Bài giảng Hóa học Lớp 11 Bài 20: Mở đầu hóa hữu cơ được biên soạn nhằm trang bị cho các bạn những kiến thức về khái niệm hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ; phân loại hợp chất hữu cơ; đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ; sơ lược về phân tích nguyên tố. Mời các bạn tham khảo.
Trang 1Giáo viên thực hiện: Lê Thụy Quy
Trang 2F Wohler Marcellin Berthelot
Điều chế urê từ
amoni xianat
Điều chế benzen từ axetilen
Trang 3Chương 4:
Trang 4Bài 20:
Trang 5Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
I) Khái niệm về hợp chất hữu cơ
và hóa học hữu cơ II) Phân loại hợp chất hữu cơ
NỘI DUNG BÀI HỌC
III) Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ IV) Sơ lược về phân tích nguyên tố
Trang 6Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
I Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ
Trang 8C2H5OH CH
CCl4
Những hợp chất hữu cơ này có điểm chung gì về thành phần nguyên tố ?
Hợp chất hữu
cơ là gì?
[ CH2-CH2 ]n
Trang 9Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
I Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ
- Hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon
Trang 10Dãy chất nào dưới đây đều là hợp chất
Trang 11Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
I Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ
- Hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon
( trừ CO, CO2, muối cacbonat, xianua, cacbua….)
Trang 12Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
I Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ
- Hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon
( trừ CO, CO2, muối cacbonat, xianua, cacbua….)
- Hóa học hữu cơ là ngành hóa học nghiên cứu các
cơ là gì?
Trang 13Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
II Phân loại hợp chất hữu cơ
Hợp chất hữu cơ thường được phân loại dựa vào đặc điểm nào ?
- Dựa vào thành phần nguyên tố
Trang 14CH4 ; C2H4 ; C6H6 ; C2H5OH; CH3COOH; CH3Cl
Chỉ chứa hai
nguyên tố C và H Ngoài nguyên tố C,H còn có O,Cl
Cho các hợp chất hữu cơ sau:
Hãy nhận xét thành phần nguyên tố của các hợp chất trong nhóm (1) và nhóm (2)
Từ đó cho biết chúng thuộc loại hợp chất hữu cơ gì ?
Trang 15Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
II Phân loại hợp chất hữu cơ
- Dựa vào thành phần nguyên tố
Hợp chất hữu cơ
Hiđrocacbon Dẫn xuất của hiđrocacbon
( Chỉ chứa C,H ) (Ngoài C,H còn chứa O,N,Cl,S )
Trang 16Metan Etilen Axetilen
Benzen
Một số hiđrocacbon
(Hiđrocacbon no) (Hiđrocacbon không no)
(Hiđrocacbon thơm)
Trang 17Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
II Phân loại hợp chất hữu cơ
- Dựa vào thành phần nguyên tố
Hợp chất hữu cơ
Hiđrocacbon Dẫn xuất của hiđrocacbon
( Chỉ chứa C,H ) (Ngoài C,H còn chứa O,N,Cl,S )
Hiđro
cacbon
no
Hiđrocacbon không
no
Hiđrocacbon thơm
Trang 19Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
II Phân loại hợp chất hữu cơ
- Dựa vào thành phần nguyên tố
Hợp chất hữu cơ
Hiđrocacbon Dẫn xuất của hiđrocacbon
( Chỉ chứa C,H ) (Ngoài C,H còn chứa O,N,Cl,S )
Hiđro
cacbon
no
Hiđrocacbon không
no
Hiđrocacbon thơm
Dẫn xuấthalogen
Ancol, phenol, ete
Anđehit xeton
Amin, nitro
Hợp chất tạp chức, polime Axit,
este
Trang 20Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
II Phân loại hợp chất hữu cơ
- Dựa vào thành phần nguyên tố
- Dựa vào mạch cacbon Mạch vòng
Mạch không vòng (hở)
Trang 21III Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ
Đặc điểm cấu tạo
Tính chất vật lý
Tính chất hóa học
Trang 22Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
H
O C
phenol
Trang 23Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
III Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ
Đặc điểm cấu tạo
Tính chất vật lý
Tính chất hóa học
- Chủ yếu là liên kết cộng hóa trị
Trang 24NHIỆT ĐỘ NÓNG CHẢY VÀ NHIỆT ĐỘ SÔI CỦA MỘT SỐ HỢP CHẤT HỮU CƠ
Hợp chất hữu cơ Nhiệt độ
nóng chảy Nhiệt độ sôi
Trang 25Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
III Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ
Đặc điểm cấu tạo
Tính chất vật lý
Tính chất hóa học
- Chủ yếu là liên kết cộng hóa trị
- Thường có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp ( dễ bay hơi )
Trang 26Thí nghiệm:
- Cho dầu ăn vào nước
- Cho dầu ăn vào dung môi hữu cơ như ancol etylic
Hãy quan sát hiện tượng và nhận xét tính tan
Trang 27Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
III Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ
Đặc điểm cấu tạo
Tính chất vật lý
Tính chất hóa học
- Chủ yếu là liên kết cộng hóa trị
- Thường có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp ( dễ bay hơi )
- Phần lớn không tan trong nước nhưng tan trong dung môi hữu cơ.
Trang 28Diêm xăng
Thùng chứa nhiên liệu của nhà
máy xăng dầu đã phát nổ,bốc
cháy vào ngày 23/10
Trang 29Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
III Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ
Đặc điểm cấu tạo
Tính chất vật lý
Tính chất hóa học
- Chủ yếu là liên kết cộng hóa trị
- Thường có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt
độ sôi thấp ( dễ bay hơi )
- Phần lớn không tan trong nước nhưng tan trong dung môi hữu cơ.
- Thường kém bền với nhiệt, dễ cháy
Trang 30QUI TRÌNH NẤU RƯỢU GẠO
rượu
Chưng cất rượu
Trang 31Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
III Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ
Đặc điểm cấu tạo
Tính chất vật lý
Tính chất hóa học
- Chủ yếu là liên kết cộng hóa trị
- Thường có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp ( dễ bay hơi )
- Phần lớn không tan trong nước, tan nhiều trong dung môi hữu cơ
- Thường kém bền với nhiệt, dễ cháy
- Phản ứng hóa học của hợp chất hữu
cơ thường xảy ra………, theo……… hướng khác nhau trong cùng điều kiện, tạo ra………….sản phẩm
chậm nhiều hỗn hợp
Trang 32Bài 20 MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
IV Sơ lược về phân tích nguyên tố
1) Phân tích định tính
a) Mục đích: Xác định nguyên tố có trong hợp
chất hữu cơ
Trang 33bị vẩn đục
Trang 34THÍ NGHIỆM
Màu trắng chuyển sang màu xanh
bị vẩn đục
CuSO4 + 5H2O CuSO4.5H2O ( trắng) ( xanh)
Trang 35Bài 20 MỞ ĐẦU VỀ HÓA HỌC HỮU CƠ
IV Sơ lược về phân tích nguyên tố
CuSO 4 khan (trắng)
hóa xanh
Có N
SP cháy
có NH3
Trang 36Bài 20 MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮU CƠ
IV Sơ lược về phân tích nguyên tố
1) Phân tích định tính 2) Phân tích định lượng
Hãy cho biết mục đích của phương pháp phân tích định tính?
a) Mục đích:
b) Nguyên tắc
- Cân một lượng chính xác hợp chất hữu cơ
- Chuyển nguyên tố trong hợp chất hữu cơ thành các chất vô cơ đơn giản như CO2 , H2O , N2…
- Xác định m hoặc V của CO2, H2O, N2… Từ đó tính
m và %m của các nguyên tố trong hợp chất hữu cơ.
- Xác định thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố có trong hợp chất hữu cơ
Trang 38Nếu dẫn sản phẩm cháy chỉ qua bình đựng dd KOH thì khối lượng của bình thay đổi như thế nào ?
Trang 39IV Sơ lược về phân tích nguyên tố
Trang 40Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG DO CHẤT HỢP CHẤT HỮU CƠ
Cứ 100000 người dân thì có
1333 người bị ung thư
Trang 41Thài lài tím Cây thường xuân
Thu hải đường gấm Lan sáp
Trang 42Bài 1: Cho các chất sau:
C3H8, CH3Br, NaNO3, CH3NO2 , CH3COONa , C6H6, K2CO3 Hãy phân loại chúng vào bảng sau
cơ A
NHÓM 1
NHÓM 3 NHÓM 2
Tính m và %m
của C
Tính m và %m của H
NHÓM 4
Tính m và %m của N
Hợp chất
vô cơHợp chất hữu cơ
Trang 44Bài 2:
Đốt cháy hoàn toàn 0,61 g một hợp chất hữu cơ A thu được 0,44g CO2 (đktc) và 0,27g H2O và 112 ml khí N2 (đktc) Tính khối lượng và % m các nguyên
tố trong hợp chất hữu cơ A
Trang 46Bài 3:
Đốt cháy hoàn toàn một hiđrocacbon
A Dẫn toàn bộ sản phẩm cháy vào bình đựng dung dịch nước vôi trong
dư thu được 3 gam kết tủa và thấy khối lượng bình tăng thêm 1,68 gam Tính %m các nguyên tố
Trang 48Vào cuối thế kỉ thứ 18, đầu thế kỉ thứ 19 người ta cho rắng hợp chất hữu cơ chỉ được tạo ra từ cơ thể các sinh vật, mà không hề nghỉ tới việc điều chế ra chúng trong phòng thí nghiệm.
Về sau một số nhà khoa học đã tổng hợp ra được nhiều hơp chất hữu cơ mà hoàn toàn không cần đến cơ thể sinh vật, như
F Wohler đã tổng hợp được ure từ amoni xianat vào năm 1828, sau đó năm 1862 Bec-tơ-lo đã tổng hợp được benzen từ axetilen Những thành công đó đã làm thay đổi quan niệm về hợp chất hữu
cơ, góp phần làm cho hóa học hữu cơ trở thành một ngàng khoa học thực sự.Để hiểu rõ hôn về ngành hoa học hữu cơ và hợp chất hữu cơ ta sang chương 4……
(Hoya carnosa), trong đó thài lài tím là loại cây có khả năng hấp thụ nhiều chất độc nhất (4 loại).
Trang 49Những chất gây ô nhiễm đến từ nhiều nguồn khác nhau như sản phẩm tẩy rửa gia dụng, gỗ hoặc các loại nhiên liệu được đốt cháy, và các sản phẩm vật liệu xây dựng, đồ đạc,
sơn, thuốc trừ sâu, nền nhà, và ngay cả các hoạt động của con người
Ngoài khơi Australia: Trong vòng 9 ngày vào mùa thu năm nay, ít nhất 3 vụ cháy dầu lớn đã xảy ra trên khắp thế giới gây tổn thất lớn đối với con người và môi trường Ngọn lửa bùng lên ở dàn
khoan dầu này ở vùng biển Timor ngày 30/10 khi các công nhân
cố gắng bịt một lỗ thủng khiến hàng ngàn thùng dầu tràn ra biển
Theo các nhà khoa học, các chất thải có thể xử lý bằng lò đốt là những chất thải nguy hại có thể cháy chứa đựng các chất hữu
cơ độc hại, bền vững, các chất độc hại sinh học, như: chất thải y
tế, vụn sơn, dung môi hữu cơ, cấn nhựa dẻ dính dầu, cặn dầu…
Trang 51Băng giá vĩnh viễn tại Siberia bắt đầu tan chảy.
Trang 52Bài 20: MỞ ĐẦU VỀ HĨA HỌC HỮUCƠ
Trang 53nước hoa và long não?nước hoa, ancol,xăng, nến…
Ngâm gạo cho mềm, để ráo, sau đó nấu chín, Cơm sau khi nấu chín được trãi đều trên một bề mặt phẳng, để nguội.Sau đó bóp nhỏ bánh men , rắc đều lên
bề mặt lớp cơm với tỷ lệ thích hợp Sau đó cho tất cả vào khạp lớn, đậy nắp để bắt đầu quá trình lên men rượu Lên men rượu là một quá trình lên men yếm khí (không có mặt của ô xy) diễn ra rất phức tạp , 3 quá trình diễn ra song song với những mức độ khác nhau: quá trình tăng sinh khối nấm men
Quá trình phân cắt tinh bột thành đường, Đường vừa tạo ra trở thành thức ăn
để nấm men thực hiện quá trình lên men rượu Quá trình lên men rượu
tạo thành rượu etylic và CO2, Sau 2 ngày đầu lên men, có thể bổ sung nước vào sau đó đậy nắp và tiếp tục lên men thêm khoảng 3 ngày nữa Khi quá trình lên men kết thúc, ta tiến hành chưng cất để thu được rượu thành phẩm.
Đề xác định CTPT của hchc ta cần biết hchc đó có chứa những nguyên tố hóa học nào và khối lượng của từng nguyên tố bằng bao nhiêu Chúng ta sẽ biết được điều này khi phân tích nguyên tố.ta sang nghiên cứu phần IV…….
- Phản ứng lên men rượu thành giấm thường xảy ra từ 10 đến 12 ngày
Trang 54Diêm xăng dùng xăng zippo, mỗi khi sử dụng chỉ cần rút cây diêm quẹt nhẹ
trên thân cây là có ngay một ngọn lửa sáng rực Thật tiện lợi và sành điệu phải
ko?
Đây là hính ảnh các ngư dân đánh bắt cá, các loài ốc, ếch
và vịt từ hồ Biên Hùng và bán chúng cho người dân địa phương
Mà đây là hồ nước bi nhiễm đioxin, Năm ngoái (2008), chính quyền tỉnh Đồng Nai đã nghiêm cấm sử dụng nguồn nước và bắt cà ở hồ này và sử dụng nguồn thựcn phẩm từ 2 tỉnh lân lân cận chung
quanh hồ nước này
Theo Sở Y tế Đồng Nai, hiện Biên Hòa là thành phố có tỷ lệ ung thư
cao nhất ở Việt Nam với khoảng 1.333 bệnh nhân ung thư trong
100.000 dân
Để phân tích nguyên tố của hợp chất hữu cơ ta dựa vào phương pháp
phân tích nào?
Trang 55Trồng cây trong nhà, làm việc tốt hơn
TTO - Một báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định các chất gây ô nhiễm trong nhà có thể gây nên nhiều vấn
đề sức khỏe Mỗi năm có hơn 1,6 triệu người chết vì ô nhiễm trong nhà.
Tại nhiều khu vực trên thế giới, mức độ ô nhiễm không khí trong nhà cao gấp 12 lần
so với không khí ngoài trời Nguyên nhân là không khí trong nhà chứa những hóa chất độc hại từ sơn tường, vec ni, chất dính, đồ đạc, quần áo , những chất hòa tan, vật liệu xây dựng và thậm chí vòi nước.
Đó là những hợp chất hữu cơ dễ bay hơi có khả năng gây nên nhiều bệnh cho
người (như viêm, sưng và xuất huyết ở
phổi) Ngoài ra, các thiết bị văn phòng (như máy điều hòa, máy photocopy, máy in)
cũng thải ra chất độc hại trong quá trình hoạt động.
Một nghiên cứu mới của Đại học Georgia (Mỹ) chứng minh rằng nhiều loại cây cảnh
có thể làm giảm đáng kể mức độ
căng thẳng và nhiều loại bệnh, đồng thời làm tăng hiệu suất lao động vì chúng “hút” những hóa chất độc hại trong phòng.
Kết quả cho thấy nồng độ hợp chất hữu cơ dễ bay hơi trong các phòng đều giảm Trong số những loại cây
hút hợp chất độc mạnh nhất có :
Trang 58Hãy sắp xếp các chất : C6H6 , CaCO3 ,C4H10 ,
C2H6O , NaNO3 , CH3NO2 , NaHCO3 , C2H3O2Na vào các cột thích hợp trong bảng sau:
Hợp chất hữu cơ
Hợp chất vô cơ
Hidrocacb
on
Dẫn xuất
của hidrocacb