Năm 1925 nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 14 Tháng 6, đượ sự giúp đỡ to lớn của Đảng Cộng sản và nhân dân Trung Quốc, tại Quảng Châu Hồ Chí Minh đã thành lập “Việt Nam Thanh niên cách mạn
Trang 1QUẢNG TÂY XÃ HỘI KHOA HỌC VIỆN
ĐÔNG DƯƠNG NGHIÊN CỨU SỞ
TRUNG VIỆT QUAN HỆ SỬ ĐẠI SỰ KÝ
(Các sự kiện lớn trong lịch sử quan hệ Trung – Việt)
Tài liệu này được lược dịch phục vụ nghiên cứu nội bộ
chưa được hiệu đính/hiệu chỉnh
Trang 2
Trang 26
Tháng 2, theo yêu cầu của các cơ quan thực dân Pháp, Chính phủ Nhật đã chính thức ra lệnh trục xuất Phan Bội Châu và Cường Để (người đứng đầu Hiệp hội Cải cách) ra nước ngoài, và kết quả là Hội liên minh Đông Á và Liên minh Quế Điền - Việt Nam Đồng minh Hội cũng đã tan rã.Phan Bộ Châu và một trong số bộ phận Hội Duy Tân từ Nhật Bản chạy trở
về QUảng Châu Trung Quốc Thời gian ở Quảng Châu, người dân Quảng Châu và một vị nữ giáo viên Hoàng Sa đã tận lực giúp đỡ, kinh tế, cuộc sống cho Phan Bội Châu và các nhà cách mạng Việt Nam được xem như
“ân nhân”
Năm 1911 (Thanh Tuyên Thống năm thứ 3)
Sự bùng nổ của cuộc khởi nghĩa “Vũ Xương” và chiến thắng của cuộc Cách mạng Tân Hợi giành thắng lợi đã có một tác động chính trị, hệ
tư tưởng và tổ chức rất lớn đối với phong trào giải phóng dân tộc của Việt Nam vào đầu thế kỷ XX Kể từ đó, phong trào cách mạng ở Việt Nam đã hình thành một sự bùng nổ mới
Năm 1912 (nước Trung Hoa dân Quốc đầu tiên)
Đầu năm, thành viên của Duy Tân Hội Việt Nam, Nguyễn Trọng Thường từ Hà Nội đến Quảng Châu, báo cáo với các cơ quan lãnh đạo củaHội Duy Tân về tác động của Cách mạng Tân Hợi đối với ảnh hướng đến Việt Nam
Việc thành lập nước Cộng hòa Trung Quốc, đối với dân tình Việt Nam như địa chấn, có nhiều nhà Việt Nam đã treo hình ảnh của Tôn
Trung Sơn và Hoàng Hưng, và những bức ảnh khác, một số người vẫn còn
có cuốn sách để ca ngợi thành tựu cách mạng của họ Các thành viên của
Trang 3Duy Tân Hội và thanh thiếu niên cách mạng của Việt Nam ở Thái Lan và phân tán khắp Trung Quốc sẽ đi tới Quảng Châu trong hai hoặc ba tháng
để nhằm tập hợp các thành viên tại Quảng Châu đạt hơn 100 người
Trong tháng hai, hơn 100 thành viên của Duy Tân Hội Cải cách Việt Nam đã tổ chức một hội nghị tại Sa Hà, Quảng Châu Hội nghị đã quyết định: Thứ nhất, bãi bỏ chương trình chính trị của chế độ quân chủ và thiết lập một chương trình chính trị dân chủ Thứ hai, việc cải tổ Duy Tân Hội thành lập Quang Phục Hội Thứ ba, thành lập các cơ quan hàng đầu, đó là, chính phủ quân đội lâm thời
Vào tháng 7, Phan Bội Châu và Tô Thiếu Lâu, Đặng Cảnh Á vv và những người nhân sĩ Trung Quốc khác đã tổ chức một "Hội nghị chấn hưng Trung Hoa Á hội" tại Quảng Châu Một số thành viên Trung Quốc đãtham dự hội nghị và sau đó gia nhập Quang Phục Hội và giữ các vị trí quan trọng
Trang 27
Năm 2013, (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 2)
Căn cứ kinh nghiệm của Cách mạng Tân Hợi Việt Nam Quang Phục Hội đã phát động các binh sĩ vì nhiệm vụ trọng điểm, phái Đỗ Cơ Quang đến tỉnh Vân Nam Trung Quốc thành lập phân hội Việt Nam Quang phục hội, chuyên về công tác vận tải quân sự Kể từ sau đó mọi cuộc vũ trang nổi dậy khởi nghĩa đều có sự tham gia của binh sĩ
Tháng 4, Hội Việt Nam Quang Phục Hội đã lên kế hoạch ám sát một viên quan đại việt Nguyễn Duy Hàn và vị trung tá người Pháp đã nghỉ hưu, Đại sứ quán Pháp tại Trung Quốc đã yêu cầu Chính phủ Viên Thế Khải bắt, dẫn độ Phan Bội Châu và những người khác Nhưng không
thành
Trang 4Tháng 7, thống đốc Đông Dương Salo mới đến Quảng Châu và HồngCông để làm địa diện trực tiếp của chính quyền ở đó và yêu cầu bắt giữ những người đảng viên cách mạng Việt Nam Tại Quảng Châu, vào ngày
24 tháng 12, quân phiệt Long Tế Quang đã bắt giam giữ Phan Bội Châu và Mai Lão Bạng
Năm 1915 (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 14)
Chính phủ Pháp và Chính phủ bán nước Viên Thế Khải đã ký kết cái gọi là: “đạo luật về kẻ cướp biên giới”
Năm 1916 nước Trung Hoa dân Quốc năm thứ 5)
Quân đội Trung Quốc tấn công quân Phiệt Long Tế Quang, giải phóng Phan Bội Châu, Mai Lão Bạng được trả lại tự do
Năm 1918 (nước Trung Hoa dân Quốc năm thứ 7)
Chính phủ thực dân Pháp đã ngăn chặn chữ Hán ngữ phát triển ở Việt Nam, lợi dụng việc phiên âm ngữ âm được tạo ra bởi linh mục
Alexandra Rhodes về chữ tiếng Việt ngữ âm, làm nên chữ Việt Nam Tuy nhiên, chữ Hán Nôm và Nho giáo vẫn còn ăn sâu trong lòng người dân Việt Nam
Năm 1923 (nước Trung Hoa dân QUốc năm thứ 12)
Chính quyền cách mạng do Tiên sinh Tôn Dật Tiên đứng đầu được thành lập tại Quảng Châu và tạo điều kiện cho các nhà cách mạng Việt Nam hoạt động Cùng năm đó, tổ chức cách mạng của thanh niên yêu nước Việt Nam, Tân Việt Đoàn Thanh niên Việt Nam mới được thành lập tại Quảng Châu
Tháng 2, đồng chí Sát Sướng giới thiệu với các binh sĩ nước nước ngoài về Đảng Cộng sản Trung Quốc phụ trách công tác làm việc với các
Trang 5binh sĩ, đồng chí phối hợp Nguyễn Lương Bằng và những người khác đã phụ trách xuất bản “số Báo quân đội” Trong thời kỳ làm báo, các đồng chí Trung Quốc đã cố gắng hết sức để cung cấp các điều kiện khác nhau và chịu trách nhiệm phân phối cho doanh trại của Việt Nam.
Tháng 12, sau khi từ Macsxitcova về đến Quảng Châu, Hồ Chí Minh,
đã chọn một số thanh niên trong tổ chức thanh niên cách mạng gửi đi học tại Trường quân sự Hoàng Phố Trung Quốc Ngoài ra, trường còn tổ chức
ba “lớp đào tạo chính trị” với tổng cộng hơn 300 học viên, Chu Ân Lai, Lý Phú Xuân, Đặng Dĩnh Siêu và các đồng chí khác đã lên lớp huấn luyện Đảng Cộng sản Trung QUốc đã có những đóng góp to lớn cho việc đào tạo lớp đầu tiên của các cán bộ cách mạng cho Việt Nam Sauk hi tốt nghiệp
“Trường quân sự Hoàng Phố” Trung Quốc và “4 lớp đào tạo” , phần lớn
đã được cử trở về Việt Nam tham gia các hoạt động cách mạng với tư cách người lãnh đạo các cấp Một số ở lại đã tham gia vào cuộc đấu tranh Bắc
Trang 6Phạt và phong trào khởi nghĩa mùa thu, là lực lượng đóng góp cống hiến sức lực cho cách mạng Trung Quốc
Năm 1925( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 14)
Tháng 6, đượ sự giúp đỡ to lớn của Đảng Cộng sản và nhân dân Trung Quốc, tại Quảng Châu Hồ Chí Minh đã thành lập “Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội” tiền thân của Đảng Cộng sản Đông Dương sau này Có trụ sở đóng tại số 13 đường Văn Minh Quảng Châu, ấn phẩm sách báo, tạp chí của Thanh niên xuất bản gồm 88 kỳ
Cùng năm đó, Tôn Trung Sơn tiên sinh đã qua đời Phan Bội Châu biểu thị đau buồn nhớ đến Tông Trung Sơn vì sau khi ảnh hưởng tư
tưởng cách mạng và được sự giúp đỡ của Tôn Trung, ông đã viết đôi câu đối Câu đôi đã hồi tưởng hai lần giúp đỡ của Tôn Trung Sơn về bút đàm tại Hoàng Tân (Yokohama thành phố Nhật Bản) , đã biểu thị tâm tình đau thương tưởng niệm đến Tông Trung Sơn
Trang 29
Năm 1927 ( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 16)
Tháng 4, Tưởng Giới Thạch phát động thực hiện phản cách mạng chính biến, tàn sát những người cộng sản và trí thức cách mạng Hồ Chí Minh đã buộc phải rời Trung Quốc sau đó nhiều đồng chí của hội “ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội” cũng phải rời khỏi Quảng Châu
đi đến những nơi như Thượng Hải, Hồng Công và nhiều nơi khác, nhưng cho dù họ ở đâu cũng được nhân dân và Đảng Cộng sản Trung Quốc bảo vệ
Ngày 12 tháng 12, " Công xã Quảng Châu" được thành lập, Việt Nam
có các đồng chí như Hồ Chí Minh và Hồ Tùng Mậu đã tham gia cuộc đấu tranh này
Trang 7Năm 1929 (nước Trung Hoa Dân Quốc thứ 18)
Từ ngày 1 đến ngày 9 tháng 5, Hội " Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội” đã triệu tập tiến hành khai mạc Hội nghị tại Hồng Công -Trung Quốc
Năm 1930 (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 19)
Tháng 1, tại Hồng Công Trung QUốc Hồ Chí Minh đã triệu tập hội nghị, để thống nhất Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng thành Đảng Cộng sản Việt Nam
Tháng 10, Đảng Cộng sản Việt Nam đổi tên thành Đảng Cộng sản Đông Dương, người Việt Nam gọi là Đảng Cộng sản Đông Dương
Cũng trong năm đó, một số người cách mạng Việt Nam đã tham gia cùng quân đội Hồng Bát Quân khởi nghĩa tại Long Châu Sau đó Những người lãnh đạo Đảng Cộng Sản Đông Dương đã thành lập căn cứ cách mạng Xuân Tú gần khu vực Long Châu để hoạt động Từ năm 1931 đến năm 1943, trước sau có các đồng chí Hoàng Văn Thụ, Hồ Chí Minh,
Trường Chinh, Hoàng Văn Hoan, Hoàng Quốc Việt, Chu Văn Tấn và một
số đồng chí khác hoạt Động Họ đã thiết lập các điểm liên lạc, huấn luyện cán bộ, in ấn tài liệu, bí mật phái người đưa về nước gặp gỡ quần chúng,
tổ chức tuyên truyền, một số bộ đội thì phân nhỏ chỉ đốn và nghỉ ngơi vv Người dân vùng biên giới Trung Quốc đã giúp đỡ trú ẩn, phục vụ giao thông liên lạc, giúp đỡ mua vũ khí, đạn dược và vật chất khác, cung cấp chỗ ở lâu dai cho những người cách mạng Việt Nam, người dân vùng biên giới Trung Quốc đã có nhiều đóng góp cống hiến cho cách mạng Việt Nam
Năm 1935 (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 24)
Trang 8Ngày 27 đến 31 tháng 3, Đương Cộng sản Đảng đã tiến hành triệu tập Đại hội lần thứ nhất tại Ma Cao Trung Quốc (gọi là Đại Hội đại biểu
Ma Cao), Trung Quốc đã phái đại biểu đến đự Đại hội
Trang 30
Kể từ đầu năm nay, các nhà cách mạng Việt Nam đã đến Quảng Tây xây dựng căn cứ cách mạng tại Mục Biên (nay là huyện NaPa) thuộc khu vực Bình Mạnh Trước sau các nhà cách mạng Việt Nam đều đến đây gồm có: Hoàng Quốc Vân, Lê Quảng Ba, Trần Sơn Hồng, Hồ Chí Minh, Hoàng Văn Hoan, Võ Nguyên Giáp và nhiều đồng chí khác Theo quan điểm của
họ thì Bình Mạnh là trung tâm hoạt động của họ, họ đã mở ra ba tuyến đường từ Mộc Biên Tịnh Tây thông đến Việt Nam “ không có Bình mạnh ngay cũng không có Bách Bộ của chúng ta” (khẩu ngữ của một nhà lãnh đạo Việt Nam) Thời gian hoạt động tại Bình Mạnh của người Việt Nam, được nhân dân Trung Quốc tại vùng biên ủng hộ và giúp đỡ đã thành lập tiểu tổ giao thông và phụ trách giao thông như Lâm Vĩ Nam.Tô Trung Lương, Triệu Chí Nam
Năm 1938 ( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 27)
Phong trào chống Nhật và được sự hỗ trợ người nhân dân Trung Quốc đã được tiến hành rộng rãi trên khắp Việt Nam, đặc biệt là ở Hà Nội
Vào cuối năm đó, Hồ Chí Minh đã đến Trung Quốc và gia nhập Bát
Lộ Quân Đi từ Tây An đến Diên An, không lâu sau, cùng thống soái, đoàn
cố vấn quân sự Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đến Hàm Dương Sau đó
Hồ Chí Minh đến Liễu Châu, Quế Lâm và những nơi khác
Năm 1939 ( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 28)
Khi Pháp tăng cường đàn áp các lực lượng cách mạng ở Việt Nam,
Lê Quảng Ba, Hoàng Quốc Vân tại Việt Nam cũng không có biện pháp để
Trang 9tiếp tục hoạt động của họ Đảng Cộng sản Trung QUốc chỉ đạo ủy thác cho đồng chí Lương Quế Đình, Hoàng Quốc Vân, tiến vào Hà Quảng Việt Namphát động quần chúng, giúp đỡ tổ chức lực lượng cách mạn Đến năm
1942 Lê Quảng Ba, Hoàng Quốc Vân thiết lập vũ trang chuẩn bị sẵn sang cho cách mạng
Năm 1940 ( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 29)
Tháng 2, Hồ Chí Minh đến Vân Nam, cùng với Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Văn Hoan và một số người khác tụ họp gặp mặt Thời gian tại Vân Nam, Hồ Chí Minh chỉ đạo công tác tuyên truyền, và đích thân Hồ Chí Minh viết bài báo ký hiệu “D.T”
Thời gian từ tháng 2 đến tháng 3, tại Côn Minh đến Hà Khẩu trên tàu
đã thành lập một nhóm người Việt Nam " ủng hộ Trung Quốc kháng địch giúp đỡ hội" Đồng chí Tống Khánh Linh đã viết lá thư gửi lời chúc mừng cho việc thành lập hiệp hội
Trang 31
Tháng 6, Pháp đầu hàng Đức và Nhật Bản đã có cơ hội buộc các nhà chức trách Pháp ở Đông Dương chặn đường biên giới phía Bắc và cắt đứt quan hệ buôn bán giữa Trung Quốc và Việt Nam, từ đó đặt nền kinh tế Việt Nam vào tình trạng hỗn loạn
Trong cùng năm đó, hơn 40 cán bộ của tỉnh Cao Bằng, Việt Nam tránh bị thực dân Pháp truy bắt, đã chạy được sang Trung Quốc, Hồ Chí Minh đã gặp họ và tổ chức một khóa đào tạo tại miền nam Trung Quốc Theo hồ sơ, gần như tất cả các cán bộ ở tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn đã đượcchuyển sang Trung Quốc để che giấu mình trước những khó khăn và đã được người dân Trung Quốc giúp đỡ
Trang 10Cùng năm đó, đồng chí Phùng Chí Kiên, Hoàng Văn Hoan, Cao Hồng Lĩnh, Võ Nguyên Giáp vv đến Quế Lâm là những tướng sĩ quân độiViệt Nam cùng Trương Bội Công, Hồ Ngọc Lãm cùng thương thuyết vấn
đề quay về Việt Nam, theo Trương Bội Công thì việc thương thuyết với quân đặc vụ của Tưởng Giới Thạch bị rạn nứt
Tháng 10, Hồ Chí Minh đã đến Quế Ngột, tại Quế Lâm đã triệu tập các nhà cách mạng Việt Nam để thảo luận về vấn đề quay về nước, hội nghị quyết định thành lập “ Hội Việt Nam độc lập Đồng minh Hội” văn phòng tại Quế Lâm, bầu đồng chí Hồ Ngọc Lãm làm chủ nhiệm, Lâm Bá Liệt ( tức Phạm Văn Đồng) Phó chủ nhiệm văn phòng
Trong thời gian này, Trương Bội Công đã đến Tịnh Tây, ở đây đã triệu tập tuyển dụng một số thanh niên cách mạng thoát khỏi sự thống trị của Nhật và Pháp chạy đến Việt Nam, trong đó có Lê Quảng Ba, Hoàng Sâm, Bằng Giang, Cổ Vân vv Để tranh thủ thời gian làm việc với lực lượngthanh niên này Hồ Chí Minh đã phái Võ Nguyên Giáp, Cao Hồng Lĩnh và
Võ Anh đi trước đến Tịnh Tây
Tháng 12, Hồ Chí Minh cũng đến Tịnh Tây, tại đậy quan hệ giữa hai đảng cộng sản đã lên một tầng cao Đảng Cộng sản Việt Nam đã phái Hoàng Văn Thục, Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt đến Tịnh Tây hội kiến với Hồ Chí Minh Không lâu sau đó Hồ Chí Minh đã chuyển đến Cổ Mã
mở lớp huấn luyện chính trị
Năm 1941 (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 30)
Vào tháng 1, Hồ Chí Minh, Phùng Chí Kiên và Vũ Anh từ Cổ Mã quay lại Bắc Bó, Phạm Văn Đồng, Hoàng Văn Hoan vv đến Tịnh Tây chuẩn
bị cho Hội nghị Trung ương lần thứ 8
Vào tháng 5, dưới sự bảo trợ của Hồ Chí Minh, Trung ương 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã tổ chức Hội nghị lần thứ 8 về Núi Bắc và
Trang 11bầu Tổng tham mưu làm Tổng Thư ký Hội nghị đã quyết định thành lập
"Độc lập Việt Nam" và thông báo như một đơn vị của Mặt trận Giải phóng Dân tộc , Kêu gọi tất cả các đồng bào của chúng ta để học hỏi tinh thần anh hùng của nhân dân Trung Quốc và phá vỡ chủ nghĩa đế quốc Nhật - Pháp
Tháng 5, dưới sự chủ trì của Hồ Chí Minh, Hôi nghị trung ương Đảng lần thứ 8 đã diễn ra tại Bắc Bó, Hội nghị đã bầu đồng chí
Trang 32
Vào tháng 7, Đội du kích Bắc Sơn được chia thành hai nhánh và một nhánh rút về biên giới tỉnh Cao Bằng và một đội rút lui về Nam quan biên giới Trung-Việt Đội quân đầu tiên bị tấn công ở đó và đơn vị thứ hai được
di tản sang nội địa biên giới Trung Quốc một cách an toàn
Năm 1942 (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 31)
Vào tháng 3, Đội cứu Quốc quân Võ Nhai, Bắc Sơn đã chuyển đến nội địa huyện Tịnh Tây tỉnh Quảng Tây với sự trợ giúp của quân đội TrungQuốc và nhân dân địa phương, hàng ngũ quân đội cứu quốc quân đã
không ngừng mở rộng và phạm vi hoạt động của mình
Vào Tháng 8, một bộ phận của Đội cứu quốc quân Việt Nam từ
huyện Tịnh Tây tỉnh Quảng Tây đã trở về Việt Nam, tại Bình Gia, tổ chức
đã phát triển thành một làn sóng
Vào tháng 9, với sự giúp đỡ của các tổ chức địa phương của nhân dân Trung Quốc, Đội cứu quốc quân Việt Nam đã thiết lập một văn phòngtại huyện Long Châu, tỉnh Quảng Tây, làm cho các hoạt động chiến đấu thuận tiện hơn
Tháng 11, Đội Cứu quốc quân chia làm ba đợt trước sau đã trở về Việt Nam, vào tháng 2 năm 1943 tất cả các Đội đã quay trở về nước để thựchiện cuộc đấu tranh vũ trang
Trang 12Năm 1943 ( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 32)
Trên đường đến Trung Quốc, Hồ Chí Minh bị bắt giam bởi những người phản động của Quốc Dân Đảng ở Trung Quốc
Từ năm 1943 đến năm 1947, trước yêu cầu giúp đỡ các tổ đảng ở phíaBắc Việt Nam, Đảng bộ Quế Điền Biên Quảng Tây và Vân Nam, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã cử những đảng viên sang các tổ chức đảng của Việt Nam giúp đỡ huấn luyện cán bộ quân đội để xây dựng các đội quân
du kích
Năm 1944, (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 32)
Đồng chí Lương Quế Đình là đảng viên Đảng cộng sản Trung Quốc đến Việt Nam tại Mã Liệt Tuấn gặp Hồ Chí Minh đón đưa đến Trung Quốcqua sườn dốc huyện Na Bô, xã Bình Mạnh trú tại đây Hồ Chí Minh dẫn 20 người, đến Trung Quốc nửa năm, ban đầu ở trong nhà các quần chúng nhân, nguyên nhân sau đó bị Quốc dân Đảng Trung Quốc vây bắt, các đồng chí Tô Trung Lương, Lâm Kiến Hải, Dương Quý Lan vv ngay sau đó
đã dựng trại tại trên núi cùng các đồng chí trú ngụ, thực phẩm cung cấp cho các đồng chí do quần chúng tại địa phương
Năm 1945 ( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 34)
Tháng 8, nhân dân Việt Nam đã nắm được Chính quyền trong toàn quốc, Nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa được thành lập ngày 2 tháng 9 Cùng trong tháng 9, quân Quốc Dân Đảng Trung Quốc cùng nhau kéo vào miền Bắc Việt Nam theo thỏa thuận của quân Đồng minh nhằm giải giáp quân đội phát xít Nhật Bản từ vĩ tuyến 16 trở ra phía Bắc
Trang 33
Năm 1946 (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 35)
Trang 13Vào tháng 2, Chính phủ Quốc Dân Đảng Trung Quốc và Chính phủ Pháp đã ký hiệp thương , đồng ý cho quân đội Quốc Dân Đảng Trung Quốc ở lại phía Bắc Việt Nam từ vĩ tuyến 16 của vĩ độ 16 vĩ bắc tại Việt Nam và được quân đội Pháp tiếp tục bảo vệ.
Năm 1947 (nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 36)
Đảng Cộng sản hai nước Trung- Việt đã chính thức thiết lập đường dây liên lạc vô tuyến điện không dây, quân đội Tưởng Giới Thạch đã chủ trương phá vỡ đường dây liên lạc, nhưng đã chuyển các thiết bị chuyển đến Việt Nam, sau đó đã giúp đỡ quân đội Việt Nam thực hiện việc huấn luyện quân sự
Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xây dựng ở một số địa điểm ơ khu vực Điền Quế Kiền một chi đội bên Tả Giang, thời gian hoặt động tại Long Châu,mở lớp nhằm huấn luyện điện đài, cán bộ, phòng vệ sinh vv.quân đều trú tại biên giới Việt Nam
Năm 1948 ( nước Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 37)
Đội quân Đảng Cộng sản Trung Quốc tại dọc khu vực Điền Quế Kiền bị quan Tưởng Giới Thạch bao vây, nên phải chuyển đến tỉnh Hà Giang, tại đây đã cùng nhân dân Việt Nam sinh sống làm việc, cùng nhau chiến đấu
Trang 14Ngày 5 tháng 12, Chủ tịch Hồ Chí Minh Điện đàm cho Chủ Tịch MaoTrach Đông, Nhiệt liệt chúc Mừng nước Cộng Hòa nhân dân Trung HoaThành lập.
Ngày 15 tháng 12, Bộ trưởng ngoại giao nước Việt Nam dân chủCộng Hòa Hoàng Minh Kiên phát biểu và tuyên bố về việc bảo vệ biên giớimiền Bắc Việt Nam, nhằm chống lại quân đội Quốc dân Đảng của TrungQuốc và quân đội Pháp đang đe dọa biên giới phía Bắc Việt Nam, Quânđội nhân dân Việt có mệnh lệnh bảo vệ lãnh thổ của tổ quốc là nhiệm vụlớn lao
Năm 1950
Ngày 9 tháng 1, Báo Tân Hoa Xã đưa tin, đầu tháng 1 năm 1950 Chủtịch Hồ Chí Minh, từng hướng đầu tháng 1 kết thúc hội nghị công họi ViệtNam lần thứ nhất và chúc mừng hội nghị kỳ họp công hội hội nghị về hiệutriệu giai cấp công nhân Việt Nam và toàn giai cấp công nhân thế giới, đặcbiệt là Trung Quốc và nhân dân lao động Pháp bí mật thành lập quan hệanh em thợ thuyền Hội nghị Toàn công hội Việt Nam tăng cường điệnthoại đến công hội nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, nhiệt liệt chúcmừng nhân nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập Toàn văn bứcđiện: Chúng tôi công nhân Việt Nam bảo đảm hướng đến giai cấp côngnhân và nhân dân Trung Quốc học tập, nổ lực tiêu diệt chủ nghĩa đế quốcthực dân Pháp, khôi phục Việt Nam độc lập và thống nhất, và có nhiềucống hiến, đóng góp vào việc bảo vệ hòa bình dân chủ trên thế giới
Ngày 1 tháng 10, Báo Tân Hoa xã đưa tin, Quân đội Quốc dân Đảngcủa Trung Quốc có khoảng 2,7 vạn người từ Quảng Tây tháo chạy đến ViệtNam thuộc vùng Pháp chiếm đóng Phía chính Phủ Pháp cho rằng đó làmột số quân thổ phỉ bị tịch thu vũ trang
Trang 15Trang 35, và trước đây bị giam cầm Chính phủ Pháp bảo đảm quyếtkhông thu nhập lực lượng bộ đội tàn dư của bộ đội Quốc dân Đảng đươngcục, cũng không nhận vào quân đội Pháp hoặc cũng không làm quân độigiả mạo như vậy Nhưng trên thực tế, tàn dư của đội quân theo Pháp đãtập trung đưa về Đảo Hải Nam hợp với tập đoàn của Tưởng Giới Thạch,một số phân chia ra bí mật chạy về tỉnh Lạng Sơn hợp với quân đội thựcdân Pháp và tập đoàn, đội ngũ quân Bảo Đại, một bộ phận đặc vụ củaQuốc dân Đảng đã ở lại Việt Nam gây rối loạn ở vùng hậu phương đối vớiViệt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, có khoảng 2000 quân đội lốt nhân dân, vũtrang thành “Quân chí Nguyện Việt Nam” ,
Do Bạch Sùng Hi sớm cấu kết với Việt Nam Quốc Dân Đảng là ngườicủa Vũ Hồng Khanh đứng ra đại diện chỉ huy đảm nhiệm trở thành kẻ thùchống lại chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa
Ngày 13 tháng 1, “Nhân dân Nhật báo Trung Quốc” phát biểu nhan
đề và bình luận vì “quân chí nguyện Việt Nam Hoa kiều đấu tranh”, cùngthời gian Tân Hoa Xã đăng tin tức, vạch trần đội quân Pháp – Việt và ngụyquân Bảo Đại đã kết hợp phá hoại một số địa phương, tạo thành cuộc thảmsát lớn đối với Miền Bắc Việt Nam Đồng thời tại 10 tỉnh Miền Bắc việtNam Ban trị sự Hoa kiều tiến hành hội nghị liên tịch lần thứ nhất, chủ tịchđoàn đã phát ra thông tin, điện thông báo, yêu cầu đã giải phóng đồng bàotoàn quốc, nên đã phá hoại đến quan hệ anh chị e bên ngoài quốc gia
Ngày 15 tháng 1, Bộ trưởng Ngoại giao Hoàng Minh Kiên điện đếnTrung Quốc cùng Bộ trưởng ngoại giao Chu Ân Lai gửi đi 1 bức thôngđiệp: Bức thông điệp có đoạn viết “Chính phủ nước Việt Nam dân chủCộng hòa cùng tuyên truyền, chứng nhận với Chính phủ nước Cộng hòanhân dân Trung Hoa là ngày năm Ngày 1 tháng 10 năm 1949, Chủ MaoTrạch Đông lãnh đạo nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa ” “ vì vậy, ViệtNam và Trung Quốc hai dân tộc tăng cường hữu nghị hợp tác, Chính phủ
Trang 16Việt Nam dân chủ Cộng hòa và Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân TrungHoa chính thức thành lập quan hệ ngoại giao và trao đổi Đại sứ quán.
Ngày 18 tháng 1, Bộ trưởng ngoại giao Chu Ân Lai phúc đáp Bộtrưởng ngoại giao Hoàng Minh Kiên, hoan nghênh Trung Việt hai nướcthành lập quan hệ ngoại giao Bức thông điệp có viết: Trung ương, chínhphủ nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa công nhận Chính phủ nước ViệtNam dân chủ Cộng hòa là đại biểu cho ý nguyện của nhân dân Việt Nam
là Chính phủ hợp pháp, Trung ương, Chính phủ, nước Cộng hòa nhân dânTrung Hoa đồng ý cùng với Chính phủ nước Việt Nam dân chủ Cộng hòathành lập quan hệ ngoại giao và phái đại sứ quán, hai nước tăng cườngcũng cố quan hệ bang giao, quan hệ hữu nghị và hợp tác
Trang 36,
Cùng ngày Nhật báo nhân dân Trung Quốc, xã luận đưa tin chủ đề,
“Dân tộc phương Đông đấu tranh giải phóng giành thắng lợi, chúc mừnghai nước Trung Việt thành lập quan hệ ngoại giao”
Ngày 20/1, Liên Hợp quốc dân Việt Nam và Việt Nam Độc lập Đồngminh điện đến Hội nghị hiệp thương chính trị nhân dân Trung Quốc, chúcmừng Trung Việt hai nước thành lập quan hệ ngoại giao
Cùng ngày, Hội liên hiệp phụ nữ nước Cộng hòa nhân dân TrungHoa đã kháng nghị đối với quân đội theo Pháp và quân đội Bảo Đại cùngvới đội quân Hoa kiều bạo hành không biết xấu hổ, nên đã tuyên truyềnvới phụ nữ thế giới, yêu cầu mọi người chú ý và kháng nghị chống lại bạohành và giúp đỡ nhân dân Việt Nam
Cùng ngày, liên hợp phụ nữ Trung Quốc điện đến cho Nguyễn TùngChủ tịch hội liên hiệp học sinh Việt Nam đồng thời chuyển lời đến toàn thểhọc sinh Việt Nam, kêu gọi, hô hào toàn thể nhân dân thế giới, biểu thị tinhthần đoàn kết hết sức phẩn nộ đối với Chính quyền Bảo Đại và thực dân
Trang 17Pháp chỉ là con dối đã tàn sát bạo hành nhân dân và học sinh Việt Nam ở
ở miền Bắc Việt Nam
Ngày 23 tháng 1, Nhân dân nhật báo đưa tin, Tại Bắc Kinh tổng cônghội hội nghị trù bị, nông hội trù bị, Hội công tác giáo dục, hội công thương
vv, các nhân sĩ thủ đô đã phát biểu và nói chuyện sôi nỗi, nhiệt liệt ủng hộTrung Việt hai nước thành lập quan hệ bang giao
Ngày 24 tháng 1 “Nhân dân Nhật báo” đưa tin tại Trung Quốc cónhiều tờ báo đưa tin, bình luận, nhất trí cho rằng Trung Việt hai nướcthành lập bang giao có ý nghĩa to lớn
Trang 37
Cùng ngày, Liên hợp toàn học sinh Trung Quốc điện đến toàn họcsinh Việt Nam, lên tiếng ủng hộ công nhân yêu nước, nhân viên các cửahàng, học sinh phản đối chủ nghĩa thực dân Pháp và chính quyền Bảo Đạiđang chiếm đóng Việt Nam dân chủ cộng hòa chính nghĩa
Ngày 25 tháng 1, Thanh niên toàn Trung Quốc liên hợp tổng công hộiđiện đến liên ming thanh niên Việt Nam, nhiệt liệt chúc mừng đại hội đạibiểu thanh niên Việt Nam đã có lời mời dự
Trang 18Ngày 26 tháng 1, Bộ trưởng ngoại giao Việt Nam Hoàng Minh Kiêntiếp kiến báo chí “Tiếng nói của Việt Nam”, đã nói chuyện về việc Trung -Việt hai nước thành lập quan hệ ngoại giao có ý nghĩa to lớn Hoàng MinhKiên nói “hiện nay chúng tôi có một nước láng giềng quan hệ hữu nghịtốt” Một người bạn tốt, cổ vũ nhân dân và quân đội chúng tôi Mỗi ngày
có những biến động về việc tăng cường quan hệ, và Chủ tịch Hồ Chí Minhnhất định có những đề mục chuẩn bị tăng tốc ban đầu
Đầu năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh bí mật đến Trung Quốc, yêucầu Trung ương Chính phủ Trung Quốc đồng ý ra sức giúp đỡ cách mạngViệt Nam Song phương thỏa thuận đầu tiên phát động chiến dịch biêngiới Đồng chí Trần Canh đại biểu của Trung ương, chính Phủ Trung Quốcđến Việt Nam giúp đỡ huấn luyện cán bộ, bộ đội, tổ chức chiến dịch Căn
cứ tình hình thực tế Chủ tịch Hồ Chí Minh thỉnh cầu, Trung ương Cộngsản Trung Quốc phái đồng chí Vi Quốc Thanh dẫn đầu đoàn quân sự đếnViêt Nam Và trước đã phái đồng chí La Quí Ba dẫn đầu đoàn cố vấn đếnViệt Nam, đồng thời giới thiệu kinh nghiệm về một số vấn đề về phươngdiện kinh tế, tài chính, công tác, …… tư tưởng tác phong công tác của cán
bộ, chính quyền phát động công tác quần chúng vv
Ngày 6 tháng 2, nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa đã thành lập hộihữu nghị liên hiệp Việt Trung Nên Hội lâm thời chấp hành hội viên hộitrưởng, Hồ Tùng Mậu, điện đến Chủ tịch Mao Trạch Đông nước Cộng hòanhân dân Trung Hoa lời chào, nên hội đã tổ chức phổ biến khắp toàn ViệtNam “Báo nhân dân thông báo toàn thể Việt Nam”, Trung Quốc chỉ đạoxuất bản, “Trung - Việt hai nước có địa lý và lịch sử đều có sự tồn tại thắmthiết từ lâu, thời kỳ mới, hai nước cũng bí mật liên hệ ” Do hai nước TrungViệt thành lập quan hệ bang giao, nên nhân dân hai nước có thời gian đoànkết ngày càng sâu sắc Nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa mới thành lập
có ảnh hướng to lớn đối với Việt Nam dân chủ Cộng hòa đang tiếp tục
Trang 19cuộc đấu tranh chống Pháp giải phóng đất nước, vì cuộc đấu tranh củanhân Trung Quốc đã cho Việt Nam nhiều bài học kinh nghiêm quý báu”.Trang 38
Sau khi thành lập Hội liên hiệp hữu nghị Việt Trung, thì nhân dânhai nước tăng cường đoàn kết hữu nghị, nhân dân hai nước Việt Trungtương trợ lẫn nhau về tình hình chính trị, xã hội, văn hóa, tăng cường sựhiểu biết lẫn nhau hơn
Ngày 12 tháng 2 Hội nghị thường vụ hội liên hiệp Quốc gia Việt Nam,điện đến hội nghị chính trị hiệp thương nhân dân Trung Quốc chúc mừngTrung Việt thành lập quan hệ ngoại giao
Ngày 18 tháng 2, Chính phủ Việt Nam căn cứ quyết định, 1 ngày này
vì quan hệ hữu nghị Việt Nam, Liên Xô, Trung Quốc” Trên các phươngtiện đài truyền thông công cộng Việt Nam tổ chức các hình thức nhiều hoạtđộng, chúc mừng Việt Nam, Liên Xô và Trung Quốc thiết lập quan hệngoại giao
Cùng ngày Hồ Tùng Mậu hội trưởng Hội hội hữu nghị Việt Trung,
Bộ nội chính Việt Nam đối với bộ phận cục công việc báo cáo “Tin tức mớitại Trung Quốc” các tác giả phát biểu, đưa tin, “ một trăm năm nay cácquốc gia tư bản, và đế quốc chủ nghĩa thường xuyên ra sức cách ly nhândân hai nước Còn hôm nay, chúng ta đã đánh đuổi gông cùm chủ nghĩa
đế quốc đi rồi Không nghi ngờ gì nữa, nhân dân hai nước Trung Quốc vàViệt Nam nói chuyện hiểu rõ về nhau cùng nhau tương trợ lẫn nhau” Cácmặt giao lưu giữ hai nước rất thuận tiện, đặc biệt giao lưu văn hóa, tự donói chuyện về sự tình của hai nước Hai nước tăng cường các biện pháp tốtnhất về giao lưu văn hóa Thì ngay lập tức hai nước Việt Trung phát triểnquan hệ hội liên hiệp hội hữu nghị hữu hảo
Trang 20Ngày 21 tháng 2 Chủ tịch Mao Trạch Đông trả lời điện Hội trưởng
Hồ Tùng Mậu, chúc mừng Việt Trung hội liên hiệp hội nghị hữu hảo thànhlập, và chúc mừng Trung Việt quan hệ hữu nghị phát triển không giánđoạn
Cùng ngày, “Tân hoa xã đưa tin”, Ủy ban Chính phủ nước Việt Namdân chủ Cộng hòa đã triển khai hội nghị, tại Hội nghị Chủ tịch Hồ ChíMinh đã nhấn mạnh việc tăng cường quan hệ dân chủ, nhân dân giữa haiquốc gia Việt Nam và Trung Quốc, việc hai nước thiết lập quan hệ ngoạigiao có ý nghĩa lịch sử quan trọng
Ngày 23 tháng 2, Hội nghị hiệp thương nhân dân Trung Quốc điệnđến Hội liên hợp hữu nghị và Việt Nam độc lập Đồng minh Hội, chúcmừng Trung Việt thành lập quan hệ ngoại giao
Ngày 16 tháng 3, Tân Hoa xã đưa tin loại bỏ: Lực lượng tàn dư quânđội Quốc dân Đảng Trung Quốc chạy sang Việt Nam thuộc các khu vựcPháp chiếm đóng và tham gia vào quân đội Pháp tiến đánh các vùng giảiphóng của Việt Nam, nhưng đã bị quân giải phóng Việt Nam tiêu diệt.Theo Thông Tấn xã Việt Nam tuyên bố, Tổng bộ quân Việt Minh công bố,lực lượng tàn dư quân Quốc Dân Đảng đã xâm nhập vào tỉnh Cao Bằngvào ngày 9 tháng 1, trong nội 1 tháng đã bị tiêu diệt 4000 tên
Trang 21Ngày 24 tháng 3, Tân Hoa Xã đưa tin, Nhà đương cục Pháp và quânđội Việt Nam thân Pháp đã lợi dụng quân Quốc dân Đảng Trung Quốc tiếncông Việt Nam dân chủ Cộng hòa Quân đội Việt Pháp đã thoát khỏi cácnhà đương cục quản lý, với 3000 quân mới được vũ trang, và thực hiệnmệnh lệnh tiến chiếm tỉnh Thái Bình Do Vũ Hồng Khanh lãnh đạo một bộphận bộ đội, Nhà đương cục quân đội Pháp đồng ý cải biến ngụy quânthành “ Việt Nam xây dựng quân đội số 1”
Quế Hệ Diệu Hòe (nguyên Ngụy chuyên viên Long Châu), tàn dưquân được biên chế thành “Việt Nam xây dựng quân đội số 2” nên hai độinày được đã điều chỉnh để hướng về Lạng Sơn sang Thất khê Tây Bắc,hướng về quận đội Việt Minh để gây rối loạn
Ngày 19 tháng 5, Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa tròn 60 tuổi Chủ tịchMao Trạch Đông và Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc gửi điện đếnchúc mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh “Nhân dân Nhật báo đưa tin” xã luậncông bố, “Chúc mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân ngày sinh tròn 60 tuổi”
Ngày 31 tháng 5, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện đến Chủ tịch MaoTrạch Đông và Đảng cộng sản Trung Quốc, cảm ơn đã chúc mừng ngàysinh nhật tôi vừa tròn 60 tuổi
Ngày 19 tháng 8, “Nhật báo nhân dân đưa tin” bài xã luận công bố,chúc mừng 5 năm cách mạng Việt Nam thắng lợi
Ngày 2 tháng 9, Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Laiđiện đến chúc mừng Việt Nam 5 năm giành độc lập “nhân dân Nhật báođưa tin” xã luận công bố: Chúc mừng nước Việt Nam dân chủ công hòa 5năm thành lập
Ngày 1 tháng 10, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện đến Chủ tịch MaoTrạch Đông đã chúc mừng đến quốc khánh nước Việt Nam Dân chủ Cộnghòa Bức điện nói: “Trung Quốc là nước lớn ở Đông Á là đại gia đình lớn là
Trang 22anh cả, những thắng lợi của bạn đã cổ vũ lớn lao đến phong trào đấu tranhgiải phóng dân tộc ở Đông Á bước đầu đã giành được những thắng lợi sẽtạo đà cho Việt Nam giải phóng dân tộc sớm thành công”.
Từ ngày 11 - 19 tháng 2, Đảng lao Động Việt Nam tổ chức Đại hộiđại biểu toàn quốc, Thông qua Tuyên ngôn của Đảng lao động Việt Nam,Cương lĩnh và điều lệ Đảng, bầu ủy ban Trung ương Đảng, Hồ Chí Minhđược bầu làm chủ tịch, Trường Chinh bầu làm Tổng bí thư Tại Đại hộiChủ tịch báo cáo chính trị viết: Do có cuộc cách mạng Trung Quốc cho tabài học kinh nghiệm, có tư tưởng Mao Trạch Đông, để chúng ta hiểu đượcchủ nghĩa Mác, Angghen, Lê nin, chủ nghĩa Mác xít, do đó chúng ta cũnggiành được những thắng lợi”
Ngày 24 tháng 7, do Phó chủ tịch Hội liên Việt, Hoàng Quốc Việtlãnh đạo nước Việt Nam dân chủ cộng hòa dẫn đầu đoàn đại biểu đến BắcKinh Trung Quốc “nhân dân Nhật báo đưa tin” xã luận xuất bản bài biểuthị sự chào đón đoàn đại biểu Việt Nam
Ngày 18 tháng 5, Bộ trưởng ngoại giao Trung Quốc Chu Ân Lai phátbiểu “tại hội nghị Kim Sơn do Mỹ, Anh tuyên bố dự thảo bản điều ước vềNhật”, chỉ ra: “Quần đảo Tây Sa và đảo Nam Vỹ, chính như toàn bộ quần
Trang 23đảo Nam Sa đến quần đảo Trung Sa, quần đảo Đông như nhau, vì hướng
là lãnh thổ Trung Quốc, tại vì Chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản phát độngchiến tranh xâm lược thì rơi vào tay Nhật, nhưng sau khi Nhật bản đầuhàng thì Chính phủ Trung Quốc tiếp nhận Chính phủ nước Cộng hòanhân dân Trung Hoa tuyên bố: nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tạiquần đảo Nam Vỹ và quần đảo Tây Sa không thể xâm phạm chủ quyền,bất kể Mỹ, Anh đối với Nhật và bản điều ước dự thảo có hoặc không quyđịnh như thế nào đi chăng nữa thì cũng không ảnh hưởng đến quyền lợicủa Trung Quốc”
Ngày 22 tháng 8, Nhân dân Nhật báo Trung Quốc đưa tin, Đảng viênĐảng Cộng sản Việt Nam, là đồng chí Hồ Tùng Mậu từ trần ngày 23 tháng
7 năm 1951 Đảng Cộng sản Trung Quốc gửi điện chia buồn đến Đảng laođộng Việt Nam về đồng chí Hồ Tùng Mậu từ trần Nội dung bức điện viết,
Hồ Chí Minh và Hồ Tùng Mậu lúc đầu là đồng chí và sau này là học tròcùng chí hướng, năm 1923 thành lập tổ chức cách mạng “Tâm Tâm Xã” làngười khởi sướng đề xuất cùng hướng, đến 1925 Hồ Chí Minh và Hồ TùngMậu là người thành lập “ Việt Nam Thanh Niên cách mạng đồng chí hội”.Năm 1930, Hồ Tùng Mậu là người sáng lập và làm việc tại Đông DươngCộng Sản Đảng Năm 1931, sau khi chủ nghĩa thực dân Pháp và Chínhphủ Tưởng Giới Thạch hợp tác, tại Thượng Hải đã diễn ra các cuộc bắt bớchiến sĩ cách mạng Việt Nam áp giải về Việt Nam giam cầm, năm 1940, khi
ở trong tù vẫn kiên trì đấu tranh Năm 1945, sau khi ra tù đã tham gia lãnhđạo cách mạng tháng Tám năm 1945
Trang 41
Ngày 2 tháng 9 năm 1951, nhân ngày Quốc khánh Việt Nam lần thứ
6, Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ Tướng Chu Ân Lai đã gửi điện chúcmừng đến lãnh đạo Đảng, Chính phủ Việt Nam
Năm 1952,
Trang 24Ngày 28 tháng 1 năm 1952, Nhân kỷ niệm 2 năm thắng lợi của Ngoạigiao Việt Nam, tại Đại Sứ quán Việt Nam Ban lâm thời đã cử hành hội nghịchiêu đãi Thủ tướng Chu Ân Lai đến dự.
Ngày 4 tháng 2, nhân kỷ niệm hai nước thiết lập quan hệ ngoạigiao,Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện đến Chủ tịch Mao Trạch Đông biểu thịchúc mừng Đáp lại, Chủ tịch Mao Trạch Đông gửi điện biểu thị cảm tạ
Ngày 2 tháng 9, nhân 7 năm Việt Nam độc lập Chủ tịch Mao TrạchĐông, Ngoại trưởng Chu Ân Lai, gửi điện đến Chủ tịch Hồ Chí Minh,ngoại trưởng Hoàng Minh Kiên biểu thị chúc mừng “nhân dân nhật báo”,Tập san đăng toàn văn nói về quân dân Việt của Chủ tịch Hồ Chí Minh vàTrường Chinh “kỷ niệm 7 năm độc lập của nước Việt Nam Dân chủ cộnghòa”, Tập san cũng đăng toàn văn của đồng chí Hoàng Văn Hoan Đại sứquán Việt Nam tại trung Quốc “vì Việt Nam dân chủ cộng hòa bảo nền độclập và đấu tranh vì nền hòa bình của thế giới”
Ngày 6 tháng 11, Tại thủ đô Bắc kinh, Trung Quốc và Việt Nam hainước đã ký kết hiệp định trao đổi bưu kiện, bưu phẩm
Năm 1953
Ngày 18 tháng 1, kỷ niệm 3 năm quan hệ Việt Trung, Chủ tịch HồChí Minh gửi điện đến Chủ tịch Mao Trạch Đông, ngoại trưởng HoàngMinh Kiên gửi điện đến ngoại trưởng Chu Ân Lai biểu thị chúc mừng BanLâm thời Việt Nam trú Trung Quốc đã cử hành hội nghị chiêu đại Phó Thủtướng Đặng Tiểu đến dự
Ngày 3 tháng 3, Trung Việt hai nước chính thức trao đổi bưu kiệnbưu phẩm
Trang 25Ngày 7 tháng 6, Hội hữu nghị Việt Trung gửi đến Bắc Kinh tặng choChủ tịch MaoTrạch Đông hai tượng, đã được cử hành nghi thức nhận lễvật tại phía Tây công viên.
Ngày 1 tháng 8, nhân kỷ niệm 26 năm thành lập quân giải phóng Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Chủ tịch Mao Trạch Đông, Đạitướng Võ Nguyên Giáp gửi điện đến Tư lệnh Chu Đức biểu thị chúc mừng
Trang 42
Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện đến Chủ tịch MaoTrạchĐông, ngoại trưởng Hoàng Minh Kiên gửi điện đến ngoại trưởng Chu ÂnLai chúc mừng Triều Tiên hiệp định đình chiến được ký kết
Ngày 2 tháng 9, nhân 8 năm thành lập nước Việt Nam dân chủ cộnghòa Báo “nhân dân Nhật Trung Quốc” bài xã luận tuyên bố “Những thànhtựu vì hòa bình độc lập đấu tranh vĩ đại của nhân dân Việt Nam ”, Bài xãluận được đăng trên trang nhất về bài phát biểu toàn văn của Chủ tịch HồChí Minh, nhân kỷ niệm 8 năm vì cách mạng tháng Tám quốc khánh nướcViệt Nam thắng lợi và ngày tết độc lập “nói với toàn thể quân dân” Đại sứquán Việt Nam tại Trung Quốc Hoàng Văn Hoan tổ chức chiêu đãi, đến dự
có Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ, Thủ tướng Chu Ân Lai
Ngày 19 tháng 12, Việt Nam dân chủ chống lại chủ nghĩa thực dânPháp xâm lược Trải qua 7 năm dân tộc độc lập đấu tranh Tại thủ đô BắcKinh đã diễn ra tổ chức cuộc mít tinh trọng thể lớn về chi viện cho ViệtNam đấu tranh chính nghĩa Nhân dân Nhật báo có bài xã luận đưa tin:
“Nhân dân Việt Nam anh dũng đấu tranh nhất định thắng lợi”
Năm 1954
Ngày 30 tháng 4, Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc tổ chức nghithức về nội dung Trung Quốc giúp đỡ Việt Nam, do Hoàng Văn Hoan đại
Trang 26diện cho Chính Phủ chụp ảnh cùng tác giả được trao tặng huân chươngkháng chiến hạng hai về công tác quay phim chụp ảnh cho Việt Nam trongkháng chiến chống Pháp
Ngày 26 tháng 4, Hội nghị Giơ ne vơ bắt đầu khai mạc, đại diệntrưởng đoàn cho nước Cộng Hòa nhân dân Trung Hoa đến dự có ngoạitrưởng Chu Ân Lai
Ngày 8 tháng 5, Hội nghị Giơ ne vơ khai mạc thảo luận, đoàn TrungQuốc hỏi, đại diện Việt Nam là ngoại trưởng Phạm Văn Đồng phát biểukiến nghị về việc mời chính phủ Căm Pu Chia và quốc gia Lào tham gia hộinghị, ngoại trưởng Chu Ân Lai biểu thị kiên quyết ủng hộ ý kiến của PhạmVăn Đồng
Cùng ngày đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc giúp đỡ Việt Nam,quân giải phóng nhân dân Việt Nam giải phóng Điện Biên Phủ
Ngày 9 tháng 5, Nhân dân Nhật báo trung Quốc có bài xã luận phátbiểu chủ đề: “giải phóng Điện Biên”
Ngày 12 tháng 5, tại thủ đô Bắc Kinh nhân dân các giới với khoảnghơn 6000 người tập trung tổ chức mít tinh, nhiệt liện ủng hộ chủ trương vàlập trường của ngoại trưởng Chu Ân Lai và ngoại trưởng Phạm Văn Đồngtại Hội nghị Giơ ne vơ
Trang 43
Cùng ngày, Hội nghị Giơ ne vơ hỏi tiến hành về những câu hỏi củatrung Quốc và bình luận, phát ngôn của Chu Ân Lai, biểu thị hoàn toànủng hộ phát ngôn và tuyên bố của Phạm Văn Đồng ngoại trưởng nước ViệtNam
Từ ngày 3 đến ngày 5 tháng 7, tại biên giới hai nước Việt-Trung đãdiễn ra Hội nghị giữa Thủ tướng Chu Ân Lai và Chủ tịch Hồ Chí Minh,
Trang 27ngay sau đó Hội nghị Giơ ne vơ phía Trung Quốc bàn về khôi phục và đưa
ra vấn đề hòa bình vv và trao đổi ý kiến Ngày 8 Trung - Việt thông báophát biểu hội đàm
Ngày 7 tháng 7, hai nước Trung - Việt ký hiệp định “ năm 1954 hiệpđịnh trao đổi hàng hóa được ký kết” và “ hai nước ký hiệp định biên giớibuôn bán mậu dịch tiểu gạch ”
Ngay 21 tháng 7, Hội nghị Giơ ne vơ kết thúc phía Trung Quốc bàn
về vấn đề khôi khôi phục sau hòa bình Cuối cùng Hội nghị thông qua vềvấn đề hòa bình được tuyên bố 3 nước Việt Nam, Lào, Căm Phu Chia songphương ký kết hiệp định đình chiến được thực hiện
Ngày 22 tháng 7, Nhân dân Nhật báo Trung Quốc, có bài xã luận đưatin, “hiệp thương hòa bình là một thắng lợi to lớn”
Ngày 23 tháng 7, Chủ tịch Mao Trạch Đông gửi điện đến Chủ tịch
Hồ Chí Minh, Trung Quốc chúc mừng vấn đề cuộc chiến tranh đã đìnhchiến và vấn đề chính trị cũng đã đạt đến hiệp định
Cuối tháng 7, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu được công bố nói:
“trong Hội nghị Giơ ne vơ
Do đoàn đại biểu chúng tôi đấu tranh, do đại biểu của Liên Xô vànước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đã giúp đỡ, chúng tôi đã giành đượcthắng lợi vĩ đại; Chính phủ Pháp công nhận Việt Nam là nước độc lập, chủquyền thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, và đồng ý rút quân khỏi lãnh thổ ViệtNam và các vấn đề khác nữa”
Ngày 2 tháng 8, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện đến Chủ tịch MaoTrạch Đông cảm ơn Trung Quốc đối với việc đình chiến Chủ tịch Hồ ChíMinh còn viết thư cho Tân Hoa Xã, cảm ơn nhân dân Trung Quốc nhiệttình biểu hiện tình hữu nghị đối với nhân dân Việt Nam
Trang 28Trang 44
Cùng ngày Phạm Văn Đồng trả lời Chính phủ Trung Quốc về trướclời mời phỏng vấn
Ngày 11 tháng 8, Thủ tướng Chu Ân Lai sau khi dự Hội nghị Giơ ne
vơ kết thúc, và ủy ban nhân dân Chính phủ trung ương Trung Quốc đãdiễn ra hội nghị lần thứ 33 về chính sách ngoại giao
Ngày 28 tháng 8, Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam đã phái đồngchí La Quý Ba tới Việt Nam
Ngày 31/8, nhân kỷ niệm 9 năm quốc khánh nước Việt Nam dân chủcộng hòa, Chủ tịch Mao Trạch Đông, Thủ tướng Chu Ân Lai kiêm ngoạitrưởng đã gửi điện chúc mừng đến Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướngngoại trưởng Phạm Văn Đồng
Ngày 26/9 Hoàng Minh Kiên đại diện chính phủ nước Việt Namdân chủ cộng hòa làm trưởng đoàn đại biểu Việt Nam sang Trung Quốcchúc mừng quốc khánh Trung Quốc Chủ tịch Mao Trạch Đông đã tiếpkiến đoàn đại biểu Việt Nam
Ngày 22 tháng 12, vì chi viện cho nhân dân Việt Nam về xây dựngsau chiến tranh, Hội cứu tế của nhân dân Trung Hoa đã viết thư cho CHủtịch Hồ Chí Minh, tặng cho nhân dân Việt Nam 1 vạn tấn gạo, vải bông 5vạn m Đáp lời, Chủ tịch Hồ Chí Minh phúc đáp điện đến cảm ơn
Ngày 28 tháng 12, chính phủ hai nước Việt – Trung ký kết về nghịđịnh thư và hiệp định các hạng mục giao thông và vấn đề thủy lợi
Năm 1955
Ngày 1 tháng 1, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ Việt Nam dânchủ Cộng hòa từ Việt Bắc trở về Hà Nội Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ
Trang 29tướng Chu Ân Lai gửi điện đến chúc mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủtướng Phạm Văn Đồng.
Ngay 2 tháng 1, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm VănĐồng phúc đáp điện đến cảm ơn Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ tướngChu Ân Lai
Ngày 31tháng 1, tại Hà Nội cử hành nghi thức tiếp nhận vật tư 1 vạntấn gạo, 5 vạn mét bông, vải do nhân dân Trung Quốc tặng cho nhân dânViệt Nam
Ngày 8 tháng 2, Bộ ngoại giao nước Việt Nam dân chủ Cộng hòatuyên bố, lên án Mỹ xâm lược Đài Loan và các đảo dọc theo bờ biển, ra sứcủng hộ lập trường Chính phủ và nhân dân Trung Quốc giải phóng ĐàiLoan
Ngày 28/2, toàn tuyến đường sắt từ Hà Nội đến Mục Nam Quan đãđược sửa chữa và thông xe Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thư cho côngnhân làm đường biểu thị chúc mừng Bức thư viết: “ thành tựu sau khigiành được biểu thị sự giúp đỡ hào phóng của nhân dân Trung Quốc đốivới Việt nam Trước mắt Trung Quốc đã hoàn thành kế hoạch 5 năm Cho
dù như thế nào? thì Chủ tịch Mao Trạch Đông, Đảng cộng sản Trung Quốc
và Chính phủ Cộng hòa nhân dân Trung Hoa cũng phái chuyên gia vàcông nhân kỹ thuật toàn tâm toàn ý giúp đỡ chúng ta, nhân dân Việt Namkhắc sâu những gì nhân dân Trung Quốc giúp đỡ, qua đó nâng cao tinhthần chủ nghĩa quốc tế và tình hữu nghị cảm động, và biểu thị sự cảm kíchcủa nhân dân Việt Nam đối với nhân dân Trung Quốc
Trang 45
Ngày 1 tháng 3, tuyến đường sắt từ Hà Nội Việt Nam đến Mục NamQuan và đến Ga Bằng Tường Trung Quốc đã được thông xe
Trang 30Ngày 19 tháng 5, Nhân ngày sinh nhật chủ tịch Hồ Chí Minh tròn thọ
65 tuổi, Chủ tịch Mao Trạch Đông điện chúc mừng
Ngày 8 tháng 6, Nhân dân Nhật báo Trung Quốc, có bài xã luận đưatin tuyên bố vấn đề “ Việt Nam tuyên bố quan trọng về tranh thủ thốngnhất đất nước”, ngày 7/6, Chính phủ Việt Nam tuyên bố về việc chuẩn bịmọi cố gắng cùng miền miền Nam Việt Nam cử hành hiệp thương thảoluận tiến tới vấn đề tổng tuyển cử
Ngày 23 tháng 6, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu đoàn đại biểuChính phủ Việt Nam dân chủ Cộng hòa sang thăm Trung Quốc Ngày 25đến Bắc Kinh Nhân dân Nhật báo có bài xã luận đưa tin, phát biểu về vấn
đề “Trung Việt tình hữu hão vạn tuế ” nhiệt liệt hoan ngênh Ngày 7 tháng
7, Chính phủ hai nước tuyên bố công báo liên hợp Trong nội 5 năm kể từnăm 1955 – 1959, Chính phủ Trung Quốc quyết định tặng cho Chính phủnước Việt Nam dân chủ cộng hòa vô điều kiện là 8 tỉ nhân dân tệ, giúp đỡViệt Nam hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tếquốc dân
Ngày 1 tháng 9, Chủ tịch Mao Trạch Đông, Thủ tướng Chu Ân Laiđiện đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng chúc mừngnhân ngày độc lập lần thứ 15 nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Nhân dânNhật báo có bài xã luận đăng tin “ 15 năm Việt Nam dân chủ cộng hòavinh quang” Tại thủ đô các giới tập trung chúc mừng
Năm 1955, Đảng Cộng sản Trung Quốc ngay lập tức phổ biến hoakiều toàn thế giới, về quyền lợi và nghĩa vụ, và cùng Đảng lao động ViệtNam đã đạt được hiệp thương Hiệp thương quy định: Người Hoa kiều cưtrú tại miền Bắc Việt Nam và cùng nhân dân miền Bắc Việt Nam trước sau
có cùng chung quyền lợi như nhau, kinh qua thời gian dài, tư tưởng nhẫnnại công tác, dựa theo nguyên tắc tự nguyện, có thể từng bước chuyển sangcông dân Việt Nam Vấn đề cư trú Người hoa kiều ở miền Nam, sau khi
Trang 31miền Nam Việt Nam giải phóng, hai nước Việt -Trung sẻ tiến hành hiệpthương giải quyết.
Trang 46
Năm 1956 Ngày 20 tháng 3, Trung ương Đảng lao động Việt Nam viết thư gửicho Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, biểu thị đồng ý về phươngdiện Trung Quốc đề ra
Ngay 5 tháng 4, Trung - Việt hai nước ký hiệp định vận tải hàngkhông dân dụng
Ngày 24 tháng 4, tại sân bay thành phố Quảng Châu hai nước TrungViệt đã tổ chức cử hành lễ khai thông
Ngày 29 tháng 5, tham gia tại 1 buổi họp báo có ngoại trưởngPhilippines Garcia đã lên tiếng tuyên bố một số quân đảo Nam Sa lớn nhỏthuộc về Philippines, người phát ngôn Bộ ngoại giao nước Cộng hòa nhândân Trung Hoa trịnh trọng tuyên bố: “Phía Nam biển Thái bình Dương vàĐảo Nam Vĩ, một số đảo nhỏ gần, gọi chung là Đảo Nam Sa Những đảonhỏ là một phần lãnh thổ của Trung Quốc Những đảo nhỏ này đối vớinước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa vốn chủ quyền hợp pháp không gìtranh cãi” “Tuyệt đối không một quốc gia nào mượn cớ và bất luận cáchthức nào không được xâm phạm”
Đầu tháng 6, Bộ ngoại giao miền Nam Việt Nam liên tiếp tuyên bố,
Hồ Chí Minh nói quần đảo Nam Sa và Tây Sa có “chủ quyền truyềnthống”
Ngày 15 tháng 6, Phó bộ trưởng Bộ ngoại giao nước Việt Nam dânchủ Cộng hòa chính thức biểu thị về mặt phương diện: “xem từ trong lịch
Trang 32sử, những đảo nhỏ, (đến quần đảo Nam Sa và quần đảo Tây Sa) thuộc lãnhthổ Trung Quốc.
Ngày 21 tháng 6, Trung Quốc tặng cho Việt Nam hai tàu chạy bằnghơi nước mang tên “Hòa Bình” và “Hữu Nghị” về đến Hải Phòng Hai tàuđược đóng mới, tải trọng 900 tấn
Ngày 26 tháng 7, tại Hà Nội đại biểu đoàn mậu dịch hai nước TrungViệt đã ký kết nghị định thư “ năm 1956 nước Cộng hòa nhân dân TrungHoa viện trợ cho Việt Nam dân chủ cộng hòa” và “ nước Cộng hòa nhândân Trung Hoa đã ký nghị định thư viện trợ khoa học dành cho nước ViệtNam dân chủ cộng hòa” Sau khi căn cứ vào nghị định thư, Trung Quốcphái đến Việt Nam các loại chuyên gia và công nhân viên kỹ thuật giúp đỡViệt Nam như: chuyên gia công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiêp, thủy lợi,giao thông vận tải, bưu điện vv
Trang 47
Ngày 21 tháng 8, tại miền Nam Việt Nam chính quyền phản độngNgô Đình Diệm ban bố pháp lệnh, cưỡng bức người hoa từ bỏ quốc tịchViệt Nam
Ngày 29 tháng 8, Tân Hoa Xã và Thông Tấn Xã nước ngoài dẫn ngày
27 sài gòn “quyền uy nhân sĩ” tuyên bố tin tức báo cáo: mấy ngày gần đây,hải quân bộ đội miền Nam Việt Nam đã “lét lút ” đổ bộ lên quần đảo Nam
Sa của Trung Quốc, đã cắm cờ lên quần đảo, đồng thời lập cắm xuống
“mốc giới” Báo tiếng Chuông Sài Gòn đăng tin 2 trang Hải quân và nhânviên miền Nam Việt Nam đã đổ bộ chụp ảnh tại quần đảo Nam Sa, chứngthực hành vi Nhà đương cục chức trách miền Nam Việt Nam xâm lượclãnh thổ Trung Quốc
Ngày 30 tháng 8, Tân Hoa Hã và theo United Press Internationalngày 30 Sài gòn đựa tin thông báo, hôm nay Chính phủ miền Nam Việt
Trang 33Nam chính thức chứng thực, ngày 22/8 họ đã phái hai quân bộ đội xâmlược chiếm quần đào Nam Sa của Trung Quốc, và đã treo cờ miền NamViệt Nam khắp đảo Một phát ngôn Chính phủ miền Nam Việt Nam nóivới phóng viên nhà báo hợp chủng quốc, miền Nam Việt Nam cho tàu đổ
bộ lên quần đảo Nam Sa là vì “bảo vệ” quần đảo Nam Sa đối với Chínhphủ miền Nam Việt Nam là yêu cầu chính đáng
Ngày 6 tháng 9, tại Sài Gòn Tân Hoa xã đưa tin: Nhà đương cục NgôĐình Diệm gần đây đã ban bố một pháp lệnh ép buộc Hoa kiều quy phục.Quy định rằng người Hoa kiều sinh ra ở Việt Nam, bao gồm những mụcpháp lệnh đã ký những người sinh ra trước hoặc trong nội thời gian pháplệnh đã ký, đều là quốc tịch Việt Nam Theo đánh giá, những điều khoảntrong pháp lệnh đã tước đi 50 vạn Hoa kiều là người Trung Quốc NgôĐình Diệm còn giải thích trên báo chí, việc cưỡng bức quy thuận theo pháplệnh cũng thích hợp tại miền Nam Việt Nam cho người Hoa kiều nhậpcảnh hay sinh ra tại Việt Nam để cho việc học hành tại Việt Nam, “ bấtluận họ muốn hay không”
Ngày 16 tháng 10, Tân hoa xã thông tin báo cáo: trước sau ngày 13đến 16 tháng 10 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp gỡ đoàn triển lãm kinh tếTrung Quốc, đại biểu đội sửa chữa đường sắt Trung Quốc, tại Việt Namcùng thời gian đã thăm 3 vị tác giả và họa sĩ Trung Quốc Đội sửa chữađường sắt giúp đỡ Việt Nam sửa chữa đường sắt từ Hà Nội đến Mục NamQuan, ngày 15/10 Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa trao tặngcho đội sửa chữa đường sắt huân chương hạng nhất Bộ trưởng Bộ giaothông, Bưu điện có mặt đọc diễn văn và trao huân chương cho đại điệnđoàn, cảm ơn đội sửa chữa đường sắt Trung Quốc giúp nhân dân ViệtNam, nhanh chóng cấp tốc sửa chữa đường sắt từ Hà Nội đến Mục NamQuan, còn phái 1 đội sửa chữa gia cố đường sắt đến giúp đỡ Đồng thờicòn giúp đỡ Việt Nam bồi dưỡng đào tạo và thành lập 1 đội sửa chữađường sắt
Trang 34về vấn đề Trung Việt hai nước không ngừng tăng cường tình hữu nghị anh
em, chúc mừng chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Chu Ân Lai thuđược thành công viên mãn
Tháng 11, đại biểu hai tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây cùng đại biểu 3tỉnh của Việt Nam là Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, tại biên giới hainước đã tiến hành tiến hành tọa đàm về vấn đề quản lý, tọa đàm đã đề cậpchung tới một số vấn đề biên giới có liên quan, sau khi hai bên đồng ý cácvấn đề sẽ xin chỉ thị của Trung ương giải quyết
Ngày 20 tháng 12, tại Hà Nội Chính phủ hai nước Trung Việt căn cứlợi ích bình đẳng trên nguyên tắc đã ký hiệp định vận tải trên biển
Ngày 20 tháng 5, Ủy ban sự vụ Hoa kiều Trung Quốc phát biểutuyên bố, nghiêm chỉnh kháng nghị chính quyền Ngô Đình Diệm ép buộc
Trang 35người Hoa Kiều đổi quốc tịch là hành vi đê hèn, bỉ ổi, và trịnh trọng tuyênbố: “ Chính phủ miền Nam Việt Nam quy định đổi quốc tịch người Hoakiều ở miền Nam là quy định vô lý, phiến diện”, Phàm do những biệnpháp vô lý mà gây ra một số hậu quả đối với người Hoa Kiều, Chính phủmiền Nam Việt Nam chịu toàn bộ trách nhiệm.
Ngày 31 tháng 7 năm 1957, tại Hà Nội Chính phủ hai nước ViệtTrung đã ký hiệp định giúp đỡ lẫn nhau “năm 1957 hai nước đã ký hiệpđịnh tương trợ lẫn nhau về cung cấp hàng hóa và trả tiền ”, “năm 1957nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ký hiệp định thư viện trợ cho ViệtNam dân chủ Cộng hòa”
Ngày 1 tháng 8, “Nhân dân Nhật báo Trung Quốc” đưa tin bài phátbiểu của tác giả Cao Cánh Sinh, bài báo cáo viết, mở đầu từ năm 1955, mấynăm qua Trung Quốc đã viện trợ giúp đỡ Việt Nam có những hạng mụcsau: giúp Việt Nam sửa chữa đường sắt từ Hà Nội đến ải Mục Nam Quan,giúp Việt Nam xây dựng nhà máy Diêm, Đài phát thanh, xưởng in, giúp
đỡ Việt Nam sửa chữa, xây dựng trước mắt và còn thi công máy phátkhông dây trong nước và quốc tế, xưởng xay sát gạo vv nhiều xí nghiệp,đồng thời còn cung cấp cho Việt Nam việc khôi phục và xây dựng giaothông, bưu điện vv ngành đường sắt và đầu máy tàu cho đến toa tàu, tàubiển và tàu thuyền đi trên sông, đồ dân dụng máy bay vv, các loại khí tàikhác Còn giúp khôi phục nhà máy xi măng Hải Phòng, mỏ than Hòn Gai,
Trang 36xưởng sợi Nam Định, Nhà máy điện Hà Nội vv, sửa chữa và xây mới cácnhà máy xí nghiệp phối hợp cỡ lớn như xăm lốp ô tô, các phòng thínghiệm, thiết bị và dụng cụ, và nguyên liệu đối với các xí nghiệp, vật liệuxây dựng kiến trúc, các thiết bị bắt buộc cho phòng thực nghiệm và cho đờisống nhân dân Ngoài ra, Trung Quốc còn giúp Việt Nam giải quyết việckhôi phục những khó khăn của nền kinh tế quốc dân một cách khoa họcnhất, Trung Quốc còn cử các kỹ sư, công nhân kỹ thuật sang giúp đỡ ViệtNam sự nghiệp xây dựng đất nước, cử đến Việt Nam các nhân viên chuyênmôn bao gồm: công nhân đường sắt, đường bộ, tàu vận tải, bưu điện, nôngnghiệp, lâm nghiệp, thủy lợi, điện lực, dệt vải, thương nghiệp,vv.
Trong tháng 11, Bí thư Đảng ủy Trung ương Đảng Việt Nam đã viếtthư gửi đến Ban bí thư Trung ương Trung Quốc, chỉ ra vấn đề biên giới làmột vấn đề quan trọng và phải được giải quyết dựa trên các nguyên tắcpháp luật hiện hành hoặc nguyên tắc quyết định lại do hai chính phủ quyếtđịnh Chính quyền địa phương tuyệt đối cấm cắm mốc gianh giới táchriêng hoặc cắt giao đất cho nhau
Năm 1958,
Trang 37Ngày 9 tháng 3, Chính Phủ nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoaphát biểu tuyên bố, đối với nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa vào ngày7/3/1958, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi công hàm đến lãnh đạo miềnNam Việt Nam, Mĩ đã vi phạm hiệp định Gơ nevo, can thiệp cản trở ngăncản việc thống nhất hòa bình tại Việt Nam còn chỉ thị xúc tiến đề xuất hòabình, hoàn toàn bày tỏ giúp đỡ, yêu cầu Mĩ tuân thủ hiệp định Genevo đếnlời hứa, dừng ngay việc can thiệp vào Việt Nam.
Ngày 31 tháng 3, Chính phủ hai nước Trung - Việt triển khai việcgiúp đỡ Việt Nam, 1958 tại Bắc Kinh hai nước đã ký 2 nghị định thư, nướcCộng hòa nhân dân Trung Hoa giúp đỡ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòaxây dựng và kiến thiết lại 18 hạng mục xí nghiệp công nghiệp Hai vănkiện quy định, về phương diện Trung Quốc nói nội từ năm 1958-1961, việntrợ một bộ phận cho Việt Nam 8 tỷ nhân dân tệ không hoàn lại, giúp ViệtNam xây mới và kiến thiết lại18 hạng mục xí nghiệp công nghiệp, từ nhàmáy Giấy Việt Trì, Crom Cổ Định Thanh Hóa, Nhà máy Đường Sơn Tây,Nhà máy Đường Nghệ An, Nhà máy chế biến Cao su, Nhà máy chế biếnvăn phòng phẩm, nhà máy chế biến nhựa Hải Phòng, Nhà máy Điện ViệtTrì, Nhà Máy thuốc lá Thăng Long, Phân xưởng Đúc Hà Nội, Nhà MáyNhôm Tráng men Hải Phòng, Nhà máy Xà phòng kem đánh răng, Nhàmáy dệt Hà Nội, Nhà máy ắc Quy Hải Phòng, xưởng Gốm sứ Bắc Giang,Nhà máy Nhiệt điện Văn Điễn, Công trình dẫn nước từ cao xuống các cửacống, Nhà máy điện phân, muối Việt Trì vv, và vô tư cung cấp cho ViệtNam bông vải, sợi bông, giấy, vật liệu thép, dây điện cáp điện, các loại máymóc cơ khí, nguyên liệu hóa chất công nghiệp và bách hóa dùng hàng ngàyvv
Tháng 4 Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc trả lời Trung ươngĐảng cộng sản Việt Nam, vào tháng 1 năm 1957 bày tỏ đồng ý với Trungương Đảng cộng sản Việt Nam quan điểm về vấn đề biên giới Cho rằng:hai bên tôn trọng hiệp ước trước đây Trung Pháp đã định rõ ranh giới
Trang 38đường biên Trung Việt, Chính phủ hai nước đàm phán giải quyết vấn đềbiên giới trước đây, hai bên đều nghiêm khắc duy trì hiện trạng biên giới,chính quyền địa phương không có quyền giải quyết vến đề lãnh thổ thuộc
về bên nào
Trang 51
Ngày 1 tháng 9, Chủ tịch Mao Trạch Đông, Ủy viên trưởng, Thủtướng Chu Ân Lai điện đến cho Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tôn Đức Thắng,Phạm Văn Đồng nhiệt liệt chúc mừng quốc khánh 13 năm nước Việt Namdân chủ Cộng hòa
Cùng ngày ngay sau đó Phó thủ tướng Trường Chinh đã có bài phátbiểu nói chuyện với phóng viên Tân Hoa xã về vấn đề eo biển Đài Loan,Chính phủ và nhân dân Việt Nam biểu thị kiên quyết ủng hộ Chính phủTrung Quốc chống lại chủ nghĩa đế quốc Mĩ và Tập đoàn Tưởng GiớiThạch đã áp dụng biện pháp hành động khiêu khích và khiêu chiến Báonhân dân Việt Nam bài xã luận phát biểu, khiển trách tổng thống AsenHao và Đỗ Lặc Tư, Trung Quốc coi như là kẻ thù đang điên khùng kêugào
Ngày 4 tháng 9, Chính phủ Trung Quốc tuyên bố về quy định lãnhhải của Trung Quốc, trong đó chỉ ra rằng, lãnh thổ nước Cộng hòa nhândân Trung Hoa “bao gồm Trung Quốc đại lục tới duyên hải các hòn đảo,
và cùng đại lục tới duyên hải xung quanh các đảo Đài Loan cách vùng biểnquốc tế, đảo Bành Hổ Liệt, quần đảo Đông Sa, quần đảo Tây Sa, quần đảoTây Sa, quần đảo Tây Sa cho tới các hòn đảo nhỏ khác thuộc về TrungQuốc”
Ngày 11 tháng 9, Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộnghòa Phạm Văn Đồng phát biểu tuyên bố, biểu thị đồng tình và ủng hộ Thủtướng Chu Ân Lai bài phát biểu vào ngày 6/9 về tình hình thế cuộc khu
Trang 39vực eo biển Đài Loan, kiên quyết phản đối hành động xâm phạm của đếquốc Mỹ đến chủ quyền của Trung Quốc và toàn thể lãnh thổ hoàn chỉnhcủa Trung Quốc, kiên quyết ủng hộ nhân dân Trung Quốc đấu tranh chínhnghĩa.
Ngày 14 tháng 9, Thủ tường Việt Nam Phạm Văn Đồng gửi cônghàm, biểu thị “Chính phủ Việt Nam dân chủ Cộng hòa thừa nhận và tánđồng Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa phát biểu tuyên bốngày 4/9/1958 về quy định lãnh hải Trung Quốc ”, “Chính phủ nước ViệtNam dân chủ Cộng hòa tôn trọng một quyết định”
Năm 1959
Ngày 16/1, tại Hà Nội Chính phủ hai nước Trung Việt đã ký kết hiệpđịnh văn hóa hợp tác và đây là hiệp định đã được ký kết chấp hành kếhoạch trước đây
Trang 40và công nhân kỹ thuật chỉ đạo thi công xây dựng, lắp ráp thiết bị và khởicông sản suất.
Ngày 21 tháng 2, ngay lập tức Thủ tướng Chu Ân Lai nói vấn đề Thái
- Việt Kiều phúc đáp Thủ tướng Phạm Văn Đồng, biểu thị Chính phủTrung Quốc hoàn toàn gắng sức ủng hộ Chính phủ Việt Nam có ý kiến, hyvọng Chính phủ Thái Lan dừng ngay việc phá hoại lữ khách Thái - ViệtKiều
Ngày 20 tháng 6, tại Hà Nội hai nước Trung Việt đã ký kết hiệp địnhtiền tệ bằng giá và phi mậu dịch về việc thanh toán bằng tiền
Ngày 27 tháng 6, tại Hà Nội hai nước Trung Việt đã ký nghị định thưhợp tác điều tra khảo sát tổng hợp tại Hải Dương Vịnh Bắc bộ
Ngày 20 tháng 7, tại thủ đô nhân dân đã long trong cử hành mít tinh,Trung Quốc đã kỷ niệm 5 năm về việc ký kết hiệp định Genevo, biểu thịtoàn lực gắng sức giúp nhân dân Việt Nam thực đấu tranh chính nghĩa vềviệc thực hiện hòa bình thống nhất Phát biểu Đại hội “gửi điện đến nhândân Việt Nam”
Ngày 1-25 tháng 8, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi nước ngoài nghỉ phéptrên đường về nước đã dừng lại Trung Quốc tiến hành thăm Trung Quốc
Ngày 1 tháng 9, Đảng Cộng sản Trung Quốc và người lãnh đạo quốcgia đã gửi điện đến Đảng Cộng sản Việt Nam và người lãnh đạo quốc giachúc mừng 14 năm Việt Nam dân chủ Cộng hòa thành lập
Trang 53
Ngày 26 tháng 9, Chủ tịch Hồ Chí Minh đại biểu Đảng cộng sản ViệtNam trước đã nhận lời mời đến tham gia hoạt động ngày quốc khánhTrung Quốc Tại chiều ngày 28 tháng 9 cử hành mít tinh chúc mừng quốckhánh, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi lời chúc mừng, chúc cho Việt Trung