Bài soạn Tiết 43 Moi truong va cac nhan to sinh thai

Nhân tố vô sinhNhân tố hữu sinh Nhân tố con ng ời Nhân tố các sinh vật khác.. Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng..  Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi tr ờng tác động tới sin

H41.1.Các môi trường sống của sinh vật

1

4

4

3 2

*Quan sát tranh – Em h·y hoµn thµnh phiÕu häc tËp sau.

1 Con bò, cây xanh Đất – không khí

*Quan sát tranh – Em h·y hoµn thµnh phiÕu häc tËp sau.

1 Con bò, cây xanh Đất – không khí

2 Con giun đất Mơi trường trong đất

3 Dây tơ hồng Mơi trường sinh vật

? Môi tr ờng sống là gì? Có những môi tr ờng sống nào.

 Môi tr ờng là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả

những gì bao quanh chúng, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển và sinh sản của sinh vật.

 Có 4 loại môi tr ờng chủ yếu:

+ Môi tr ờng n ớc.

+ Môi tr ờng trên mặt đất – không khí không khí.

+ Môi tr ờng trong đất.

+ Môi tr ờng sinh vật.

Nhân tố vô sinh

Nhân tố hữu sinh

Nhân tố con ng ời Nhân tố các sinh vật

khác

? Thảo luận nhóm bàn hoàn thành các thành phần của các nhóm nhân tố sinh thái.

ii Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng

? Nhân tố sinh thái là gì.

? Có mấy nhóm nhân tố sinh thái.

 Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi tr ờng tác động

tới sinh vật

Nhân tố vô sinh Nhân tố hữu sinh

Nhân tố con ng ời Nhân tố các sinh vật khác

Bảng chuẩn kiến thức:

ii Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng

Không khí, nhiệt độ,

độ ẩm

á nh sáng, n ớc

Địa hình, thổ nh

ỡng

Con ng ời

Tác động tích cực:

Cải tạo, bảo vệ… Tác động tiêu cực:

Chặt, phá, đốt, săn bắn…

Thực vật

Động vật

Vi sinh vật

ii Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng

 Caực nhaõn toỏ sinh thaựi ủửụùc chia thaứnh 2 nhoựm:

+ Nhoựm nhaõn toỏ sinh thaựi voõ sinh.

+ Nhoựm nhaõn toỏ sinh thaựi hửừu sinh: Nhaõn toỏ sinh thaựi con ngửụứi vaứ nhaõn toỏ sinh thaựi caực sinh vaọt khaực.

 Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi tr ờng tác động

tới sinh vật

Trồng cây gây rừng

ii Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng

 Một số hoạt động của nhân tố con ng ời

Chặt, đốt rừng

ii Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng

 Một số hoạt động của nhân tố con ng ời

Rác thải sinh hoạt

Khí thải, tiến ồn

1.Trong một ngày ( từ sáng đến tối), ánh sáng mặt trời

chiếu trên mặt đất thay đổi như thế nào?

2.Ở nước ta, độ dài ngày vào mùa hè và mùa đông

có gì khác nhau?

3.Sự thay đổi nhiệt độ trong một năm diễn ra như thế nào?

4.Em rút ra kết luận gì từ 3 câu hỏi trên

? Em hãy nhận xét về sự thay đổi của các nhân tố sau

ii C¸c nh©n tè sinh th¸i cđa m«i tr êng

ii C¸c nh©n tè sinh th¸i cña m«i tr êng

iii Giíi h¹n sinh th¸i

- Cá rô phi ở Việt Nam sống và phát triển ở nhiệt độ nào ?

- Nhiệt độ nào cá rô phi sinh tr ởng và phát triển thuận lợi nhất ?

- Tại sao d ới 5oC và trên 42oC thì cá rô phi sẽ chết ?

5 0 C

Điểm gây chết

42 0 C

Điểm cực thuận

Giới hạn chịu đựng

Hình 41.2 Giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam

t0 C

30 0 C

Điểm gây chết

Quan sát hình vẽ và cho biết :

 Giụựi haùn sinh thaựi laứ gỡ?

 Giụựi haùn sinh thaựi laứ giụựi haùn chũu ủửùng cuỷa cụ theồ sinh vaọt ủoỏi vụựi moọt nhaõn toỏ sinh thaựi nhaỏt ủũnh

ii Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng

iii Giới hạn sinh thái

? Khi biết đ ợc giới hạn sinh thái của mỗi loài thì có ý

nghĩa gì đối với sản xuất.

 Mỗi loài, cá thể đều có giới hạn sinh thái riêng đối với từng

nhân tố sinh thái Sinh vật có giới hạn sinh thái rộng

phân bố rộng, dễ thích nghi.

Môi trường sống của sinh vật bao gồm tất cả những gì bao quanh sinh vật.

Có 4 loại môi trường : môi trường nước, môi trường trên mặt đất – không khí, môi trường trong đất, môi trường sinh vật.

- Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động tới sinh vật.

- Các nhân tố sinh thái được chia thành 2 nhóm:

+ Nhóm nhân tố sinh thái vô sinh.

+ Nhóm nhân tố sinh thái hữu sinh: Nhân tố sinh thái con người và nhân tố sinh thái các sinh vật khác.

Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định

ii C¸c nh©n tè sinh th¸i cđa m«i tr êng

iii Giíi h¹n sinh th¸i

Hãy cho biết, trong môi trường này đâu là các nhân tố vô sinh, đâu là các nhân tố hữu sinh tác động đến cây hoa

hồng?

-Nhân tố vô sinh: độ ẩm đất, lượng muối khoáng hoà

tan trong đất, lượng oxi, cacbonic ….

-Nhân tố hữu sinh: sâu, giun đất, vi sinh vật phân giải …

2.Cá chép ở Việt Nam chết ở nhiệt độ dưới 2oC và

trên 44oC, phát triển thuận lợi nhất ở 28oC.So với cá

rô phi ở Việt Nam thì loài nào có giới hạn sinh thái về

nhiệt độ rộng hơn?Loài nào có vùng phân bố rộng

hơn?

Cá chép có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng hơn cá

rô phi Do đó, cá chép có vùng phân bố rộng hơn

-Học bài và trả lời câu hỏi và bài tập SGK trang 121.

-Chuẩn bị bài mới “Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật”