PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH MÔN: SINH HỌC THPT THỰC HIỆN TỪ NĂM HỌC 2011-2012

Giáo viên căn cứ vào phân phối chương trình, sách giáo khoa (Hướng dẫn phân phối chương trình năm học 2011-2012 dựa trên SGK của Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 2011 và được áp dụng từ năm học 2011-2012. Nếu giáo viên và học sinh sử dụng SGK của các năm khác thì cần đối chiếu với SGK của năm 2011 để điều chỉnh, áp dụng) điều chỉnh nội dung dạy học để dạy và học phù hợp với chuẩn kiến thức, kĩ năng và mục tiêu giáo dục, phù hợp với thời lượng dạy...

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÒA BÌNH

TRƯỜNG THPT CỘNG HÒA

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH

MÔN: SINH HỌC

THỰC HIỆN TỪ NĂM HỌC 2011-2012

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH MÔN SINH HỌC THPT Thực hiện từ năm học 2011-2012

A HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PPCT.

1 Tổ chức dạy học

- Giáo viên căn cứ vào phân phối chương trình, sách giáo khoa (Hướng dẫn phân phối chương trình năm học 2011-2012 dựa trên SGK của Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 2011 và được áp dụng từ năm học 2011-2012 Nếu giáo viên và học sinh sử dụng SGK của các năm khác thì cần đối chiếu với SGK của năm 2011 để điều chỉnh, áp dụng) điều chỉnh nội dung dạy học để dạy và học phù hợp với chuẩn kiến thức, kĩ năng và mục tiêu giáo dục, phù hợp với thời lượng dạy học và điều kiện thực tế của nhà trường Điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng cắt giảm các nội dung quá khó, trùng lặp, chưa thật sự cần thiết đối với học sinh, các câu hỏi, bài tập đòi hỏi phải khai thác quá sâu kiến thức lí thuyết, để giáo viên, học sinh dành thời gian cho các nội dung khác, tạo thêm điều kiện cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông

- Thời gian cả năm học là 37 tuần, nhưng thời lượng dành cho môn Sinh học không tăng thêm, do đó có thể có tuần không có tiết học môn Sinh học Thời lượng của môn Sinh học lớp 10 là 35 tiết trong cả năm học Thời lượng của môn Sinh học lớp 11 (cơ bản) là 53 tiết trong cả năm học Thời lượng của môn Sinh học lớp 12 là 53 tiết trong cả năm học

- Phải đảm bảo dạy đủ số tiết thực hành của từng chương vả của cả năm học Không được bỏ các bài thực hành để thay vào các tiết ôn tập, bài tập hay lí thuyết Trong điều kiện

có thể, các trường nên bố trí các tiết thực hành vào một buổi để thuận lợi cho giáo viên và học sinh khi dạy học

+ Lớp 10 là 05 tiết (có thể bố trí vào 02 buổi) với các nội dung: Thí nghiệm co và phản co nguyên sinh; Một số thí nghiệm về enzim; Quan sát các kì của nguyên phân trên tiêu bản rễ hành; Lên men êtilic và lactic; Quan sát một số vi sinh vật

+ Lớp 11 là 08 tiết (có thể bố trí vào 03 buổi) với các nội dung: Thí nghiệm về thoát hơi nước và thí nghiệm về vai trò của phân bón; Phát hiện diệp lục và carôtenôit, phát hiện

hô hấp ở thực vật; Đo một số chỉ tiêu sinh lí của người; Hướng động; Xem phim về một số tập tính ở động vật; Xem phim về sinh trưởng phát triển ở động vật; Nhân giống vô tính ở thực vật bằng giâm, chiết, ghép

+ Lớp 12 là 03 tiết (có thể bố trí vào 01 - 02 buổi) với các nội dung: Quan sát các dạng đột biến số lượng NST trên tiêu bản cố định và trên tiêu bản tạm thời; Lai giống; Quản lí và

sử dụng tài nguyên thiên nhiên

- Các nội dung lí thuyết và thực hành phải được dạy học theo đúng trình tự ghi trong phân phối chương trình do Sở Giáo dục và Đào tạo quy định

- Thực hiện việc tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường và bảo tồn thiên nhiên

đa dạng vào các bài học theo hướng dẫn trong tài liệu “Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Sinh học Trung học phổ thông” (Vũ Thị Mai Anh – Hoàng Thanh Hồng – Ngô Văn Hưng – Phan Thị Lạc – Trần Thị Nhung – NXB Giáo dục, 2008)

- Cuối mỗi học kì, có một tiết ôn tập và kiểm tra học kì

- Đối với các tiết Bài tập, Ôn tập cần lựa chọn, xây dựng nội dung các tiết Bài tập, Ôn tập nhằm mục đích củng cố kiến thức hoặc rèn luyện kĩ năng, hình thức có thể là làm bài tập trên lớp học và giao bài tập cho học sinh làm thêm ở nhà Nội dung các tiết bài tập ngoài việc chữa các bài tập trong sách giáo khoa, có thể sử dụng sách bài tập được Hội đồng thẩm định sách bài tập của Bộ Giáo dục và Đào tạo thông qua

- Tùy tình hình thực tế, có thể kéo dài hoặc rút ngắn thời lượng giảng dạy đã được

phân cho một nội dung nào đó (thời lượng thực hành không được rút ngắn) Tuy nhiên, việc

kéo dài hoặc rút ngắn vẫn phải đảm bảo dạy đủ các nội dung kiến thức cơ bản quy định trong chuẩn kiến thức

- Đối với các học sinh giỏi, giáo viên chọn các bài đọc thêm trong sách giáo khoa, xây

dựng thêm các Bài tập và thực hành, để củng cố, hệ thống và nhất là chuẩn xác hóa các kiến

thức, kĩ năng theo yêu cầu Đồng thời trong các tiết bài tập và thực hành giáo viên nên phân loại, chia nhóm, bố trí chỗ ngồi để học sinh có thể giúp đỡ nhau nâng cao hiệu quả của tiết học

- Ở một số nội dung, việc học lí thuyết sẽ hiệu quả hơn nếu sử dụng máy tính, phần mềm, tranh, ảnh, sơ đồ trực quan Nên các đơn vị cần đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Sinh học tại đơn vị mình

- Cần thực hiện đúng nhưng nội dung giảm tải theo công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 09 năm 2011 của bộ giáo dục và đào tạo

2 Kiểm tra, đánh giá

- Không ra bài tập và không kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh vào những nội dung được hướng dẫn là ”không dạy” hoặc ”đọc thêm” Tuy nhiên, giáo viên, học sinh vẫn có thể tham khảo các nội dung đó để có thêm sự hiểu biết cho bản thân

- Phải thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, khi ra đề kiểm tra (dưới 1 tiết, 1 tiết, học kì) phải bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chương trình Tuyệt đối không được hiểu đổi mới kiểm tra, đánh giá là chuyển từ kiểm tra tự luận sang kiểm tra bằng trắc nghiệm khách quan Giáo viên nên bố trí kiểm tra tự luận trong suốt quá trình dạy học để đánh giá và quan trọng hơn là giúp học sinh tự đánh giá quá trình học tập của bản thân Chỉ nên dùng kiểm tra bằng trắc nghiệm khách quan vào cuối năm học khi muốn đánh giá một khối lượng lớn kiến thức trong một thời gian ngắn Ngay cả khi kiểm tra bằng trắc nghiệm khách quan cũng không nên dùng một hình thức duy nhất là sử dụng câu hỏi đa lựa chọn mà nên sử dụng nhiều câu hỏi trắc nghiệm khách quan khác nhau

- Trong cả năm học phải dành 04 tiết để kiểm tra Trong đó có 02 tiết dành cho kiểm tra học kì (học kì I: 1 tiết; học kì II: 1 tiết); 02 tiết kiểm tra một tiết (học kì I: 1 tiết; học kì II:

1 tiết); kiểm tra thực hành được đánh giá trong tất cả các bài thực hành Giáo viên có thể tính điểm bình quân các bài thực hành trong mỗi học kì hoặc lấy điểm bài đạt điểm cao nhất của học sinh nhưng phải đảm bảo mỗi học kì có ít nhất một điểm Sau mỗi tiết Bài tập và thực hành phải có đánh giá và cho điểm Phải dùng điểm này làm ít nhất 1 điểm (hệ số 1) trong các điểm để xếp loại học lực cho học sinh

- Phải thực hiện đúng, đủ các tiết kiểm tra, kiểm tra thực hành, kiểm tra học kì như trong phân phối chương trình

- Phải đánh giá được cả kiến thức, kĩ năng, cả lí thuyết và thực hành và phải theo nội dung, mức độ yêu cầu được quy định trong chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình môn học

- Việc kiểm tra học kì phải được thực hiện ở cả hai nội dung lí thuyết và thực hành Tỉ

lệ điểm phần lí thuyết và điểm phần thực hành của bài kiểm tra học kì có thể cân đối: lí thuyết 60-70% và thực hành 30-40% Giáo viên tự lựa chọn một trong hai tỉ lệ trên cho phù hợp với tình hình thực tế Việc kiểm tra học kì có thể tiến hành theo một trong hai cách sau:

+ Cách 1: Nếu có đủ điều kiện, thì kiểm tra cả lí thuyết và thực hành trong một tiết

kiểm tra học kì Giáo viên tự phân chia hợp lí thời lượng của tiết kiểm tra học kì cho phần lí thuyết và phần thực hành (thực hành trên giấy)

+ Cách 2: trong tiết kiểm tra học kì chỉ kiểm tra và lấy điểm phần lí thuyết, còn điểm

phần thực hành được lấy bằng cách tình trung bình điểm các bài thực hành trong học kì

- Do đặc trưng của môn học thuận lợi cho việc áp dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan nên giáo viên cần lưu ý tận dụng ưu thế này để tăng cường sử dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Tuy nhiên cần phải hiểu là không được dùng phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan thay thế hoàn toàn cho phương pháp kiểm tra tự luận Giáo viên cần có kế hoạch phối hợp cả hai phương pháp để kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Cần thiết kế mỗi đề riêng cho mỗi phương pháp mà không nên có cả hai hình thức tự luận và trắc nghiệm khách quan trong một đề

………

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 THPT

MÔN SINH HỌC (CƠ BẢN) Thực hiện từ năm học 2011-2012

Học kỳ I: 19 tuần 19 tiết Học kỳ II: 18 tuần 16 tiết

Phần ,

Chương Tiết Nội dung bài

Nội dung điều chỉnh Hướng dẫn thực hiện

Phần một:

Giới thiệu

chung về thế

giới sống 1,2

Bài 1: Các cấp tổ chức của thế giới sống

Toàn bộ nội dung bài này

Tăng thêm 1 tiết cho bài này, đặc biệt tăng thời gian nhiều cho mục II Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống

3 Bài 2: Các giới sinh vật Phần hai: Sinh

học tế bào

Chương I:

Thành phần

hóa học của tế

bào

4 Bài 3: Các nguyên tố hoá học và nước

5 Bài 4: Cacbohiđrat và lipit

hình 4.1 Không giải thích chi

tiết

6

Bài 5,6: Protein và Axit Nuclêic

Mục I-Cấu trúc của prôtêin

Chỉ dạy sơ lược

Chương II:

Cấu trúc tế bào

7 Bài 7: Tế bào nhân sơ Mục VIII

Khung xương tế bào

-Tập trung phân tích chức năng sống, không đi quá sâu vào phân tích chi tiết cấu trúc các bộ phận, các bào quan của tế bào -Không dạy mục VIII

8 Bài 8: Tế bào nhân thực

9 Bài 9+10: Tế bào nhân thực (tiếp theo)

10 Bài 11: Vận chuyển các chất qua màng sinh chất 11

Bài 12: Thực hành: Thí nghiệm co và phản co nguyên sinh

12 Bài tập chương II

13 Kiểm tra giữa học kỳ I

Chương III:

chuyển hóa vật

chất và năng

lượng trong tế

14 Bài 13: Khái quát về năng lượng và sự chuyển hóa vật chất

Đoạn từ dòng 8 đến dòng 10 trang 54 “Ở

Không dạy

bào trạng

thái…”

15

Bài 14: Enzim và vai trò của enzim trong sự chuyển hoá vật chất

16 Bài 15: Thực hành: Một

số thí nghiệm về enzim

17 Bài 16 + 17: Hô hấp tế bào, Quang hợp

-Hình 16.2

và 16.3 -Không dạy hình 17.2

-Không dạy

-Học sinh chỉ cần nắm được nguyên liệu và sản phẩm, không đi sâu về cơ chế

18 Ôn tập học kỳ I

19 Kiểm tra học kì I

Chương IV:

Phân bào

20, 21

Bài 18: Chu kì tế bào và quá trình nguyên phân

22 Bài 19: Giảm phân 23

Bài 20: Thực hành: Quan sát các kì của nguyên phân trên tiêu bản rễ hành

Phần ba: Sinh

học vi sinh

vật

Chương I:

Chuyển hóa

vật chất và

năng lượng ở

vi sinh vật

24

Bài 22: Dinh dưỡng, chuyển hoá vật chất và năng lượng ở vi sinh vật

Mục III

Hô hấp và lên men

Không dạy mà chuyển sang dạy trong bài 24 thực hành

25

Bài 24: Thực hành: Lên men êtilic và lactic

Chương II:

Sinh trưởng và

sinh sản của vi

sinh vật

26

Bài 25 + 26: Sinh trưởng của vi sinh vật Sinh sản của vi sinh vật

Bài 26 Không dạy Vì tương

tự như sinh sản của tế bào đã học ở phần trước Lồng ghép vào bài 25 nhưng chỉ giới thiệu các hình thức sinh sản của vi sinh vật

27 Bài 27: Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của vi sinh vật

28 Bài 28: Thực hành: Quan sát một số vi sinh vật

29 Kiểm tra giữa học kỳ II

Chương III: Vi

rút và bệnh

truyền nhiễm

30 Bài 29: Cấu trúc các loại virut

31 Bài 30: Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ

32

Bài 31 + 32: Virut gây bệnh, Ứng dụng của virut trong thực tiễn Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch

33 Bài tập chương III

34 Ôn tập học kỳ II

35 Kiểm tra học kỳ II

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH LỚP 11 THPT

MÔN SINH HỌC (CƠ BẢN) Thực hiện từ năm học 2011-2012

Học kỳ I: 19 tuần 27 tiết

Học kỳ II: 18 tuần 25 tiết

Phần ,

Chương Tiết Nội dung bài Nội dung điều chỉnh Hướng dẫn thực

hiện

Phần bốn:

Sinh học cơ

thể

Chương I:

Chuyển hóa

vật chất và

năng lượng

A Chuyển hóa

vật chất và

năng lượng ở

thực vật

1

Bài 1: Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ

Mục I Rễ là

cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng và mục III Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đối với quá trình hấp thụ nước và ion khoáng ở

rễ cây

Không dạy mục I, III (lồng ghép vào mục II) chỉ cần giới thiệu

cơ quan hấp thu nước

và muối khoáng chủ yếu của cây là rễ

2 Bài 2: Vận chuyển các chất trong cây.

-Mục I Dòng mạch gỗ

-Mục II Dòng mạch rây

-Hình 2.4b

-Không mô tả sâu cấu tạo của mạch gỗ, tập trung vào dạy đường đi của dịch mạch gỗ

-Không mô sâu cấu tạo của mạch rây mà chỉ dạy sự dẫn truyền của dòng mạch rây -Không giải thích bằng hình này

3 Bài 3: Thoát hơi nước

- Mục II.1 Lá

là cơ quan thoát hơi nước

- Mục IV Cân bằng nước và tưới tiêu hợp

lý cho cây trồng

-Không trình bày và giải thích thí nghiệm của Garô và hình 3.3

mà chỉ giới thiệu cơ quan thoát hơi nước chủ yếu của cây là lá

- Lưu ýgiáo viên: Cây có cơ chế tự điều hòa về nhu cầu nước, cơ chế này điều hòa việc hút vào

và thải ra Khi cơ chế điều hòa không thực hiện được cây không phát trỉển bình

thường

- Câu 2* trang 19

- Không yêu cầu học sinh trả lời

4

Bài 4: Vai trò của

các nguyên tố

khoáng

5

Bài 5+6: Dinh dưỡng

nitơ ở thực vật

- Mục II Quá trình đồng hóa nitơ ở thực vật

- Mục I Vai trò sinh lý của nguyên tố nitơ

- Không dạy

-Nhập vào bài 6

6

Bài 7: Thực hành:

Thí nghiệm thoát hơi

nước và thí nghiệm

về vai trò của phân

bón

7 Bài 8:Quang hợp ở thực vật

Mục II.1 Hình thái giải phẫu của lá thích nghi với chức năng quang hợp

Không giải thích câu lệnh, hình 8.2 để lại phần hình thái, không dạy cấu tạo trong

8

Bài 9: Quang hợp ở

các nhóm thực vật

C3; C4 và CAM

- Chỉ giới thiệu C3, C4 và CAM theo kênh chữ là đủ Tuy nhiên chỉ so sánh như chuẩn đã mô tả: Điều kiện sống, có tế bào bao bó mạch hay không, hiệu suất quang hợp cao hay thấp

- Bỏ hình 9.3, 9.4 (không yêu cầu so sánh dựa trên sơ đồ)

9

Bài 10+11:Ảnh

hưởng của các nhân

tố ngoại cảnh đến

quang hợp Quang

hợp và năng suất cây

trồng

10

Bài 12: Hô hấp ở

thực vật

Mục II Con đường hô hấp

ở thực vật

Không đi sâu vào cơ chế

11

Bài 13: Thực hành:

Phát hiện diệp lục và

carôtenôit

12 Bài 14: Thực hành:

Phát hiện hô hấp ở thực vật

B Chuyển hóa

vật chất và

năng lượng ở

động vật

13,1 4,15

Bài 15+16: Tiêu hóa

ở động vật

16 Bài 17: Hô hấp ở động vật

17 Bài 18: Tuần hoàn máu

18 Bài 19: Tuần hoàn máu (tiếp theo)

19 Bài 20: Cân bằng nội môi

20

Bài 21: Thực hành:

Đo một số chỉ tiêu sinh lí ở người

21 Bài 22: Bài tập

22 Kiểm ta giữa học kỳ I

Chương II:

Cảm ứng

A Cảm ứng ở

thực vật

B Cảm ứng ở

động vật

23 Bài 23: Hướng động

24 Bài 24: Ứng động

25 Bài 25: Thực hành:

Hướng động

26

Bài 26: Cảm ứng ở động vật

Mục II Cảm ứng ở động vật chưa có tổ chức thần kinh

Không dạy

27 Bài 27: Cảm ứng ở động vật (tiếp theo)

28

Bài 28+29: Điện thế nghỉ Điện thế hoạt động và sự lan truyền xung thần kinh

-Mục II Cơ chế hình thành điện thế nghỉ

- Mục I.2 Cơ chế hình thành điện thế hoạt động

Không dạy

29 Bài 30: Truyền tin qua xináp

30 Bài 31: Tập tính của động vật

31 Bài 32: Tập tính của

động vật (tiếp theo) 32

Bài 33: Thực hành: Xem phim về tập tính của động vật

33 Ôn tập học kỳ I

34 Kiểm tra học kỳ I Chương III:

Sinh trưởng và

phát triển

A Sinh trưởng

và phát triển ở

thực vật

B Sinh trưởng

và phát triển ở

động vật

35 Bài 34: Sinh trưởng

ở thực vật

36 Bài 35: Hoocmôn thực vật

37 Bài 36: Phát triển ở thực vật có hoa 38

Bài 37: Sinh trưởng

và phát triển ở động vật

39

Bài 38: Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật

40

Bài 39: Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển

ở động vật (tiếp theo)

41

Bài 40: Thực hành: Xem phim về sinh trưởng và phát triển ở động vật

42 Kiểm tra giữa học

kỳ II

Chương IV

Sinh sản

A Sinh sản ở

thực vật

43 Bài 41: Sinh sản vô tính ở thực vật

44 Bài 42: Sinh sản hữu tính ở thực vật

45

Bài 43: Thực hành:

Nhân giống vô tính ở thực vật bằng giâm, chiết, ghép

B Sinh sản ở

động vật 46

Bài 44: Sinh sản vô tính ở động vật

47 Bài 45: Sinh sản hữu