Tiết 32: TLVLẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM I.. Mức độ cần đạt: - Biết lập bố cục và cách thức xây dựng dàn bài cho bài văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu
Trang 1Tiết 32: TLV
LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
I Mức độ cần đạt:
- Biết lập bố cục và cách thức xây dựng dàn bài cho bài văn tự sự có yếu tố miêu
tả và biểu cảm
II Trọng tâm kiến thức:
1 Kiến thức:
- Cách lập dàn ý cho văn bản tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm
2 Kĩ năng:
- Xây dựng bố cục, sắp xếp các ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biẻu cảm
- Viết một bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm có độ dài khoảng
450 chữ
3 Thái độ:
- Biết cách tìm lựa chọn sắp xếp các ý trong một bài văn
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng
- các ví dụ
2 Học sinh:
-Đọc sách, tìm hiểu bài
IV.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra phần chuẩn bị của 5 học sinh cho điểm đánh giá
3.Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Tìm hiểu và nhận biết dàn ý của một bài văn tự
sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
I.Dàn ý của bài văn tự sự: 1.T×m hiÓu dµn ý cña bµi v¨n tù sù:
Trang 2Cho hs đọc văn bản trong SGK.
(H) Bài văn trờn cú thể chia làm ba phần Mở bài,
Thõn bài và Kết bài Hóy chỉ ra ba phần đú và nờu
nội dung khỏi quỏt của mỗi phần?
Mở bài: tỡm đầu đến ''bao nhiờu thứ bày la liệt
trờn bàn'' Nội dung chớnh là kể và tả lại quang cảnh
chung của buổi sinh nhật
Thõn bài: từ ''Vui thỡ vui thật,'' đến Trinh vẫn
lặng lẽ cười, chỉ gật đầu khụng núi '' Phần này tập
trung kể về mún quà sinh nhật độc đỏo cửa người
bạn
Kết bài : từ ''Cảm ơn Trinh quỏ'' đến ''để hụm
nay cú được chựm quả vàng
tươi thơm mỏt này, '' nờu cảm nghĩ của người bạn
về mún quà sinh nhật
(H) Truyện kể về việc gỡ ? Ai là người kể chuyện (ở
ngụi thứ mấy)?
- Kể về một người bạn thõn với mún quà sinh nhật
bất ngờ, cảm động Cõu chuyện được kể ở ngụi thứ
nhất
(H) Cõu chuyện xảy ra ở đõu? Vào lỳc nào? Trong
hoàn cảnh nào?
- Thời gian: buổi sáng, không gian: trong
nhà Trang, hoàn cảnh: ngày sinh nhật
Trang có các bạn đến chúc mừng
(H) Chuyện xảy ra với ai? Cú những nhõn vật nào?
Ai là nhõn vật chớnh? Tớnh cỏch của mỗi nhõn vật
ra sao?
- Sự việc xoay quanh nhân vật Trang,
ngoài ra con có Trinh, Thanh và các bạn
* Văn bản:
Mở bài: tỡm đầu đến ''bao
nhiờu thứ bày la liệt trờn bàn'' Nội dung chớnh là kể và tả lại quang cảnh chung của buổi sinh nhật
Thõn bài: từ ''Vui thỡ vui
thật,'' đến Trinh vẫn lặng lẽ cười, chỉ gật đầu khụng núi '' Phần này tập trung kể về mún quà sinh nhật độc đỏo cửa người bạn
Kết bài : từ ''Cảm ơn Trinh
quỏ'' đến ''để hụm nay cú được chựm quả vàng
tươi thơm mỏt này, '' nờu cảm
nghĩ của người bạn về mún quà sinh nhật
- Kể về một người bạn thõn với mún quà sinh nhật bất ngờ, cảm động Cõu chuyện được kể ở ngụi thứ nhất
- Thời gian: buổi sáng, không gian: trong nhà Trang, hoàn cảnh: ngày sinh nhật Trang có các bạn đến chúc mừng
- Sự việc xoay quanh nhân vật Trang, ngoài ra
Trang 3+ Trang: hồn nhiên, vui mừng, sốt ruột.
+ Trinh: kín đáo, đằm thắm, cân
thành
+ Thanh: hồn nhiên, nhanh nhẹn, tinh ý
(H) Cõu chuyện diễn ra như thế nào? Mở đầu nờu
vấn đề gỡ? Đỉnh điểm cõu chuyện ở đõu? Kết thỳc ở
chỗ nào? Điều gỡ đó tạo nờn sự bất ngờ? Cỏc yếu tố
miờu tả, biểu cảm được kết hợp và thể hiện ở
những chỗ nào trong truyện? Nờu tỏc dụng của
những yếu tố miờu tả và biểu cảm này
Mở đầu: buổi sinh nhật vui vẻ đã sắp
đến hồi kết, Trang sốt ruột vì ngời bạn
thân nhất cha đến
Diễn biến: Trinh đến và giải toả những
băn khoăn của Trang, đỉnh điểm là
món quà độc đáo: một chùm ổi đợc
Trinh chăm sóc tự khi nó là những cái nụ
Kết thúc: Cảm nghĩ của Trang về món
quà sinh nhật độc đáo
Tác dụng của yếu tố miêu tả: giúp cho
ngời đọc có thể hình dung ra không
khí của nó và cảm nhận đợc tình bạn
thắm thiết giữa Trang và Trinh
Tác dụng của yếu tố biểu cảm: giúp cho
ngời đọc hiểu rằng tặng cái gì không
quan trọng bằng tặng nh thế nào
(H) Những nội dung trờn (cõu b) được tỏc giả kể
theo thứ tự nào? (Tuần tự theo thời gian trước - sau
hay cú gỡ đảo ngược, từ hiện tại nhớ về quỏ khứ )
- Kể theo trỡnh tự thời gian (kể cỏc sự việc diễn
con có Trinh, Thanh và các bạn
- Kể theo trỡnh tự thời gian (kể cỏc sự việc diễn biến tự đầu đến cuối buổi sinh nhật) kết hợp hồi ức ngược thời gian nhớ
về sự việc đó diễn ra ''lõu lắm,
từ mấy thỏng trước ”
Trang 4
biến tõ đầu đến cuối buổi sinh nhật) kết hợp hồi ức
ngược thời gian nhớ về sự việc đã diễn ra ''lâu lắm,
từ mấy tháng trước ”
(H) Qua phần tìm hiểu trên, em hãy cho biết bố cục
của bài văn tự sự? Nêu nội dung chính của mỗi
phần ?
- Cho HS đọc mục “ dàn ý “ trong SGK
2 Dµn ý cña bµi v¨n tù sù:
SGK
Bài 1:Từ truyện Cô bé bán diêm, em
hãy lập ra một dàn ý cơ bản?
Mở bài:
- Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa
- Giới thiệu nhân vật chính: em bé bán
diêm
- Giới thiệu gia cảnh của em bé bán
diêm
Thân bài:
-Lúc đầu do không bán được diêm nên
em bé không dám về nhà vì sợ bố đánh
Em tìm một góc tường ngồi tránh rét
Kết quả em vẫn bị gió lét hành hạ
-Em bé đành liều quẹt các que diêm để
sưởi ấm Mỗi lẩn quẹt một que diêm, em
lại thấy hiện lên một viễn cảnh ấm áp và
đẹp đẽ Diêm vụt tắt, em bé lại trở về với
hiện tại tê cóng.Que diêm thứ tư được
đốt lên, em nhìn thấy bà em Vì muốn
níu bà ở lại em đã bật tất cả các que
diêm còn lại và bay lên trời cùng bà
III LuyÖn tËp:
- Dàn ý cơ bản:
Mở bài : Giới thiệu quang cảnh đêm
giao thừa và gia cảnh của em bé bán diêm, nhân vật chính trong truyện
Thân bài:
-Lúc đầu do không bán được diêm nên
em bé không dám về nhà vì sợ bố đánh
Em tìm một góc tường ngồi tránh rét Kết quả em vẫn bị gió lét hành hạ
-Em bé đành liều quẹt các que diêm để sưởi ấm Mỗi lẩn quẹt một que diêm, em lại thấy hiện lên một viễn cảnh ấm áp và đẹp đẽ Diêm vụt tắt, em bé lại trở về với hiện tại tê cóng.Que diêm thứ tư được đốt lên, em nhìn thấy bà em Vì muốn níu bà
ở lại em đã bật tất cả các que diêm còn lại
và bay lên trời cùng bà
Kết bài : Sáng mồng một tết người ta
chứng kiến cái chết thương tâm của em
bé Mọi người qua đường không ai biết
Trang 5Kết bài : Sáng mồng một tết người ta
chứng kiến cái chết thương tâm của em
bé Mọi người qua đường không ai biết
được cái điểu kì diệu mà em bé đã trông
thấy
*Các yếu tố miêu tả và biểu cảm được
đan xen vào trong quá trình kể chuyện,
đặc biệt cảnh mộng tưởng cũng như
cảnh 'thực sau khi diêm tắt được miêu tả
rất sinh động Kèm theo đó là những suy
nghĩ và tâm trạng của nhân vật
* Bài tập 2: Lập dàn ý cho đề bài: “ Hãy
kể về một kỷ niệm với người bạn tuổi
thơ khiến em xúc động và nhớ mãi?
Mở bài: Giới thiệu người bạn của
mình là ai ? Kỉ niệm khiến mình xúc
động là kí niệm gì ? (nêu một cách khái
quát)
Thân bài: Tập trung kể về kỉ niệm
xúc động ấy
-Nó xảy ra ở đâu, lúc nào ? (thời
gian, hoàn cảnh ) Với ai ? (nhân vật)
được cái điểu kì diệu mà em bé đã trông thấy
*Các yếu tố miêu tả và biểu cảm được đan xen vào trong quá trình kể chuyện, đặc biệt cảnh mộng tưởng cũng như cảnh 'thực sau khi diêm tắt được miêu tả rất sinh động Kèm theo đó là những suy nghĩ và tâm trạng của nhân vật
* Bài tập 2
Mở bài: Giới thiệu người bạn của
mình là ai ? Kỉ niệm khiến mình xúc động
là kí niệm gì ? (nêu một cách khái quát)
Thân bài: Tập trung kể về kỉ niệm
xúc động ấy
-Nó xảy ra ở đâu, lúc nào ? (thời gian, hoàn cảnh ) Với ai ? (nhân vật)
-Chuyện xảy ra như thế nào ? (mở đầu, diễn biến, kết quả)
Điều gì khiến em xúc động ? Xúc động như thế nào ? (miêu tả các biểu hiện của sự xúc động)
Kết bài: Em có suy nghĩ gì về kỉ niệm
đó?
Trang 6-Chuyện xảy ra như thế nào ? (mở
đầu, diễn biến, kết quả)
Điều gỡ khiến em xỳc động ? Xỳc
động như thế nào ? (miờu tả cỏc biểu
hiện của sự xỳc động)
Kết bài: Em cú suy nghĩ gỡ về kỉ
niệm đú?
IV Củng cố, dặn dò:
1 Củng cố: Nắm đợc dàn ý và cách lập dàn ý của bài văn tự sự
kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm
2 Dặn dò:
- Luyện tập thờm
- Chuẩn bị bài mới: Hai cõy phong.
* Điều chỉnh kế hoạch:
………
………
……