Bookmark not defined.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ, SỬ DỤNG ĐẤT ĐAI TRONG BỐI CẢNH ĐÔ THỊ HÓA TẠI THÀNH PHỐ THÁI BÌNH GIAI ĐOẠN 2007 – 2016 .... Định hướng với công tác quản lý sử dụng đất
Trang 1MỤC LỤCLỜI CAM ĐOAN
1.1.4 Tác động của đô thị hóa đến biến động sử dụng đất và quản lý đất đai Error! Bookmark not defined
1.2 Cơ sở lý luận về quản lý đất đai Error! Bookmark not defined 2.1.1 Khái niệm chung về quản lý đất đai Error! Bookmark not defined 1.2.2 Mục đích, nguyên tắc của quản lý nhà nước về đất đaiError! Bookmark not defined
1.2.3 Đối tượng của quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined 1.2.4 Phương pháp quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined 1.2.5 Các công cụ quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined Nộidung quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined 1.3 Kinh nghiệm quản lý đất đai trong bối cảnh đô thị hóa ở một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt Nam Error! Bookmark not defined
1.3.1 Kinhnghiệm quản lý đất đai trong bối cảnh đô thị hóa ở một số quốc gia trên thế giới Error! Bookmark not defined
1.3.2 Các bài học kinh nghiệm từ quá trình đô thị hóa và công tác quản lý đất đai
trong bối cảnh đô thị hóa cho Việt Nam Error! Bookmark not defined
Trang 2CHƯƠNG 2: Error! Bookmark not defined.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN
LÝ, SỬ DỤNG ĐẤT ĐAI TRONG BỐI CẢNH ĐÔ THỊ HÓA TẠI THÀNH PHỐ THÁI BÌNH GIAI ĐOẠN 2007 – 2016 Error! Bookmark not defined 2.1 Tổng quan về điều kiện tự nhiên và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Thái Bình Error! Bookmark not defined 2.1.1 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đăc điểm về đất đai Error! Bookmark not defined
2.1.3 Đặc điểm về dân số và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Thái Bình
Error! Bookmark not defined
2.2 Nguồn thông tin và số liệu nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.3 Khái quát những tác động của quá trình đô thị hóa đến phát triển kinh
tế xã hội ở thành phố Thái Bình giai đoạn 2007 - 2016Error! Bookmark not
defined
2.3.1 Biến động sử dụng đất Error! Bookmark not defined 2.3.2 Biến động về dân số Error! Bookmark not defined 2.3.3 Thay đổi về diện mạo thành phố Error! Bookmark not defined 2.3.4 Thay đổi trong đời sống xã hội Error! Bookmark not defined 2.3.5 Thay đổi về kinh tế, thị trường Error! Bookmark not defined 2.4 Tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về đất đai tại Thành phố Thái Bình
Error! Bookmark not defined
2.4 Thực trạng công tác quản lý sử dụng đất trong bối cảnh đô thị hóa tại thành phố Thái Bình giai đoạn 2007 – 2016 Error! Bookmark not defined
2.4.1 Thực trạng công tác ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử
dụng đất đai và tổ chức, hướng dẫn thực hiện các văn bản đóError! Bookmark not defined
2.4.2 Thực trạng công tác kỹ thuật và thực hiện nghiệp vụ địa chính Error! Bookmark not defined
2.4.3 Thực trạng công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined
Trang 32.4.4 Thực trang công tác giao đất, thu hồi đất, cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử
dụng đất Error! Bookmark not defined 2.4.5 Quản lý tài chính về đất đai Error! Bookmark not defined 2.4.6 Thực trạng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư Error! Bookmark not defined
2.4.7 Thanh tra, kiểm tra, xử lý việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai Error! Bookmark not defined
2.4.8 Thực trạng công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử
dụng đất đai Error! Bookmark not defined 2.5 Những kết quả đạt được và hạn chế của công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Thái Bình trong bối cảnh đô thị hóa giai đoạn 2007 - 2016
Error! Bookmark not defined
2.5.1 Những mặt đạt được Error! Bookmark not defined 2.5.2 Những hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ SỬ DỤNG ĐẤT TẠI THÀNH PHỐ THÁI BÌNH ĐẾN NĂM 2025
Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng với công tác quản lý sử dụng đất tại thành phố Thái Bình đến năm trong bối cảnh đô thị hóa từ nay đến 2025Error! Bookmark not defined
3.2 Mục tiêu đặt ra đối với công tác quản lý sử dụng đất tại thành phố Thái Bình từ nay đến năm 2020 Error! Bookmark not defined 3.3 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý sử dụng đất tại thành phố Thái Bình trong bối cảnh đô thị hóa hiện nay Error! Bookmark not defined 3.3.1 Về công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và thông tin về đất đai Error! Bookmark not defined
3.3.2 Về đội ngũ cán bộ quản lý đất đai Error! Bookmark not defined
3.3.3 Về công tác ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản quản lý và cải cách thủ tục
hành chính về đất đai Error! Bookmark not defined
Trang 43.3.4 Về công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng dụng đấtError! Bookmark not defined
3.3.5 Về công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất Error! Bookmark not defined 3.3.6 Về công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Error! Bookmark not defined
3.3.7 Về công tác tài chính về đất đai Error! Bookmark not defined
3.3.8 Về công tác thanh kiểm tra và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo trong
quản lý và sử dụng đất Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 5DANH MỤC BẢNG VÀ ĐỒ THỊ
Bảng 2.1: Danh sách các đơn vị hành chính của thành phố Thái Bình tính đến
31/12/2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2.2: Kết quả kiểm tra tình hình sử dụng đất trên địa bàn thành phố Error! Bookmark not defined.
giai đoạn 2014 - 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 1: Biến động cơ cấu sử dụng đất thành phố Thái BìnhError! Bookmark not defined.
giai đoạn 2007 – 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 2: Biến động diện tích đất phi nông nghiệp biến động sử dụng đất phi nông
nghiệp của thành phố Thái Bình giai đoạn 2007 - 2016Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 2: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố Thái BìnhError! Bookmark not defined.
giai đoạn 2007 - 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 3: Tổng hợp văn bản quy định liên quan đến quản lý đất đai được ban hành
bởi UBND thành phố Thái Bình tính đến cuối năm giai đoạn 2007 - 2015 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 4: Tỷ lệ xã-phường đo đạc, lập bản đồ địa chính bằng công nghệ kỹ thuật số
giai đoạn 2007 - 2015 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 5: Tình hình cấp giấy CNQSDĐ tại thành phố Thái BìnhError! Bookmark not defined.
giai đoạn 2007 – 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 6: Tỷ lệ số xã – phường được phê duyệt kế hoạch sử dụng đất gắn với quy
hoạch xây dựng thành phố giai đoạn 2010 - 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 7: Biến động diện tích đất giao hàng năm theo đối tượng giao tại thành phố
Thái Bình giai đoạn 2012 - 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 8: Biến động diện tích đất thu hồi theo các đối tượng bị thu hồi tại thành phố
Thái Bình giai đoạn 2012 – 2016 Error! Bookmark not defined.
Trang 6Đồ thị 9: Biến động cơ cấu thu hồi đất theo loại đất giai đoạn 2012 - 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 10 : Biến động thu ngân sách từ sử dụng đất tại Thành phố Thái Bình giai
đoạn 2007 - 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 11: biến động số trường hợp tranh chấp, khiếu nại phát sinh Error! Bookmark not defined.
giai đoạn 2007- 2016 Error! Bookmark not defined.
Đồ thị 12: Cơ cấu số vụ việc tranh chấp, khiếu nại về đất đai chia theo thời gian
được giải quyết Error! Bookmark not defined.
Trang 7TÓM TẮT LUẬN VĂN PHẦN MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài
Quản lý đất đai trong bối cảnh đô thị hóa ở các thành phố lớn hiện nay đang là một vấn đề nổi cộm đặt ra nhiều thách thức, yêu cầu mới cho công tác quản lý sử dụng đất
Cụ thể có thể kể đến một số thách thức nổi bật như: Tình trạng lãng phí, ô nhiễm đất đai
và buông lỏng quản lý đất trong các đô thị chưa được khắc phục; công tác quy hoạch thiếu đồng bộ và khoa học; hiệu quả đầu tư xây dựng còn thấp ảnh hưởng đến phát triển bền vững và diện mạo đô thị Tình trạng úng ngập, ô nhiễm môi trường, ách tắc giao thông, lấn chiếm đất công, xây dựng không phép, sai phạm về quản lý và sử dụng đất còn diễn ra ở nhiều đô thị
Không nằm ngoài xu hướng đô thị hóa chung của cả nước, thành phố Thái Bình – nằm trong một địa phương thuần nông với đa số dân cư sống bằng nghề nông nghiệp và kinh tế biển cũng đang đối mặt với những cơ hội và thách thức từ quá trình đô thị hóa Hơn 13 năm qua kể từ khi Thành phố Thái Bình trở thành đô thị hạng III đến nay bộ mặt
cơ sở hạ tầng của thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực, hệ thống cơ sở hạ tầng hỗ trợ công nghiệp và dân sinh đã cải thiện theo hướng hiện đại hơn, đời sống người dân cũng có nhiều cải thiện Tuy nhiên, những thách từ quá trình đô thị hóa vẫn còn rất nhiều, đặc biệt nổi cộm lên một số vấn đề liên quan đến quản lý đất đai như: giao đất, thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ tái định cư và việc làm cho người dân mất đất; suy thoái và ô nhiễm môi trường; quy hoạch và cải tạo đất đai; giải quyết các tranh chấp, khiếu tố về đất đai…
Để giúp chính quyền, cơ quan quản lý đất đai của thành phố Thái Bình giải quyết tốt các vấn đề về quản lý đất đai trong quá trình đô thị hóa, tác giả đã tập trung nghiên cứu đề tài: “Công tác quản lý sử dụng đất trên địa bàn thành phố Thái Bình trong quá trình đô thị hóa” để thực hiện mục tiêu này
Mục đích nghiên cứu
Làm rõ cơ sở lý luận về quản lý đất đai trong quá trình đô thị hóa; Làm rõ được tác động của quá trình đô thị hóa đến quản lý sử dụng đất trên địa bàn thành phố Thái
Trang 8Bình; chỉ ra những vấn đề tồn tại trong công tác quản lý sử dụng đất và đưa ra các định hướng, giải pháp để tăng cường công tác quản lý đất trong bối cảnh đô thị hóa tại thành phố Thái Bình
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: những tác động từ quá trình đô thị hóa và công tác quản lý
sử dụng đất tại thành phố Thái Bình
Phạm vi nghiên cứu:
Không gian: thành phố Thái Bình
Thời gian: giai đoạn đô thị hóa từ 2007 đến 2016
Dữ liệu và Phương pháp nghiên cứu
Thông tin/dữ liệu sẽ được sử dụng trong nghiên cứu
Dữ liệu thứ cấp: các số liệu về đất đai, quản lý sử dụng đất và các số liệu về tình
hình kinh tế - xã hội, quá trình đô thị hóa trên địa bàn thành phố Thái Bình trong 10 năm qua từ 2007 đến 2016
Nguồn số liệu thứ cấp được thu thập từ các cơ quan quản lý thành phố: UBND TP Thái Bình, UBND tỉnh Thái Bình, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và phát triển Nông thôn, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính, Thanh tra thành phố, Phòng tài nguyên môi trường thành phố, phòng địa chính các xã - phường
Dữ liệu sơ cấp: thông tin về các vấn đề tồn tại, những hạn chế, bức xúc trong công
tác quản lý sử dụng đất trên địa bàn được khai thác từ các đối tượng là cán bộ quản lý địa chính xã – phường, người dân thành phố
- Các phương pháp sử dụng trong nghiên cứu đề tài:
+ Phương pháp điều tra, thu thập thông tin: phân tích tổng hợp tài liệu, phỏng vấn sâu cán bộ quản lý địa chính và người dân
+ Phương pháp tổng hợp thống kê: tính toán các chỉ tiêu thống kê và trình bày dữ liệu bằng các bảng thống kê và các đồ thị thống kê
+ Phương pháp phân tích thống kê: phương pháp so sánh bằng số tương đối, phương pháp phân tích dãy số thời gian
Bố cục của luận văn
Luận văn được cấu trúc thành 3 chương, cụ thể:
Trang 9Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đất đai trong quá trình đô thị hóa
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý sử dụng đất đai trong quá trình
đô thị hóa tại thành phố Thái Bình giai đoạn 2007 – 2016
Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý sử dụng đất tại thành phố Thái Bình
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ SỬ DỤNG ĐẤT
TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA 1.1 Một số vấn đề chung về đô thị hóa
1.1.1 Đô thị hóa là gì
Đô thị hóa làmột quá trình phát triển kinh tế - xã hội, mà biểu hiện của nólàsự tăng nhanh về số lượng và quy mô của các điểm dân cưđô thị, sự tập trung dân cư trong các thành phố, nhấtlàcác thành phố lớn,làsự phổ biến rộng rãi lối sống thànhthị Có quan điểm thì cho rằng đô thị hóa là quá trình tập trung dân số vào các đô thị, là sự hình thành nhanh chóng các điểm dân cư đô thị trên cơ sở phát triển sản xuất và đời sống Khái niệm về đô thị hóa rất đa dạng, bởi vì đô thị hóa chứa đựng nhiều hiện tượng và biểu hiện khác nhau trong quá trình phát triển Các nhà khoa học cũng xem xét, quan sát và giải thích hiện tượng đô thị hóa từ nhiều góc độ khác nhau
Quá trình đô thị hóa cũng làm biến đổi sâu sắc về cơ cấu sản xuất, cơ cấu nghề nghiệp, cơ cấu tổ chức sinh hoạt xã hội, cơ cấu tổ chức không gian kiến trúc xây dựng từ dạng nông thôn sang thành thị Động lực cơ bản của đô thị hóa chính là sự chênh lệch về đời sống đã thúc đẩy sự dịch chuyển dân số từ nông thôn ra thành thị một cách ồ ạt, làm cho đô thị phát triển nhanh chóng đặc biệt là ở các đô thị lớn, đô thị trung tâm, và hình thành lên các điểm dân cư đô thị cực lớn
1.1.2 Phân loại quá trình đô thị hóa
Quá trình đô thị hóa trên thế giới nói chung có thể chia làm 2 loại như sau:
Quá trình đô thị hóa ở các nước phát triển
- Quá trình đô thị hóa ở các nước đang phát triển
Trang 101.2.3 Vai trò và những tác động của đô thị hóa tới phát triển kinh tế - xã hội
Đô thị hóa tác động tới nhiều vấn đề trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội thể hiện ở những khía cạnh như:
Chuyển dịch cơ cấu ngành
Chuyển dịch cơ cấu lao động, việc làm
Tác động của đô thị hóa đến cơ sở hạ tầng, kỹ thuật
Tác động tới lối sống, chất lượng cuộc sống người dân
Đô thị hóa làm thay đổi cơ cấu sử dụng đất
…
1.1.4 Tác động của đô thị hóa đến biến động sử dụng đất và quản lý đất đai
Đô thị hóa là một quá trình tất yếu nếu các nước muốn đi lên trở thành một quốc gia công nghiệp hiện đại Qúa trình đô thị hóa là quá trình chuyển dịch của nhiều yếu tố trong đó có một yếu cơ bản là đất đai Cụ thể là sự chuyển dịch này là:
Chuyển dịch về mục đích sử dụng đất dẫn đến thay đổi cơ cấu sử dụng đất theo xu hướng diện tích đất nông nghiệp và đất chưa sử dụng có xu hướng giảm dần nhường chỗ cho đất công nghiệp và đất ở, đất chuyên dùng
Thay đổi về hiện trạng môi trường đất như ô nhiễm môi trường đất do phát triển công nghiệp, dịch vụ và dân số đô thị tăng nhanh
Sự thay đổi mục đích sử dụng đất và hiện trạng tài nguyên đất do quá trình đô thị hóa đòi hỏi phải có sự thay đổi trong công tác quản lý sử dụng đất ở các đô thị để đáp ứng được những thay đổi, những vấn đề thực tiễn phát sinh trong công tác quản lý đất đai
1.2 Cơ sở lý luận về quản lý sử dụng đất
1.2.1 Khái niệm chung về quản lý đất đai
a Khái niệm quản lý
Theo Harol Koontz (1993) "Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã
đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác"
Trang 11Theo Nguyễn Minh Đạo (1997): "Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu
Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước
có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước đối với đất đai; đó là các hoạt động nắm chắc tình hình sử dụng đất; phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch; kiểm tra giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; điều tiết các nguồn lợi từ đất đai
1.2.2 Mục đích, nguyên tắc của quản lý nhà nước về đất đai
Mục đích của quản lý nhà nước về đất đai
- Bảo vệ quyền sở hữu nhà nước đối với đất đai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất;
- Đảm bảo sử dụng hợp lý quỹ đất đai của quốc gia;
- Tăng cường hiệu quả sử dụng đất;
- Bảo vệ đất, cải tạo đất, bảo vệ môi trường
Nguyên tắc của quản lý nhà nước về đất đai
Để đảm bảo thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về đất đai, đạt được các mục tiêu đề ra thì quản lý nhà nước về đất đai cần chú ý đến các nguyên tắc sau:
Đảm bảo sự quản lý tập trung và thống nhất của Nhà nước Đất đai là tài nguyên của quốc gia, là tài sản chung của toàn dân
Trang 12Đảm bảo sự kết hợp hài hoà giữa quyền sở hữu đất đai và quyền sử dụng đất đai, giữa lợi ích của Nhà nước và lợi ích của người trực tiếp sử dụng
Tiết kiệm và hiệu quả
1.2.3 Đối tượng của quản lý nhà nước về đất đai
Đối tượng của quản lý nhà nước về đất đai tương đối đa dạng, nhưng có thể hệ thống lại gồm 2 nhóm cơ bản: Nhóm 1 là các chủ thể quản lý đất đai và sử dụng đất đai; Nhóm 2 là đất đai
1.2.4 Phương pháp quản lý nhà nước về đất đai
Các phương pháp quản lý nhà nước về đất đai là tổng thể những cách thức tác động có chủ đích của Nhà nước lên hệ thống đất đai và chủ sử dụng đất nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra trong những điều kiện cụ thể về không gian và thời gian nhất định Về
cơ bản nó bao gồm các phương pháp quản lý nhà nước nhưng được cụ thể hoá trong lĩnh vực đất đai Trong quản lý nhà nước có rất nhiều phương pháp nên trong quản lý nhà nước về đất đai cũng sử dụng các phương pháp cơ bản đó Có thể chia thành 2 nhóm phương pháp sau:
Các phương pháp thu thập thông tin về đất đai
* Phương pháp thống kê
* Phương pháp toán học
* Phương pháp điều tra xã hội học
Các phương pháp tác động đến con người trong quản lý đất đai
* Phương pháp hành chính
* Phương pháp kinh tế
* Phương pháp tuyên truyền, giáo dục
1.2.5 Các công cụ quản lý nhà nước về đất đai
1.2.5.1 Công cụ pháp luật
1.2.5.2 Công cụ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai
1.2.5.3 Công cụ tài chính
1.2.6 Những nội dung cơ bản trong quản lý nhà nước về đất đai
1.2.6.1 Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và
tổ chức, hướng dẫn thực hiện các văn bản đó