Mời các em cùng tham khảo tài liệu Giải chi tiết bài tập Este trong đề thi THPT Quốc gia 2017 dưới đây, giúp các em nắm được phương pháp cũng như rèn luyện được kỹ năng giải bài tập về Este.
Trang 1DẠY KÈM MÔN TOÁN, LÝ, HÓA LỚP 9 ĐẾN LỚP 12 | www.huealpha.edu.vn | 1
MÃ ĐỀ 201
Câu 41: Cơng thức nào sau đây cĩ thể là cơng thức của chất béo?
A CH3COOCH2C6H5 B C15H31COOCH3
C (C17H33COO)2C2H4 D (C17H35COO)3C3H5
Câu 56: Thủy phân hồn tồn m gam chất béo bằng dung dịch NaOH, đun nĩng, thu
được 9,2 gam glixerol và 91,8 gam muối Giá trị của m là
A 89 B 101 C 85 D 93
Câu 60: Phát biểu nào sau đây là sai?
A Ở điều kiện thường, chất béo (C17H33COO)3C3H5 ở trạng thái rắn
B Fructozơ cĩ nhiều trong mật ong
C Metyl acrylat, tripanmitin và tristearin đều là este
D Thủy phân hồn tồn chất béo luơn thu được glixerol
Câu 61: Cho 19,1 gam hỗn hợp CH3COOC2H5 và H2NCH2COOC2H5 tác dụng vừa đủ với
200 ml dung dịch NaOH 1M, thu được dung dịch chứa m gam muối Giá trị m là
A 16,6 B 17,9 C 19,4 D 9,2
Câu 67: Cho các phát biểu sau:
(a) Chất béo là trieste của glyxerol với axit béo
(b) Chất béo nhẹ hơn nước và khơng tan trong nước
(c) Glucozơ thuộc loại monosaccarit
(d) Các este bị thủy phân trong mơi trường kiềm đều tạo muối và ancol
(e) Tất cả các peptit đều cĩ phản ứng với Cu(OH)2 tạo hợp chất màu tím
(g) Dung dịch saccarozơ khơng tham gia phản ứng tráng bạc
Số phát biểu đúng là
A 2 B 5 C 3 D 4
(e) : Sai (thuộc chương peptit)
(g) : Đúng (thuộc chương cacbohiđrat)
Câu 71: Cho a mol este X (C9H10O2) tác dụng vừa đủ với 2a mol NaOH, thu được dung
dịch khơng cĩ phản ứng tráng bạc Số cơng thức cấu tạo phù hợp của X là
A 3 B 4 C 2 D 6
Câu 72: Este Z đơn chức, mạch hở, được tạo thành từ axit X và ancol Y Đốt cháy hồn
tồn 2,15 gam Z, thu được 0,1 mol CO2 và 0,075 mol H2O Mặt khác, cho 2,15 gam Z tác dụng vừa đủ với dung dịch KOH, thu được 2,75 gam muối Cơng thức của X và Y lần lượt là
A CH3COOH và C3H5OH B C2H3COOH và CH3OH
C HCOOH và C3H5OH D HCOOH và C3H7OH
Câu 80: Hỗn hợp E gồm este đơn chức X và este hai chức Y (X, Y đều no, mạch hở) Xà
phịng hĩa hồn tồn 40,48 gam E cần vừa đủ 560 ml dung dịch NaOH 1M, thu được
hai muối cĩ tổng khối lượng a gam và hỗn hợp T gồm hai ancol cĩ cùng số nguyên tử
Trang 2cacbon Đốt cháy toàn bộ T, thu được 16,128 lít khí CO2 (đktc) và 19,44 gam H2O Giá
trị của a gần nhất với giá trị nào sau đây?
A 43,0 B 37,0 C 40,5 D 13,5
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI Ở TRANG SAU
Trang 3DẠY KÈM MÔN TOÁN, LÝ, HÓA LỚP 9 ĐẾN LỚP 12 | www.huealpha.edu.vn | 3
Câu 56: A
nNaOH = 3n ( )
C H OH = 0,3 mol BTKL: m chất béo = m glixerol + m muối – m NaOH = 9,2 + 91,8 – 0,3.40 = 89 gam
Câu 60: A vì (C17H33COO)3C3H5 là chất béo khơng no → trạng thái lỏng
Câu 61: B
hỗn hợp + NaOH → muối + C2H5OH
m
2 5
C H OH = n NaOH = 0,2 mol
BTKL: m muối = m hỗn hợp + m NaOH – m
2 5
C H OH = 19,1 + 0,2.40 – 0,2.46 = 17,9 gam
Câu 67: D
(a), (b), (c), (g): đúng
(d): sai vì cĩ thể tạo 2 muối và nước nếu là este của phenol, hoặc tạo muối và anđehit…
Câu 71: B
C9H10O2 (k = 5) → este đơn chức tác dụng với NaOH với tỉ lệ 1:2
→ este của phenol
Khơng cĩ phản ứng tráng bạc → khơng phải là este của axit fomic
và C2H5COOC6H5
→ cĩ 4 đồng phân thỏa mãn
Câu 72: B
Cách 1:
Nhận xét n
2
CO > n
2
H O → loại đáp án D (vì D là este no, đơn chức nên n
2
CO = n
2
H O) Vậy theo ba đáp án cịn lại thì Z là este đơn chức, khơng no cĩ 1 nối đơi trong phân tử → nZ = n
2
CO – n
2
H O = 0,025 mol → số C = 4 → loại A
M muối RCOOK = ,
,
2 75
0 025 = 110 (C2H3COOK) → đáp án B
Cách 2:
Este RCOOR’ → muối RCOOK mà m este < m muối → MR’ < MK (39)
→ chỉ cĩ đáp án B thỏa mãn
Câu 80: A
Trang 4Cách 1:
n ancol T = n
2
H O – n
2
CO = 1,08 – 0,72 = 0,36 mol
→ số C = ,
,
0 72
0 36 = 2 : C2H5OH: a mol và C2H4(OH)2: b mol
BTKL: 40,48 + 0,56.40 = m muối + 0,16.46 + 0,2.62 → m muối = 43,12 gam Cách 2:
n ancol = n NaOH → m ancol = m C + m H + m O
= 0,72.12 + 1,08.2 + 0,56.16 = 19,76 gam
BTKL: m muối = 40,48 + 0,56.40 – 19,76 = 43,12 gam
Trang 5DẠY KÈM MÔN TOÁN, LÝ, HÓA LỚP 9 ĐẾN LỚP 12 | www.huealpha.edu.vn | 5
MÃ ĐỀ 202
Câu 46: Xà phịng hĩa CH3COOC2H5 trong dung dịch NaOH đun nĩng, thu được muối
cĩ cơng thức là
A C2H5ONa B C2H5COONa
C CH3COONa D HCOONa
Câu 57: Hiđro hĩa hồn tồn 17,68 gam triolein cần vừa đủ V lít khí H2 (đktc) Giá trị của V là
A 4,032 B 0,448 C 1,344 D 2,688
Câu 64: Hỗn hợp X gồm axit axetic và metyl fomat Cho m gam X tác dụng vừa đủ với
300 ml dung dịch NaOH 1M Giá trị của m là
A 27 B 18 C 12 D 9
Câu 69: Cho 0,3 mol hỗn hợp X gồm hai este đơn chức tác dụng vừa đủ với 250 ml
dung dịch KOH 2M, thu được chất hữu cơ Y (no, đơn chức, mạch hở cĩ tham gia phản ứng tráng bạc) và 53 gam hỗn hợp muối Đốt cháy tồn bộ Y cần vừa đủ 5,6 lít khí O2 (đktc) Khối lượng của 0,3 mol X là
A 29,4 gam B 31,0 gam
C 33,0 gam D 41,0 gam
Câu 73: Chất X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được hai chất Y và Z Cho Z
tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 thu được chất hữu cơ T Cho T tác với dung dịch NaOH lại thu được Y Chất X là
A CH3COOCH=CH2 B HCOOCH3
C CH3COOCH=CH-CH3 D HCOOCH=CH2
Câu 77: Đốt cháy hồn tồn 9,84 gam hỗn hợp X gồm một ancol và một este (đều
đơn chức, mạch hở), thu được 7,168 lít khí CO2 (đktc) và 7,92 gam H2O Mặt khác, cho 9,84 gam X tác dụng hồn tồn với 96 ml dung dịch NaOH 2M, cơ cạn dung dịch thu được m gam chất rắn khan, Giá trị của m là
A 13,12 B 6,80 C 14,24 D 10,48
Trang 646.C 57.C 64.B 69.C 73.A 77.D
Câu 57: C
n
2
H = 3.n( )
C H COO C H = 3.0,02 = 0,06 mol hay 1,344 lít
Câu 64: B
Axit axetic và metyl fomat có chung CTPT: C2H4O2
n
C H O = n NaOH = 0,3 mol hay 18 gam
Câu 69: C
Este đơn chức nhưng n X : n KOH = 0,3 : 0,5 → có este của phenol (0,2 mol) và este kia (0,1 mol) và Y là anđehit CnH2nO
0,1 mol CnH2nO + 0,25 mol O2 → 0,1n mol CO2 + 0,1n mol H2O
BTNT Oxi: 0,1 + 0,25.2 = 0,3n → n =2 hay C2H4O
X + KOH → muối + C2H4O + H2O
BTKL: m X + 0,5.56 = 53 + 44.0,1 + 18.0,2 → m X = 33 gam
Câu 73: A
T + NaOH → Y vậy Y là muối của axit trong este → Z: anđehit → loại B
Z → T → Y: Z và T có cùng số cacbon → A đúng
Câu 77: D
BTKL ta được m
2
O = 12,16 gam hay 0,38 mol → nO
X
= 0,32 mol
n
2
H O > n
2
CO → n ancol no = n
2
H O – n
2
CO = 0,12 mol → n este = 0,1 mol Gọi a, b lần lượt là số cacbon trong ancol và este
n
2
CO : 0,12.a + 0,1.b = 0,32 → 6x +5y = 16
→ x = 1 (CH3OH); y = 2 (C2H4O2 hay HCOOCH3)
m chất rắn = m HCOONa + m NaOH dư = 0,1.68 + 0,092.40 = 10,48 gam
Trang 7DẠY KÈM MÔN TOÁN, LÝ, HÓA LỚP 9 ĐẾN LỚP 12 | www.huealpha.edu.vn | 7
MÃ ĐỀ 203
Câu 59: Xà phịng hĩa hồn tồn 17,8 gam chất béo X cần vừa đủ dung dịch chứa 0,06
mol NaOH Cơ cạn dung dịch sau phản ứng, thu được m gam muối khan Giá trị của m
là
A 19,12 B 18,36 C 19,04 D 14,68
Câu 61: Để tác dụng hết với a mol triolein cần tối đa 0,6 mol Br2 ưong dung dịch Giá trị của a là
A 0,12 B 0,15 C 0,30 D 0,20
Câu 65: Cho 0,1 mol este X (no, đơn chức, mạch hở) phản ứng hồn tồn với dung
dịch chứa 0,18 mol MOH (M là kim loại kiềm) Cơ cạn dung dịch sau phản ứng, thu được chất rắn Y và 4,6 gam ancol Z Đốt cháy hồn tồn Y, thu được M2CO3, H2O và 4,84 gam CO2 Tên gọi của X là
A metyl axetat B etyl axetat
C etyl fomat D metyl fomat
Câu 76: Este X cĩ cơng thức phân tử C8H8O2 Cho X tác dụng với dung dịch NaOH, thu được sản phẩm cĩ hai muối, số cơng thức cấu tạo của X thỏa mãn tính chất trên là
A 6 B 3 C 4 D 5
Câu 77: Hỗn hợp X gồm phenyl axetat, metyl benzoat, benzyl fomat và etyl phenyl
oxalat Thủy phân hồn tồn 36,9 gam X trong dung dịch NaOH (dư, đun nĩng), cĩ 0,4 mol NaOH phản ứng, thu được m gam hỗn hợp muối và 10,9 gam hỗn hợp Y gồm các ancol Cho tồn bộ Y tác dụng với Na dư, thu được 2,24 lít khí H2 (đktc) Giá trị của m là
A 40,2 B 49,3 C 42,0 D 38,4
Trang 8
59.B 61.D 65.B 76.C 77.A
Câu 59: B
n ( )
C H OH = 1
3n NaOH = 0,02 mol
BTKL: 17,8 + 0,06.40 = m muối + 0,02.92 → m muối = 18,36 gam
Câu 61: D
C H COO C H = 1
3 n
2
Br = 0,2 mol
Câu 65: B
MZ = 46 → C2H5OH → loại A, D
MOH: 0,18 mol → M2CO3: 0,09 mol → nC
Y
= 0,2 mol → số C của Y = 2
Câu 76: C
C8H8O2 (k = 5): este đơn chức của phenol
CH3COOC6H5 → 4 đồng phân
Câu 77: A
n ancol + phenol = 0,4 mol mà n ancol = 2n
2
H = 0,2 mol → n phenol = 0,1 mol
X + NaOH → muối + ancol + H2O (n nước = n phenol)
BTKL: m muối = 36,9 + 0,4.40 – 10,9 – 0,1.18 = 38,4 gam
Trang 9DẠY KÈM MÔN TOÁN, LÝ, HÓA LỚP 9 ĐẾN LỚP 12 | www.huealpha.edu.vn | 9
MÃ ĐỀ 204
Câu 50: Chất nào sau đây khơng phản ứng với H2 (xúc tác Ni, to)?
A Triolein B Glucozơ
C Tripanmitin D Vinyl axetat
Câu 60: Xà phịng hĩa hồn tồn 178 gam tristearin trong dung dịch KOH, thu được m
gam kali stearat Giá trị của m là
A 200,8 B 183,6 C 211,6 D 193,2
Câu 62: Đốt cháy hồn tồn một lượng este X (no, đon chức, mạch hở) cần vừa đủ a
mol O2, thu được a mol H2O Mặt khác, cho 0,1 mol X tác dụng vừa đủ với dung dịch KOH, thu được đung dịch chứa m gam muối Giá trị của m là
A 9,8 B 6,8 C 8,4 D 8,2
Câu 67: Este X mạch hở, cĩ cơng thức phân tử C4H6O2 Đun nĩng a mol X trong dung dịch NaOH vừa đủ, thu được dung dịch Y Cho tồn bộ Y tác dụng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3, thu được 4a mol Ag Biểt các phản ứng xảy ra hồn tồn Cơng thức cấu tạo của X là
A HCOO-CH=CH-CH3 B CH2=CH-COO-CH3
C CH3COO-CH=CH2 D HCOO-CH2-CH=CH2
Câu 74: Cho hỗn hợp E gồm hai este X và Y phản ứng hồn tồn với dung dịch NaOH,
thu được sản phẩm gồm muối của một axit cacboxylic đơn chức và hỗn hợp hai ancol
no, đơn chức, kế tiếp trong dãy đồng đẳng Mặt khác, đốt cháy hồn tồn 27,2 gam E cần vừa đủ 1,5 mol O2, thu được 29,12 lít khí CO2 (đktc) Tên gọi của X và Y là
A metyl acrylat và etyl acrylat
B metyl propionat và etyl propionat
C metyl axetat và etyl axetat
D etyl acrylat và propyl acrylat
Câu 78: Este X đơn chức, mạch hở cĩ tỉ khối hơi so với oxi bằng 3,125 Đốt cháy hồn
tồn 0,2 mol hỗn hợp E gồm X và 2 este Y, Z (đều no, mạch hở, MY < MZ), thu được 0,7 mol CO2 Biết E phản ứng với dung dịch KOH vừa đủ chỉ thu được hỗn hợp hai ancol (cĩ cùng số nguyên tử cacbon) và hỗn hợp hai muối Phân tử khối của Z là
A 132 B 118 C 146 D 136
Câu 60: D
C H COO C H = 0,2 mol
Cách 1: m
17 35
C H COOK = 0.2.3.(17.12 + 35 + 44 + 39) = 193,2 gam
Cách 2: BTKL: m muối = 178 + 0,2.3.40 – 0,2.92 = 193,2 gam
Câu 62: C
Este no, đơn chức, mạch hở → n
2
CO = n
2
H O = a mol = n
2
O
Trang 10BTNT Oxi: 2n este + 2a = 2a + a
→ n este = 0,5a mol → số C = 2 (HCOOCH3)
→ m HCOOK = 0,1.(45 + 39) = 8,4 gam
Câu 74: A
BTKL ta được m
2
H O= 18 gam hay 1 mol
→ n
2
CO ≠ n
2
H O nên X, Y là este không no → loại B, C
n este = n
2
CO – n
2
H O = 0,3 mol → số C = 4,3 → loại D
Câu 78: B
MX = 100: C5H8O2
Số C của hỗn hợp E = 3,5 → ancol C2H5OH và C2H4(OH)2
Do MY < MZ → số C của Y < 3,5 → Y: HCOOC2H5
Vậy X: CH2=CH–COOC2H5 và Y: HCOOC2H5, Z: (HCOO)2C2H4
M Z = 118