Bài 18 Thời tiết và khí hậuI/ Muùc tieõu: Giuựp Hs hieồu ủửụùc theỏ naứo laứ thụứi tieỏt vaứ ghi cheựp caực hieọn tửụùng thụứi tieỏt vaứ thaỏy ủửụùc nhieọt ủoọ thay ủoồi theo vú ủoọ , ủ
Trang 1Bài 18 Thời tiết và khí hậu
I/ Muùc tieõu:
Giuựp Hs hieồu ủửụùc theỏ naứo laứ thụứi tieỏt vaứ ghi cheựp caực hieọn tửụùng thụứi tieỏt vaứ thaỏy ủửụùc nhieọt ủoọ thay ủoồi theo vú ủoọ , ủoọ cao gaàn bieồn vaứ xa bieồn
II/ Chuaồn bũ
_ Baỷn ủoà VN
_ Baỷn tin thụứi tieỏt
GV đặt vấn đề : Thời tiết và khí hậu ảnh hởng lớn tới cuộc sống hằng ngày của con ngời từ ăn mặc , ở , hoạt động sản xuất Nghiên cứu thời tiết là hết sức cần thiết Chúng
ta cần nắm các yếu tố chính : Nhiệt độ , gió và ma
III/ Tieỏn trỡnh daùy hoùc
Kieồm tra sú soỏ lụựp :
6A2 …… 6A4……
Kieồm tra baứi cuừ :
Haừy neõu ủaởc ủieồm cuỷa taàng ủoỏi lửu
Neõu thaứnh phaàn cuỷa khoõng khớ
GV đặt vấn đề : Thời tiết và khí hậu ảnh hởng lớn tới cuộc sống hằng ngày của con ngời từ ăn mặc , ở , hoạt động sản xuất Nghiên cứu thời tiết là hết sức cần thiết Chúng
ta cần nắm các yếu tố chính : Nhiệt độ , gió và ma
Hoaùt ủoọng cuỷa giaựo vieõn vaứ hoùc sinh Noọi dung ghi baỷng
Hẹ1 : I/ THễỉI TIEÁT VAỉ KHÍ HAÄU
? GV : Neỏu saựng sụựm , ta thaỏy trụứi maõy
quang ủaừng coứn trụứi coự mửa thỡ ta noựi
trụứi nhử theỏ naứo ?
Trụứi ủeùp vaứ trụứi xaỏu
? GV : ẹửa ra cho HS 1 soỏ baỷn dửù baựo
thụứi tieỏt Theo em , trung bỡnh 1 ngaứy
ngửụứi ta dửù baựo thụứi tieỏt maỏy laàn ? Taùi
sao ?
1 ngaứy ớt nhaỏt 1 laàn ủeồ ngửụứi daõn nhaọn
bieỏt ủửụùc thụứi tieỏt vaứ ủeà cao caỷnh giaực
Vaọy ? Thụứi tieỏt laứ gỡ ?
I/ THễỉI TIEÁT VAỉ KHÍ HAÄU
a/ Theỏ naứo laứ thụứi tieỏt ?
- Thụứi tieỏt laứ sửù bieồu hieọn cuỷa hieọn tửụùng treõn 1 ủũa phửụng , xaỷy ra trong thụứi gian ngaộn
b/ Theỏ naứo laứ khớ haọu ?
- Sửù laởp ủi laởp laùi tỡnh hỡnh thụứi tieỏt
Trang 2Vậy ? Khí hậu là gì ?
? So sánh sự khác nhau của thời tiết và
khí hậu ?
HS :
Thời tiết
Là biểu hiện của hiện tượng khí tượng ở 1
địa phương trong thời gian ngắn
Khí hậu
Là sự lặp đi lặp lại tình hình thời thời tiết
trên 1 địa phương trong nhiều năm
HĐ2 : II/ NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ VÀ
CÁCH ĐO NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ
GV : Cho Hs đọc đoạn đầu của phần
mặt trời … nhiệt độ của không khí
? Nhiệt độ không khí là gì ?
? Nêu qui trình hấp thụ nhiệt của đất và
không khí?
HS: - Bức xạ mặt trời qua lớp không khí.
Trong không khí có chứa bụi và hơi nước
nên hấp thụ phần nhỏ năng lượng nhiệt
mặt trời
- Phần lớn còn lại được mặt đất hấp
thụ do đó đất nóng lên tỏa nhiệt vào
không khí, không khí sẽ nóng lên Đó là
nhiệt độ không khí
? Nguời ta dùng cái gì để đo nhiệt độ của
không khí
ở 1 địa phương trong nhiều năm gọi là khí hậu
II/ NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ VÀ CÁCH ĐO NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ
- Nhiệt độ của không khí là độ nóng lạnh của không khí được đo bằng
00C
- Là lượng nhiệt khi mặt đất hấp thụ năng lượng nhiệt Mặt Trời rồi bức xạ vào không khí và chính các chất trong không khí hấp thụ
- Người ta dùng nhiệt kế để đo nhiệt
Trang 3? Tại sao khi đo nhiệt độ không khí ,
người ta phải để nhiệt kế trong bóng râm
và cách mặt đất 2 mét ?
Để đo được chuẩn nhiệt độ của
không khí
? Dựa vào nội dung sách giáo khoa , hãy
nêu cách tính nhiệt độ của không khí ?
? Tại sao khi hè về , người ta thường đi
biển ?
HS : Vì hè nóng nên ra biển nhiệt độ mát
hơn
GV : Trong mùa đông ở vùng ven biển
ấm hơn trong đất liền ( do đặc tính hấp
thụ và tỏa nhiệt nhanh hoặc chậm của
mặt đất và mặt nước biển nên nhiệt độ
không khí của vùng xa biển và gần biển
khác nhau
HĐ3 : III/ SỰ THAY ĐỔI NHIỆT ĐỘ
CỦA KHÔNG KHÍ
? Aûnh hưởng của biển đối với vùng ven
bờ như thế nào?
HS: Nước biển có tác dụng điều hòa
nhiệt độ, làm không khí mùa hạ bớt nóng,
mùa đông bớt lạnh
GV: + Miền gần biển và miền sâu trong
độ của không khí
- Cách tính nhiệt độ trung bình ngày:
=> Đo 3 lần trong ngaỳ 6 giờ, 13 giờ,
21 giờ ( Lúc bức xạ mặt trời yếu nhất, mạnh nhất và chấm dứt) – tổng nhiệt độ các lần đo chia cho số lần đo)
Cách tính nhiệt độ của không khí trong tháng :
=> Lấy TB cộng của nhiệt độ không khí của tất cá các ngày
Cách tính nhiệt độ của không khí trong năm :
Lấy trung bình cộng của nhiệt độ
12 tháng trong năm
III/ SỰ THAY ĐỔI NHIỆT ĐỘ CỦA KHÔNG KHÍ
a/ Nhiệt độ của không khí thay đổi tuỳ theo vị trì gần hay xa biển :
_ Sự tăng giảm nhiệt độ của mặt nước và
ø mặt đất khác nhau _ Các loại đất đá mau nóng nhưng cũng mau nguội còn biển nóng chậm hơn và nguội cũng chậm hơn
Trang 4lục địa sẽ có khí hậu khác nhau.
+ Sự khác nhau đó sinh ra hai loại
khí hậu: Khí hậu lục địa, khí hậu hải
dương
? Khi MT chiếu sáng , lớp không khí
dày sẽ như thế nào
_ Khi MT chiếu sáng , lớp không khí dày
đặc sẽ nở ra , bốc lên cao làm giảm nhiệt
độ
? Lớp không khí dưới thấp thế nào ?
C hứa nhiều buị và hơi nước nên hấp
thụ nhiều nhiệt hơn lớp khơng khí trên cao
? Quan sát hình 48 , hãy nêu sự chênh
lệch giữa độ cao ở 2 diểm ?
HS : Giữa 2 điểm ấy có sự chênh lệch về
độ cao điểm nào có độ cao cao hơn thì
nhiệt độ không khí thấp Còn điểm nào
có độ cao thấp hơn thì nhiệt độ cao hơn
GV : Rút ra kết luận :
GV : Treo hình 49 lên bảng và yêu cầu
Hs quan sát
-H':Em có nhận xét gì về góc chiếu của
ánh sáng Mặt Trời từ xích đạo đến hai
cực ?
HS : Góc chiếu ánh sáng của mặt trời
luôn thay đổi Lượng ánh sáng lớn nhất ở
xích đạo càng về cực càng giảm
GV : Nhiệt độ càng giảm dần từ xích đạo
_ Do đặc tính hấp thụ nhiệt độ của đất và nước nên nhiệt độ của đất và nước rất khác nhau
_ Nhiệt độ không khí thay đổi tùy theo độ gần hoặc xa biển.
b/ Nhiệt độ không khí thay đổi theo độ cao
_ Càng lên cao nhiệt độ càng giảm _ Trung bình cứ lên cao 100m nhiệt độ giảm 0,60C
c/ Nhiệt độ không khí thay đổi theo vĩ độ
Trang 5đến cực
GV : Rút ra kết luận
* Hoạt động 4 : Củng cố
-Hãy giải thích tại sao không khi1 trên
mặt đất không nóng nhất vào lúc 12h
trưa mà lại chậm hơn một giờ tức là
13h ?
* Hướng dẫn về nhà : Hướng dẫn học
sinh trả lời câu hỏi sách giáo khoa.
-Không khí ở vùng vĩ độ thấp nóng hơn không khí ở vùng vĩ độ cao
Vĩ độ thấp thì nhiệt độ cao còn vĩ độ cao thì nhiệt độ thấp
Bài tập về nhà :
- Làm câu hỏi số 1 và 4 Sgk/ 57
- Soạn và xem trước bài : Khí áp và gió trên Trái Đất
RÚT KINH NGHIỆM :
………
………
………
………