Giáo án Tin học 10 bài 20: Mạng máy tính

K.niệm mạng m.tính: Khái niệm: * Mạng máy tính bao gồm 3 thành phần: - Các máy tính - Các thiết bị mạng đảm bảo kết nối các máy tính với nhau; - Phần mềm cho phép thực hiện việc giao t

Giáo án Tin học 10

BÀI 20: MẠNG MÁY TÍNH

I Mục đích – Yêu cầu:

1 Mục đích:

- Giúp học sinh nắm được về cơ bản thế nào là một mạng máy tính?

- Cung cấp cho học sinh các khái niệm về giao thức truyền thông và hiểu cách truyền thông trong mạng

- Biết nhu cầu mạng máy tính trong lĩnh vực truyền thông

2 Yêu cầu:

- Học sinh đọc trước bài ở nhà

- Học sinh phải nghiêm túc, tập trung chú ý và tích cực tư duy trong quá trình học

- Sau giờ học học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về mạng máy tính

II Phương Pháp:

- Dùng phương tiện máy chiếu để giảng dạy Thuyết trình, nêu câu hỏi cho học sinh trả lời

III Các bước tiến hành :

1 Ổn định lớp: 1’

2 Kiểm tra bài cũ: (6’)

Môn học

Ðiểm

Trung bình Lí

thuyết

Thực hành

Word 8 7 ?

- Tính trung bình là điểm trung bình của lí thuyết và thực hành

- Gọi 1 học sinh lên máy tạo bảng như trên và tính cho các ô có dấu “?” (có

mang theo phiếu học tập hôm trước để kiểm tra)

- Nhắc các học sinh khác chú ý bạn làm để thầy sẽ hỏi Hỏi 1 học sinh dưới

lớp các bước bạn thực hiện tính toán

3 NỘI DUNG BÀI HỌC:

T/gian Nội dung ghi bảng Hoạt động của giáo viên H.động của

học sinh Bài 20: Mạng Máy

Tính

- GV: Khi dùng đĩa mềm hay đĩa USB để

copy nếu dữ liệu cần copy lớn hơn dung lượng đĩa mềm hay đĩa USB thì làm sao?

- Nếu dùng đĩa cứng thì mỗi lần copy sẽ phải tháo lắp rất bất tiện

=> Việc chuyển dữ liệu từ máy này sang máy khác sẽ dễ dàng nếu hai máy tính đó được kết nối với nhau

-GV: Các em thường liên lạc với bạn bè hay

người thân ở xa bằng cách nào?

- GV :Trong các cách đó thì cách nào là

nhanh và rẻ nhất?

- GV: Vậy để chat hay gửi email được thì máy

tính của các em phải như thế nào?

- HS:Thư, điện

thoại, chat, email

- chat, email

- nối mạng Internet

- Theo dõi và ghi bài

I K.niệm mạng

m.tính:

Khái niệm:

* Mạng máy tính

bao gồm 3 thành

phần:

- Các máy tính

- Các thiết bị mạng

đảm bảo kết nối các

máy tính với nhau;

- Phần mềm cho

phép thực hiện việc

giao tiếp giữa các

máy tính

II Phương tiện và

giao thức truyền

thông trong mạng:

1 Phương tiện:có 2

loại

a Kết nối có dây:

Cáp truyền thông

có thể là cáp xoắn

đôi, cáp đồng trục,

cáp quang,…

- GV mô tả bằng hình ảnh thể hịên hai người đang chat với nhau cho học sinh thấy

- Và bây giờ các em có thể trả lời câu hỏi này:

Vì sao phải nối các máy tính với nhau

- Các máy tính kết nối với nhau tạo thành một mạng, bây giờ ta đi tìm hiểu khái niệm mạng máy tính

- Giáo viên nêu khái niệm mạng

- Các máy tính riêng lẻ được ghép nối thành một mạng nhỏ, từ các mạng nhỏ này sẽ ghép nối thành một mạng lớn hơn

- Minh họa bằng hình 84 sgk

- Minh họa hinh 86 sgk

- Ta đã tìm hiểu thế nào là mạng máy tính, bây giờ chúng ta tìm hiểu cách nôí các máy tính (cấu trúc mạng) như thế nào!

- Theo dõi và ghi bài

Kiểu bố trí các máy

tính trong mạng: có

3 kiểu cơ bản:

đường thẳng ,

vòng, sao

+ Mạng đường

thẳng :

  



* Tất cả các máy

đều được nối về

một trục đường dây

cáp chính và sử

dụng đường dây

cáp chính này để

truyền tải tín hiệu

+ Mạng vòng :

* Các máy được

nối với nhau theo

dạng hình tròn và

thông tin truyền

theo một chiều

- Đưa hình ảnh các tôpô mạng bên lên và cho học sinh liên hệ với mạng giao thông: Mạng đường thẳng ví như một con đường giao thông

có hai chiều, mạng vòng được xem như một con đường một chiều vòng tròn, mạng hình sao xem như mỗi nút giao thông có con đường riêng đến trung tâm

- Cho học sinh nhận xét với các mạng giao thông như thế thì mạng nào việc giao thông thuận tiện? Mạng nào hay xảy ra tắc ngẽn giao thông?

- Tương tự như việc giao thông, thông tin chạy trên các mạng này cũng có những thuận lợi và hạn chế như vậy

- Mô phỏng thông tin truyền trên các loại mạng đó Mô phỏng các hiện tượng nghẻn mạch, xung đột xảy ra trên mạng đường thẳng

và mạng vòng bằng các hình ảnh

- Đưa hình ảnh có một đoạn đường nào đó trong các mạng trên bị đứt để minh hoạ sự cố

-Tl: Mạng hình sao

thống nhất.

+ Mạng hình sao:

* Bao gồm 1 trung

tâm điều khiển và

các nút (máy tính)

thông tin được nối

vào trung tâm này

- Ngoài ra còn có

mạng hình cây, hỗn

hợp…

- Tuỳ theo nhu cầu

sử dụng, cách thức

quản lí và khả năng

tài chính mà người

ta có thể nối mạng

theo một trong các

cách trên

cho học sinh thấy

-GV: mạng không dây có khả năng thực hiện

các kết nối ở mọi nơi, mọi thời điiểm mà không cần sử dụngcác thiết bị kết nối cồng kềnh, phức tạp như mạng có dây.

- WAP(Wireless Access Point) là thiết bị có chức năng kết nối các máy tính trong

-Các máy tính tham gia mạng không dây đều phải có vỉ mạng không dây

- Nối mạng các máy tính là để tổ chức việc truyền thông giữa các máy tính trong mạng.

Việc tổ chức truyền thông giữa các máy tính

có thể được thực hiện thông qua các cổng của chúng bởi các kênh truyền : cáp nối, đường điện thoại, các vệ tinh liên lạc… và thực hiện theo một qui tắc gọi là giao thức truyền thông.

- Một ví dụ thực tế: Khi 2 nhà lãnh đạo gặp nhau về các cách thức được sử dụng cho việc giao tiếp Họ có nên bắt tay không? Họ phải ngồi gần nhau như thế nào? Ngôn ngữ gì họ nói? Những yếu tố này có tính chất bắt buộc

họ phải tuân theo Giống như trong lĩnh vực mạng máy tính để các máy tính có thể giao dịch được với nhau cần phải có các quy định

- Là cách thức, (qui tắc) trao đổi thông tin giữa các máy tính

b Kết nối không

dây: phương tiện

truyền thông có thể

là sóng radio, bức

xạ hồng ngoại hay

sóng truyền qua vệ

tinh

Tổ chức mạng

không dây đơn giản

cần :

- Điểm truy cập

không dây WAP

- Có vỉ mạng không

dây (card mạng)

2 Giao thức

truyền thông:

đặc biệt gọi là các giao thức truyền thông

Chúng ta cùng tìm hiểu xem giao thức truyền thông là gì?

- Trước hết ta phải hiểu giao thức là gì? (hỏi HS)

- Giao thức là cách thức hay qui tắc

- GV: Truyền thông là gì?

- GV :Truyền thông có phải là một dạng giao tiếp không?

- Truyền thông là gửi, nhận hay còn gọi là trao đổi thông tin giữa các máy trong mạng

- GV: Vậy giao thức truyền thông là gì?

- Không chỉ các máy tính mới tham gia vào việc truyền thông mà còn có các thiết bị khác

-Khi làm việc trong mạng máy tính cần phải

cài đặt một số phần mềm chuyên dụng , thực

hiện việc truyền dữ liệu tuân theo các giao thức truyền thông

- Nêu một số phần mềm chuyên dụng như:

File server, Print server…

- Lấy ví dụ các em đã được nghe câu chuyện

“cây tre trăm đốt” Khi anh chàng trong truyện

có được cây tre có trăm đốt thì anh ta không thể nào vác đi trong rừng Lúc này anh ta làm

- HS: Anh ta hô

“khắc xuất khắc xuất” cây tre được tất ra thành các đốt

và anh ta có thể đưa ra khỏi rừng

HS: Mua bì thư; bỏ thư vào dán lại; ghi địa chỉ người gửi, người nhận

Chú ý và lắng nghe

Khái niệm:

Là bộ các qui tắc

cụ thể phải tuân thủ

trong việc trao đổi

thông tin giữa các

thiết bị truyền dữ

liệu

- Có các giao thức

đối với tốc độ

truyền, khuôn dạng

dữ liệu…

- Dữ liệu cần

truyền được tổ

chức thành các gói

tin có kích thước

xác định Các gói

tin được đánh số để

sau đó có thể tập

hợp chúng lại một

cách đúng đắn

- Nội dung gói tin

gồm các thành

như thế nào để đưa được cây tre ra khỏi rừng

=> dẫn dắt học sinh đi tới việc chia dữ liệu thành các gói tin để truyền trên đường dây

- Hỏi học sinh, khi các em đi gửi thư các em cần phải làm gì?

Tương tự như gửi thư Các thông tin khi gửi trên mạng máy tính nó sẽ được đóng thành các gói (gọi là gói tin) có các thông tin tương tự như thư

4 Củng cố và dặn dò (1’):

- Nhắc lại khái niệm mạng , phương tiện và giao thức truyền thông

- Nhắc học sinh về nhà học bài và chuẩn bị cho buổi học tiếp theo

- Phát các câu hỏi trắc nghiệm, yêu cầu các học sinh phân theo nhóm về nhà làm để tiết sau kiểm tra

* Bổ sung:

MẠNG MÁY TÍNH (tt)

I Mục đích – Yêu cầu:

1 Mục đích:

- Giúp học sinh phân loại được các loại mạng máy tính

- Giúp các em phân biệt được các mô hình khách chủ và mô hình ngang hàng của mạng máy tính

2 Yêu cầu:

- Học sinh đọc trước bài ở nhà

- Học sinh phải nghiêm túc, tập trung chú ý và tích cực tư duy trong quá trình học, tích cực phát biểu xây dựng bài

- Sau giờ học học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về mạng máy tính, phân loại, các giao thức truyền thông, các mô hình khách chủ, mô hình ngang hàng

II Phương Pháp :

- Dùng phương tiện máy chiếu để học sinh học một cách trực quan sinh động

- Thuyết trình, nêu câu hỏi cho học sinh trả lời

III Các bước tiến hành :

1 Ổn định lớp: 1’

- Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

- Hỏi :

1) Em hãy nêu khái niệm mạng máy tính, phương tiện và giao thức truyền thông trong mạng?

2) Trình bày một số kiểu mạng cơ bản ?

- Gọi học sinh lên bảng và nhắc học sinh hãy chú ý và cho nhận xét về câu trả

lời của bạn

- Nhận xét và cho điểm

- Kiểm tra phiếu câu hỏi trắc nghiệm tuần trước.

T/gian Nội dung ghi bảng Hoạt động của giáo viên H.động của

học sinh III Phân loại mạng máy tính:

a Mạng cục bộ (LAN-Local

Area NetWork)

Là mạng kết nối các máy tính ở

gần nhau, chẳng hạn như 1

phòng ,1 tòa nhà, 1 xí nghiệp, 1

trường học…

* Đặc điểm:

- Giới hạn trong phạm vi nhỏ

- Tốc độ truyền dữ liệu cao…

b Mạng diện rộng

(WAN-Wide Area NetWork):- Là mạng

nối các máy tính có thể cách xa

nhau một khoảng lớn Thường là

liên kết các mạng cục bộ

* Đặc điểm:

- Không giới hạn khoảng cách

các máy tính

- Có nhiều cách phân loại mạng, dưới gốc độ phân bố địa lí người

ta phân mạng thành các loại như: Mạng cục bộ, mạng diện rộng, mạng toàn cầu,…

- Mạng cục bộ phát triển nhiều,

có 2 hoặc nhiều mạng cục bộ được nối với nhau thường trên khoảng cách địa lí lớn hơn thì chúng được gọi là mạng WAN

- Mạng WAN tốc độ truyền thấp hơn LAN

- Mạng máy tính ở trường ta là loại mạng LAN hay mạng WAN?

- Tại sao có sự phân loại như vậy? (là do nhu cầu sử dụng…)

- Việc phối hợp xử lí giữa các máy tính trong mạng được thực hiện theo một số mô hình:

Học sinh lắng nghe , ghi chép

- Mạng LAN

- Mô hình khách chủ thường dùng cho các cơ

- Tốc độ truyền thường thấp hơn

mạng cục bộ

IV Một số mô hình mạng:

1 Mô hình khách- chủ

(Client-Server):

- Máy chủ là máy tính đảm bảo

việc phân chia tài nguyên cho

các máy khách với mục đích sử

dụng chung

- Máy khách là máy sử dụng tài

nguyên do máy chủ cung cấp

Ta đi tìm hiểu mô hình khách -chủ

- Trong mô hình này, 1 máy sẽ được chọn để đảm nhận việc cung cấp tài nguyên (chương trình, dữ liệu…) gọi là máy chủ, còn các máy khác đảm nhận việc

sử dụng tài nguyên này gọi là máy khách

-Do đó máy chủ là máy tính có công suất lớn, chứa cở sở dữ liệu trung tâm =>đắt tiền còn máy khách là máy khi có nhu cầu có thể yêu cầu thông tin từ máy chủ

- Lấy ví dụ cửa hàng đĩa phần mềm là một Server Khi các khách hàng đến thì họ sẽ ghi (copy) cho một bản sao các thông tin (phần mềm, dữ liệu,

…)

- Mô phỏng việc các máy khách lấy các tài nguyên từ Server về cho học sinh quan sát

- - Cho học sinh nhận xét với các mạng giao thông như thế thì

quan, tổ chức, trường học,

- Mô hình ngang hàng thường dùng cho gia đình

- Mạng hình sao thuận tiện nhất, mạng đường thẳng và mạng hình tròn hay tắc nghẻn

- Chú ý xem minh hoạ

ServerƠmays

Client 3 Client 2

Server

Client

2 Mô hình ngang hàng (peer

to peer):

- Trong mô hình này tất cả các

máy đều có vai trò như nhau

- Trong mạng ngang hàng các

máy tính vừa đóng vai trò Server

là dùng chung tài nguyên vừa

đóng vai trò là Client sử dụng

trực tiếp nguồn tài nguyên của

các máy khác trong mạng

mạng nào việc giao thông thuận tiện? Mạng nào hay xảy ra tắc ngẽn giao thông?

-Theo ý nghĩa không có máy nào

có quyền lớn hơn khi sử dụng các nguồn tài nguyên

-Bất kì 1 máy tính nào trên mạng ngang hàng vừa hoạt động như một máy chủ (Server) chia

sẻ nguồn tài nguyên cho các máy khác vừa hoạt động như một Client sử dụng các tài nguyên của các máy khác

- Mô phỏng việc một máy vừa cung cấp tài nguyên cho máy khác vừa nhận các tài nguyên của máy khác (bằng máy chiếu)

- Mô hình này chỉ thích hợp với các mạng có quy mô nhỏ Tài nguyên được quản lí phân tán, chế độ bảo mật kém

- Vậy thì khi nào nên dùng mô hình khách - chủ, khi nào nên dùng mô hình ngang hàng? Mô hình khách chủ thường dùng cho các cơ quan, doanh nghiệp,

- Theo dõi, ghi bài

-HSTL

trường học,… Nói chung là các mạng trong đó có sự phân cấp quản lí lẫn nhau Còn mô hình ngang hàng phù hợp cho mạng gia đình (gồm một vài máy) hay các mạng làm việc không có sự phân cấp quản lí lẫn nhau

4 Củng cố và dặn dò :

- Nhận xét tiết dạy

- Hệ thống lại nội dung toàn bài và yêu cầu học sinh làm bài tập trang 89 sgk

- Dặn học sinh chuẩn bị cho bài học tới