CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH ĐỐI VỚI CÁC TCTD TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH .... Đánh giá chung về thực trạng công tác thanh tra của Ngân
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THANH TRA NGÂN HÀNGError! Bookmark not defined
1.1 Khái niệm, đặc điểm về công tác thanh tra Error! Bookmark not defined 1.2 Đối tượng của Thanh tra ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.3 Các nguyên tắc trong công tác thanh tra ngân hàngError! Bookmark not defined
1.4 Quy trình và nội dung thanh tra ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.4.1 Quy trình thanh tra ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.4.2 Nội dung thanh tra Ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.5 Tiêu chí đánh giá kết quả công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước đối với việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nướcError! Bookmark not defined
1.6.1 Các yếu tố bên trong: Error! Bookmark not defined 1.6.2 Các yếu tố bên ngoài: Error! Bookmark not defined 1.7 Kinh nghiệm công tác thanh tra của một số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.7.1 Kinh nghiệm của Nhật bản và kinh nghiệm của Singapore.Error! Bookmark not defined
1.7.2 Bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh.Error! Bookmark not defined
Trang 2CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH ĐỐI VỚI CÁC TCTD TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát tổ chức và hoạt động ngân hàng trên địa bàn tỉnh Quảng NinhError! Bookmark not defined
2.1.1 Giới thiệu chung về NHNN chi nhánh Quảng NinhError! Bookmark not defined
2.1.2 Tình hình hoạt động ngân hàng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.Error! Bookmark not defined
2.2 Bộ máy tổ chức và nhiệm vụ của Thanh tra giám sát của NHNN chi nhánh Quảng Ninh Error! Bookmark not defined 2.2.1 Bộ máy tổ chức của Thanh tra chi nhánh NHNN Quảng NinhError! Bookmark not defined
2.2.2 Nhiệm vụ của Thanh tra chi nhánh NHNN Quảng NinhError! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh Error! Bookmark not defined 2.3.1 Quy trình thanh tra ngân hàng Error! Bookmark not defined
2.3.2 Kết quả thanh tra tại chỗ của NHNN chi nhánh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2012
– 2016 Error! Bookmark not defined
2.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra của NHNN Quảng Ninh đối với
các TCTD trên địa bàn tỉnh Error! Bookmark not defined 2.4 Đánh giá chung về thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh Error! Bookmark not defined 2.4.1 Những mặt tích cực Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH ĐỐI VỚI CÁC TCTD TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH Error! Bookmark not defined 3.1 Phương hướng hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh Error! Bookmark not defined
Trang 33.1.1 Từng bước chuyển dần từ thanh tra tuân thủ sang thanh tra trên cơ sở rủi ro.Error! Bookmark not defined
3.1.3 Công tác thanh tra có trọng tâm, trọng điểm.Error! Bookmark not defined
3.1.4 Nâng cao vai trò công tác giám sát từ xa, các nguồn thông tin hỗ trợ cho thanh
tra tại chỗ Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh Error! Bookmark not defined
3.2.1 Đổi mới nhận thức về công tác thanh tra ngân hàng 71 3.2.2 Hoàn thiện quy trình thanh tra………73 3.2.3 Kiện toàn đội ngũ cán bộ công tác thanh tra về số lượng và chất lượng 73
3.2.4 Hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác thanh tra Error! Bookmark not defined
3.2.5 Tăng cường công tác xử lý sau thanh tra………78 3.2.6 Nâng cao hiệu quả giám sát từ xa của NHNN chi nhánh tỉnh………78
3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined.9 3.3.1 Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Error! Bookmark not defined.9
3.3.2 Đối với các Ngân hàng thương mại 81
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.2 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.3
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
4 QTDND Quỹ tín dụng nhân dân
5 CTTC Công ty Tài chính
6 Cơ quan TTGSNH Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng
7 NHNN Quảng Ninh Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh
Quảng Ninh
8 TTGS chi nhánh Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà
nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh
9 GSTX Giám sát từ xa
10 TCTD Tổ chức tín dụng
11 TTNH Thanh tra ngân hàng
Trang 5DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ BẢNG
Bảng 2.1 Mạng lưới hoạt động TCTD và Chi nhánh TCTD từ năm 2012-2016Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.2: Số dư vốn huy động của các ngân hàng Quảng NinhError! Bookmark not
defined
Bảng 2.3: phân tích dư nợ tín dụng của các ngân hàng Quảng NinhError! Bookmark
not defined
Bảng 2.4: Diễn biến nợ quá hạn của các ngân hàng Quảng NinhError! Bookmark not
defined
Bảng 2.5 Số lượng cuộc thanh tra năm 2012 – 2016Error! Bookmark not defined Bảng 2.6: Nội dung và kết quả thanh tra từ năm 2012 - 2016Error! Bookmark not
defined
HÌNH
Hình 1.1: Quy trình tiến hành một cuộc thanh tra tại chỗ Error! Bookmark not
defined
Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức Chi nhánh NHNN tỉnh Quảng NinhError! Bookmark not
defined
TÓM TẮT LUẬN VĂN
“Trong những năm qua, cùng với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, hệ thống tài chính ngân hàng Việt Nam đã có những bước phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng, tác động tích cực đến sự tăng trưởng, kiềm chế lạm phát của nền kinh tế Đã bước đầu hình thành những tập đoàn tài chính có quy mô lớn, với nội dung hoạt động phong phú, bao gồm cả hoạt động ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm Thị trường tài chính mở cửa theo lộ trình thực hiện cam kết về ngân hàng – tài chính của Hiệp định thương mại thế giới Những xu hướng này làm cho
Trang 6hoạt động tài chính ngân hàng trở nên nhạy cảm, dễ gặp rủi ro Vì vậy cùng với việc đổi mới hoạt động quản lý của Ngân hàng Nhà nước với các Ngân hàng thương mại, đổi mới công tác thanh tra ngân hàng là một nhiệm vụ quan trọng nhằm kịp thời phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật, giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng các quy định của pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước đồng thời giảm thiểu các thiệt hại trong hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng trong nền kinh tế thị trường.”
“Mặt khác trong quá trình Thanh tra viên ngành ngân hàng thực hiện nhiệm
vụ được giao luôn tiềm ẩn rủi ro và có nguy cơ đối mặt với sự truy cứu trách nhiệm của cơ quan bảo vệ pháp luật khi thực hiện không đúng, không đầy đủ các quy định của pháp luật Vì vậy khi lựa chọn viêt đề tài, học viên thêm 1 lần được nghiên cứu lại và hệ thống hóa các văn bản pháp luật nói chung và văn bản điều chỉnh công tác thanh tra nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả công việc hiện tại của bản thân.”
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài: "Công tác Thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh"
“Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: Hệ thống hóa lý luận về công tác thanh tra giám sát; Đánh giá thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.”
“Để thực hiện mục tiêu trên tác giả đã: Hệ thống hóa những cơ sở lý luận về công tác thanh tra Ngân hàng Phân tích thực trạng hoạt động của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các TCTD trên địa bàn tỉnh, từ đó đánh giá những mặt tích cực, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế đó Đưa ra
Trang 7các phương hướng và đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh.”
Đối tượng nghiên cứu: “Công tác Thanh tra của Ngân hàng Nhà nước”
“Phạm vi nghiên cứu: Luận văn chủ yếu tập trung đi sâu nghiên cứu thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nhằm đưa ra các giải pháp đổi mới công tác thanh tra góp phần ổn định hoạt động kinh doanh ngân hàng trên địa bàn tỉnh trong những năm tới.”
“Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng” các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê mô tả; Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thông qua các tài liệu, báo cáo của NHNN
Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác thanh tra Ngân hàng
Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh
Chương 3: “Giải pháp” nhằm “hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước” chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THANH TRA NGÂN HÀNG
Nội dung Chương 1,“tác giả đã nêu ra “cơ sở lý luận về” công tác thanh tra
“Ngân hàng” Gồm các nội dung: Khái niệm “về công tác thanh tra ngân hàng”; đối tượng “của Thanh tra ngân hàng”; các nguyên tắc trong “công tác thanh tra ngân hàng; quy trình” và nội dung “thanh tra ngân hàng”; “Tiêu chí đánh giá” kết quả “công tác thanh tra của NHNN đối với việc chấp hành các quy định của pháp luật trong
Trang 8hoạt động của” Ngân hàng thương mại; Các yếu tố ảnh hưởng đến “công tác thanh tra” của NHNN; “Kinh nghiệm công tác thanh tra” tại chỗ của một số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.”
1.1 Quy trình và nội dung thanh tra
Tác giả đã trình bày 03 bước trong quy trình thanh tra Theo Thông tư 36/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Thống đốc NHNN Việt Nam quy định
về Trình tự, thủ tục thanh tra chuyên ngành, cụ thể:
Bước 1:“Chuẩn bị thanh tra gồm các nội dung:”
“
Thu thập thông tin,“tài liệu, năm tình hình” trước khi ra “quyết định” thanh tra; Báo cáo kết quả “thu thập thông tin, tài liệu, nắm tình hình”; “Ra quyết định thanh tra”; Xây dựng, phê duyệt và “phổ biến kế hoạch tiến hành thanh tra; Xây dựng đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo; Thông báo về việc công bố quyết định thanh tra”.”
Bước 2: “Tiến hành thanh tra gồm các nội dung”:”
Công bố“quyết định thanh tra; Trình tự tiến hành thanh tra; Báo cáo tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ thanh tra; Kết thúc việc tiến hành thanh tra.”
Bước 3:“Kết thúc cuộc thanh tra gồm các nội dung:”
Báo cáo“kết quả thực hiện nhiệm vụ của thành viên Đoàn thanh tra; xây dựng báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra; xem xét báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra; xây dựng dự thảo kết luận thanh tra; ký và ban hành kết luận thanh tra.”
Phần“nội dung thanh tra, tác giả đưa ra 02 phương pháp thanh tra: Thanh tra tuân thủ và thanh tra trên cơ sở rủi ro.”
1.2 Các “ tiêu chí đánh giá ” chất lƣợng “ công tác thanh tra ngân hàng ”
Bao gồm các tiêu chí đánh giá trực tiếp:“Số lượng sai phạm, tồn tại “phát hiện qua công tác thanh tra”;”Số lượng sai phạm nghiêm trọng “phát hiện qua công tác thanh tra được xử lý;“Số lượng sai phạm được khắc phục sau thanh tra;”Số
Trang 9lượng“kiến nghị, đề xuất đến các cơ quan có thẩm quyền về quy chế, “quy định pháp luật liên quan đến hoạt động ngân hàng” và tiêu chí đánh giá gián tiếp:”Tình hình“tăng trưởng quy mô, cơ cấu hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn; Chất lượng hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn.”
Phần cuối“chương 1 luận văn, tác giả đề cấp tới các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra có đưa ra nhân tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến công tác thanh tra và kinh nghiệm công tác thanh tra tại Nhật Bản và Singapore.”
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH ĐỐI VỚI CÁC TCTD TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH
Nội dung“Chương 2, tác giả đề cập đến 03 nội dung chính: Khái quát tổ
chức và hoạt động Ngân hàng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh;”Công“tác thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh;”Thực trạng“công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh.”
2.1 Khái quát tổ chức và “” hoạt động Ngân hàng trên địa bàn tỉnh ”
Quảng Ninh
Tác giả“giới thiệu chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của NHNN chi nhánh Quảng Ninh và tình hình hoạt động Ngân hàng trên địa bàn tỉnh trên 2 phương diện là mạng lưới hoạt động và kết quả hoạt động kinh doanh.”
2.2 “ Công tác Thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh ” Quảng Ninh
Bộ máy Thanh tra giám sát được chia thành 3 bộ phận: Bộ phận văn phòng: cấp phép, quản lý các tổ chức tín dụng;“tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và công tác phòng, chống tham nhũng;”Bộ phận thanh tra, giám sát các chi nhánh TCTD nhà nước; Bộ phận thanh tra, giám sát các chi nhánh TCTD cổ phần và các
Trang 10quỹ TDND cơ sở, tổ chức tài chính vi mô, tài chính tiêu dùng trên địa bàn Các bộ phận có sự phân nhiệm cụ thể theo“nội quy làm việc của Thanh tra, giám sát Chi nhánh.”
2.3 “ Thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh ”
Quảng Ninh ”
Phần nội dung này, tác giả đã mô tả,“phân tích và đánh giá thực trạng quy trình thanh tra tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh;”Thống kê kết quả“thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh”giai đoạn 2012 – 2016;“nêu các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các TCTD trên địa bản tỉnh và có đánh giá chung về thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng nhà nước chi nhánh Quảng Ninh.”
Thực trạng quy trình thanh tra:“Trong phạm vi đề tài học viên xin đưa ra Quy trình thanh tra tại một chi nhánh Ngân hàng thương mại trên địa bàn đối với“việc chấp hành quy định của pháp luật trong hoạt động” huy động vốn và”cho vay.”
* Bước 1: “ Chuẩn bị thanh tra ”
- Căn cứ“kế hoạch thanh tra hàng năm đã được phê duyệt, Chánh thanh tra giám sát NHNN chi nhánh Quảng Ninh ra quyết định”thanh tra”
- Trưởng đoàn“thanh tra xây dựng kế hoạch tiến hành thanh tra trình người
ra quyết định thanh tra phê duyệt và phể biến kế hoạch thanh tra đến thành viên”Đoàn Thanh tra
-“Xây dựng đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra”báo cáo
-“Thông báo việc công bố Quyết định thanh””tra
Tại bước 1,“Người ra quyết định thanh tra thông thường không cử người thu thập thông tin”ban đầu.”
* “ Bước 2: “ Tiến hành thanh tra ”
- Công bố quyết định thanh tra