Khái niệm thông tin và dữ liệu Câu hỏi / bài tập định tính - Nhận biết thông tin và DL.. Câu hỏi / bài tập định tính - Nhận biết được mọi sự vật đều có khối lượng thì thông tin cũng vậy.
Trang 1Ngày soạn: 15/08/2015
Ngày dạy: 29 /08/2015 Lớp dạy: 10B1
§2 THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU (Tiết 1/2)
I XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU:
1 Lựa chọn chủ đề, nội dung dạy học:
Thông tin và dữ liệu
2 Xác định yêu cầu kiến thức, kỹ năng, thái độ
2.1 Kiến thức:
- Biết khái niệm thông tin, lượng thông tin, các dạng thông tin, mã hoá thông tin cho máy tính
- Biết các dạng biểu diễn thông tin trong máy tính
- Hiểu đơn vị đo thông tin là Bit và các đơn vị bội của Bit.
2.2 Kĩ năng: Bước đầu mã hoá được thông tin đơn giản thành dãy Bit.
2.3 Thái độ: Rèn luyện cho HS phong cách suy nghĩ và làm việc khoa học,
ham hiểu biết, say mê môn học.
3 Lập bảng mô tả yêu cầu cần đạt
Nội dung Loại câu hỏi / bài tập Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
1 Khái
niệm thông
tin và dữ
liệu
Câu hỏi / bài tập định tính
- Nhận biết
thông tin và DL
- Chỉ ra được
dữ liệu là thông tin đã được đưa vào máy tính
Bài tập định lượng
- Nhận biết được sự khác nhau giữa thông tin và DL
- Hiểu và đưa
ra một số ví dụ
về thông tin và
DL trong thực tế
Bài tập thực hành
2 Đơn vị
đo lượng
thông tin. Câu hỏi / bài
tập định tính
- Nhận biết được mọi sự vật đều có khối lượng thì thông tin cũng vậy
- Hiểu được thông tin có các đơn vị đo Bit, Byte, KB,
MB, GB, TB, PB
Bài tập định lượng
- Biết được tầm quan trọng của các đơn vị
đo thông tin
- Làm được một số bài tập
về đo lượng thông tin
- HS có thể kiểm tra dung lượng của một bài hát, 1 đoạn phim, 1 file
Trang 2Nội dung Loại câu hỏi / bài tập Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
bất kỳ, một thư mục có dung lượng là bao nhiêu?
Bài tập thực hành
3 Các
dạng thông
tin.
Câu hỏi / bài tập định tính
- Nhận biết được các dạng thông tin
- Hiểu được thông tin này rất gần gủi với chúng ta
Bài tập định lượng
- Biết được các dạng thông tin cụ thể
- Hiểu được sự phát
KHKT, trong tương lai con người sẽ có khả năng thu thập, lưu trữ
và xử lí các dạng thông tin mới khác
- HS đưa ra được 1 số ví
dụ về thông tin thường gặp trong thực tế
Bài tập thực hành
4 Mã
hoá thông
tin trong
máy tính.
Câu hỏi / bài tập định tính
- Nhận biết máy tính chỉ hiểu 2 trang thái: 0 và 1
- Vì máy tính chỉ hiểu 2 trạng thái 0 và
1 nên mới mã
hó thông tin
Bài tập định lượng
- Biết được vai trò của mã hóa thông tin
- Hiểu được nếu không mã hóa thông tin thì máy tính không thể hiểu
và xữ lý được
- Đưa ra 1 số
ví dụ mã hóa thông tin đã gặp trong thực tế
Bài tập thực hành
4 Đề xuất năng lực có thể hướng tới:
Biết thông tin luôn gắn với một đối tượng nhất định, nghĩa là ta luôn nói thông tin về một đối tượng (hay thực thể) nào đó; Những hiểu biết có thể có được về một thực thể nào đó được gọi là thông tin về thực thể đó
Biết trong tin học, dữ liệu là thông tin được đưa vào trong máy tính
Trang 3 Biết và nhận biết được ba dạng thông tin thường gặp trong cuộc sống: dạng văn bản, dạng hình ảnh, dạng âm thanh
Biết đơn vị cơ bản đo lượng thông tin là bit
II CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Nội dung Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Hoạt động 1: Giới thiệu khái niệm thông tin và dữ liệu
I Khái niệm thông tin và
dữ liệu:
Thông tin của một thực thể
là những hiểu biết có thể có
được về thực thể đó
Ví dụ: – Bạn Hoa 16 tuổi,
nặng 50Kg, học giỏi, chăm
ngoan, … đó là thông tin về
Hoa
Dữ liệu là thông tin đã được
đưa vào máy tính
Đặt vấn đề: Đối tượng nghiên
cứu của Tin học là thông tin và MTĐT
Câu hỏi: Vai trò của thông tin
là gì?
Câu hỏi: Thông tin muốn máy
tính xử lý được thì phải làm gì?
Vậy thông tin là gì? nó được đưa vào trong máy tính ntn?
Tổ chức các nhóm nêu một số
ví dụ về thông tin
Muốn đưa thông tin vào trong máy tính, con người phải tìm cách biểu diễn thông tin sao cho máy tính có thể nhận biết và xử lí được
Trả lời: Thông tin mang lại
cho con người sự hiểu biết
Trả lời: Phải được đưa vào
MTĐT
Các nhóm thảo luận và phát biểu:
– Nhiệt độ em bé 400C cho ta biết em bé đang bị sốt
– Những đám mây đen trên bầu trời báo hiệu một cơn mưa sắp đến…
Hoạt động 2: Giới thiệu đơn vị đo thông tin
II Đơn vị đo thông tin:
Đơn vị cơ bản để đo lượng
thông tin là bit (viết tắt của
Binary Digital) Đó là lượng
TT vừa đủ để xác định chắc
chắn một sự kiện có hai trạng
thái và khả năng xuất hiện
của 2 trạng thái đó là như
nhau
Trong tin học, thuật ngữ bit
thường dùng để chỉ phần nhỏ
nhất của bộ nhớ máy tính để
lưu trữ một trong hai kí hiệu
là 0 và 1
Đặt vấn đề: Muốn MT nhận biết
được một sự vật nào đó ta cần cung cấp cho nó đầy đủ TT về đối tượng nầy Có những TT luôn
ở một trong 2 trạng thái Do vậy người ta đã nghĩ ra đơn vị bit để biểu diễn TT trong MT
Câu hỏi: Một bóng đèn có bao
nhiêu trạng thái? Đó là những trạng thái nào?
Câu hỏi: Một mạch điện có
bao nhiêu trạng thái, đó là những trạng thái nào?
Cho HS nêu 1 số VD về các thông tin chỉ xuất hiện với 1 trong 2 trạng thái
Hướng dẫn HS biểu diễn trạng thái dãy 8 bóng đèn bằng dãy bit, với qui ước: S=1, T=0
Trả lời: Có hai trạng thái
-Sáng -Tắt
Trả lời: Có hai trạng thái
-Đóng -Mở
HS thảo luận, đưa ra kết quả: – công tắc bóng đèn
– giới tính con người
Các nhóm tự đưa ra trạng thái dãy bóng đèn và dãy bit tương ứng
Trang 4 Ngoài ra, người ta còn dùng
các đơn vị cơ bản khác để đo
thông tin:
– 1B (Byte) = 8 bit – 1KB (kilo byte) = 1024 B – 1MB = 1024 KB
– 1GB = 1024 MB – 1TB = 1024 GB – 1PB = 1024 TB
Hoạt động 3: Giới thiệu các dạng thông tin III Các dạng thông tin:
Có thể phân loại TT thành
loại số (số nguyên, số thực,
…) và phi số (văn bản, hình
ảnh, …)
Một số dạng TT phi số:
– Dạng văn bản: báo chí,
sách, vở …
– Dạng hình ảnh: bức tranh
vẽ, ảnh chụp, băng hình, …
– Dạng âm thanh: tiếng nói,
tiếng chim hót, …
Câu hỏi: Thông tin các em
nhận được dưới các hình thức nào?
-Dạng văn bản -Dạng âm thanh -Dạng hình ảnh
Câu hỏi: Trong các dạng trên
thì dạng nào tin học chưa thu thập và xử lý được
Cho các nhóm nêu VD về các dạng thông tin Mỗi nhóm tìm 1 dạng
GV minh hoạ thêm 1 số tranh ảnh
Trả lời: -Các thông tin trên
báo, sách vở ta có thể đọc được là dạng VB, ta có thể xem được là dạng hình ảnh -Ta có thể nghe nhạc, tiếng nói của con người là dạng
âm thanh -Ta có thể ngửi được: Dnạg mùi vị
Trả lời: Dạng mùi vị
Các nhóm dựa vào SGK và
tự tìm thêm những VD khác
Hoạt động 4: Củng cố các kiến thức đã học
– Trong tương lai, máy tính
có khả năng xử lí các dạng
thông tin mới khác
– Tuy TT có nhiều dạng khác
nhau, nhưng đều được lưu trữ
và xử lí trong máy tính chỉ ở
một dạng chung – mã nhị
phân
GV hướng dẫn HS thấy được hướng phát triển của tin học
III.Hoạt động củng cố: Nhắc lại khái niệm thông tin, dữ liệu, các đơn vị đo thông tin, các
dạng dữ liệu, quá trình mã hoá thông tin dạng văn bản
IV BÀI TẬP VỀ NHÀ:
Trang 5 Học các nội dung: Khái niệm thông tin và dữ liệu, đơn vị đo thông tin, các dạng
thông tin
Chuẩn bị bài mới: Mã hoá thông tin, Hệ đếm là gì? Cách biểu diễn thông tin dạng số
nguyên và số thực trong MTĐT
– Bài 1, 2 SGK – Cho một vài ví dụ về thông tin Cho biết dạng của thông tin đó?
– Đọc tiếp bài "Thông tin và dữ liệu"