Về kĩ năng: Biết cách đọc - hiểu thể loại hồi kí. Về thái độ: Biết trân trọng và không quên những năm tháng đầy khó khăn và vinh quang của đất nước. Mời quý thầy cô cùng tham khảo giáo án về tác phẩm này.
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 NHỮNG NGÀY ĐẦU CỦA NƯỚC VIỆT NAM MỚI
Tiết : (Trích Những năm tháng không thể nào quên )
I MỤCTIÊU Giúp học sinh (Võ Nguyên
Giáp)
1 Về kiến thức
- Qua hồi ức của một vị tướng tài ba mà khiêm nhường,
cảm nhận được những nỗ lực to lớn của Đảng, Chính
phủ, Bác Hồ và nhân dân ta trong những ngày đầu sau
Cách mạng tháng Tám để giữ vững nền độc lập, đêm lại
hạnh phúc cho nhân dân, khẳng định vị thế của nước
Việt Nam mới
- Thấy được tác giả của hồi kí đã có những dòng viết
vừa khách quan, vừa dạt dào cảm xúc, tái hiện chân thực
những người thực việc thực, những sự kiện lịch sử quan
trọng ở vào một thời điểm trọng đại, một giai đoạn đầy
khó khăn và vinh quang của đất nước
2 Về kĩ năng:
-Biết cách đọc - hiểu thể loại hồi kí
3 Về thái độ:
- Biết trân trọng và không quên những năm tháng đầy khó khăn và vinh quang của đất nước
II CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế
bài giảng Ngữ văn 12, Ôn tập Ngữ văn 12 Soạn giáo án
Trang 2- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng
2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách giáo
khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học sinh.
2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)
Câu hỏi: Qua đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng sông” , em có nhận xét gì về nét riêng trong văn phong của tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường ?
- Yêu cầu trả lời:
+Tác giả đã soi bằng tâm hồn mình và tình yêu quê hương xứ sở vào sông Hương khiến đối tượng trở nên lung linh, đa dạng như đời sống tâm hồn con người
+ Sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú cộng với sự uyên bác về các phương diện địa lí, lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đã tạo nên áng văn đặc sắc này
+Ngôn ngữ phong phú, giàu hình ảnh, bộc lộ cảm xúc, sử dụng nhiều biện pháp tu từ như
so sánh, ần dụ, nhân hóa
+ Có sự kết hợp hài hòa giữa cảm xúc và trí tuệ, chủ quan và khách quan Chủ quan là sự trải nghiệm của bản thân Khách quan là đối tượng miêu tả- dòng sông Hương
3 Giảng bài mới:
- Vào bài : (2 phút)
Cho HS xem hai đoạn phim để giới thiệu hình ảnh của đất nước Việt Nam trong những ngày đầu mới độc lập
- Tiến trình bài dạy:
THỜI
GIAN
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
7’ Hoạt động 1
Giáo viên hướng dẫn
học sinh tìm hiểu
phần tiểu dẫn trong
Hoạt động 1
Học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn trong Sách giáo khoa T.204
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- Võ Nguyên Giáp sinh năm
Trang 3Sách giáo khoa T.204
- Phần tiểu dẫn trong
SGK trình bày những
nội dung gì?
3 nội dung
– Đại tướng Võ
Nguyên Giáp - tác
phẩm - đoạn trích
- Em hãy cho biết tác
phẩm ra đời trong hồn
cảnh nào?
- Nội dung cơ bản của
tác phẩm?
Quảng Bình
- Là vị tướng tài ba của quân đội nhân dân Việt Nam, một trong những nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cách mạng Việt Nam
đã trực tiếp lãnh đạo quân đội Việt Nam tiến hành thắng lợi hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
- Võ Nguyên Giáp là uỷ viên
Bộ chính trị Đảng cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (1956 – 1980), Phó Thủ tướng nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1978 – 1992)
2 Tác phẩm:
Hoàn cảnh ra đời: Năm 1970 -những năm tháng gay go của cuộc kháng chiến chống Mĩ
- Tác giả hồi tưởng lại và ghi chép lại những sự kiện lịch sử trọng yếu có tính chất bước ngoặt của Cách mạng Việt Nam
từ những ngày đầu trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến những ngày đầu năm 1970
- Nghệ thuật: Tác phẩm viết theo thể hồi kí mang tính chân thực, biểu cảm tác động mạnh đến tư tưởng tình cảm của
Trang 415’
Hoạt động 2
Hướng dẫn học sinh
đọc văn bản
Hoạt động nhĩm - thời
gian 5 phút
- Đoạn trích chia làm
mấy phần? Nội dung
của từng phần?
Hoạt động 2
Học sinh đọc văn bản
Hoạt động 3
người đọc
3 Đoạn trích:
Đoạn trích “Những ngày đầu của nước Việt Nam mới” là chương XII của tập hồi kí
“Những năm tháng không thể nào quên” (do nhà văn Hữu Mai thể hiện, tên bài do người biên soạn đặt)
II Đọc văn bản – tìm bố cục:
Bố cục: Chia làm 4 phần:
-Đoạn 1 (từ đầu đến ập vào miền Bắc): giới thiệu.
-Đoạn 2: (nước Việt Nam dân chủ cộng hoà thêm trầm trọng ): những khó khăn mọi
mặt của đất nước
-Đoạn 3: (trong hoàn cảnh như vậy ba trăm bảy mươi ki – lô – gam vàng) những biện pháp
và nỗ lực của Đảng, Chính phủ,
Hồ Chủ tịch, nhân dân
Đoạn 4: (phần còn lại): hình ảnh lãnh tụ Hồ Chí Minh
III Hướng dẫn đọc thêm:
1 Giới thiệu:
- Từ hiện tại tác giả hồi tưởng về quá khứ Tác giả xuất phát từ điểm nhìn của hiện tại và dùng thủ
Trang 5Hoạt động 3
Giáo viên hướng dẫn
học sinh đọc thêm
Giáo viên chia lớp
thành 4 nhĩm - thảo
luận trong 8 phút:
Nhĩm 1: Để hồi
tưởng về những ngày
đầu của nước Việt
Nam mới, tác giả đã
xuất phát từ điểm
nhìn hiện tại nào?
Những cảm nghĩ cụ
thể của tác giả?
pháp nghệ thuật: đối lập, tương phản
Hiện tại (1970)
Quá khứ (những ngày đầu của nước Việt Nam mới) -Thời kì làm
mưa làm gió của chủ nghĩa
đế quốc đã qua
- Nước VN
đã có tên trên bản đồ thế giới
- Mọi hành động xâm lược đều bị nhân dân tiến
bộ trên thế giới phê phán
và cuộc đấu tranh chống
Mĩ của nhân dân ta được nhiều nước ủng hộ Lực lượng cách mạng, chính quyền đã vững mạnh
- Thời kì của chủ nghĩa đế quốc đang làm mưa làm gió
- Nước ta chưa có tên trên bản đồ thế giới
- Gặp mọi khó khăn, lực lượng chính quyền cách mạng còn non trẻ
- Mấy chục vạn quân
Trang 6Nhĩm 2: Phần trích
đã nêu rõ những khĩ
khăn, nguy nan của
nước Việt Nam mới
ra sao?
- Bọn Tưởng Giới Thạch chỉ còn là những bóng ma
Tưởng ập vào miền Bắc nước ta để chống phá chính quyền còn non trẻ
=> Mục đích của tác giả: Nhấn mạnh những khó khăn trong những ngày đầu của nước Việt Nam mới -> nhấn mạnh và khẳng định sự nỗ lực, sáng suốt của Đảng, nhà nước đứng dầu
là Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân để vượt qua những khó khăn đó
2 Những khó khăn về mọi mặt:
- Về chính trị: Nước Việt Nam mới sinh nằm giữa bốn bề hùm sói Đảng của giai cấp công nhân mới 15 tuổi Chính quyền cách mạng chưa được công nhận
- Về kinh tế:
+ Ở nông thôn ruộng đất bị bỏ hoang, lũ lụt, hạn hán Hàng hoá khan hiếm vì các nhà máy hầu như không dùng được + Tài chính: cạn kiệt,chưa phát hành được tiền Việt Nam, đời sống nhân dân thấp, có người
Trang 7Nhĩm 3: Đảng và
chính phủ được sự
ủng hộ của tồn dân đã
cĩ những quyết sách
đúng đắn, sáng suốt
như thế nào để đưa
đất nước vượt qua
gian khĩ?
chết đói
- Về xã hội: dịch tả phát sinh, quân Tưởng vào đem theo dịch chấy rận, đời sống xã hội càng thêm khó khăn
3 Những biện pháp và nỗ lực của Đảng, Chính phủ, Hồ Chủ tịch, nhân dân:
- Chính trị:
+ Việc cấp bách đầu tiên là phải củng cố và giữ vững chính quyền cách mạng bằng việc mở cuộc tổng tuyển cử đầu tiên trong cả nước để bầu ra quốc dân đại hội
+ Ra sắc lệnh tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban hành chính các cấp
+ Giải tán chính quyền cũ – chính quyền thực dân phong kiến
+ Công bố dự án hiến pháp cho toàn dân góp ý
- Kinh tế: giảm tô xoá nợ cho nông dân, phục hồi sản xuất, nâng cao đời sống mọi mặt cho công nhân, nâng cao năng lực tài chính cho đất nước
- Xã hội: Bác Hồ kêu gọi “diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc
Trang 8Nhĩm 4: Trong cả
phần trích đâu là hình
tượng tiêu biểu gây
ấn tượng sâu sắc
nhất? Vì sao?
ngoại xâm”
4 Hình ảnh lãnh tụ Hồ Chí Minh:
- Bác là người có trí tuệ sáng suốt, có ý chí sắt đá và nghị lực mạnh mẽ
- Là con người toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân đất nước
- Với Bác, để đất nước Việt Nam mới ra đời có thể tồn tại
và vững mạnh:
+ Xác định mối quan hệ giữa những người làm việc trong bộ máy chính quyền mới với nhân dân
+ Đề ra ba mục tiêu quan trọng
và phải dựa vào dân
=> Bác Hồ - hình ảnh tượng trưng cao đẹp nhất của dân, của nước, của cách mạng, của chính quyền mới, chế độ mới
5 Nghệ thuật của đoạn trích:
- Tác giả chỉ kể lại những sự kiện lịch sử có tính khái quát tổng thể
- Trong khi kể tác giả nêu cảm nghĩ, nhận xét, đánh giá
=> Đoạn hồi kí giống như những trang biên niên sử ghi lại những năm tháng không thể nào
Trang 95’
- Nghệ thuật thể hiện
hồi kí trong phần
trích này cĩ gì đặc
biệt?
Hoạt động 4
Hướng dẫn học sinh
tổng kết
- Em cĩ suy nghĩ gì
sau khi học song đoạn
trích “Những ngày
đầu của nước Việt
Nam mới”?
Hoạt động 5
Hoạt động 4
quên của đất nước
IV Tổng kết
Nước Việt Nam mới trong những ngày đầu độc lập phải vượt lên bao gian khó để tồn tại đứng vững và khẳng định vị trí của mình Tác giả, một người lãnh đạo cách mạng kiên cường
mà khiêm nhường, đã phát huy được thế mạnh của thể hồi kí trong trần thuật sự kiện và nêu cảm nghĩ của mình
Trang 10
Bài tập 1:
Hoạt động 5
4 Củng cố : Giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.
- Ra bài tập về nhà: Học sinh về nhàhọc bài, đọc lại tác phẩm Làm bài tập ở sách
giáo khoa
- Chuẩn bị bài : Soạn “Thực hành chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận”
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: