Bai Xay dung va phat trien van hoa dan toc trong cacthe ky XXV

- Học sinh trình bày được đặc điểm, thành tựu và sự phát triển của văn hoá dân tộc từ.. thế kỷ X – XV.[r]

Bài 20 Xây dựng và phát triển văn hoá dân tộc trong các thế kỷ X - XV

i TƯ TƯỞNG,TÔN GIÁO

1 Nho giáo 2 Phật giáo 3 Đạo Giáo

ii GIÁO DỤC, VĂN HOÁ, NGHỆ THUẬT

KHOA HỌC KĨ THUẬT

1 Giáo dục 2 Văn học 3 Nghệ thuật 4 Khoa học

kĩ thuật

Nội dung Phật giáo Đạo giáo Nho giáo

Phật giáo

o Người sáng lập: Thích ca Mâu Ni

o Thời gian: Thế kỉ VI (TCN)

o Hoàn cảnh: Từ Ấn Độ qua Trung Quốc và được

truyền vào Việt Nam ở thời kì phong kiến phương Bắc

o Nội dung tư tưởng: lòng vị tha, bác ái, yêu thương

con người

o Sự phát triển: từ thế kỉ X- XIV giữ một vị trí quan

trọng

• Nội dung tư tưởng: hoà lẫn với tín ngưỡng dân

gian: thờ cúng, bói toán…và còn tồn tại một số hạn chế, tiêu cực

• Đến cuối thế kỉ XIV, Đạo giáo bắt đầu suy tàn.

Nho giáo

• Người sáng lập: Khổng Tử

• Thời gian: thế kỉ VI- V (TCN)

• Hoàn cảnh: được du nhập từ Trung Quốc

vào Việt Nam ở thời kì Bắc Thuộc

• Nội dung tư tưởng: theo quan điểm của thuyết “Tam

cương, ngũ thường”, phụ nữ tuân theo “tam tòng, tứ đức”

• Sự phát triển: từ thế kỉ X- XIV, ảnh hưởng còn ít, đến thế kỉ

XV trở thành hệ tư tưởng chính của giai cấp thống trị

Tại sao đến thế

kỉ XV Nho giáo lại trở thành Quốc giáo?

- Trong các thế kỉ X- XV, các tôn giáo Phật, Đạo, Nho được phát triển mạnh mẽ Đó chính là hiện tượng Tam giáo đồng nguyên (cùng tồn tại và phát triển).

GIÁO DỤC

1070, Văn Miếu được thành lập, là nơi dành riêng để dạy học cho Hoàng Thái Tử

1075, Khoa thi quốc gia đầu tiên được tổ chức ở kinh thành

II GIÁO DỤC , VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT , KHOA HỌC

KĨ THUẬT.

VĂN HỌC

• Phát triển mạnh từ thời Trần, nhất là văn học chữ Hán

• Từ thế kỉ XV văn học chữ Hán và chữ Nôm đều phát triển.

NGHỆ THUẬT

• Kiến trúc:

 Theo hướng Phật giáo gồm chùa, tháp, đền.

 Theo hướng Nho giáo: Cung điện, thành

quách, thành Thăng Long

• Điêu khắc: Gồm những công trình chạm khắc, trang trí ảnh hưởng của Phật giáo và Nho giáo xong vẫn giữ được nét độc đáo riêng.

• Nghệ thuật sân khấu ca, múa, nhạc mang đậm tính dân gian truyền thống.

KHOA HỌC – KĨ THUẬT

thục lục, Đại Việt sử kí toàn th

 Kĩ thuật quân sự : Chế tạo đ ợc súng thần cơ, đóng các thuyền chiến có lầu khá phát triển.

=> Khoa học- kĩ thuật khá phát triển và đạt đ ợc một số thành tựu.

Nội dung Đặc điểm Thành tựu

Giáo dục Giáo dục Nho học là chủ

Văn học Mang tư tưởng Phật giáo

thể hiện tinh thần yêu nước

Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo…

Nghệ thuật Có những bưpức phát triển

mới mang đậm màu sắc của Phật giáo.

Chùa Một Cột, Tháp Phổ Minh, Thành Nhà Hồ, cổ vật bằng gốm nổi tiếng, nghệ thuật múa rối nước…

Khoa học – kĩ thuật Đạt được nhiều thành tựu

có giá trị - Sử học: Đại Việt sử kí, Đại Việt

Bài tập củng cố

1 Thích ca Mâu Ni còn được gọi là:

2 Người sáng lập ra Đạo Giáo :

3 Nho Giáo được trở thành quốc giáo

thời đại nào

A Thời Lý

B Thời Trần

C Thời Lê Sơ

D Thời Bắc Thuộc

Câu 4: Hãy nối các nội dung từ hai cột A

Người sáng lâp ra đạo Phật Tác giả của bản tuyên ngôn độc lập 2 Nam Định

Tác giả của Đại Việt sử ký toàn thư Ông tổ của Đạo giáo

Tên gọi khác của chùa Diên Hựu

Một số công trình kiến trúc Phật giáo

tiêu biểu

Chùa Một Cột Tháp Phổ Minh

Nghệ thuật múa rối nước

Thành nhà Hồ - Tiêu biểu cho kĩ thuật quân sự