Tổng hợp các bài giáo án được thiết kế, biên soạn chi tiết dành cho thầy cô giáo và học sinh tham khảo bài Sông ngòi và cảnh quan châu Á môn Địa lý 8. Thông qua bài học, giáo viên giúp học sinh trình bày được đặc điểm chung của sông ngòi Châu á. Nêu và giải thích được sự khác nhau về chế độ nước, giá trị kinh tế của các hệ thống sông lớn có nhiều hệ thống sông lớn, chế độ nước phức tạp. Trình bày đặc điểm các cảnh quan tự nhiên Châu á và giải thích được sự phân bố của một số cảnh quan rừng lá kim, rừng nhiệt đới ẩm, thảo nguyên, hoang mạc, cảnh quan núi cao.
Trang 1Bài 3: SÔNG NGÒI VÀ CẢNH QUAN CHÂU Á
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Trình bày được đặc điểm chung của sông ngòi Châu á
- Nêu và giải thích được sự khác nhau về chế độ nước, giá trị kinh tế của các hệ thống sông lớn: Có nhiều hệ thống sông lớn, chế độ nước phức tạp
- Trình bày đặc điểm các cảnh quan tự nhiên Châu á và giải thích được sự phân bố của một số cảnh quan: rừng lá kim, rừng nhiệt đới ẩm, thảo nguyên, hoang mạc, cảnhquan núi cao
2 Kỹ năng:
- Quan sát phân tích bản đồ tự nhiên Châu á để nắm được các đặc điểm của sông ngòi và cảnh quan Châu á
- Quan sát tranh ảnh và nhận xét về các cảnh quan tự nhiên ở Châu á
- Giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: mục 1
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Bản đồ tự nhiên Châu á
- Tranh ảnh về sông ngòi hoặc cảnh quan Châu á
2 Học sinh: chuẩn bị bài ở nhà
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nêu đặc điểm các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa?
Trang 23 Bài mới: Chúng ta đã biết địa hình và khí hậu Châu á rất phức tạp và đa dạng Điều đó ảnh hưởng rất lớn tới sông ngòi và cảnh quan Châu á Vậy chúng ảnh hưởng như thế nào tới sông ngòi, cảnh quan Châu á? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài hôm nay.
Hoạt Động 1
* Mục tiêu: - Trình bày được đặc điểm
chung của sông ngòi Châu á
- Nêu và giải thích được sự khác
nhau về chế độ nước, giá trị kinh tế của
các hệ thống sông lớn: Có nhiều hệ
thống sông lớn, chế độ nước phức tạp
- Quan sát phân tích bản đồ tự nhiên
Châu á để nắm được các đặc điểm của
sông ngòi
* Thời gian: 20 phút
* Cách tiến hành
GV: Yêu cầu HS quan sát bản đồ tự
nhiên Châu á:
? Nhận xét chung về mạng lưới và sự
phân bố sông Châu á
? Dựa H 1.2 cho biết:
- Các sông lớn của Bắc á, Đông á bắt
nguồn từ khu vực nào, đổ ra Đại dương
nào?
? Sông Mê kông bắt nguồn từ đâu HS:
Trả lời câu hỏi, xác định trên bản đồ
GV: Chia lớp thành 4 nhóm họat động.
N1: Nhận xét về mật độ, chế độ nước các
sông ở Bắc á.Nguyên nhân?
1) Đặc điểm sông ngòi:
- Châu á có nhiều hệ thống sông lớn (I-ê-nit-xây, Hoàng Hà, Trường Giang, Mê-Công, Ấn, Hằng…) nhưng phân
bố không đều
Trang 3N2: Nhận xét về mật độ, chế độ nước các
sông ở Đông Nam á.Nguyên nhân?
N3: Nhận xét về mật độ, chế độ nước các
sông ở Trung, Tây Nam á.Nguyên nhân?
N4 Nêu giá trị kinh tế của các ht sông
lớn
HS: Thảo luận, đại diện trình bày kết
quả
GV: Nhận xét, dùng bản đồ chuẩn xác
lại kiến thức
Hoạt động 2
* Mục tiêu: Trình bày đặc điểm
các cảnh quan tự nhiên Châu á và giải
thích được sự phân bố của một số cảnh
quan: rừng lá kim, rừng nhiệt đới ẩm,
thảo nguyên, hoang mạc, cảnhquan núi
cao
- Quan sát tranh ảnh và nhận xét
về các cảnh quan tự nhiên ở Châu á
* Thời gian: 15 phút
* Cách tiến hành
GV: Yêu cầu HS quan sát H 3.1
- Châu á có những đới cảnh quan tự
nhiên nào?
- Đọc tên các đới cảnh quan từ B – N
dọc theo KT 800 Đ
- Theo vĩ tuyến 400 B từ tây sang đông
có những đới cảnh quan nào?
- Chế độ nước khá phức tạp:
+ Bắc á: mạng lưới sông dày , mùa đông nước đóng băng, mùa xuân có lũ
do băng tan
+ Khu vực châu á gió mùa: nhiều sông lớn, có lượng nước lớn vào mùa mưa + Tây và Trung á: ít sông nguồn cung cấp nước chủ yếu do tuyết, băng tan
- Giá trị kinh tế của sông ngòi châu á: giao thông, thủy điện, cung cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt, du lịch, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản
2.Các đới cảnh quan tự nhiên:
- Cảnh quan phân hóa đa dạng với nhiều loại:
+ Rừng lá kim ở Bắc á (Xi-bia) nơi có khí hậu ôn đới
+ Rừng cận nhiệt ở Đông Á, rừng
Trang 4- Tên các cq phân bố ở khu vực KH gió
mùa và Kh lục địa khô hạn
? Nhận xét chung về cảnh quan tự
nhiên ở Châu á và sự phân bố của chúng
? Nguyên nhân của sự phân bố các đới
cảnh quan tự nhiên?
Hoạt động 3 cá nhân /cả lớp
* Mục tiêu: hs biết nhận xét về thuận lợi
và khó khăn của thiên nhiên châu Á
* Thời gian: 5 phút
* Cách tiến hành
HS: Quan sát H1.2 và 1 số tranh về tự
nhiên, động, thực vật … Châu á
? Thiên nhiên Châu á có những thuận
lợi và khó khăn gì?
- GV chuẩn kiến thức, mở rộng
+ Động đất ở Đường Sơn (TQ) năm
1976 làm thiệt hại > 1 triệu người được
coi là trận động đất lớn nhất
+ Nhật Bản là nơi có nhiều động đất
nhất: TB >300 trận động đất / ngày
+ Gần đây nhất là động đất , sóng thần ở
Thái Lan (10/ 2004)
+ Động đất ở Tứ Xuyên TQ 7/2008 gây
thiệt hại lớn về người và của
+ VN cũng nằm trong vùng động đất
nhưng chủ yếu với cường độ nhỏ, không
nhiệt đới ẩm ở Đông Nam Á và Nam
Á
+ Thảo nguyên, hoang mạc, cảnh quan núi cao
- Nguyên nhân phân bố của một số cảnh quan: do sự phân hoá đa dạng về các đới, các kiểu khí hậu…
3 Những thuận lợi và khó khăn của thiên nhiên Châu á.
- Thuận lợi:
+ Tài nguyên phong phú, đa dạng + Thiên nhiên đa dạng
- Khó khăn + Khí hậu khắc nghiệt + Thiên tai bất thường + Địa hình núi cao hiểm trở
Trang 5gây thiệt hại lớn
+ Các nước ven TBD thường có bão
nhiệt đới tàn phá dữ dội:
IV CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ
Củng cố
Nối ý ở cột A với ý ở cột B sao cho phù hợp
1 Cực và cận cực
2 Ôn đới lục địa
3 Nhiệt đới gió mùa
4 Cận nhiệt Địa Trung
Hải
a Rừng nhiệt đới ẩm
d Rừng cây bụi, cây lá cứng
b Rừng lá kim (tai-ga)
đ Đài nguyên
g Hoang mạc và bán hoang mạc
1 -
2 -
3 -
4 -
? Lên bảng, sử dụng bản đồ tự nhiên Châu á Mô tả các sông ở khu vực Bắc
á, Đông á, Đông Nam á
? Vì sao thiên nhiên Châu á phân hoá phức tạp.
Hướng dẫn về nhà
- Trả lời câu hỏi, bài tập sgk/13
- Hoàn thiện bài tập bản đồ thực hành bài 3
- Nghiên cứu bài 4 sgk/14
V RÚT KINH NGHIỆM