Kĩ năng - Hình thành trong học sinh tính tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.. HS: Trao đổi Những hình ảnh về: Sông, hồ, biển, rừng, núi, đ
Trang 1BÀI 14: (2 TIẾT) BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
NHIÊN
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Giúp học sinh hiểu: Khái niệm môi trường, vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trọng của môi trường đối với sự sống và phát triển của con người xã hội
2 Thái độ
- Bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu quý môi trường xung quanh, có ý thức giữ gìn
và bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
3 Kĩ năng
- Hình thành trong học sinh tính tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
- Lên án, phê phán, đấu tranh ngăn chặn các biểu hiện, hành vi phá hoại, làm ô nhiễm môi trường
B Phương pháp
- Giải quyết tình huống
- Thảo luận
- Sắm vai
C Tài liệu và phương tiện
- Tranh ảnh, về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Các thông tin về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiênnhiên
- Phiếu học tập - Giấy khổ to, bút dạ
D Các hoạt động dạy và học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
1 Hãy nêu các quyền và bổn phận của trẻ em?
Trang 22 Bản thân em đã thực hiện quyền và bổn phận của mình như thế nào?
A Em thực hiện đầy đủ
B Một số bổn phận em chưa làm tròn
C Đôi khi còn để cha mẹ nhắc nhở về việc học hành
D Đôi khi thấy mình còn trẻ con nên không giúp ai việc gì cả Đáp án: Tuỳ theo bản thân lựa chọn và giải thích phù hợp
GVnhận xét cho điểm
3 Bài mới: (TIẾT 2)
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
GV: Cho HS quan sát tranh về: rừng, núi, sông hồ, động, thực vật, khoáng sản
?: Yêu cầu học sinh mô tả tranh.
GV: Kết luận : Những hình ảnh các em vừa quan sát là các điều kiện tự nhiên bao quanh
con người, tác động tới đời sống, sự tồn tại phát triển của con người Đó chính là môi trường
tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên Vậy môi trường là gì? Tài nguyên thiên nhiên là gì? Tại sao phải bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Để trả lời những câu hỏi đó, chúng ta tìm hiểu bài học ngày hôm nay
GV: Ghi đầu bài lên bảng
Hoạt động 2: Học sinh tìm hiểu thông tin sự kiện về tài nguyên thiên nhiên
Cách thực hiện:
GV: Hướng dẫn học sinh thảo luận lớp
GV: Đặt câu hỏi để HS trao đổi
1 Những hình ảnh em vừa quan sát nói về
vấn đề gì?
2 Em hãy kể một số yếu tố của môi
trường tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên mà
em biết?
HS: Trao đổi
Những hình ảnh về: Sông, hồ, biển, rừng, núi, động thực vật, khoáng sản
+ Yếu tố của môi trường tự nhiên: Đất nước, rừng, động thực vật, thực vật, khoáng sản, không khí, nhiệt độ, ánh sáng…
+ Tài nguyên thiên nhiên là: Sản phẩm do thiên nhiên tạo nên như rừng cây, động thực vật quý hiếm, khoáng sản, nguồn nước, dầu khí…
Trang 3GV: Nhận xét, bổ sung.
Hoạt động 3 Tìm hiểu nội dung bài học
GV: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái
niệm
1 Bài học
I Khái niệm
1 Môi trường: Là toàn bộ các điều kiện
tự nhiên, nhân tạo bao quanh con người có tác động đến đời sóng, sự tồn tại phát triển của con người và thiên nhiên Những điều kiện đó có sẵn trong tự nhiên (Rừng cây, đồi núi, sông hồ…) hoặc do con người tạo ra (nhà máy, đường sá, công trình thủy lợi, khói bụi, rác, chất thải )
GV: Nhấn mạnh:
Môi trường ở trong bài học này là môi
trường sống (môi trường sinh thái) có tác
động đến đời sống sự tồn tại phát triển của
con người và thiên nhiên
2 Tài nguyên thiên nhiên: Là những của
cải có sẵn trong tự nhiên mà con người có thể khai thác chế biến, sử dụng phục vụ cuộc sống của con người (rừng cây, động vật, thực vật quý hiếm, mỏ khoáng sản, nguồn nước, dầu khí…)
GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu vai trò của
môi trường tài nguyên thiên nhiên đối với
cuộc sống và phát triển của con người, xã hội
* Cách thực hiện:
HS: đọc phần thông tin sự kiện (SGK tr 42
- 43)
GV: Cho HS quan sát tranh ảnh hoặc băng
hình về lũ lụt, môi trường bị ô nhiễm, chặt
phá rừng…
II Vai trò của môi trường và tài nguyên thiên nhiên
* Môi trường và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người
- Tạo cơ sở vật chất để phát triển kinh tế văn hoá xã hội
- Tạo cho con người phương tiện sống, phát triển trí tuệ đạo đức
- Tạo cuộc sống tinh thần: làm cho con
Trang 4GV: Nêu câu hỏi cho HS thảo luận lớp:
1) Nêu suy nghĩ của em về các thông tin và
hình ảnh mà em vừa quan sát?
2) Việc môi trường bị ô nhiễm, tài nguyên
thiên nhiên bị khai thác bừa bãi dẫn đến hậu
qua như thế nào?
HS: Trao đổi theo ý kiến cá nhân
GV kết luận
Hiện nay môi trường và tài nguyên thiên
nhiên đang bị ô nhiễm, bị khai thác bừa bãi
Điều đó đã dẫn đến hậu quả lớn: thiên tai, lũ
lụt, ảnh hưởng đến điều kiện sống, sức khoẻ,
tính mạng con người
?: Môi trường và tài nguyên thiên nhiên
có tầm quan trọng như thế nào đối với đời
sống của con người?
HS: Trao đổi theo ý kiến cá nhân
GV: Ghi ý kiến lên bảng lựa chọn ý kiến
đúng
người vui tươi, khoẻ mạnh, làm giàu đời sống tinh thần
-> Môi trường và tài nguyên thiên nhiên
có tầm quan trọng như vật nên chúng ta cần thực hiện nhiều biện pháp để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
Cuối tiết 1.
GV: Kết luận
Hiện nay môi trường và tài nguyên thiên nhiên đang bị ô nhiễm, bị khai thác bừa bãi Điều
đó đã dẫn đến hậu quả lớn: thiên tai, lũ lụt, ảnh hưởng đến điều kiện sống, sức khoẻ, tính mạng con người
*** Pháp luật nghiêm cấm các hành vi sau đây:
- Đốt, phá rừng, khai thác khoáng sản bừa bãi
- Thả khói bụi, khí độc, mùi hôi thối và các chất bức xạ, phóng xạ quá giới hạn ra môi trường
- Thải dầu mỡ, hoá chất độc hại, xác động vật, thực vật, vi khuẩn, mầm bệnh vào nguồn nước
Trang 5- Săn bắn, mua bán các loài động vật, thực vật quý hiếm.
- Sử dụng các phương tiện công cụ huỷ diệt hàng loạt trong khai thác, đánh bắt thực vật động vật
Bài 14: (tiếp)
Bảo vệ môi trường Và tài nguyên thiên nhiên
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Giúp học sinh hiểu: Khái niệm môi trường, vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trọng của môi trường đối với sự sống và phát triển của con người xã hội
2 Thái độ
- Bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu quý môi trường xung quanh, có ý thức giữ gìn và bảo
vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
3 Kĩ năng
- Hình thành trong học sinh tính tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
- Lên án, phê phán, đấu tranh ngăn chặn các biểu hiện, hành vi phá hoại, làm ô nhiễm môi trường
B Phương pháp
- Giải quyết tình huống
- Thảo luận
- Sắm vai
C Tài liệu và phương tiện
- Tranh ảnh, về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Các thông tin về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiênnhiên
Trang 6- Phiếu học tập - Giấy khổ to, bút dạ.
D Các hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài tiếp: (tiết 2)
Hoạt động 4 Hướng dẫn học sinh tìm hiểu:
Các biện pháp bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
* Cách thực hiện
GV: Cung cấp cho HS các quy định của
pháp luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên (ghi trên bảng phụ)
HS: Thảo luận lớp theo câu hỏi:
1 Em hiểu thếnào làbảo vệ môi trường?
Thế nào là bảo vệ tài nguyên thiên nhiên?
2 Pháp luật có quy định gì về bảo vệ môi
trường?
3 Em có nhận xét gùi về việc bảo vệ môi
trường và tài nguyên ở nhà trường và địa
phương em?
4 Em sẽ làm gì để góp phần môi trường và
tài nguyên thiên nhiên?
GV: Nêu từng câu hỏi cho HS trao đổi
HS: Trao đổi cá nhân
GV: Định hướng
III Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
1.Bảo vệ môi trường: Là giữ cho môi
trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái, cải thiện môi trường, ngăn chặn khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra
- Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên là khai thác, sử dụng hợp lí, tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên Tu bổ tái tạo những tài nguyên có thể phục hồi được
2 Biện pháp để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Thực hiện quy định của pháp luật về bảo
vệ tài nguyên môi trường
- Tuyên truyền nhắc nhở mọi người cùng thực hiện việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Biết tiết kiệm các nguồn tài nguyên thiên nhiên
- Nếu thấy các hiện tượng làm ô nhiễm môi trường phải nhắc nhở hoặc báo cáo với
cơ quan thẩm quyền để trừng trị nghiêm khắc kẻ cố tình huỷ hoại môi trường
Hoạt động 5: Học sinh làm bài trên phiếu học tập
Trang 7Mục tiêu:
Xác định đúng các hành vi bảo vệ môi
trường, tài nguyên và hành vi vi phạm về bảo
vệ môi trường, tài nguyên
HS: Làm trên phiếu
HS: Trình bày
GV: Nhận xét, đưa đáp án đúng
Đáp án; Câu b, c, đ, e, h, i, k
GV: Nêu yêu cầu của bài tập trên bảng phụ
HS: Đề xuất giải pháp
GV: Ghi nhanh giải pháp lên bảng
2 Bài tập
1 Bài tập 1:
Hãy đánh dấu + vào ô trống tương ứng với hành vi em cho là vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên Hãy giải thích sự lựa chọn đó?
b Giữ vệ sinh nhà mình vứt rác
ra hè phố
c Tự ý đục ống dẫn nước để sử dụng
d Xây bể xi măng chôn chất độc hại
đ Chặt cây đã đến tuổi thu hoạch
e Dùng điện ắc quy để đánh bắt cá
g Trả động vật hoang dã về rừng
h Xả khói, bụi bẩn ra không khí
i Đổ đầu thải ra cống thoát nước
k Nhóm bếp than ở ngoài đường để tránh ô nhiễm trong nhà
2 Bài tập 2: Bài tập ứng xử
* Tình huống
Trên đường đi học về, Tuấn phát hiện thấy một thanh niên đang đổ một xô nước nhờn có màu khác lạ và mùi nồng nặc Theo
Trang 8HS: trao đổi, tranh luận lựa chọn giải pháp
phù hợp
GV Kết luận:
Khi có người người làm ô nhiễm môi
trường hoặc phá hoại tài nguyên thiên nhiên,
phải lựa lời can ngăn và báo cáo cho người có
trách nhiệm biết
em Tuấn sẽ ứng xử như thế nào?
+ Giải pháp:
1 Tuấn im lặng
2 Tuấn ngăn cản không cho người đó đổ tiếp xuống hồ
3 Tuấn báo cho người có trách nhiệm biết
4 Củng cố
Hoạt động 6 Luyện tập đóng vai theo tình huống
GV: Nêu tình huống đóng vai tình huóng 1 Tổ 1 - 2 đóng vai tình huống 1 Tổ 3 - 4 đóng vai tình huống 2
HS: Thảo luận, phân vai
GV: Gọi 2 nhóm lên thực hiện
HS: Nhận xét cách ứng xử phù hợp trong mỗi tình huống Chọn cách ứng xử hay
GV kết luận chung:
Môi trường, tài nguyên, thiên nhiên có vai trò đặc biệt quan trọng với cuộc sống của con người Vì vậy chúng ta cần tích cực bảo vệ môi trường tài nguyên
Biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất là thực hiện tốt các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên
Chơi đóng vai:
+ Tình huống:
1 Trên đường đi học, em thấy bạn vứt vỏ cuối xuống đường.
2 Đế lớp học, em thấy các bạn quét lớp bụi bay mù mịt.
5 Dặn dò
- HS đọc thuộc nội dung bài học
- Làm bài tập: a, b, e, g (SGK - tr.47)
- Chuẩn bị bài: Bảo vệ di sản văn hoá
Trang 9* Tư liệu tham khảo:Một số quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài
nguyên
a Mọi tổ chức cá nhân có trách nhiệm sau:
- Phải thực hiện các biện pháp vệ sinh môi trường
- Chống suy thoái, ô nhiễm môi trường
- Bảo vệ các giống loài thực vật, động vật hoang dã
- Khai thác rừng đi đôi với trồng rừng, bảo vệ rừng đầu nguồn sông suối
- Khi sử dụng đất phải bồi bổ, cải tạo đất
- Phải bảo vệ nguồn nước, hệ thống ấp nước thoát nước, cây xanh công trình vệ sinh, thực hiện
* Các quy định vệ sinh công cộng
- Không gây tiếng ồn quá mức giới hạn cho phép
- Khai thác tài nguyên, khoáng sản phải được phép của cơ quan quản lý Nhà nước, phải áp dụng công nghệ phù hợp, sử dụng hợp lí, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường
b Pháp luật nghiêm cấm các hành vi sau đây:
- Đốt, phá rừng, khai thác khoáng sản bừa bãi
- Thả khói bụi, khí độc, mùi hôi thối và các chất bức xạ, phóng xạ quá giới hạn
ra môi trường
- Thải dầu mỡ, hoá chất độc hại, xác động vật, thực vật, vi khuẩn, mầm bệnh vào nguồn nước
- Săn bắn, mua bán các loài động vật, thực vật quý hiếm
- Sử dụng các phương tiện công cụ huỷ diệt hàng loạt trong khai thác, đánh bắt thực vật động vật./