Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng đọc Lớp 2

Để giúp học sinh yêu thích học Tiếng việt, có kỹ năng giao tiếp tốt thì dạy phân môn Tập đọc trong nhà trường đang là một vấn đề được các trường, các nhà nghiên cứu và toàn xã hội quan t

ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN NINH KIỀU TRƯỜNG TIỂU HỌC NGÔ QUYỀN

Sáng kiến kinh nghiệm

Đề tài:

Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng đọc Lớp 2

GVCN: LÊ VIẾT CHÂU

Năm học: 2020 - 2021

I PHẦN MỞ ĐẦU

1.   Đặt vấn đề:

 Qua khảo sát chất lượng đầu năm của lớp tôi cho thấy : học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong học tập môn đọc là khá cao Song làm thế nào để không còn đọc ê a, đọc chậm, đọc chưa trôi trải, ngắt nghỉ chưa đúng, đọc ngọng hay đọc mà không hiểu được nội dung đọc là một bài toán nan giản Để giúp học sinh yêu thích học Tiếng việt, có kỹ năng giao tiếp tốt thì dạy phân môn Tập đọc trong nhà trường đang là một vấn đề được các trường, các nhà nghiên cứu và toàn xã hội quan tâm Biết đọc là có thêm một công cụ mới để học tập, để giao tiếp, để nắm bắt được mọi thông tin diễn ra hàng ngày trong xã hội

 Thông qua việc đọc các câu chuyện, giúp học sinh phát triển năng lực học tốt các môn học và hoạt động giáo dục khác

Học sinh đọc tốt, đọc một cách có ý thức sẽ giúp các em hiểu biết nhiều hơn, bồi dưỡng các em lòng yêu cái thiện, cái đẹp, dạy các em biết suy nghĩ một cách lôgic cũng như có hình ảnh, những kỹ năng này các em sẽ sử dụng suốt đời Như vậy dạy đọc có ý nghĩa vô cùng quan trọng, bao gồm các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ

 Xuất phát từ kinh nghiệm giảng dạy và tình hình học tập của học sinh năm học 2019-2020, kỹ năng đọc của học sinh

còn hạn chế ở nhiều lỗi cơ bản (phát âm chưa chuẩn hoặc nguyên nhân chính là do học sinh lười đọc sách)

 Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp 2, tôi muốn đưa ra “ Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc lớp 2” với mong muốn

được học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp, làm thế nào cho học sinh đọc và đọc hiểu nội dung văn bản đọc Chính vì vậy, việc dạy đọc cho học sinh có ý nghĩa quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy theo mục tiêu giáo dục tiểu học

II NỘI DUNG

1 Thực trạng: 

Căn cứ vào tình hình giảng dạy học sinh thực tế trong các năm học, khả năng tiếp thu môn học Tiếng Việt của các em cũng nhiều hạn chế so với các môn Toán hay các môn hoạt động giáo dục Ở phân môn tập đọc lớp 2 đa phần các em đó đọc được, song một số em đọc cũng chưa được rõ ràng, đọc ê a đọc nhưng không hiểu nội dung đọc, chưa biết ngắt nghỉ đúng dấu chấm, dấu phẩy, nhiều em phát âm chưa phân biệt rõ phụ âm đầu l/n; tr/ch; s/x đặc biệt học sinh lớp tôi đang chủ nhiệm thì đa số các em đọc còn ngọng phụ âm l/n, về kĩ thuật đọc chưa thể hiện được tình cảm, nội dung mà văn bản đề cập tới

II NỘI DUNG

1 Thực trạng:  

Căn cứ vào tình hình giảng dạy học sinh thực tế trong các năm học, khả năng tiếp thu môn học Tiếng Việt của các em cũng nhiều hạn chế so với các môn Toán hay các môn hoạt động giáo dục Ở phân môn tập đọc lớp 2 đa phần các em đó đọc được, song một số em đọc cũng chưa được rõ ràng, đọc ê a đọc nhưng không hiểu nội dung đọc, chưa biết ngắt nghỉ đúng dấu chấm, dấu phẩy, nhiều em phát âm chưa phân biệt rõ phụ âm đầu l/n; tr/ch; s/x đặc biệt học sinh lớp tôi đang chủ nhiệm thì đa số các em đọc còn ngọng phụ âm l/n, về kĩ thuật đọc chưa thể hiện được tình cảm, nội dung mà văn bản đề cập tới

 Ví dụ như các em chưa biết nhấn giọng ở từ ngữ gợi tả, những từ ngữ trọng tâm, từ chìa khoá, trong những trường hợp

sắm vai hay đối thoại các em cũng lúng túng, nhiều em cũng thiếu tự tin trong việc thể hiện giọng đọc của mình Đối với đối tượng học sinh trung bình và yếu các em chưa xác định được đâu là những câu đối thoại của mình, với thực tế trên tôi đi sâu vào nghiên cứu vấn đề rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 2 với mong muốn tích lũy thêm cho bản thân những kiến thức và kinh nghiện chuyên môn nhằm đạt hiệu quả cao trong việc dạy và học

2 Giải quyết vấn đề:

* Ưu điểm:

Ban Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm và tổ chức tập huấn về phương pháp giảng dạy đối với các môn học ngay

từ đầu năm học.

Một số cha mẹ học sinh luôn phối hợp tốt với giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn học sinh tự học ở nhà.

Học sinh đa số bắt đầu bước sang giai đoạn đọc nhanh, đọc đúng, đọc lưu loát, trôi chảy Các em rất yêu thích đọc

sách tại góc thư viện của lớp và yêu thích học môn Tiếng Việt.

Bản thân luôn có dự kiến các phương án tổ chức các hình dạy học, đồ dùng dạy học, đồ dùng học tập nhằm thu hút học sinh hoạt động tích cực.

* Hạn chế:

Một số phụ huynh chưa phối hợp chặt chẽ hỗ trợ con em học tự tại nhà chưa vào nề nếp.

Một hạn chế rất phổ biến ở giáo viên khi dạy tập đọc là không phân biệt được sự khác nhau giữa tiết tập đọc và tiết tập đọc - học thuộc lòng

Nhiều giáo viên chỉ thấy sự khác nhau ở các lớp đầu cấp khi cho học sinh đọc đồng thanh, mà quên rằng nhiệm vụ chủ yếu của tiết tập đọc là luyện đọc cá nhân, còn nhiệm vụ của tiết tập đọc- học thuộc lòng là vừa phải luyện đọc vừa kết hợp rèn trí nhớ, ít chú ý đến đối tượng học sinh yếu nhiều giáo viên cố tình "bỏ quên" đối tượng này, coi như không có các em trong lớp.

Giáo viên chưa thay đổi phương pháp giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực học sinh.

* Nguyên nhân:

Cha mẹ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, phải đi làm xa, không có điều kiện để hỗ trợ con em học tập.

Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học còn nhỏ nên ý thức tự giác trong học tập chưa cao, trình

độ đọc còn yếu.

Đọc sai do lỗi phát âm và dùng từ địa phương Ví dụ: thuyền/ thiền.

Chưa có nhiều kinh phí tổ chức hoạt động ngoại khóa như: cho học sinh tham gia tiết đọc thư viện, mô hình thư viện lưu động mà chỉ tổ chức ở các hình thức cơ bản nên chưa đạt mục tiêu 100%

 Ví dụ: Bài Sông Hương tập đọc lớp 2 tôi phóng to tranh vẽ về Sông Hương” trong sách giáo khoa có đủ màu sắc như

nội dung bài để các em nhìn tận mắt các màu xanh chỉ sự khác nhau của phong cảnh Sông Hương” như xanh thẳm của

da trời, màu xanh biếc của lá cây, màu xanh non của những bãi ngô, thảm cỏ in trên mặt nước

Khi đọc tôi yêu cầu học sinh đọc nhấn mạnh ở các từ chỉ màu sắc, học sinh nhớ từ cần nhấn mạnh

Giáo viên sử dụng nhiều phương pháp giúp học sinh có kỹ năng đọc và tiếp thu bài tốt, giúp học sinh dễ hiểu bài hơn và gây hứng thú cho học sinh khi đọc

III Các biện pháp thực hiện

3.1 Xây dựng môi trường học tập thân thiện

Sự thân thiện của giáo viên là điều kiện cần để những biện pháp đạt hiệu quả cao Thông qua cử chỉ, lời nói, ánh mắt, nụ cười giáo viên tạo sự gần gũi, cảm giác an toàn nơi học sinh có thể bày tỏ những khó khăn trong học tập, trong cuộc sống của chính bản thân các em

Giáo viên phải là người đem lại cho các em những phản hồi tích cực Ví dụ như giáo viên nên thay thế biện pháp ”chê bai” thành khuyến khích khen ngợi, giáo viên tìm những việc làm mà các em hoàn thành dù là những việc nhỏ nhất

3.2 Phối hợp với cha mẹ học sinh hướng dẫn học sinh ý thức tự học ở nhà.

Đây là một trong những kỹ năng giúp học sinh tạo thói quen tự học, biết cách chuẩn bị nội dung học tập sau khi đã được chia sẻ ở lớp với thầy cô, bạn bè Tạo cho học sinh có kỹ năng sống độc lập và dần dần có phương pháp tự học đạt hiệu quả qua sự rèn luyện mỗi ngày từ các cấp học, đặc biệt là ở cấp học tiểu học sẽ làm tiền đề cho các cấp học tiếp theo.

3.3 Tổ chức cho học sinh thi đua đọc diễn cảm trước lớp và trong nhóm các câu chuyện học sinh yêu thích.

Tác dụng của hình thức tổ chức này mang lại hiệu quả rất cao Bởi vì tính chủ động, tích cực hoạt động của học sinh được phát huy cao và hiệu quả đạt tối đa

Trong quá trình tổ chức cho học sinh tham gia đọc, giáo viên nên khuyến khích học sinh còn nhút nhát mạnh dạn đọc trước lớp và có hình thức khen thưởng, động viên để giúp các em mạnh dạn và nhiệt tinhd tham gia, không còn thụ động nữa

3.4 Tăng cường tổ chức trò chơi học tập môn Tiếng Việt thông qua việc kết nối các góc học tập trong lớp.

Để phát huy hiệu quả tiết tập đọc, giáo viên cũng phải thay đổi hình thức tổ chức trò chơi học tập để giúp học có hứng thú trong học tập

Ở hoạt động này, tăng cường kỹ năng đọc cá nhân, tăng cường tốc độ đọc, rèn kỹ thuật đọc đúng và ngắt nghỉ hơi đúng chỗ Đặc biệt là thông qua trò chơi, giáo dục học sinh tính đoàn kết, nhanh nhẹ và phát âm chuẩn, chính xác để hoàn thành nhanh trò chơi khi tham gia

3.5 Tăng cường dự giờ, thăm lớp và trao đổi chuyên môn giảng dạy trong các buổi họp.

Tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy với đồng đồng nghiệp thường xuyên để điều chỉnh, rút kinh nghiệm phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh

Học hỏi phương pháp giảng dạy hay, có tính thực tiễn để áp dụng hiệu quả vào đối tượng học sinh trên lớp

4 Kết quả nghiên cứu:

Để hoàn thành ý tưởng, đề ra các giải pháp rèn đọc cho học sinh lớp 2 nên ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng như sau:

So sánh khảo sát học sinh đầu năm học và cuối năm , năm học 2019-2020:

Lớp 2.2- Tổng số học sinh: 38 em qua khảo sát chất lượng môn đọc tôi đó thu được kết quả :

IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Công tác dạy học có một vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, người giáo viên không thể thờ ơ trước trách nhiệm Tuy nhiên việc thực hiện kĩ năng đọc như thế nào cho có hiệu quả lại tùy thuộc vào đặc điểm tình hình của từng lớp, từng nhà trường và cách tìm tòi nghiên cứu áp dụng của mỗi giáo viên

2 Kiến nghị:

Phải tích cực tự học, tự bồi dưỡng, có lòng yêu nghề mến trẻ, luôn hết lòng vì học sinh, có tinh thần trách nhiệm tận tuỵ với công việc được giao

Tích cực chủ động, sáng tạo trong đổi mới phương pháp giảng dạy phù hợp với năng lực học sinh

Nêu gương trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy học sinh trên lớp theo hướng đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018

3 Hướng nghiên cứu tới:

3.1 Phân loại học sinh:

Giáo viên cần xem xét, phân loại học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong học tập đúng với những đặc điểm vốn có của các

em để lựa chọn biện pháp giúp đỡ phù hợp đặc điểm chung và riêng của từng em

Trong quá trình dạy học trên lớp, giáo viên quan tâm phát hiện và phân loại những lỗ hỏng kiến thức, kĩ năng của học sinh Những lỗ hỏng nào điển hình mà trên lớp chưa đủ thời gian khắc phục thì cần có kế kế hoạch tiếp tục giải quyết trong nhóm học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong học tập

 3.2 Giáo dục ý thức học tập cho học sinh:

Giáo viên phải giáo dục ý thức học tập ( ý thức đọc sách, truyện ) của học sinh Trong mỗi tiết dạy phân môn tập đọc, giáo viên liên hệ nhiều kiến thức khác nhau để học sinh thấy được tầm quan trọng của việc đọc và đọc hiểu nội dung văn bản trong thực tiễn

Bên cạnh đó, giáo viên tìm hiểu từng đối tượng học sinh về hoàn cảnh gia đình và nề nếp sinh hoạt Đồng thời phối hợp với gia đình giáo dục học sinh có ý thức đọc sách ở nhà

Tóm lại:  Làm tốt rèn luyện kĩ năng đọc là góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh là một vấn đề tất yếu trong các nhà trường Để nâng cao chất lượng các giáo viên ở mỗi nhà trường đã và đang tìm tòi, nghiên cứu và thực hiện các biện pháp hợp lý nhất để mang lại hiệu quả cao nhất Trên đây là một

số biện pháp rèn luyện kĩ năng đọc mà tôi đã áp dụng ở lớp tôi chủ nhiệm trong  những năm học vừa qua

có hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo uy tín, tin tưởng từ đồng nghiệp và cha mẹ học sinh

Những biện pháp tôi vừa trình bày không phải quá xa lạ đối với chúng ta Tuy vậy, trong thực tế không phải lúc nào đối tượng học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong học tập cũng được giáo viên quan tâm đúng mực mà do lương tâm của người thầy, người thầy phải xem học trò là những đứa con của chính bản thân mình Khi những cố gắng của người giáo viên đạt kết quả tốt, được học sinh tin yêu Đó mới là phần thưởng lớn nhất, cao quý nhất trong sự nghiệp trồng người.

Trong sự nghiệp giáo dục có câu:

“ Muốn sang thì bắt cầu kiều

Muốn con hay chữ phải yêu kính thầy “