Bài giảng Ngữ văn 10: Chiến thắng Mtao-Mxây (Trích Đăm San - Sử thi Tây Nguyên) cung cấp các kiến thức giới thiệu sơ lược về thể loại sử thi dân gian Việt Nam; tóm tắt sử thi Đăm San; vị trí-bố cục đoạn trích, phân tích đoạn trích.
Trang 1CHIẾN THẮNG MTAO-MXÂY
(Trích Đăm San - Sử thi Tây Nguyên)
Trang 2Một vài hình ảnh về cuộc sống- sinh hoạt
của cộng đồng Ê Đê – Tây Nguyên
Lễ cúng lúa Văn hóa cồng chiêng
Trang 4Ngày xưa………
Trang 5……… Ngày nay
Trang 6Lên nương
Trang 7I TÌM HIỂU CHUNG
1.Giới thiệu sơ lược về thể loại sử thi dân gian VN:
có 2 loại
-Sử thi thần thoại
-Sử thi anh hùng
2.Tóm tắt sử thi ĐS:
Gồm 3 phần:
-Theo tục nối dây, ĐS về làm chồng Hơ Nhị, Hơ Bhị và trở thành tù
trưởng giàu có, hùng mạnh
-ĐS dũng mãnh lập được nhiều chiến công, giành lại vợ, đem lại uy
danh cho mình và cho cộng đồng
-ĐS đi chặt cây thần, cầu hôn Nữ thần Mặt trời Chàng nằm xuống
trên con đường chinh phục thiên nhiên Hồn chàng hóa thành ruồi, bay vào miệng chị gái, chị sinh ra ĐS cháu, lớn lên lại tiếp tục con đường của người cậu anh hùng
Trang 8II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1 Vị trí-bố cục đoạn trích
a/Vị trí.
Đoạn trích thuộc phần thứ 2 của tác phẩm, kể về những chiến
công của ĐS.
b/ Bố cục.
Đoạn trích gồm 3 phần:
-p1: từ đầu đến “cắt đầu Mtao-Mxây đem bêu ngoài đường”:
Cảnh chiến đấu của 2 tù trưởng.
-p2: Từ “Ơ nghìn chim sẻ” đến “Họ đến bãi ngoài làng rồi vào
làng”: ĐS tập hợp, thống nhất và cùng nô lệ trở về làng -p3: phần còn lại: Cảnh ĐS ăn mừng chiến thắng.
Trang 92 Phân tích.
a/ Cảnh chiến đấu giữa ĐS và MM.
-Trước khi vào cuộc chiến
Đăm San
+Gọi MM xuống, thách
đấu.
đang xuống.
+Thách MM múa trước.
Mtao Mxây
ĐS.
+Xuống, nhưng sợ ĐS đâm lén, bước đi tần ngần, do dự.
+Múa khiên, lộ vẻ lo sợ qua lời nói.
ĐS đầy khí thế, đầy tự
Trang 10-Vào cuộc chiến
*Hiệp 1:
Đăm Săn
ĐS vẫn không nhúc nhích,
thái độ bình tĩnh, thản
nhiên
ĐS bản lĩnh.
Mtao Mxây
MM múa trước, lộ rõ sự kém cỏi “múa kêu lạch xạch như quả mướp khô”
nhưng vẫn nói những lời huênh hoang.
* Hiệp 2:
ĐS vượt đồi tranh, vượt
đồi lồ ồ, vun vút sang
đông, sang tây
ĐS dũng mãnh, tài năng
hơn người
MM hốt hoảng trốn chạy, cầu cứu Hơ Nhị quăng cho miếng trầu
MM bất tài, trông chờ vào người khác.
Trang 11* Hiệp 3:
Đăm Săn
“ ĐS múa trên cao, gió như bão, ĐS
múa dưới thấp, gió như lốc”, vang
lên tiếng khiên đồng, khiên kênh
trước tài năng dũng mãnh, phi
thường của ĐS.
*Hiệp 4:
ĐS được thần linh giúp đỡ,
chàng giết chết MM, giành thắng
lợi trong cuộc chiến đấu.
Mtao Mxây
Trang 12Sơ kết:
• ĐS là một tù trưởng có sự vượt trội về tài năng và nhân cách, được cộng đồng Ê Đê ngưỡng mộ.
Trang 13b/ ĐS cùng nô lệ trở về làng sau chiến thắng.
• 3 lần đối đáp: tượng trưng cho số nhiều
Phản ánh vừa cô đọng, vừa khái quát lòng mến phục, thái độ tin tưởng tuyệt đối
mà mọi người dành cho ĐS.
Trang 14c/ cảnh ĐS ăn mừng chiến thắng.
-ĐS bảo tôi tớ mổ trâu, lợn để dâng thần linh, cầu bình an, khỏe mạnh.
-ĐS kêu gọi tất cả anh em, bà con đến ăn mừng, bảo tôi tớ khua chiêng, gióng trống để vạn vật Ê
Đê biết được ngày chàng chiến thắng.
-Tiệc ăn uống linh đình, kéo dài suốt cả mùa khô Cảnh ăn mừng chiến thắng giống như ngày hội.
Trang 153/ Nghệ thuật
- Thủ pháp so sánh, phóng đại nhằm đề cao người anh hùng.
- Ngôn ngữ trang trọng, giàu nhịp điệu, giàu hình ảnh.
III TỔNG KẾT (Sgk)