thành gợi lên trong lòng thi nhân những kĩ niệm đẹp về thôn

Vĩ, về xứ Huế Về những ngày tác giả còn là một học sinh trung học ở Huế

III KẾT THÚC VẤN ĐỀ

– Hàn Mặc Tử đã khắc hoạ một bức tranh về thôn Vĩ Dạ tràn đầy sức sống, có sự hài hoà giữa vẻ đẹp của thiên nhiên với con người xứ Huế

– Khổ thơ không chỉ miêu tả cảnh đẹp của vườn thôn Vĩ, con người thôn Vĩ mà còn nói lên tâm trạng của nhà thơ, một tâm trạng bâng khuâng, hoài nghi…

– Khổ thơ gợi lên trong lòng người đọc những tình cảm ngưỡng mộ về vẻ đẹp của

xứ Huế, của thiên nhiên làng cảnh Việt Nam, ngưỡng mộ về thi sĩ tài hoa Hàn Mặc Tử

BÀI MẪU SỐ 3:

Các nhà Thơ mới Cái lạấy chính là sản phẩm của một sự sáng tạo độc đáo của một hổn thơ dào dạt cảm xúc “Thơ điên” sau này đổi thành “Đau thương” là kết quả tuyệt vời của một quá trình sáng tạo, công phu với một phong cách mới mẻ: phong cách thơ điên Trong đó, Đây thôn Vĩ Dạđược đánh giá theo giới phê bình là một trong sốnhững bài thơ “ít điên” nhất Bài thơ là lời tỏ tình của một tình yêu tuyệt vọng với cuộc đời Điểu đó thể hiện ngay trong bốn câu thơ đầu và cũng là những câu hay nhát của bài thơ:

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc Lá trúc che ngang mặt chữ điền?

Hoàn cảnh ra đời của bài thơ có một vị trí quan trọng đối với việc hình thành tứ thơ và nội dung cảm xúc Hàn Mạc Tử giống Thanh Hải viết Mùa xuân nho nhỏlà cả hai đều đang lâm trọng bệnh, sựsống chỉ còn lại rất mong manh Song cái khác của Hàn Mặc

Tứ và cũng là nguyên cớ cho những cảm xúc mãnh hệt là nhà thơ bị cách ly khỏi cuộc đời, xa rời những gì mà mình yêu mến, xa con người, xa tất cả, bị hắt hủi, bỏ quên Vì vậy, bài thơ không chi là nỗi lòng của một con người bị cách ly với cuộc đời mà còn là tâm sự của một nhà thơ, một người nghệsĩ buộc phải xa rời những vẻ đẹp cuộc sống mà mình hằng yêu quý Nhà thơ đã đứng trên tâm thế tuyệt vọng mà nhìn vềcuộc đời và trong cái nhìn ấy, cuộc đời đẹp hơn bao giờ hết càng thôi thúc khát khao sống mãnh hệt Bốn câu thơ đầu là hình ảnh thôn Vĩ nói riêng và là tượng trưng cho vẻ đẹp của cuộc đời trong con mắt nhà thơ bất hạnh

Có thể xem việc Hoàng Cúc gửi cho nhà thơ tấm bưu tiếp về cảnh thôn Vĩ khi tác giả đang lâm vào bi kịch như một cái cố để hiểu bài thơ này Và như thế, câu thơ mở đầu

sẽ trở nên hấp dẫn hơn bỏ'i những sắc thái nó gợi ra:

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Ngay từ câu đầu bài thơ đã mang một dấu hỏi, một câu hỏi tu từ Điều đó được khẳng định bởi những ẩn ý đằng sau câu chữ Sự xuất hiện của đại từ anh làm cho câu thơ tăng thêm tầng nghĩa Anh là ai, anh là ngôi thứ nhất dà tác giả) hay là ngôi thứ hai (lời của ai đó nói với nhà thơ) Vì thế, câu hỏi vừa mang sắc thái hỏi lại, vừa mang sắc thái trách móc nhẹ nhàng, vừa là một lời nhắc nhở lại vừa như mời mọc Thôn Vĩ là một địa danh cụ thể và trong trường hợp này, nó gợi hình dung về một vùng đất đáng yêu đáng nhớ nơi xứ Huế mộng mơ Sựcó mặt của thanh trắc ở cuối câu trong một cáu thơ sáu thanh bằng, nâng âm lượng câu thơ lên một chút, đầy tha thiết, đi vào lòng người Cái hay của câu thơ còn nằm ở chữ “không” tưởng chừng rất mộc mạc và khô khan ấy “Không”

là phủ định nhưng ở đây lại là khẳng định, khẳng định sự không tồn tại của hành động về

thôn Vĩ Tại sao lại là “không” mà không phải là một từ đồng nghĩa khác Cái hay chính

là ở đây Nếu thay bằng chữ “chẳng” câu thơ sẽ bị lạc âm điệu và tính khẩu ngữ của

“chẳng” sẽ làm giảm ý vị của câu thơ Chữ “chưa” sẽ đảm bảo được thanh điệu nhưng đặt trong trường hợp này nó sẽ làm hỏng câu thơ Bởi lẽ, “chưa” nghĩa là sẽcó lời hứa hẹn, tạo ra một hy vọng, nhưng nhà thơ thì không thểhy vọng được nữa, cuộc đời đã sắp tuột mất khỏi tầm tay, đâu còn có thể trở về Phải chăng chữ “không” câu thơ không chỉ đảm bảo về mặt thanh điệu mà còn cho thấy sự đau đón xót xa khi không thể nào trở về được nữa Và chữ “sao” đầy sắc thái hỏi này càng khiến cho âm điệu cùa câu thơ da diết hơn, khắc vào lòng người nỗi day dứt, xót xa Ngay từ câu thơ đẩu đã dồn lên nỗi niềm bi kịch khi sựsống không còn nhiều, khi vẻ đẹp cuộc đời sắp tuột mất khỏi tầm tay Cái sâu sắc trong Hàn Mặc Tử là tuyệt vọng mà không chấm dứt hy vọng, tuyệt vọng mà vẫn gợi cho con người hướng vềcuộc đời ấm áp Bằng chứng là hình ảnh thôn Vĩ - hiện thân cho

vẻ đẹp cuộc đời đã hiện ra dưới ngòi bút của nhà thơ:

Nhìn nắng hảng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền?

Bức tranh thôn Vĩ nhìn tổng thể, được khắc họa bằng rất ít nét nhưng nó hay ở cái thần thái, sắc thái của cảnh được gợi ra Câu thơ “Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên” gợi một cảm giác về không gian đang dán lấp đầy bởi ánh sáng Sựxuất hiện của hai chữ

“nắng” làm giàu thêm cho tứ thơ, cảnh như sáng dần lên theo câu chữ Nhà thơ đã chọn lấy một điểm nhìn “hàng cau” một loại cây khá quen thuộc ở vùng quê Việt Nam Cau là loại cây thẳng có nhiều đốt và vươn lên rất cao, đó cũng là thứ cây rất có thể sẽ đón ánh nắng ban mai sớm nhất của một ngày, Hàn Mặc Tử đã nhìn nắng vào thòi điểm “nắng mới lên” đầy tinh khỏi, trong trẻo Người đọc có cảm giác như được nhìn thôn Vĩ sau một đêm mưa rào cảnh rất sạch và những ánh nắng ban mai đang lớn dần từng đốt thân cau thật tinh khôi, thanh khiết

Thôn Vĩ còn được gợi ra bằng một ấn tượng khác:

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Không gian đã mở rộng ra đến khu vườn Bao trùm là ấn tượng vềvẻ đẹp trù phú, tốt tươi của cảnh hiện lên trực tiếp qua chữ “mướt” và “xanh” “Mướt” gợi được vẻ tốt tươi mơn mởn, và gợi độ bóng của bề mặt những tàu lá, cành lá còn đẫm sương đêm khi nắng mai soi vào Kết hợp với chữ “quá” nó càng tăng thêm ý vị ngỡ ngàng trầm trổ trước sự tươi tốt của cảnh thôn VI Nhà thơ đã có một so sánh thật độc đáo “xanh như ngọc” Xanh là một tính từ, trung tính, nhưng khi đặt trong sựso sánh độc đáo này nó trở nên đẹp lạ kỳ Ngọc cũng là xanh nhưng ngọc còn gợi ra màu xanh có ánh, xanh thanh quý nghĩa là cả khu vườn thôn VI hiện ra như một viên ngọc khổng lồ, đẹp một vẻ đẹp

thanh quý đang hắt lên những ánh xanh huyền ảo Cảnh thực mà như mộng Câu thơ hay không chỉở những gì lộ ra bên ngoài mà còn ở những hình dung mà nó gợi ra cho bạn đọc đồng sáng tạo Một chữ “ai” nhỏ bé khiêm nhường mà không thể thiếu được trong câu thơ Nếu cả bài thơ chỉcó một chữ “ai” thì đường như nó chỉcó nghĩa phiếm định, ỡm

ờ, nhưng bài thơ có tới bốn chữ “ai” và chữ “ai” đàu tiên này nó đem đến cảm giác vềsự không cụ thể, càng nhấn mạnh nỗi day dứt xót xa

Nét họa tiếp của bức tranh là hình ảnh:

Lả trúc che ngang mặt chữ điền?

Sự hấp dẫn của câu thơ nằm trong sự phối hợp hài hoà đường nét, giữa sự thanh mảnh tao nhã của trúc và nét phúc hậu đầy đặn trên khuôn mặt con người Tất cả tạo nên một vẻ đẹp riêng cho Thôn Vĩ, cho xứ Huế mộng mơ

Cảnh hiện lên trong tưởng tượng của nhà thơ đầy sống động có sự đan xen giữa thực và mộng Phải là một tâm hồn thiết tha với cuộc đời mãnh hệt đến nhường nào, nhà thơ mới có được những câu thơ hoàn mĩ như thế Đúng từ cõi chết để nhìn vềcuộc đời, khổ thơ và cả bài thơ nữa đều thấm đẫm khát khao sống, niềm yêu đời đến mạnh mẽ, tận đấy lòng Đằng sau hàng chữ gấm là đôi mắt mờ lệ của một hồn thơ dào dạt niềm ham sống, khao khát vẻ đẹp cuộc sống Nhà thơ đã qua nỗi đau về thân xác để thê hiện nỗi đau tinh thần: sắp phải ha đời, ha bỏ cái đẹp Khổ thơ đầu này, bức tranh thôn Vĩ hiện ra trực tiếp và ẩn sau ấy là tâm trạng nhà thơ Càng về khổ sau cái thực càng mở đi để cái ảo như bao trùm khiến cho những nỗi niềm nhà thơ càng mãnh hệt hơn bao giờ hết

Đoạn thơ ngắn nhưng đã đánh động tâm can con người những nỗi niềm, trăn trở Cảm nhận được vẻ đẹp thôn Vĩ cũng là thấu hiểu nỗi đau tinh thần của thi sĩ

BÀI MẪU SỐ 4:

Làm thơ từ tuổi mười sáu và chín năm “kết duyên” với Thơ mới, Hàn Mạc Tử đã

để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người yêu thơ Việt Nam Hồn thơ Hàn Mạc Tử đa dạng phong phú vừa mang nỗi quặn đau với những hình ảnh thường “vẩn đục” vừa mang đến những hình ảnh trong trẻo hiền hòa đến lạ thường

Ta gặp ở “Đây thôn Vĩ Dạ” một tình cảm yêu thương đằm thắm, bâng khuâng và nỗi khao khát hướng đến nơi ấm tình người hướng đến "ngôi vườn" cuộc đời qua bức tranh thiên nhiên xứ Huế bình yên, thơ mộng

Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời bài thơ và địa danh Vĩ Dạ

Câu thơ mở đầu là một lời mời mọc, cũng có thể là lời trách móc nhẹ nhàng, duyên dáng, thân tình (cũng có người cho đây là lời của nhà thơ tự vấn lòng mình) Ngôn ngữ chọn lọc mà như ngẫu nhiên phóng bút “Sao anh không về” là nên một duyên cớ để gợi nhớ hình ảnh thân quen xứ Huế mà một thời Hàn đã học nơi đâu Có lẽ nhà thơ tự trách mình tự nhủ lòng mình sao dễ lãng quên một nơi mà mình từng gắn bó, một phong cảnh thiên nhiên nên thơ của Huế được điển hình qua thôn Vĩ

Thôn Vĩ tràn ngập nắng ban mai “Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên; Vườn ai mướt quá xanh như ngọc Thôn Vĩ có những hàng cau thẳng tắp và nắng ban mai tràn ngập không gian Vườn tược nơi đây xanh màu ngọc, càng lung linh hơn dưới nắng mai khi lá cành còn đọng sương đêm trước

Lời thơ thật hồn nhiên với câu hỏi tu từ “vườn ai mướt quá” như tiếng reo vui trẻ thơ Từ “mướt” thật ấn tượng được so sánh với sắc xanh “như ngọc" mang ý nghĩa tượng trưng cho một làng quê yên bình, trù phú

Câu thơ cuối của khổ thơ hiện lên hình ảnh lá trúc thanh tú, mảnh mai và khuôn mặt chữ điền hồn hậu (theo quan niệm thẩm mĩ truyền thống.) của ai đó trong nắng mai càng thêm gần gũi Hình ảnh vừa thực vừa mang ý nghĩa tượng trưng, có phần hư ảo

Hình ảnh con người bất ngờ xuất hiện trên cái nền thiên nhiên tươi sáng, thơ mộng khiến bức tranh cuộc sống thêm nồng ấm qua giọng thơ êm dịu, gợi trong lòng người đọc một cảm giác bình yên khi đứng trước bức tranh thơ độc đáo ấy

Ngôn ngữ điêu luyện, bút pháp vừa lãng mạn vừa tượng trưng, hình ảnh hiền hòa,

đã tạo nên một bức tranh thơ thật đáng yêu về quê hương xứ sở

Bên cạnh những nhà thơ Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Huy Cận Hàn Mạc Tử đã góp cho “Thơ mới” một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp giàu tính nhân văn

BÀI MẪU SỐ 5:

Làm thơ từ năm mười sáu tuổi, Hàn Mặc Tử là một nhà thơ có sức sáng tạo dồi dào trong phong trào Thơ mới Một trong những bài thơ đặc sắc về thiên nhiên, đất nước

và con người là Đây thôn Vĩ Dạ Khổ thơ mở đầu sau đây miêu tả thiên nhiên xứ Huế vô cùng gợi cảm, hòa vào một tình cảm nhớ thương đằm thắm, bâng khuâng, tiêu biểu cho một nét phong cách thơ Hàn Mạc Tử:

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

Bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ có kết cấu ba đoạn Khổ thơ thứ nhất, tả vườn cây dưới ánh nắng ban mai thanh tân, tinh khiết Khổ thơ thứ hai gợi lên cảnh trời, trăng, mây nước mang nét buồn xa vắng Khổ thơ cuối là nỗi lòng nao nao, mơ mộng bởi bóng hình thiếu nữ xứ Huế

Thôn Vĩ Dạ nằm ngay trên bờ sông Hương, nổi tiếng bởi những vườn cây trái cây tươi bốn mùa, với những ngôi nhà duyên dáng… đi vào văn học qua câu thơ tuyệt bút:

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Nhưng đâu phải chỉ có thiên nhiên gợi niềm ấp yêu tuyệt diệu mà quanh quẩn đâu

đó còn cả bóng dáng con người quen thuộc, có tấm lòng chờ đợi thiết tha

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Câu thơ là một lời mời mọc, cũng có thể là một lời trách móc thân tình Ngôn ngữ chọn lọc mà như ngẫu nhiên phóng bút “Sao anh không về” vừa nhẹ nhàng vừa dễ thương như một duyên cớ gợi nhớ những hình ảnh của thôn Vĩ ngày nào trong kí ức nhà thơ – một thời từng là cậu học trò trường Pe-lơ-ranh xứ Huế với trái tim đa cảm Hãy về thôn Vĩ, một thôn Vĩ tràn ngập ánh nắng ban mai:

Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên, Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Thôn Vĩ Dạ có những hàng cau thẳng tắp Nắng sớm ban mai tràn ngập không gian Những tàu lá cau xanh mướt vươn lên đón tia nắng sớm, vô vàn hạt sương đêm đọng lại, lấp lánh màu ngọc bích Lời thơ thật hồn nhiên “Vườn ai mướt quá” như tiếng reo vui nhưng cũng thật điêu luyện: từ mướt thật đắt và xanh như ngọc mang nghĩa tượng trưng gợi tả độc đáo

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

Lá trúc thì mảnh mai, thanh tú Nhiều cành lá xếp lên nhau, lay nhẹ theo làn gió thoảng ban mai, dưới ánh nắng sớm, che ngang in bóng như chữ điền trên khuôn mặt người thôn Vĩ Hay khuôn mặt người thôn Vĩ hồn hậu vuông vắn chữ điền? Có thể là cả