Tài liệu tham khảo dành cho quý thầy cô và các bạn học sinh. Thông qua bài Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng học sinh trình bày được vấn đề di dân, sự bùng nổ đô thị ở đới nóng; nguyên nhân và hậu quả. Bước đầu luyện tập phân tích các sự vật hiện tượng địa lí. Củng cố cách đọc, phân tích ảnh, biểu đồ địa lí.
Trang 1Bài:11
DI DÂN VÀ SỰ BÙNG NỔ
ĐÔ THỊ Ở ĐỚI NÓNG
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Trình bày được vấn đề di dân, sự bùng nổ đô thị ở đới nóng; nguyên nhân và hậu quả
2 Kỹ năng:
- Bước đầu luyện tập phân tích các sự vật hiện tượng địa lí
- Củng cố cách đọc, phân tích ảnh, biểu đồ địa lí
3.Thái độ:
- Ý thức về dân số
- Không đồng tình với hiện tượng di dân tự do làm tăng dân số đô thị quá nhanh
và dẫn đến những hâu quả nặng nề cho môi trường
II.Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Giáo án
- Bản đồ phân bố dân cư và đô thị thế giới
- Tranh ảnh về những mặt tích cực và tiêu cực của qua trình đô thị hóa ở đới nóng
2.Học sinh ị:
- LBT, Đọc kỹ bài trước ở nhà
III Hoạt động trên lớp :
Trang 21 Ổn định lớp : (1p)
2 Kiểm tra bài cũ :(4p)
- Cho biết tình trạng gia tăng dân số hiện nay ở đới nóng như thế nào ?
- Nêu những biện pháp nâng cao bình quân lương thực đầu người ?
3 Giới thiệu vào bài mới:
Đời sống khó khăn làm xuất hiện các luồng di dân Sự di dân đã thức đẩy quá trình đô thị hoá diễn ra rất nhanh Đô thị hoá tự phát đang đặt ra nhiều vấn đề về kinh tế - xã hội và môi trường ở đới nóng Bài học hôm nay các em sẽ thấy được điều ấy
Hoạt động 1
GV Sự gia tăng dân số quá nhanh dẫn
tới việc cần phải di chuyển để tìm việc
là kiếm sống , tìm đất canh tác
GV cho HS đọc từ di dân …… Tây
Nam Á
? Tại sao ở đới nóng có sự di dân ?
HS do nhiều nguyên nhân khác nhau :
dân số đông, thiên tai, chiến tranh, nhu
cầu phát triển nông - công nghiệp, dịch
vụ, xuất khẩu lao động …
? Em hãy nêu nhữnh nguyên nhân di
dân tiêu cực gy ảnh hưởng xấu đến sự
15p 1 Sự di dân :
- Đới nóng là nơi có sự di dân lớn do nhiều nguyên nhân khác nhau
- Nếu di dân có tổ chức có kế hoạch sẽ có tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội
và môi trường
Trang 3phát triển kinh tế xã hội?
HS Do đói nghèo, thiếu việc làm, chiến
tranh, xung đột tộc người, thiên tai, hạn
hán
? Em hãy nêu những biện pháp di dân
tích cực đến sự phát triển kinh tế xã
hội?
HS di dân có kế hoạch, có tổ chức để
khai hoang, lập đồn điền, làm giảm
sức ép của dân số đến đời sống và kinh
tế
GV Chỉ bằng những biện pháp di dân
tích cực, di dân có tổ chức, có kế hoạch
thì các nước đới nóng mới giải quyết
được sức ép dân số đang làm cho đời
sống gặp khó khăn,
kinh tế chậm phát triển
Chuyển ý : sự di dân tự do đến các
thành phố làm cho quần cư đô thị hình
thnh qu nhanh ở đới nóng rơi vào tình
trạng gì ?
Hoạt động 2 :
? Tình hình đô thị hóa ở đới nóng diễn
ra như thế nào?
HS - Năm 1950 trên thế giới không
có đô thị nào tới 4 triệu dân, đến năm
2000 có 11 siêu đô thị trên 8 triệu dân
- Dân số đô thị ở đới nóng năm
2000 tăng gấp 2 lần năm 1989
20p
2 Đô thị hoá :
Trang 4- Dự đoán đến năm 2020 dân số đô
thị đới nóng sẽ gấp đôi tổng số dân đô
thị ở đới ôn hòa
? Vậy ý muốn nói dân số đới nóng
tăng như thế nào ?
HS tăng rất nhanh.
? Quan sát số liệu ở hình 11.3 em có
nhận xét gì về vấn đề đô thị ở đới
nóng?
HS
GV: Treo bản đồ phân bố dân cư và đô
thị trên thế giới lên và hướng dẫn HS
tìm hiểu kí hiệu
GV: Yêu cầu HS lên xác định các siêu
đô thị có trên 8 triệu dân ở đới nóng
HS: Lên xác định.
? Tốc độ đô thị được biểu hiện như thế
nào?
HS
GV giới thiệu nội dung của hình 11.1
và 11.2 :
- Hình 11.1 : Xingapo phát triển có
kế hoạch , nay trở thành 1 trong những
thành phố hiện đại và sạch nhất thế
giới
- Trong những năm gần đây ở đới nóng có tốc độ đô thị hoá cao trên thế giới
- Tỉ lệ dân thành thị tăng nhanh
và số siêu đô thị ngày càng nhiều
Trang 5- Hình 11.2 : là một khu ổ chuột ở
thành phố của Ấn Độ được hình thành
tự phát trong quá trình đô thị hoá do di
dân tự do
? HS quan sát 2 ảnh 11.1 và 11.2 hãy
so sánh sự khác nhau giữa đô thị tự
phát và đô thị có kế hoạch ?
HS - đô thi tự phát để lại hậu quả
nặng nề cho đời sống như : thiếu điện
nước, tiện nghi sinh hoạt, dễ bị dịch
bệnh … Về môi trường : ô nhiễm
nguồn nước, ô nhiễm không khí, làm
mất vẽ đep của môi trường đô thị
- đô thị có kế hoạch như Xingapo
cuộc sống người dân ổn định, đủ tiện
nghi sinh hoạt, môi trường đô thị sạch
đẹp
GV có nhiều người đi du lịch Xingapo
về nói đi trên đường phố mà vứt 1 vỏ
kẹo là bị phạt tiền 5 đôla
? Nêu các giải pháp đô thị hoá ở đới
nóng hiện nay là gì ?
HS gắn liền đô thị hoá với với phát
triển kinh tế và phân bố lại dân cư cho
hợp lí
GV Quá trình đô thị hóa ở VN hình
thành dưới sự quản lí hành chính, kinh
tế có kế hoạch của Nhà nước, gắn với
quá trình CNH đất nước và CNH nông
thôn Với quá trình tổ chức lại sản xuất
theo lãnh thổ…
- Đô thị hóa tự phát đã để lại những hậu quả xấu cho môi trường
Trang 64 Củng cố (4p)
? Sự di dân đến các tành phố lớn làm tăng dân số đô thị quá nhanh dẫn đến những
hậu quả gì? Nêu biện pháp khắc phục?
? Nguyên nhân nào đã dẫn đến làn sóng di dân ở đới nóng.
? Khoanh vào đầu câu ý mà em cho là đúng nhất
* Ngày nay trong số 23 siêu đô thị trên TG, đới nóng đã chiếm
a 13 siêu đô thị b 18 siêu đô thị
c 20 siêu đô thị d 12 siêu đô thị
* Đô thị hóa là.
a Quá trình nâng cấp cơ sở hạ tầng của thành phố
b Quá trình mở rộng cả về diện tích và dân số
c Quá trình biến đổi về lực lượng sản xuất, bố trí dân cư, những vùng không phải
là thành thị thành thành thị
d.cả 3 ý trên đều đúng
5 Hướng dẫn, dặn dò :(1p)
- Về nhà học bài, làm bài tập 3 trang 38 và chuẩn bị những câu hỏi bài
12