Giáo án Lịch sử 7 bài 14: Ba lần kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên (thế kỉ XIII)

Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Lịch sử 7 bài 14: Ba lần kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên (thế kỉ XIII) để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Lịch sử 7 bài 14: Ba lần kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên (thế kỉ XIII) được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.

BÀI 14

BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM

LƯỢC MÔNG-NGUYÊN- THẾ KỈ XIII.

I Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ ( 1258)

A Mục tiêu:

Kiến thức: Âm mưu xâm lượt của quân Mông Cổ.Chủ trương, chính sách và những việc làm của vua quan nhà Trần để đối phó với quân Mông Cổ

Tư tưởng: GD học sinh ý chí kiến cường, bất khuất, mưu trí , dũng cảm của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến

GD lòng tự hào dân tộc

Kĩ năng: Học diến biến các trận đánh bằng cách chỉ lượt đồ Phân tích , đánh giá, nhận xét các sự kiện lịch sử

B Phương tiện dạy học:

Lược đồ diễn biến chống quân xâm lược Mông Cổ

C Tiến trình dạy học:

1.Ổn định:

2.KTBC: Nhà Trần đã làm gì để xây dựng quân đội củng cố quốc phòng ?

Để phục hồi và phát triển kinh tế nhà Trần đã làm gì?

3 Bài mới:

Sau khi nắm chính quyền nhà trần bắt tay ngay vào công cuộc xây dựng bộ máy chính quyền, phục hồi sản xuất Vua tôi nhà Trần còn phải chuẩn bị nhiều mặt để đối phó với những âm mưu xâm lượt của bọn phong kiến Mông- Nguyên

Đầu năm 1258, 3 vạn quân Mông Cổ tràn vào nước ta Vậy cuộc chiến này sẽ diễn ra như thế nào?

Học sinh đọc phần 1 SGK

GV giới thiệu đất nước Mông Cổ trên bản đồ thế giới

Mông Cổ:Từ xưa các bộ lạc Mông Cổ sống ở vùng

thảo nguyên Đầu thể kỉ XIII nhà nước phong kiến

Mông Cổ được thành lập.Vua Mông Cổ đem quân

xâm lược khắp nơi và xây dựng một đế quốc rộng lớn

từ Thái Bình Dương đến Hắc Hải Người xưa nhận xét

"Vó ngựa Mông Cổ đi đến đâu,có không mọc đượcđến

đó"

Giáo viên giới thiệu H29 SGK

GV(H): Hình 29 giúp em hiểu điều gì về quân Mông

Cổ?

HS: Quân đội rất lớn mạnh có tổ chức, trang bị tốt

GV(giảng): Năm 1257 Vua Mông Cổ mở cuộc xâm

lược Nam Tống để chiém toàn bộ Trung Quốc rộng

lớn Nhưng để đạt được tham vọng đó chúng cho

tướng Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy quân xâm chiếm

Đại Việt

GV(H): Vì sao vua Mông Cổ cho quân đánh Đại

Việt trước?

1 Âm mưu xâm lượt Đại Việt của Mông Cổ:

Vua Mông Cổ cho quân xâm lượt Đại Việt để đánh lên phía Nam Trung Quốc thực hiện kế hoạch gọng kìm để tiêu diệt Nam Tống

HS: Vì sau khi chiếm được Đại Việt Quân Mông Cổ sẽ

đánh lên phía Nam Trung Quốc, trong khi đó một lực

lượng khá đông quân Mông Cổ sẽ ào ạt tấn công từ

phía Bắc tạo nên gạng kìm tiêu diệt Nam Tống

GV(H): Trước khi kéo vào nước ta, tướng Mông Cổ

đã làm gì?

HS: Cho sứ giả đưa thư đe doạ và dụ hàng vua Trần

GV(H): Vua Trần đã làm gì khi các sứ giả Mông Cổ

đến?

HS: Bắt tống giam vào ngục

GV(H): Khi được tin quân Mông Cổ xâm lượt nước

ta vua Trần đã làm gì?

HS: Ban lệnh cho cảc nước sắm sửa vú khí

- Quân đội , dân binh được thành lập, ngày đêm luyện

tập

GV Dùng lược đồ trình bày diễn biến

Tháng 1- 1258 quân Mông Cổ tiến vào nước ta theo

đường sông Thao xuồng Bạch Hạc rồi đến vùng Bình

Lê Nguyên và bị chặn lại Tại đây quân ta đặt phòng

tuyến do vua Thái Tông chỉ huy và đánh một trận

quyết liệt Do quân giặt mạnh vua Trần phải cho rút

quân lui về Thăng Long bảo toàn lực lượng Theo lện

triều đình, nhân dân Thăng Long thực hiện chủ trương

" vườn không nhà trống" vua Trần cho quân lui về

Thiên Mạc Khi Ngột Lương Hợp Thai cho quân tiến

đánh Thăng Long thì trướt mắt chúng vườn không nhà

trống, không lương thực Quân Mông Cổ kiên

cường giết hại những người còn ở lại Trước thế đó

vua Trần rất lo lắng, Thái sư Trần Thủ Độ đã tâu: "

Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo" Câu

nói thể hiện niềm tin chiến thắng của quân và dân ta

Nhân cơ hội này nhà Trần đã mở cuộc phản công

lớn ở Đông Bộ Đầu

Bị bất ngờ, ngày 29 1 1258 quân Mông Cổ đã rút

khỏi Thăng Long về nước Trên đường rút chạy chúng

đã bị dàn quân ở Quy Hoá chặn đánh tan tác

GV(H): Vì sao quân ta lại đánh bại quân Mông Cổ?

HS: Vì quân ta biết cách đánh giặc thông minh, biết

chớp thời cơ

GV(H): Bài học kinh ngiệm về cách đánh giặc của

dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống quân

Mông Cổ lần thứ nhất?

HS: Khi thế giặc mạnh ta chủ trương không dốc ngay

lược lượng, nhữ chúng vào sâu trận địa, đánh lâu dài

Khi giặc khó khăn ta mới phản công lại Đó là kế: "

2 Nhà trần chuẩn bị kháng chiến để đánh bại Mông Cổ.

A) Nhà Trần chuẩn bị Vua TRần ban lệnh sắm sữa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện tập

b) diễn biến

(SGK)

c) Kết quả: Quân Mông Cổ phải rút lui khỏi Thăng Long, chạy về nước

Lấy yếu đánh mạnh, lấy ít đánh nhiều".

4 Củng cố: Quân Mông Cổ xâm lượt Đại Việt nhằm mục đích gì?

Trình bày diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ Bằng lượt đồ?

5 Dặn dò: Về nhà học thuộc bài và chuẩn bị bài này mục II " Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lượt Nguyên"

-BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XL

MÔNG NGUYÊN

II-Cuộc kháng chiến Lần thứ hai chốngQuân xâm

lược Nguyên(1285)

A Mục tiêu bài học:

KT: Việc chuẩn bị cho việc xâm lược Đại Việt lần thứ hai của nhà Nguyên chu đáo hơn so với lần một

Nhờ sự chuẩn bị chu đáo đường lối đánh giặc đúng đắng và với quyết tâm cao quân dân Đại Việt

đã giàng thắng lợi vẻ vang

TT: Bồi dưỡng HS lòng căm thù giặc ngoại xâm, miền tự hoà dân tộcvà lòng biết ơn tổ tiên đã kiên cường, mưu trí bảo vệ chủ quyền đất nước

KN: Rèn luyện kĩ năng sử dụng lượt đồ thuật lại sự kiện Lịch sử

B Phương tiện dạy học:

Lượt đồ kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lượt Nguyên Thanh minh hoạ Thoát Hoan nằm trong ống đòng trống về nước

Đoạn trích :" Hịch tướng sĩ"

C Tiến trì dạy học:

1 Ổn định:

2 KTBC:

- Trình bày ngắn gọn diện biến của cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ

- Nêu cách đánh giặc của dântộc ta trog cuộc kháng chiến đó?

3 Bài mới:

GV(giảng) Sau thất bại năm 1258 quân Mông Cổ

không chịu tư bỏ âm mưu xâm lược nước Đại Việt

Năm 1279 sau khi thôn tính dưói nhà Tống, Vua Mông

Cổ lập ra nhà Nguyên đặt nền thống trị toàn bộ Trung

Quốc

Vua Nguyên lúc bấy giờ ráo riết chuẩn bị xâm lượt Đại

Việt và Chăm-pa

GV(H): Hốt Tất Liệt cho quân xâm lượt Chăm Pa và

Đại Việt nhằm mục đích gì?

HS: Làm cầu nối thôn tính các nướcphía Nam Trung

Quốc

Giảng: Hốt Tất Liệt đã cho quan xâm lượt Cham pa

trước

GV(H): Nhà Nguyên cho quân đánh Chăm Pa trước

1 Âm mưu xâm lượt Chăm pa và đại Việt của nhà Nguyên:

Sau khi thống trị hoàn toàn Trung Quốc, vua Nguyên ráo riết chuẩn bị xâm lượt Đại Việt và Chăm pa

Năm 1283, Tướng Toa Đô cho quân

nhằm mục đích gì?

HS: làm bàn đạp tấn công vào Đại Việt

Giảng: Năm 1283, 10 vạn quân Ngyên do tướng Toa

Đô chỉ huy tấn công Chăm pa nhưng đã bị nhân dân

Chăm pa tiến hành chiến tranh du kích đánh trả nên

quân Nguyên đã thất bại Phải cố thủ phía Bắc chẩn bị

xâm lược Đại Việt

GV: Gọi HS đọc SGK mục 2

GV(H): Sau khi biết tin quân Nguyên có ý định xâm

lượt Đại Việt vau Trần đã làm gì?

HS: Triệu tập các Vương hầu quan lại ở bến Bình Than

bàn kế đánh giặc

GV(H): Hội nghị này rất quan trọng , vì sao?

HS: Vì hội nghị triệu tập các Vương hầu quan lại bàn

kế đánh giặc

Giảng: Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản có lòng yêu

nước sâu sắc đã đến bến Bình Than nhưng không được

dự họp (vì tuổi mới 15) Quốc Toản tức giạn bót nát quả

cam trong tay lúc nào không biết Sao đó về quê Quốc

Toản tổ chức một đạo quân lớn, giương cao lá cờ theo

6 chữ vàng:" Phá cường địch, báo hoàng ân" ngày đêm

luyện tập sẵn sàng cùng nhân dân đánh giặc

Năm 1285, vua Trần triệu tập hội nghị Diên Hồng và

mời toàn bộ các bô lão có uy tín để bàn cách đánh giặc

GV(H): Hội nghị Diên Hồng có tác dụng gì đến việc

chuẩn bị kháng chiến?

HS: Đây là hội nghị thể hiện ý chí kiên cường của nhan

dân Đại Việt

Giảng: Nhà Trần đã tổ chức tập trận lớn ở Đông Bộ

Đầu Trần Quốc Tuấn đã đọc :" Hịch tướng sĩ " Bài

hịch đã khơi dậy lòng yêu nước và khích lệ tinh thần

cứu nước của toàn quân dân

Sau đợt tập trận cả nước được lệnh sẵn sàng đánh giặc

Quân sĩ đều thích hai chữ" sát thát ''vào cánh tay

GV(H): Việc thích hai chữ '' Sát Thát '' có ý nghĩa

gì?

HS: Thể hiện quyết tâm cao độ của quân sĩ, thà chết

không chịu mất nước

GV Dùng lược đồ cuộc kháng chiến lần thứ hai chống

quân Nguyên để trình bày diễn biến :

- Tháng 1năm 1285 , năm mươi vạn quân

Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tiến vào nước ta ( gấp

20 lần so với trước)

Sau một vài trận quyết chiến với giặc Trần Quốc Tuấn

cho quân lui về Vạn Kiếp để bảo toàn lượng Vua

xâm lược Chăm pa nhưng bị thất bại

2 Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.

Vua Trần đã triệu tập hội nghị ở Bến Bình Than bàn kế chống giặc

Năm 1285, các bô lão có uy tín về dự hội nghị Diên Hồng

Cuộc tập trận lớn được tổ chức ở Đông

Bộ Đầu

3 Cuộc kháng chiến bùng nổ và thắng lợi:

Tháng 1- 1285

50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tiến vào xâm lượt Nước ta Quân ta sau một vài trận chặng đánh đich ở biện giới đã rút về Vạn Kiếp và cuối cùng rút về Thiên Trường để bảo toàn lực lượng

Trần rất lo lắng nhưng Trần Quốc Tuấn khẳng khái trả

lời : " Nếu bệ hạ muốn hàng giặc thì trước hết hãy

chém đầu thần rồi hãy hàng"

Thái Hoan tập trung lực lượng lớn tấn công vào Vạn

Kiếp Trước thế giặc mạnh quân ta lui về Thăng Long

và cuối cùng rút về Thiên Trường (Nam Định) Để bảo

vệ cho cuộc rút quân, quân ta dã bố trí nhiều trận chặng

đánh giặc Trong một trận kìm chân giặc ở Thiên Mạc

Trần Bình Trọng đã bị giặc bắt, khi bị giặc dụ dổ Ông

trả lời:" Ta thà làm ma nước Nam còn hơn làm vương

đất Bắc."Quân Nguyên tức giận chém ông Ở Thăng

Long nhân dân thực hiện chủ trương" vườn không nhà

trống" để đối phó với giặc Quân Thoát Hoan kéo vào

chiếm Thăng Long trống không buộc chúng phải dựng

trại ở phía Bắc sông Hồng

Tiếp đó Toa Đô từ Chăm pa đánh ra Nghệ An Thanh

Hoá Thoát Hoan mở cuộc tấn công xuống phía Nam

nhằm tạo thế gọng kìm tiêu diệt quân chủ lực của ta và

bắt sống toàn bộ đầu não của cuộc kháng chiến

- Trước thế nguy cấp, một số quý tộc nhà Trần đã đầu

hàng giặc

Trước tình thế như vậyTrần Quốc Toản phải rút lui để

chuẩn bị lực lượng tiêu diệt địch

GV: gọi HS đọc mục 4 SGK

GV(H): không thực hiện được âm mưu bắt sống vua

Trần và quân chủ lực Thoát Hoan đã làm gì?

HS: Cho quân rút về Thăng Long chờ tiếp viện

GV giảng: Dựa vào thời cơ thuận lợi đó, quaan Trần tổ

chức phản công đánh bại quân giặc ở nhiều nơi: Tây

Kết, bến Chương Dương, của Hàm tử Tại của Hàm tử

tướng giặc Tây Đô bị ta chém rơi đầu Sau đó tiến về

giải phóng Thăng Long Quân giặc hoản loạn bỏ chạy

nhiều tên bị giết Thoát Hoan chui vào ống đồng cho

quân khiên về nước

Sau 2 tháng quân dân nhà Trần đã đánh bại 50 vạn

quân Nguyên

Giải phóng đất nước Đại Việt

Cùng một lúc Toa Độ từ Chăm pa đánh

ra Nghệ An, Thanh hoá Quân Thoát Hoan mở cuộc tấn công xuống phía nam tạo thế gọng kìm tiêu diệt quân ta

4 Cuộc kháng chiến thắng lợi:

Nhân lúc quân giặc gặp khó khăn, nhà Trần cho quân tổ chức phản công Đánh bại quân giặc ở nhiều nơi

Kết quả: Quân giặc đại bại Tao Đô bị chém đầu, Thoát Hoan chui vào ống Đồng về nước

4 Củng cố: Nhà Trần chuẩn bị chống quân Nguyên XL ra sao, tác dụng của sự chuẩn bị đó?

- Trình bày diễn biến của cuộc kháng chiến?

- Nêu cách đánh của quân và dân trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ 2?

5 Dặn dò: Học bài SGK Chuẩn bị bài sau: Mục III của bài này

-

Bổ sung phần củng cố: PHIẾU HỌC TẬP ( thảo luận nhóm)

Hãy điền chữ Đ ( đúng ) chữ S ( sai ) vào ô trống trong các câu sau đây:

1) Nhà Nguyên xâm lượt Đại Việt và Chăm pa nhằm làm cầu nối để thôn tính các nước phía Nam TQ

2) Nhà Nguyên xâm lượt Đại Việt năm 1285 nhằm tạo thế gọng kìm tấn công nhà Tống

3) NhàTrần triệu tập hội nghị Bình Than và Diên Hồng để mừng chiến thắng quân Mông Nguyên

4) Tướng giặc Toa Đô chui vào ống đồng cho quân khiên về nước

5) Kế sách đánh giặc của nhà Trần là " Vườn không nhà trống" , " Lấy yếu đánh mạnh" -

III CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN BA CHỐNG

QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN ( 1287- 1288 )

A Mục tiêu bài học:

KT: Âm mưu xâm lượt Đại Việt Lần thứ 3 của quân Nguyên.Vua tôi nhà Trần quyết tâm tiến hành cuộc kháng chiến chống lại nhà Nguyên với các trận đánh lớn: Vân Đồn , Bạch Đằng và giành thắng lợi vẻ vang

TT: Bồi dưỡng cho HS lòng căm thù và niềm tự hào truyền thống hào hùng của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên

KN: Rèn luyệt kĩ năng sử dụng lượt đồ để tóm tắt sự kiện lịch sử

B Phương tiện dạy học:

Lược đồ kháng chiến lần thứ ba chống quân Nguyên

C Tiến trình dạy học:

1 Ổn định:

2 KTBC: Nêu những công việc nhà Trần chuẩn bị chống quân xâm lược Qua đó nêu ý chí của dân tộc ta?

- Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ 2?

3 Bài mới:

Gọi HS đọc mục 1 SGK

GV(H):Hai lần xâm lược Đại Việt đều thất bại vua

Nguyên đã làm gì?

HS: Quyết tâm đánh chiếm Đại Việt lần nữa

Giảng: Vua Nguyên khi nghe tin con trai là Thoát Hoan

phải chui vào ống đồng về nước đã quyết tâm xâm lược

lần thứ ba Lần này nhà Nguyên rất thận rọng, chuẩn bị

chu đáo

GV(H): Nêu những dẫn chúng về việc quân Nguyên

chuẩn bị chu đáo cho việc xâm lược?

HS: Đình chỉ cuộc xâm lược Nhật Bản tập trung hàng

chục vạn quân, hàng trăm chiếc thuyền và hàng chục

vạn thạch thóc

GV(giảng) : Mặc dù chuẩn bị rất chu đáo nhưng chúng

1 Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt:

-Hoàn cảnh:

Vua Nguyên quyết tâm xâm lượt Đại Việt lần thứ ba

+ Nhà Trần khẩn trương chuẩn bị kháng chiến

Diễn biến:

đã bắt đầu run sợ.Vua Nguyên Hốt Tất Liệt đã phải dặn

con:" Không được cho giao chỉ là nước nhỏ mà khinh

thường"

GV(H): Cuối tháng 12- 1287 quân Nguyên ào ạt tiến

vào nước ta theo 2 đường( dùng lược đồ)

+ Đườn bộ do Thoát Hoan chỉ huy Vượt biên giới tiến

vào Lạng Sơn, Bắc Giang

+ Đường biễn do Ô Mã Nhi chỉ huy ngược sông Bạch

Đằng hội quân với Thoát Hoan

Đầu năm 1288 Thoát Hoan cho quân chiếm đóng Vạn

Kiếp

Về phía ta sau một vài trận chặn giặc ở Ải Trần Quốc

Tuấn cho quân rút khỏi Vạn Kiếp về vùng sông Đuống

để chặn giặc ở Thăng Long

GV gọi HS đọc mục 2 SGK

GV(H): Ô Mã Nhi được giao bảo vệ đoàn thuyền

lương nhưng tại sao lại tiến về Vạn Kiếp với Thoát

Hoan?

HS: Ô Mã Nhi cho rằng quân ta yếu không cản được

chúng nên Ô Mã Nhi đã không bảo vệ

GV( giảng): Khi đoàn thuyền lương qua Vân Đồn bị

quân của Trần Khánh Dư phụ sẵn từ nhiều phía đánh ra

dữ dội

Kết quả : phần lớn thuyền lương bị đắm và bị quân ta

chiếm

GV(H): Sau trận Vân Đồn tình thế của quân Nguyên

như thế nào?

HS: Tình thế của giặc rất khó khăn thiếu lương thực

trầm trọng

GV(H): Đợi mãi không thấy đoàn thuyền lương Thoát

Hoan đã làm gì?

HS: Cho quân tiến vào Thăng Long cướp bóc lương

thực của nhân dân

GV(H): Khi quân giặc gặp khó khăn trong lương thảo

nuôi quân, nhà Trần đã làm gì?

HS: Quyết định mở cuộc phản công và mai phục trên

sông Bạch Đằng

GV ( Dùng lược đồ chiến thắng Bạch Đằng) giảng:

Ngày 9-4-1288 đoàn thuyền do Ô Mã Nhi có kị binh hộ

tống rút theo đường sông Bạch Đằng bây giờ nước triều

dâng cao che lấp các cọc trên sông, một số thuyền nhẹ

của quân nhà Trần ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy,

giặc cho quân đuổi theo, lọt vào trận địa mai phục Đợi

đến lúc nước triều xuống, từ hai bờ, quân ta đổ ra đánh

phá, giặc bị đánh bất ngờ hốt hoảng tranh nhau tháo

+ Vua Nguyên quyết tâm cho quân xâm lược Đại Việt lần thứ ba

tấn công Đại Việt

Đầu năm 1288 Thoát Hoan chọn Vạn Kiếp để xây dựng căn cứ

2 Chiến thắng Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ.

3 Chiến thắng Bạch Đằng:

Hoàn cảnh:

+ Thắng 1/ 1288 Thoát Hoan cho quân chiếm đóng Thăng Long

Nhà Trần quyết định chọn sông Bạch Đằng làm trận quyết chiến

(SGK)

Kết quả: nhiều tên giặc bị giết chết

Ô Mã Nhi bị bắt sống

chạy, nhiều thuyền bị vỡ ra và bị đắm Giữa lúc đó hoàn

loạt bè lửa xuôi nhanh theo nước triều lao xuống thuyền

giặc Tướng Ô Mã Nhi bị bắt sống

Cánh quân bộ do Thoát Hoan chỉ huy rút chạy bị quân ta

tập kích liên tiếp, sau hơn chục ngày mới tới Quảng Tây

GV(H): Hãy nêu kết quả của Trận Bạch Đằng năm

1228?

HS: Đập tan mông xâm Lăng của giặc Nguyên

4 Củng cố: Trình bày tóm tắc diến biến cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ ba?

- Nêu cách đánh giặc của nhà Trần lần thứ ba? Có gì giống và khác với hai lần trước?

5 Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lich và ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến."

-

-BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM

LƯỢC NGUYÊN (tiếp theo) IV- NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG

NGUYÊN

A- Mục tiêu:

KT: Hiểu được vì sao ở thế kỉ XIII, trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên, quân dân Đại Việt đều giành thắng lợi Ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên

TT: Bồi dưỡng niềm tự hào về truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc

Bài học kinh nghiệm LS về tinh thần đoàn kết dân tộc

KN: Phân tích, so sánh sự kiện về nhân vật lịch sử qua 3 lần kháng chiến rút ra nhận xét chung B- Thiết bị dạy học:

Bản đồ đế quốc Mông - Nguyên TK XIII

Bài Hịch tướng sĩ cuat Trần Quốc Tuấn

Tư liệu về nhân vật tiêu biểu trong 3 lần kháng chiến chống quân Mông Nguyên

C- Tiến trình dạy học:

1 Ổn định:

2 KTBC:

Trình bày hoàn cảnh và diễn biến của nhà Nguyên xâm lược Đại Việt?

Trình bày diễn biến của chiến thắng Bạch Đằng 1288?

3 Bài mới:

Gọi HS đọc mục 1 SGK

GV(H): Hãy nêu một số dẫn chứng về tinh thần đoàn

kết dân tộc?

HS: Nhân dân Thăng Long theo lệnh triều đình thực

hiện chủ trương " Vườn không nhà trống"

- Tại hội nghị Diên Hồng các bô lão thể hiện ý chí

1 Nguyên nhân thắng lợi:

Trong 3 lần kháng chiếntất cả tầnh lớp

ND đều tham gia

muôn dân quyết " Đánh".

Quân sĩ thích vào cánh tay chữ " Sát Thát"

GV(H): Nêu những việc làm của nhà Trần chuẩn bị

cho 3 lần kháng chiến?

HS: Vua Trần thường về các địa phương tìm hiểu cuộc

sống của dân

- Giải quyết những bất hoà trong vương triều Trần tạo

nên sự đoàn kết dân tộc

(Giảng): Trần Quốc Tuấn là một anh hùng dân tộc, nhà

chỉ huy quân sự kiệt xuất có nhiều công lớn Tác giả

của áng thiên cổ hùng văn gọi là hịch tướng sĩ " Ta "

GV(H): Trình bày những đóng góp của Trần Quốc

Tuấn trong cuộc kháng chiến chống quân Mông

Nguyên?

HS: Nghĩ ra cách đánh độc đáo sáng tạo phù hợp với

hoàn cảnh từng giai đoạn

GV(H): Cách đánh sáng tạo của nhà Trần trong ba

lần kháng chiến là gì?

HS: + Kế hoạch :" Vườn không nhà trống"

+ Tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu của kẻ thù

+ Biết phát huy lợi thế của quân ta buộc địch phải

theo

+ Buộc địch từ thế mạnh sang thế yếu ta từ thế bị

động chuyển sang thế chủ động

GV gọi HS nêu lên những nguyên nhân thắng lợi của 3

lần kháng chiến?

Tổng kết: Đó là những nguyên nhân cơ bản dẫn đến

thắng lợi của quân và dân ta trong ba lần kháng chiến

GV (giảng) Năm 1257 vua Mông Cổ đưa 3 vạn quân

xâm lược nước ta Đến lần thứ hai đưa 50 vạn quân và

đến lần thứ ba Hốt Tất Liệt đình chiến với Nhật Bản

đưa 30 vạn quân sang xaam lược Với lực lượng mạnh

như vậy Nhưng quân Nguyên cũng phải chuốt lấy thất

bạy

GV(H) Theo 3 lần kháng chiến chống quân Mông

Nguyên thắng lợi có một ý nghĩa quan trọng như thế

nào ?

HS : Trả lời:

Đập tan tham vọng ý đồ xâm lược Đại Việt của đế chế

Nguyên Bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh

thổ

Góp phần xây đắp quân sự Việt Nam Để lại một bài

học vô cùng quý giá Ngăn chặng những cuộc xâm

lược của quân Nguyên đối với các nước khác

Nhà Trần chuẩn bị chu đáo về mọi mặt

Thắng lợi của 3 lần chống quân Nguyên gắn liền với tinh thần hi sinh của toàn dân đặc biệt là quân đội nhà Trần

Thắng lợi đó không tách rời những chiến lược chiến thuật đúng đẳn sáng tạo của người chỉ huy

2 Ý nghĩa lịch sử:

Đập tan tham vọng ý đồ xâm lược Đại Việt của đế chế Nguyên Bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Góp phần xây đắp quân sự Việt Nam

Để lại một bài học vô cùng quý giá .Ngăn chặng những cuộc xâm lược của quân Nguyên đối với các nước khác

4 Củng cố : GV cho HS thảo luận nhóm theo phiếu HT sau :

Điền chữ Đ ( đúng ) chữ S ( sai ) vào ô trống các câu sau :

Nguyên nhân thắng lợi:

 Các tầng lớp nhân dân đều tham gia

 Nhà Trần chuẩn bị chu đáo về mọi mặt

 Giặc Nguyên còn yếu chưa thể thắng Đại Việt

 Nhờ những chiến lược , chiến thuật đúng đắng của nhà Trần

Ý nghĩa lịch sử:

 Đập tan ý đồ xâm lược của quân Mông Nguyên

 Xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam

 Đại Việt đủ khả năng tiến hành chiến tranh xâm lược

5 Dặn dò:

Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau:" Sự phát triển kinh tế và văn hoá thời Trần"