Những giáo án chi tiết của môn Tin học 9 bài Bảo vệ thông tin máy tính nhằm phục vụ cho nhu cầu giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh. Thông qua bộ sưu tập này học sinh dễ dàng nắm bắt nội dung bài học, biết cách bảo vệ thông tin máy tính khi tham khảo trước giáo án. Các thầy cô có thể tiết kiệm thời gian soạn bài khi tham khảo bộ sưu tập này. Quý thầy cô và các em đừng bỏ lỡ bộ sưu tập giáo án của bài Bảo vệ thông tin máy tính để thầy và trò có những tiết dạy và học thú vị, hấp dẫn nhất.
Trang 1Tiết 23
BẢO VỆ THÔNG TIN MÁY TÍNH
1 Mục tiêu
a Về kiến thức:
Biêt được sự cần thiết phải bảo vệ thông tin và các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới an toàn thông tin máy tính
Biết khái niệm virus máy tính, đặc điểm và tác hại của virus máy tính
b Về kỹ năng:
Biết các con đường lây lan của virus máy tính để có những biện pháp phòng ngừa thích hợp
c Về thái độ:
Giáo dục thái độ học tập nghiêm túc Biết cách bảo vệ thông tin và máy tính của nhà trường và cá nhân
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của GV
- SGK, ĐDHT máy tính, máy chiếu
- Các phần mềm diệt virus
b Chuẩn bị của HS
- Đọc trước nội dung bài
- Đồ dùng học tập, sgk, vở ghi,…
3 Tiến trình dạy học
a Kiểm tra bài cũ
Kết hợp trong bài học
Đặt vấn đề
Trang 2- Ai đã từng bị mất tệp dữ liệu mình vừa làm được không? Có biết vì sao mất không?
- Em hãy hình dung những thiệt hại khi ngân hàng bị mất thông tin hay rò rỉ thông tin khách hàng Vì vậy chúng ta cần bảo vệ thông tin máy tính và biết cách phòng trừ virus máy tính
- Virus máy tính là gì? Có giống virus gây bệnh thông thường không? Chúng ta sẽ vào bài học hôm nay để tìm hiểu kĩ hơn
b Giảng nội dung bài mới
Gv: Vì sao cần phải bảo vệ
thông tin máy tính?
Gv: Em hãy cho biết những
thiệt hai khi ngân hàng bị
mất hay rò rỉ thông tin khách
hàng?
Gv: Sự cần thiết phải bảo
vệ thông tin máy tính
Gv: Hãy nêu một số yếu tố
ảnh hưởng đến sự an toàn
của thông tin máy tính?
Hs: Nếu không bảo vệ thông tin
có thể bị mất hay hư hỏng không đọc được
Hs: trả lời Hs: ghi bài
Hs: Đọc sgk – thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của GV
1 Vì sao cần bảo
vệ thông tin máy tính (20’)
Có rất nhiều lí do khác nhau làm cho thông tin máy tính biến mất một cách không mong muốn
Bảo vệ thông tin máy tính là một việc hết sức cần thiết
2 Một số yếu tố ảnh hưởng đến sự
an toàn của thông tin máy tính (20’)
Trang 3Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Gv: Các yếu tố ảnh hưởng
đến sự an toàn của thông tin
máy tính được chia thành ba
nhóm chính:
Gv: Tại sao có thể nói yếu tố
“Công nghệ – vật lý” ảnh
hưởng đến sự an toàn của
thông tin máy tính?
Gv: Tại sao có thể nói yếu tố
“Bảo quản và sử dụng” ảnh
hưởng đến sự an toàn của
thông tin máy tính?
Gv: cách sử dụng máy như
thế nào gọi là không đúng?
Gv: Tại sao có thể nói yếu tố
“Virus máy tính” ảnh hưởng
đến sự an toàn của thông tin
máy tính?
Gv: Để hạn chế tác hại của
Hs: Máy tính là một thiết bị điện
tử nên có thể xảy ra sự cố hỏng:
phần mềm chạy trên máy tính cũng có thể có sự cố
Hs: Để máy tính ở những nơi ẩm
thấp hay nhiệt độ cao, bị ánh sáng chiếu vào, bị ướt, bị va đập mạnh có thể làm máy tính hư hỏng Cách sử dụng không đúng cũng có thể dẫn tới việc làm mất thông tin
Hs: Nhiều loại virus tự động xóa
một phần hoặc xóa hết dữ liệu trên máy tính
a.Yếu tố công nghệ
- vật lí
b.Yếu tố bảo quản
và sử dụng
c Virus máy tính
Cần sao lưu dữ liệu
và phòng chống
Trang 4Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
các yếu tố ảnh hưởng tới an
toàn thông tin máy tính, ta
cần thực hiện trước các bước
đề phòng cần thiết, đặc biệt,
cần tập thói quen sao lưu dữ
liệu và phòng chống virus
máy tinh
virus máy tính
c Củng cố luyện tập (3’)
Tại sao cần bảo vệ thông tin máy tính?
Hãy liệt kê các khả năng làm ảnh hưởng tới sự an ninh, an toàn thông tin máy tính
d Hướng dẫn HS tự học ở nhà (2’)
Học thuộc bài
Xem trước phần còn lại: virus máy tính và cách phòng chống
Trang 5Tiết 24
BẢO VỆ THÔNG TIN MÁY TÍNH
(tiếp theo)
1 Mục tiêu
a Về kiến thức:
Biêt được sự cần thiết phải bảo vệ thông tin và các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới an toàn thông tin máy tính
Biết khái niệm virus máy tính, đặc điểm và tác hại của virus máy tính
b Về kỹ năng:
Biết các con đường lây lan của virus máy tính để có những biện pháp phòng ngừa thích hợp
c Về thái độ:
Giáo dục thái độ học tập nghiêm túc Biết cách bảo vệ thông tin và máy tính của nhà trường và cá nhân
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của GV
- SGK, ĐDHT máy tính, máy chiếu
- Các phần mềm diệt virus
b Chuẩn bị của HS
- Đọc trước nội dung bài
- Đồ dùng học tập, sgk, vở ghi,…
3 Tiến trình dạy học
a Kiểm tra bài cũ
Kết hợp trong bài học
Đặt vấn đề
Trang 6Ở tiết trước, chúng ta đã tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến sự an toàn
của thông tin máy tính, trong đó có 1 yếu tố mà ta hay gặp phải, đó là virus của
máy tính Bây giờ chúng ta cùng tìm hiểu xem virus máy tính là gì ? những tác hại
do virus mang lại Cùng tìm hiểu nhũng con đường lây lan của Virus để tìm cách
phòng virus?
b Giảng nội dung bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 : khái niệm về
Virus
Gv: Virus máy tính là gì? Nêu
đặc điểm của virus máy tính?
Gv: Virus máy tính lây lan như
thế nào?
Gv: Hãy lấy ví dụ về vật mang
virus
Gv: Nêu các ví dụ về hiện tượng
có thể xảy ra khi máy tính bị
nhiễm virus?
Hs: Virus máy tính là
chương trình máy tính, chỉ
có thể lây lan trên máy tính
mà không lây trên người
Hs: Virus máy tính có khả
năng tự nhân bản, tự lây lan…
Hs: Thông qua vật mang
virus: Các tệp chương trình, văn bản, bộ nhớ và một số thiết bị máy tính (đĩa cứng, đĩa mềm )
Hs: Máy tính chạy chậm
hoặc bị treo hay tự khởi động lại, không tương tác được với phần mề, máy tính không khởi động được
và có thông báo lỗi
3.Virus máy tính và cách phòng tránh a.Khái niệm: (10’)
máy tính (gọi tắt là virus) là một chương trình hay đoạn chương trình
có khả năng tự nhân bản hay sao chép chính nó từ đối tượng bị lây nhiễm này sang đối tượng khác mỗi khi đối tượng bị lây nhiễm (vật mang virus) được kích hoạt
Vật mang virus có thể
Trang 7Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 2 : Tác hại của
Virus máy tính
Gv: Hãy nêu các tác hại khi một
máy tính bị nhiễm viru?
Gv: Hãy giải thích tại sao nói
khi một máy tính bị nhiễm virus
nó tiêu tốn nhiều tài nguyên hệ
thống?
Gv: Hãy giải thíc câu nói “Virus
phá hủy dữ liệu”
Gv: Tại sao nói virus có thể
đánh cắp dữ liệu?
Hs: Trả lời
Hs: Máy chạy rất chậm, bị
treo hoặc tự động tất máy hay khởi động lại …
Hs : Các tệp thường bị tấn
công nhiều nhất là các tệp
*.doc (Word), *.xls (Excel)
và các tệp chương trình
*.exe, *.com Một số virus hoạt động vào một thời điểm nhất định như virus
"thứ sáu ngày 13", nhưng cũng có những virus nguy hiểm hơn, bất ngờ xoá dữ liệu khiến người dùng không kịp trở tay
Hs: Sao khi thâm nhập vào
máy tính, virus này sẽ gửi thông tin quan trọng về:
Các loại sổ sách, chứng từ, thể tín dụng… về máy chủ
Hs: Nó sẽ mã hóa dữ liệu
là các tệp chương trình, văn bản, bộ nhớ
và một số thiết bị máy tính (đĩa cứng, đĩa mềm, … )
b.Tác hại của virus máy tính (10’)
tài nguyên hệ thống
dữ liệu
Trang 8Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng Gv: Hãy lấy ví dụ về virus mã
hóa dữ liệu tống tiền
Gv: Hãy lấy ví dụ về Virus phá
hủy hệ thống?
Gv: Hãy nêu những khó chịu
hay gặp phải khi bị Virus?
Hoạt động 3: Các con đường
lây lan của Virus
Gv: Hãy cho biết Virus có thể
lây lan qua những con đường
nào?
Hoạt động 4: cách phòng
quan trọng của người dùng
và yêu cầu họ phải trả tiền
để có thể khôi phục lại
Hs: Phá hủy hệ thống, làm
giảm tuổi thọ của đĩa cứng, máy tính kg hoạt động hay
bị tê liệt
Hs; thiết lập chế độ ẩn tập
tin hay thư mục, thay đổi cách thức hoạt động của HĐH cũng như của các phần mềm ứng dụng
Hs: Trao đổi nhóm, tham
khảo SGK Trả lời
1 Qua việc sao chép tệp đã bị nhiễm virus
2 Qua các phần mềm
bẻ khóa, các phần mềm sao chép lậu
3 Qua các thiết bị nhớ
4 Qua internet, đặc biệt là thư điện tử
5 Qua các “Lỗ hổng”
dữ liệu
dữ liệu tống tiền
hệ thống
chịu khác cho người dùng
c Các con đường lây lan của virus (10’)
sao chép tệp đó bị nhiễm virus
Trang 9Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
tránh Vius
Gv: Nêu nguyên tắt phòng tránh
virus?
Lưu ý: Mỗi phần mềm chỉ diệt
được những loại virus nó đã
nhận biết được Hiện nay có thể
nói các loại virus mới xuất hiện
hàng ngày Các nhà cung cấp
phần mềm diệt virus chuyên
nghiệp luôn quan tâm cập nhật
các mẫu virus mới vào chương
trình Do vậy, cần cập nhật
thường xuyên chương trình diệt
virus
của phần mềm
Hs: Nêu nguyên tắt phòng
tránh virus
phần mềm bẻ khúa, cỏc phần mềm sao chộp lậu
thiết bị nhớ
internet, đặc biệt là thư điện tử
Qua các “Lỗ hổng” của phần mềm
d Phòng tránh virus (10’)
Để phòng tránh virus, bảo vệ dữ liệu, nguyên tắc chung cơ bản nhất là:"Phải cảnh giác và ngăn chặn virus trên chính những đường lây lan của chúng"
c Củng cố luyện tập (4’)
Vi rút là gì?
Nguyên tắc phòng tránh virus? Nêu tên một số chương trình diệt virus phổ biến?
d Hướng dẫn HS tự học ở nhà (1’)
Trang 10Học thuộc bài.
Trả lời câu hỏi và bài tập SGK
Chuẩn bị trước Bài thực hành 5: Sao lưu dự phòng và quét virus
Trang 11Tiết 25
Bài thực hành 5
SAO LƯU DỰ PHÒNG VÀ QUÉT VIRUS
1 Mục tiêu
a Về kiến thức:
Biết các con đường lây lan của virus máy tính để có những biện pháp phòng ngừa thích hợp
b Về kỹ năng:
Biết thực hiện thao tác sao lưu các tệp/thư mục bằng cách sao chép thông thường
c Về thái độ:
Giáo dục thái độ học tập nghiêm túc Biết cách bảo vệ thông tin và máy tính của nhà trường và cá nhân
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của GV
- SGK, ĐDHT máy tính, máy chiếu
- Các phần mềm diệt virus
b Chuẩn bị của HS
- Đọc trước nội dung bài
- Đồ dùng học tập, sgk, vở ghi,…
3 Tiến trình dạy học
a Kiểm tra bài cũ
Kết hợp trong bài học
Đặt vấn đề
Ở tiết trước, chúng ta đã tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến sự an toàn của thông tin máy tính, trong đó có 1 yếu tố mà ta hay gặp phải, đó là virus của
Trang 12máy tính, virus máy tính là gì ? những tác hại do virus mang lại Cùng tìm hiểu
nhũng con đường lây lan của Virus để tìm cách phòng virus? Bài học hôm nay
chúng ta sẽ đi thực hành sao lưu dự phòng và quét virus
b Giảng nội dung bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu
cho học sinh mục đích của bài
thực hành (20’)
Gv: y/c HS đọc mục đích, yêu
cầu của Bài thực hành tr.65
SGK
Gv: phân tích các yêu cầu cần
thực hiện của Bài TH
HOẠT ĐỘNG 2: Thực hiện
sao lưu dữ liệu bằng phương
pháp sao chép thông thường
(20’)
Gv: y/c HS đọc nội dung Bài 1
tr.65 SGK
Gv: Các bước thực hiện sao lưu
dữ liệu ?
Gv: thực hiện mẫu trên máy GV
cho HS quan sát và y/c HS thực
hiện tại máy cá nhân
Hs: 1 HS đọc, HS khác theo dõi SGK
Hs: HS chú ý lắng nghe
Hs: 1 HS đọc thông tin, HS khác theo dõi SGK
Hs: dựa vào kiến thức SGK trả lời
Hs: quan sát GV làm mẫu trên màn hình và thực hiện sao lưu tại máy HS
1- Mục đích, yêu cầu:
+ Biết thực hiện thao tác sao lưu các tệp/thư mục bằng cách sao chép thông thường; + Thực hiện quét virus bằng phần mềm diệt virus
2- Nội dung:
Bài 1: Chuẩn bị sao lưu và sao lưu bằng phương pháp sao chép thông thường
1- Khởi động
Windows Explorer,
tạo thư mục
Tailieu_hoctap trên ổ đĩa C:\ Sao chép một
vài tập tin vào thư mục vừa tạo;
Trang 13Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Gv: bao quát lớp và hướng dẫn
thêm
Hs: tiếp tục thực hành cho thành thạo thao tác
2- Tạo một thư mục
mới trên ổ đĩa D:\ với tên Sao_luu;
3- Sao chép các tập tin trong thư mục
Tailieu_hoctap vào thư mục Sao_luu.
c.Củng cố luyện tập: (4’)
* Kiến thức bổ sung: Ngoài sao lưu bằng cách thông thường vừa thực
hiện, hệ điều hành Windows cũng cung cấp tiện ích Backup Với tiện ích này
người dùng có thể:
+ Sao lưu dữ liệu ra các thiết bị lưu trữ hoặc dưới dạng tập tin lưu trên máy tính.
+ Lựa chọn các kiểu sao lưu (sao lưu toàn bộ dữ liệu cần thiết, chỉ sao lưu
những thay đổi trong ngày hoặc chỉ sao lưu những thay đổi kể từ lần sao lưu gần
nhất, );
+ Đặt lịch để sao lưu tự động sau những khoảng thời gian nhất định;
+ Thiết đặt người được phép sao lưu,
+ Nhận xét tiết thực hành.
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: (1’)
+ Về nhà thực hiện lại nhiều lần các thao tác của bài thực hành
+ Xem trước phần còn lại của bài (bài 2)
Trang 14Tiết 26
Bài thực hành 5
SAO LƯU DỰ PHÒNG VÀ QUÉT VIRUS
(tiếp theo)
1 Mục tiêu
a Về kiến thức:
- Biết thêm về một số phần mềm diệt virus như: Avira, Kaspersky, Mcafee, Norton
b Về kỹ năng:
Biết thực hiện thao tác sao lưu các tệp/thư mục bằng cách sao chép thông thường Thực hiện quét virus bằng phần mềm diệt virus BKAV
c Về thái độ:
Giáo dục thái độ học tập nghiêm túc Biết cách bảo vệ thông tin và máy tính của nhà trường và cá nhân
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của GV
- SGK, ĐDHT máy tính, máy chiếu
- Các phần mềm diệt virus
b Chuẩn bị của HS
- Đọc trước nội dung bài
- Đồ dùng học tập, sgk, vở ghi,…
3 Tiến trình dạy học
a Kiểm tra bài cũ
Kết hợp trong bài học
Đặt vấn đề
Ở tiết trước, chúng ta đã tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến sự an toàn của thông tin máy tính, trong đó có 1 yếu tố mà ta hay gặp phải, đó là virus của
Trang 15máy tính, virus máy tính là gì ? những tác hại do virus mang lại Cùng tìm hiểu
nhũng con đường lây lan của Virus để tìm cách phòng virus? Bài học hôm nay
chúng ta sẽ tiếp tục đi thực hành sao lưu dự phòng và quét virus
b Giảng nội dung bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu
cách quét Virus bằng phần
mềm BKAV (13’)
Gv: y/c HS đọc nội dung Bài
2 tr.66 SGK
+ GV: khởi động BKAV trên
máy GV và y/c HS thực hiện
theo trên máy HS
+ GV: y/c HS quan sát giao
diện phần mềm, tìm hiểu ý
nghĩa của các tùy chọn trên
giao diện
+ GV: không chọn Xóa tất
cả Macro vì các chương
trình ứng dụng trong MS
+ 1 HS đọc thông tin, HS khác theo dõi SGK
+ HS: quan sát và tìm hiểu ý nghĩa của các tùy chọn trên giao diện
Bài 2: Quét virus
1- Khởi động chương trình quét và diệt virus BKAV
Sau khi khởi động màn hình làm việc của BKAV xuất hiện như sau:
2- Chọn tùy chọn Tất cả ổ cứng và USB để quét virus.
Lưu ý: không nên chọn Xóa tất cả Macro.
3- Quan sát quá trình quét virus của chương trình Cuối cùng nháy nút
Thoát để kết thúc quá trình diệt
virus
Trang 16Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Office và các kết quả làm
việc có thể chứa nhiều macro
(những đoạn chương trình
tiện ích) hữu ích
+ GV: thực hiện mẫu và y/c
HS thực hiện các yêu cầu
tiếp theo
HOẠT ĐỘNG 2: Giới
thiệu các phần mềm quét
Virus miễn phí (12’)
Gv: Có những phần mềm
quét virus nào
Mcafee, Norton …
Gv: Để tải được các phần
mềm đó về làm như thế nào?
HOẠT ĐỘNG 3: Thực
hành Download phần mềm
quét Virus miễn phí (15’)
+ HS: lắng nghe
GV giải thích.+
HS: quan sát GV làm mẫu, dựa vào SGK thực hiện các yêu cầu tiếp theo trong SGK
(nếu có điều kiện,
Gv giới thiệu thêm cho HS các phần mềm quét virus hiệu quả khác như Avast, McAfee, Norton, Kaspersky, PAV v.v)
Kaspersky,
Hs: Đánh các từ khoá vào Google rồi Download theo hướng dẫn của máy
Lưu ý: có thể tải BKAV từ địa chỉ:
http://www.bkav.vn/home/
Download.aspx
* Các phần mềm diệt virus miễn phí.
Avira, Kaspersky, Mcafee, Norton
…
Học sinh thực hiện theo hướng dẫn của giáo viên để Download và sử dụng BKAV