Bài giảng Mỹ thuật Lớp 8: Bài 2 - Thường thức mỹ thuật của Nguyễn Thị Kim Chi giới thiệu tới các em về sơ lược mỹ thuật thời Lê (từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII). Với những hình ảnh minh họa kèm theo chú thích cụ thể bài giảng sẽ giúp các bạn nắm bắt tốt hơn kiến thức về lĩnh vực này.
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu cách trang trí quạt giấy?
1) Tạo dáng:
- Vẽ 2 nữa đường tròn đồng tâm, có bán kính khác nhau.
- Tạo dáng và vẽ nan quạt.
2) Trang trí:
- Tìm bố cục.
- Tìm họa tiết trang trí.
- Tìm và vẽ màu vào họa tiết và nền.
Trang 2Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
- Ai đã lập nên triều đại nhà Lê ?
- Lê Lợi đã cùng quân dân kháng chiến chống quân Minh trong thời gian bao lâu?
- Sau khi đánh tan giặc Minh, nhà Lê đã tập trung khơi phục gì?
Lê Lợi.
10 năm
Nhà Lê là triều đại phong kiến tồn tại lâu nhất và cĩ nhiều
biến động trong lịch sử xã hội Việt Nam Cuối triều Lê – Trịnh – Nguyễn phân tranh, nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân đã nổ ra.+ Thời kì này tuy cĩ bị ảnh hưởng tư tưởng Nho giáo và văn hĩa Trung Hoa, nhưng mĩ thuật Việt Nam vẫn đạt những đỉnh cao,
mang đậm đà bản sắc dân tộc
Trang 3Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
Mĩ thuật thời Lê gồm những loại hình nghêï thuật nào ?
Nghệ thuật kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc và chạm khắc trang
2 Vai trò của chạm khắc trang trí?
1 Gốm thời Lê có những đặc điểm gì?
2 Đề tài trang trí trên gốm là gì?
Thời gian thảo luận: 05 phút HẾT GIỜ
Trang 4Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII ) 1) Nghệ thuật kiến trúc:
I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
+ Kiến trúc cung đình:
Lê Lợi đã cho xây dựng những cung điện lớn nào ở Thăng Long?
- Kiến trúc Thăng Long về cơ bản vẫn giữ nguyên lối sắp xếp như thành Thăng Long thời Lý-Trần Trong khu vực Hoàng thành đã xây dựng và sữa chữa nhiều công trình kiến trúc to lớn: Kính Thiên, Cần Chánh, Vạn Thọ,…
- Bên ngoài thành đã xây dựng những công trình khá đẹp như: đình
Quảng Văn ở ngoài cửa Đại Hưng, Cầu Ngoạn Thiềm để vào Hoàng
Trang 5Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
Trang 6Điện Kính Thiên
Trang 7Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
1) Nghệ thuật kiến trúc:
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
+ Kiến trúc tôn giáo:
+ Kiến trúc cung đình:
- Vì sao nhà Lê cho xây dựng những miếu thờ Khổng Tử ?
Vì nhà Lê đề cao Nho giáo
+ Thời kì đầu nhà Lê đề cao Nho giáo xây dựng những miếu thờ
Khổng Tử, trường dạy Nho học ( như Quốc Tử Giám, nhà Thái học) được xây dựng nhiều
Tuy vậy, vẫn cho tu sửa các chùa cũ: Thiên Phúc(1444), Kim
Liên(1445)… và cho xây dựng các đền, miếu thờ cúng những người
có công đức với dân với nước: đền thờ Trần Hưng Đạo, Đinh Tiên Hồng, Phùng Hưng, Lê Lai, Nguyễn Xí,…
Trang 8+ Từ năm 1593 đến năm 1788 là thời kì trở lại nắm chính quyền trên danh nghĩa của nhà Lê ( sau nội chiến giữa nhà Lê và nhà Mạc) Nhà Lê đã cho xây dựng và tu sửa 1 số ngôi chùa, điển hình là:
Chùa Keo ở Thái Bình (xây dựng từ thời Lý, đến năm 1630 xây dựng lại) Chùa Mía ở Đường Lâm(Hà Tây), mảnh đất sinh ra 2 vua là Phùng Hưng
và Ngơ Quyền, được xây dựng lại năm 1632 với 27 gian và gần 300 pho
tượng lớn nhỏ rất nổi tiếng.
Chùa Bút Tháp (Bắc Ninh) được tu sữa năm 1642 Ngồi các chất liệu gạch,
gỗ và kĩ thuật xây, chạm khắc đá rất thành cơng ở nền, lan can, cịn cĩ một số tác phẩm điêu khắc (tượng trịn, phù điêu) tiêu biểu cho nghệ thuật điêu khắc
cổ Việt Nam.
Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
Trang 9Ngoài ra, nhà Lê còn cho xây dựng các chùa Chúc Thánh, Kim Sơn (Hội An, Quảng Nam, năm 1697), Từ Đàm (Huế, năm 1683),…
Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
Đến thời Lê trung hưng, Phật giáo hưng thịnh, đã cho xây dựng và
tu sửa 1 số ngôi chùa ở Đàng Ngoài: chùa Keo, chùa Thái Lạc, chùa Bút Tháp, chùa Mía,… Đàng Trong cĩ chùa Bảo Quốc, chùa Thiên
Mụ, Kim Sơn,…
Trang 10Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
Trang 11Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ ( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
+ Kiến trúc tôn giáo:
Trang 12Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ ( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII ) I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
1) Nghệ thuật kiến trúc:
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
2) Điêu khắc và chạm khắc trang trí:
Điêu kh c và chạm khắc trang trí thường gắn với loại hình ắc và chạm khắc trang trí thường gắn với loại hình
nghệ thuật nào ? B ng nh ng ch t li u gì? ằng những chất liệu gì? ững chất liệu gì? ất liệu gì? ệu gì?
Nghệ thuật kiến trúc.
Với các chất liệu đá và gỗ.
- Cĩ những pho tượng đá tạc người và các con vật: lân, ngựa, tê giác,
hổ, voi ở khu lăng miếu Lam Kinh đều nhỏ và được tạc rất gần với
nghệ thuật dân gian
- Tượng rồng tạc ở thành bậc điện Kính Thiên(1467), điện Lan
Kinh(1433-1448) Tượng rồng bằng đá cĩ kích thước lớn, lượn suốt từ bậc trên cùng xuống bậc dưới cùng, dài khoảng 9m Với khối hình trịn trịa, đầu rồng cĩ bờm uốn mượt phủ sau gáy, cĩ sừng và tai nhỏ, mũi sư
tử, trên thân cĩ nhiều dải mây, khúc uốn lượn
+ Điêu khắc:
Trang 13Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ ( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
Trang 15Rồng Thành Bậc điện Lam Kinh
Trang 16Tượng ở lăng Lê Lợi
Trang 19Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
Tượng Hoàng thái hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc (Chùa Bút Tháp)
Trang 20Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ ( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII ) I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
Trang 21Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ ( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII ) I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
+ Chạm khắc trang trí thời Lê cĩ đặc điểm:
Cĩ nhiều hình chạm khắc trang trí trên đá Đĩ là các bậc cửa trước một số cơng trình kiến trúc lớn; trên bia đá ở các lăng tẩm, đền miếu, chùa chiền Hình chạm khắc chỗ nổi, chỗ chìm, với độ nông sâu và cao thấp khác nhau nhưng rất uyển chuyển, sắc sảo với những nét uốn lượn dứt khốt và rõ ràng
Ở chùa Bút Tháp hiện có 58 bức chạm khắc trên đá ở hệ
thống lan can, thành cầu
Ở nhiều đình làng cĩ nhiều chạm khắc gỗ miêu tả cảnh vui
chơi sinh hoạt trong nhân dân như các bức Đánh cờ, Chọi gà,
Chèo thuyền, Uống rượu, Nam nữ vui chơi, rất đẹp về nghệ
thuật diễn tả và hĩm hỉnh, ý nhị về nội dung đề tài Tranh dân
gian ra đời từ đĩ
Trang 22Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ ( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
Trang 26Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
- Nghệ thuật chạm khắc trang trí thời Lê rất tinh xảo.
- Các dòng tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống ra đời.
Trang 273) Gốm:
Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
- Gốm thời Lê đã chế tác được các loại men quí hiếm nào ?
- Men ngọc, men hoa nâu
+ Kế thừa truyền thống thời Lý-Trần, thời Lêê chế tạo được nhiều loại gốm quý hiếm như: gốm men ngọc tinh tế, gốm hoa nâu giản dị
mà chắc khoẻ
+ Phát triển gốm hoa lam phủ men trắng, vẽ trang trí men xanh
(Ngày nay, ở các lò gốm ở Bát Tràng và các cơ sở gốm khác vẫn tiếp tục sản xuất loại gốm này.)
- Đề tài trang trí trên gốm là gì?
- Đề tài trang trí trên gốm là: mây, sóng nước, rồng, sen, cúc,
hoa văn hình muơn thú, cỏ cây quen thuộc trong cuộc sống
+ Ngoài ra, gốm thời Lê còn có chất dân gian đậm nét hơn chất
cung đình Bên cạnh nét trau chuốt còn có sự khoẻ khoắn của
tạo dáng, bố cục hình thể theo một tỉ lệ cân đối và chính xác
Trang 28Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
Trang 29Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
Trang 30Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
Trang 31Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
Trang 32Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
Trang 33Bài 2: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
( Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII )
I) Vài nét về bối cảnh lịch sử
II) Sơ lược về mĩ thuật thời Lê
III) Đặc điểm của mĩ thuật thời Lê:
Nghệ thuật chạm khắc, nghệ thuật gốm và tranh dân gian đã đạt tới mức điêu luyện, giàu tính dân tộc.
Trang 34KIỂM TRA KIẾN THỨC
1) Nêu tên 1 số công trình kiến trúc thời Lê ?
Khu Lam Kinh; điện Kính Thiên, Cần Chánh
2) Kể tên một số tác phẩm điêu khắc và chạm khắc trang trí tiêu biểu thời Lê?
a) Điêu khắc: tượng Phật bà Quan Âm nghìn mắt, nghìn tay;
Quan Âm Thiên phủ,…
b) Chạm khắc: bức Đánh cờ, Chèo thuyền,…
3) Gốm thời Lê có đặc điểm gì khác với gốm thời Lý - Trần ?
Gốm thời Lê vừa có nét trau chuốt, khoẻ khoắn qua cách tạo dáng, vừa có các họa tiết được thể hiện theo phong cách hiện thực, mang đậm chất dân gian,…
Trang 35DẶN DÒ
- Học bài, xem lại các hình ở SGK.
- Xem trước bài 3: Thường thức mĩ thuật
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU
CỦA MĨ THUẬT THỜI LÊ
Trang 373/31/2010 10:45:46 PM 1