Bởi vì để giải đợc những bài toán này , HS phải thực hiện kĩ năng đọc , phân tích đợc nội dung và xác định rõ dạng toán thì mới có thể làm đợc bài.. Khi giải bài toán HS phải thực hiện c
Trang 1Phòng gd&đt tp lào cai cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam
Trờng tiểu học tả phời Độc lập - tự do - hạnh phúc
Tả phời , ngày 29 tháng 12 năm 2010
Báo cáo nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Kính gửi : Hội đồng sáng kiến - Sáng chế Phòng giáo dục đào taọ Laò Cai
Họ và tên : Vũ Thị Thu Hiền
Ngày tháng năm sinh :
Đơn vị công tác : Trờng Tiểu học TP
Trình độ chuyên môn : ĐHSP
Tên đề tài : Hớng dẫn học sinh lớp 1 viết câu lời giải cho bài toán có lời văn
Tóm tắt nội dung sáng kiến
Nội dung sáng kiến gồm 3 phần :
+ Phần I : Phần mở đầu ( Lí do chọn đề tài )
+ Phần 2 : Nội dung ( Gồm 3 chơng )
Chơng 1:Cơ sở lí luận , thực tiễn Chơng 2 : Thực trạng Chơng 3 : Giải pháp + Phần III : Kết luận và kiến nghị
Tóm tắt sơ lợc :
“ Bài toán có lời văn ” là một loại toán khó đối với học sinh ( HS )lớp 1
Đặc biệt là đối với HS lớp 1 dân tộc thiểu số thuộc vùng khó khăn Bởi vì để giải
đợc những bài toán này , HS phải thực hiện kĩ năng đọc , phân tích đợc nội dung
và xác định rõ dạng toán thì mới có thể làm đợc bài Khi giải bài toán HS phải
thực hiện các bớc : ( Viết câu lời giải - Viết phép tính - Viết đáp số )
Một bài giải sai , dù phép tính và đáp số có đúng thì bài đó vẫn bị coi là sai Vì vậy hớng dẫn HS lớp 1 viết đợc đúng câu lời giải , ngắn gọn , đủ ý là một việc
làm rất cần thiết “ Bài toán có lời văn ” ở lớp 1 đợc thể hiện theo 2 dạng : toán
“thêm ”, “ bớt ” Nh vậy giáo viên (GV)cần phải hớng dẫn HS theo 2 giai đoạn
sau :
* Giai đoạn 1 : Chuẩn bị - Hớng dẫn HS làm tốt kiểu bài “ Viết phép tính
thích hợp vào ô trống ” Dạng toán này có 2 trờng hợp : Quan sát tranh và viết
phép tính thích hợp - Dựa vào tóm tắt và viết phép tính thích hợp Lúc này GV
cần hớng dẫn HS làm theo 4 bớc : Quan sát tranh ( hoặc đọc tóm tắt bài toán )
Nêu bài toán Viết phép tính thích hợp Nêu câu trả lời cho bài toán đó HS
nêu đợc câu trả lời cho bài toán là bớc chuẩn bị cho việc hớng dẫn HS viết câu lời giải ở giai đoạn 2
+ VD : Viết phép tính thích hợp
- HS quan sát tranh và nêu bài toán
( VD: Mai có 7 quả bóng , Mai cho Nam 3
quả bóng Hỏi Mai còn lạibao nhiêu quả bóng
)
- HS viết phép tính vào ô trống
- GV hỏi : Mai còn lại bao nhiêu quả bóng ?
- HS trả lời : Bạn Mai còn lại 4 quả bóng
* Giai đoạn 2 : Giải toán có lời văn
- Đây là giai đoạn quyết định GV
giúp đỡ HS hiểu rõ một số thuật ngữ
toán học quan trọng nh : Dạng toán “
thêm “ ( mua thêm , cho thêm , lấy
thêm tất cả , cả hai ) Dạng toán
“ bớt “ ( cho đi, bay đi , hái xuống
còn lại )
Lúc này GV yêu cầu HS đọc kĩ
đề toán , tìm hiểu nội dung bài Xác
định đợc “ Bài toán đã cho biết
những gì ?” , “ Bài toán hỏi gì ? ”
Trang 2GV hớng dẫn HS cách xác định nh sau : Lấy bút chì gạch 1 gạch dới “ Bài toán
cho biết gì ”và gạch 2 gạch dới “ Bài toán hỏi gì ” Sau đó trình bày bài giải theo
3 bớc : ( Viết câu lời giải - Viết phép tính - Viết đáp số )
VD : Lúc đầu tổ em có 6 bạn , sau đó thêm 3 bạn nữa Hỏi tổ em có tất cả mấy bạn ?
Sau khi HS đọc bài toán , phân tích và xác định đợc dạng toán GV hớng dẫn
HS tìm câu lời giải nh sau :
* Cách 1 : Dựa vào câu hỏi của bài toán để tìm câu lời giải
- Bỏ bớt từ “ hỏi ” và “ mấy bạn ”để có câu lời giải ( Tổ em có tất cả : )
- Hoặc bỏ bớt từ “ hỏi ” và “ mấy bạn ” rồi thêm từ “ là ”để có câu lời giải
khác ( Tổ em có tất cả là : )
- Hoặc bỏ bớt từ “ hỏi ” và thay từ “ mấy ” bằng từ “ số ” rồi thêm từ “ là
”vào cuối câu để có câu lời giải khác ( Tổ em có tất cả số bạn là : )
* Cách 2 : Dựa vào dòng câu hỏi của tóm tắt để viết câu lời giải :
-Thêm từ “là ”vào dấu “ ” và bỏ từ “ bạn ? ” để có câu lời giải : Có tất cả
là :
- Thêm từ số vào dấu “ ”và thay “ là ”vào dấu “ ? ”ta có :Có tất cả số bạn
là :
* Cách 3 : Cho HS nêu phép tính : 6 + 3 = 9 ( bạn )
- GV hỏi : 9 bạn là số bạn ở tổ nào ? ( HS trả lời : Số bạn của tổ em )
- GV chỉnh sửa để giúp HS có câu lời giải khác ( Số bạn tổ em có là - Số
bạn tổ có tất cả là )
Nh vậy , với 3 cách hớng dẫn tìm câu lời giải nh trên , HS có thể áp dụng vào mọi bài toán đơn “ thêm ” hoặc “ bớt ” ở lớp 1 Tuy nhiên, GV không nên
áp đặt mà nên để HS tự nêu câu lời giải khác , sau đó cùng các em chọn câu lời giải thích hợp và hay nhất
Việc hớng dẫn HS lớp 1 viết câu lời giải cho một bài toán có lời văn là việc làm rất quan trọng , là tiền đề cho quá trình giải toán có lời văn ở các lớp 2 , 3 , 4 , 5 góp phần thực hiện tốt mục tiêu của môn Toán ở bậc Tiểu học
Xác nhận của nhà trờng Ngời viết báo cáo
Vũ Thị Thu Hiền