Để giúp cho học sinh đánh giá lại kiến thức đã học của mình sau một thời gian học tập. Mời các bạn tham khảo Đề thi khảo sát chuyên đề lần 1 môn Ngữ văn lớp 11 năm 2017-2018 - THPT Ngô Gia Tự để đạt được điểm cao trong kì thi sắp tới.
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
Trường THPT Ngô Gia Tự
ĐỀ KHẢO SÁT CHUYÊN ĐỀ-LẦN 1 NĂM HỌC 2017 - 2018 – MÔN NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Lòng nhân ái không phải tự sinh ra con người đã có Lòng nhân ái là một trong những phẩm chất hàng đầu, là văn hóa của mỗi một con người Lòng nhân ái có được là do sự góp công của mỗi gia đình và nhà trường tạo lập cho các em thông qua các hoạt động trải nghiệm rèn luyện, học tập, sẻ chia, “đau với nỗi đau của người khác” Và lòng nhân ái của các em Trường Quốc tế Global đã được hình thành như thế,…
… Lòng nhân ái là một phần quan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện của trường GIS và thực tế, lòng nhân ái rất cần trong đời sống, đó là nét văn hóa, là cốt cách của mỗi một con người Các hoạt động từ thiện đã và đang diễn ra tại Trường Quốc tế Global đã góp phần giúp các em học sinh xây dựng tính cộng đồng, tinh thần trách nhiệm, sẻ chia với mọi người và giúp người khi khó khăn hoạn nạn; phát triển toàn diện tri thức và đạo đức để trở thành những công dân ưu tú, có ích cho xã hội, gìn giữ được bản sắc văn hóa Việt Nam.”
(Trích Dạy trẻ lòng nhân ái ở trường quốc tế Global – Theo dân trí - ngày 14/ 2/ 2015)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.
Câu 2: Anh/ Chị hiểu thế nào về câu nói: “Lòng nhân ái có được là do sự góp công của mỗi gia đình và nhà
trường tạo lập cho các em thông qua các hoạt động trải nghiệm rèn luyện, học tập, sẻ chia, “đau với nỗi đau của người khác”?
Câu 3: Theo anh/ chị, vì sao tác giả cho rằng: “Lòng nhân ái là một phần quan trọng trong mục tiêu
giáo dục toàn diện của trường GIS và thực tế, lòng nhân ái rất cần trong đời sống, đó là nét văn hóa,
là cốt cách của mỗi một con người”?
Câu 4: Thông điệp nào của đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị?
II LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về :
Lòng nhân ái của con người.
Câu 2 (5 điểm): Nhận xét về bài thơ Tự tình có ý kiến cho rằng: Bài thơ thể hiện tâm trạng, thái
độ của Hồ Xuân Hương Ý kiến khác lại nhấn mạnh: Bài thơ cho thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của nhà thơ Bằng những hiểu biết của anh (chị) về tác phẩm hãy làm sáng tỏ các ý
kiến trên
Hết
-Thí sinh không sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ tên thí sinh: SBD:
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
Trường THPT Ngô Gia Tự
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHUYÊN ĐỀ NĂM HỌC 2017 - 2018 - MÔN NGỮ VĂN
(HDC gồm 04 trang)
A Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có tư duy khoa học, lập luận sắc sảo, có khả năng cảm thụ văn học và tính sáng tạo cao
- Sau khi chấm xong, điểm toàn bài làm tròn đến 0,25 điểm
B Đáp án và thang điểm
I Phần đọc – hiểu
1 Phương thức biểu đạt chính: nghị luận/ phương thức nghị luận/
phương thức biểu đạt nghị luận
0,5
2 Lòng nhân ái của con người ngoài bản tính sẵn có nó còn được
hình thành từ gia đình, nhà trường thông qua quá trình trải nghiệm
cuộc sống thực tế như học tập, trải nghiệm, sẻ chia, và đặc biệt con
người được trải qua cảm xúc thực tế “đau nỗi đau của người khác”
0,5
- Ngày nay con người đã và đang dần đánh mất lòng nhân ái của
mình đối với người khác Họ chỉ quan tâm đến bản thân mà quên
rằng lòng nhân ái cũng là một đức tính tốt của con người trong thời
hiện đại
- Chúng ta phải coi đây là một biểu hiện văn hóa của con người
Người có lòng nhân ái luôn được người khác tôn trọng, yêu mến,
học tập noi theo
0,5 0,5
4 Thí sinh chọn ra một thông điệp có ý nghĩa nhất
Gợi ý một số thông điệp: Hãy đùm bọc, sẻ chia, cảm thông trước
những khó khăn của con người trong cuộc sống,…
- Lý giải một cách thuyết phục vì sao thông điệp có ý nghĩa sâu sắc
nhất
0,25 0,75
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm)
* Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về cách viết đoạn văn
nghị luận Bài viết phải đảm bảo kết cấu một đoạn văn, rõ ràng; đoạn văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
* Yêu cầu cụ thể:
Thí sinh có thể viết đoạn văn dưới nhiều cách khác nhau nhưng phải đảm bảo các ý cơ bản sau:
1 * Giải thích : Lòng nhân ái là tình yêu thương giữa con người vớicon người 0,5
2 * Bàn luận, chứng minh
- Tại sao con người cần phải có lòng nhân ái?
+ Khi có lòng nhân ái thì con người trao cho nhau tình thương mà
không cần sự đền đáp, trả ơn từ người mình đã giúp đỡ
0,5
Trang 3+ Có lòng nhân ái con người sẽ gẫn gũi nhau hơn.
+ Lòng nhân ái của con người trong thời chiến, thời bình (dẫn
chứng)
- Con người cần làm gì để thể hiện lòng nhân ái?
+ Quan tâm đến những người xung quanh
+ Chia sẻ, cảm thông với những nỗi đau của người khác
* Bàn luận mở rộng để rút ra bài học cho bản thân và những
người xung quanh về vấn đề:
- Phê phán những kẻ chỉ biết có mình, ích kỉ, vì lợi ích của bản
thân, không quan tâm đến người khác
0,5
3
Bài học nhận thức và hành động
- Mỗi người phải rèn luyện cho mình đức tính tốt đó là: tinh thần
yêu thương, san sẻ cho nhau trong cuộc sống; Tự bản thân phải
sống tốt và ngày càng hoàn thiện mình hơn
0,5
Câu 2 (5,0 điểm)
Yêu cầu về kĩ năng:
Hiểu đề, biết cách làm bài văn nghị luận văn học Biết phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ Hành văn trôi chảy Văn viết có cảm xúc Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp, chính tả
Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau song cần đáp ứng được những ý cơ bản sau:
I Giới thiệu chung: Tác giả Hồ Xuân Hương, tác phẩm Tự tình, dẫn dắt ý kiến 0,5
1 Ý kiến thứ nhất:
- Tâm trạng: Trạng thái, tâm lý bên trong con người
- Thái độ: Là biểu hiện ý nghĩ, tình cảm được thể hiện ra bên ngoài qua nét
mặt, cử chỉ, lời nói, hành động
=> Ý kiến thứ nhất: Nhấn mạnh đến những biểu hiện về tâm trạng, tình cảm,
cảm xúc của tác giả trong bài thơ
2 Ý kiến thứ hai:
- Khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc: Mong muốn được sống hết mình,
được yêu thương, được chia sẻ
=> Ý kiến thứ hai: Nhấn mạnh đến những mong muốn, khát khao thôi thúc
mạnh mẽ từ bên trọng của nhà thơ; muốn được sống hết mình, được yêu
thương và trân trọng
* Tâm trạng cô đơn, buồn tủi:
Nỗi cô đơn, buồn tủi được gợi lên trong đêm khuya thanh vắng, tĩnh mịch,
chỉ nghe thấy âm thanh tiếng trống cầm canh đâu đó vọng tới (Đêm khuya
văng vẳng trống canh dồn) Chính âm thanh này đã xoáy sâu vào nỗi nhớ, nỗi
cô đơn trong lòng nhà thơ
+ Từ văng vẳng: càng gợi cảm giác về không gian hoang vắng.
+ Nhịp gấp gáp liên hồi của trống canh(trống canh dồn) vừa thể hiện bước đi
dồn dập của thời gian vừa thể hiện sự rối bời của tâm trạng
* Tâm trạng, thái độ bẽ bàng, tủi hổ:
+ Ngăt nhịp lạ 1/3/3 trong câu (Trơ cái hồng nhan với nước non)
+ Sử dụng nghệ thuật đảo ngữ"trơ" lên đầu câu để khẳng định sự lẻ loi, trơ
0,75
0,5
Trang 4trọi, bẽ bàng đầy cay đắng.
+ Kết hợp từ cái đi với hồng nhan => gợi sự xót xa, rẻ rúng, mỉa mai.
* Tâm trạng tuyệt vọng, bế tắc, chán trường:
+ Tìm đến rượu để giải sầu nhưng say lại tỉnh (càng uống càng tỉnh)=> buồn,
đau đớn và thấm thía
+ Nhận ra thực tại phũ phàng, tuổi xuân qua đi mà nhân duyên chưa trọn vẹn
Đó cũng là bi kịch của những người quá lứa, lỡ thì, tình duyên ngang
trái(vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn).
0,5
2 Bài thơ thể hiện khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân
* Khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc trước hết thể hiện ở thái độ phản
kháng mãnh liệt của nhân vật trữ tình:
+ Sử dụng những hình ảnh nhỏ bé, bình thường(rêu, đá)
+ Sử dụng những động từ mạnh kết hợp với bổ ngữ, định ngữ(xiên ngang,
đâm toạc).
+ Nghệ thuật đảo ngữ, nhằm nhấn mạnh sư phẫn uất của đất đá, cỏ cây
=> Xuân Hương như truyền tâm tư vào cảnh vật, nỗi phẫn uất và khát vọng
sống, khát vọng hạnh phúc ở trong lòng không kìm nén được đã trào ra,
truyền vào từng hòn đá bụi rêu, tạo nên sự trỗi dậy mạnh mẽ của cảnh vật và
chính trong lòng nữ sĩ lúc này đang bùng lên sự phản kháng
* Khát vọng sống thể hiện ở sự thất vọng trước nghịch cảnh éo le của
cuộc đời:
+ Chán ngán trước nỗi đời bạc bẽo, éo le(xuân đi xuân lại lại) Mùa xuân đi,
rồi mùa xuân trở lại Tạo hóa thật bất công với con người(tuổi xuân của con
người một đi không trở lại)
+ Sử dụng cách nói tăng tiên(mảnh tình- san sẻ - tý con con) nhằm nhấn
mạnh vào sự nhỏ bé làm cho nghịch cảnh càng éo le hơn, gợi sự xót xa, tội
nghiệp
0,75
0,75
3 Nghệ thuật: Thể thơ Nôm với các từ ngữ thuần việt mà đặc sắc, hình ảnh thơ
giàu sức gợi cảm, táo bạo mà tinh tế
0,25
- Hai ý kiến đều khái quát được nội dung cơ bản của bài thơ
- Hai ý kiến không đối lập mà bổ sung cho nhau giúp người đọc thấy được cái
nhìn đầy đủ, rõ nét về tâm trạng, thái độ của nữ sĩ Xuân Hương và khát vọng
sống, khát vọng hạnh phúc của bà
- Đặt trong hoàn cảnh về cuộc đời của nữ sĩ(lấy chồng làm lẽ) Bài thơ sẽ giúp
người đọc có một cái nhìn sâu sắc mới mẻ, đầy cảm thông với cuộc đời của bà
nói riêng và của người phụ nữ Việt Nam dưới thời phong kiến nói chung
Điểm toàn bài là điểm tổng của các câu cộng lại, làm tròn đến 0,25